Tuy nhiên trên toàn trái đất, bầu khí quyển là hệ thống hổ trợ và quyết định chất lượng cuộc sống của con người như từ trước tới nay chúng ta đã biết.. Ngày nay, mọi người chúng ta đều n
Trang 1Chương II: Thời tiết và Khí hậu
Thời tiết và khí hậu đóng vai tró rất quan trọng đối với cuộc sống của con người Tuy nhiên trên toàn trái đất, bầu khí quyển là hệ thống hổ trợ và quyết định chất lượng cuộc sống của con người như từ trước tới nay chúng ta đã biết Ngày nay, mọi người chúng ta đều nhận biết được rằng, hoạt động của cộng đồng đã làm thay đổi thời tiết khí hậu, và những thay đổi này đã đem lại thảm họa cho con người, hay rộng hơn là đem đến thảm họa cho môi trường sinh thái Vì vậy hiểu được các cơ nguyên của thời tiết và khí hậu, sẽ giúp chúng ta bảo vệ môi trường của khí quyển ngày càng trong lành hơn
1 Định nghĩa thời tiết
Thời tiết được xem như là các điều kiện vật lý của khí quyển như; độ ẩm, nhiệt độ, áp suất và gío Tất cả những điều kiện này đóng vai trò vĩnh hằng trong hệ sinh thái Diễn thái của thời tiết được duy trì bởi dòng năng lượng mặt trời vĩnh cửu
2 Định nghĩa khí hậu
Khí hậu là dạng tồn tại trong thời gian lâu dài của thời tiết trong một vùng riêng biệt nào đó Khí hậu thường thay đổi theo dạng chu kỳ thập kỹ, thế kỹ Xác định và dự đoán những chu kỳ này là quá trình thật không dễ dàng, nhưng vô cùng quan trọng và cần thiết Những hoạt động của con người có ảnh hưởng đến việc làm thay đổi tính chất của bầu khí quyển Cơ chế hoạt động của thời tiết và khí hậu cực kỳ phức tạp
3 Vai trò của thời tiết và khí hậu
· Thời tiết và khí hậu thì vô cùng quan trọng, nó không chỉ ảnh hưởng tới hoạt động của con người mà còn qui định sức đóng góp vật chất trong hệ sinh thái
· Trong phạm vi khí hậu rộng lớn thường không quan trọng đối với đời sống của sinh vật nhưng trong điều kiện vi khí hậu của khí quyển và vi khí hậu đất thì nó có tác động chuyên biệt trên đời sống của từng loài
· Sự phát triển của quần xã hay quần thể và hệ sinh thái cũng như điều kiện về khí hậu: nhiệt độ, độ ẩm và gío sẽ khác nhau theo điều kiện địa hình
· Sự di chuyển và mức độ tác hại của các tác nhân gây ô nhiễm không khí có mối liên hệ chặt chẽ với điều kiện của thời tiết và khí hậu
Trang 24 Bảo xoáy
1 Định nghĩa: Luồng không khí nóng gia tăng sẽ tạo ra áp suất thấp, gío thổi mạnh vào những vùng áp suất thấp này Khi không khí gia tăng được mang theo cùng hơi nước, khi ấy đem đến nhiều không khí lạnh và hơi nước Sau một thời gian, tồn tại sự phân hóa nhiệt độ giữa không khí và mặt đất, kèm theo sự cung cấp hơi nước Những thành phần bảo tiếp tục bơm năng lượng vào trong khí quyển Lúc này, gío gần trung tâm sẽ đạt hàng trăm km/giờ, và như vậy bảo xoáy được hình thành
2 Tác hại của baỏ xoáy, bảo xoáy thường gây tai họa cho môi trường và con người Khi có bảo xoáy kèm theo mưa trầm trọng, gío bảo và gây lũ lụt nặng, làm cuốn mất hàng trăm con người
5 Gío mùa
1 Định nghĩa, gío mùa là kiểu gío thay đổi theo mùa do bởi mức độ nóng và lạnh khác nhau của lục địa và đại dương Gío mùa được hình thành ở các quốc gia nhiệt đới và bán nhiệt đới, mà ở những quốc gia này có những vùng đất đai rộng lớn nó được chia cắt bởi khối khí lục địa từ những rặng núi và mặt nước bao la xung quanh
2 Gío mùa không gây tai hoạ như bảo xoáy, nhưng gío mùa cũng đóng góp đáng kể vào sự thay đổi thời tiết khí hậu trong vùng trong phạm vi hẹp Rỏ ràng gió mùa cũng tạo nên sự khác biệt về môi trường sinh thái trong vùng
6 Sự cân bằng năng lượng trong khí quyển
Năng lượng mặt trời không phân bổ đều nhau trên toàn địa cầu Ở xích đạo mặt trời hầu như trực tiếp chiếu sáng quanh năm, cường độ chiếu thẳng xuống ở vùng xích đạo thường khá cao hơn những vùng khác do bởi khoảng cách từ khí quyển đến địa quyển tương đối ngắn Ở những khoảng cách xa hơn có nghĩa cột không khí tương đối dài ánh sáng trước khi tiếp xúc với bề mặt trái đất năng lượng thường bị mất đi
do sự hấp thụ và do tán xạ Do vậy nếu năng lượng không được cân bằng trên bề mặt đất, nó sẽ được làm cho cân bằng bởi sự di chuyển của không khí và hơi nước trong khí quyển và bởi dòng chảy của các con sông và đại dương Ví dụ, ở vùng nhiệt đới, luồng khí ấm nóng di chuyển về hai cực và lúc này trở thành khí lạnh Trong khi đó khí lạnh ở hai cực di chuyển về xích đạo, lúc này luồng khí trở nên nóng dần
7 Sự thay đổi khí hậu toàn cầu do bởi con người
Trang 3Như chúng ta đã biết, con người đã làm xáo trộn bầu khí quyển theo nhiều cách khác nhau sẽ đưa đến thảm họa cho hệ sinh thái và môi trường Có phải chăng đó là khí hậu thay đổi trên phạm vi toàn thế giới? hay việc nóng lên toàn cầu? hoặc mực nước biển gia tăng và gây lũ lụt ở vùng ven biển? hạn hán lũ lụt liên tục kéo dài trong nhiều năm? Đó là một vài hình ảnh về khí hậu mà chúng ta đã được chứng kiến và nghe thấy trong một vài năm gần đây
8 Kết luận
Khí quyển và sự tồn tại của sinh vật có liên quan mật thiết với nhau Vì vậy sự tồn tại thành phần các chất hóa học trong không khí sẽ có tác động tích cực trên các quá trình sinh học hay sẽ có tác dụng ngược lại
1 Tầng trên cùng của khí quyển đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bề mặt trái đất tránh được các tia tử ngoại từ mặt trời
2 Khí quyển tương đối trong suốt để cho ánh sáng hiện hữu làm nóng bề mặt trái đất và ánh sáng này sẽ được sinh vật và thực vật sử dụng cho quá trình quang tổng hợp, và nó được dự trữ như dạng năng lượng tiềm ẩn trong các hợp chất hóa học hữu cơ
3 Vòng quay của trái đất gây ra sự thay đổi hướng gío sự thay đổi này đã làm cho khối khí di chuyển quay vòng theo hình xoắn ốc Khối khí trôn ốc này được đốt nóng dần bởi nhiệt độ và áp suất và năng lượng sẳn có trong hơi nước, từ đó có thể tạo ra bảo có sức tàn phá lớn
4 Gío mùa cũng có thể tạo ra bảo, đó là sự chênh lệch nhiệt độ rất lớn giữa đại dương và đất liền Gío mùa thường kèm theo mưa lớn kéo dài và đưa đến lũ lụt, nhưng gío mùa cũng mang lại độ ẩm cần thiết cho các vùng đất canh tác, mà những vùng này là nguồn cung cấp thực phẩm chủ yếu cho con người trên thế giới
5 Có nhiều biện pháp khả thi có thể kiểm soát thời tiết, nhưng không có hiệu quả do bởi các hoạt động của con người kể cả ý thức và vô thức Nhiều nhà khoa học đã cảnh báo rằng các chất khí gây ô nhiễm mà con người thải vào bầu khí quyển sẽ được năng lượng bức xạ giữ lại và gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu điều này là bằng chứng rỏ ràng nhất con người đã phá vở cân bằng trong hệ sinh thái tự nhiên Hiểu biết và vận dụng cũng như bảo vệ sự trong lành của bầu khí quyển là trách nhiệm của mọi người, là việc làm thiết thực nhất của hành tinh chúng ta vì sự sống còn của cộng đồng