Thiết kế bài giảng Lịch Sử 12 tập 2 part 1 pptx

Đảng Cộng sản Đông Dương đã kịp thời chuyển hướng chỉ đạo chiến lược: Đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, mọi nhiệm vụ khác phải nhằm vào nhiệm vụ giải phóng dân tộc mà giải qu

Chương II

VIET NAM TU NAM 1930 DEN NĂM 1927 (tếp theo)

VA TONG KHOI NGHIA THANG TAM (1939 — 1945)

NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHU CỘNG HÒA RA ĐỜI

¢ HS can nam duoc

— _ Tình hình thế giới và trong nước thời kì Chiến tranh thế giới thứ hai đã ảnh hưởng trực tiếp đến cách mạng Việt Nam

—_ Trong thời kì này Đảng ta chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, mọi nhiệm vụ khác nhằm vào đó mà giải quyết, thông qua nội dung của Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VI (I1 — 1939), lần thứ VII (11 — 1940) và Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VIII (5 —

1941) Đó là đường lối cách mạng đúng đắn thể hiện sự lãnh đạo tài tình của

—_ Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ lịch sử và chọn lọc những tư liệu lịch sử điển hình phục vụ cho bài học

3 Thái độ

— Bồi dưỡng cho 7S niềm tin tưởng vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng

—_ Bồi dưỡng tinh thần hăng hái, nhiệt tình cách mạng, không quản nøại khó khăn gian khổ hi sinh vì sự nghiệp cách mạng của đất nước, 7S biết trân trọng ø1ữ gìn và phát huy thành quả của Cách mạng tháng Tám

II THIẾT BI, TAI LIEU DAY —- HOC

— Luoc dé Tong khoi nghia tháng Tám 1945

— Lược đồ khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì, Đô Lương

—_ Tranh ảnh, tư liệu phục vụ cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 (Nếu có phim tư liệu về Cách mạng tháng Tám thì rất tốt)

II TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY —- HỌC

1 Giới thiệu bài mới

Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ đã tác động đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam Đảng Cộng sản Đông Dương đã kịp thời chuyển hướng chỉ đạo chiến lược: Đưa nhiệm vụ giải

phóng dân tộc lên hàng đầu, mọi nhiệm vụ khác phải nhằm vào nhiệm vụ giải

phóng dân tộc mà giải quyết, Đảng đã lãnh đạo nhân dân đấy mạnh đấu tranh,

chuẩn bị tích cực về mọi mặt: Chính trị, vũ trang, căn cứ địa Đến giữa tháng tám

1945, khi thời cơ cách mạng đã đến, Đảng lãnh đạo nhân dân cả nước đứng lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền và nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời

Đó là nội dung chính của bài học hôm nay

3 Day — hoc bài mới

Hoat dong day Hoat dong hoc Muc tiéu can dat

GV yéu cau HS doc SGK_ | Trả lời I Tinh hinh Viét Nam mục I (cả lớp chú ýtheo | * Tình hình thế giớiảnh | trong những năm 1939 —

doi), sau d6 GV dat cau | hưởng trực tiếptớicách | 1945

hỏi: mạng Việt Nam thời kì 1 Tình hình chính trị

— Trình bày tình hình thế | này l: a) Thế giới

giới ảnh hưởng trực tiếp | ~ Pau thang 9 — 1939 ~ Đầu thang 9 — 1939, đến cách mạng Việt Chiên tranh thể giới thứ Í Chiến tranh thế giới thứ

hai bung no

Nam trong những năm

Chiến tranh thế giới thứ

ha1?

Hỏi

— Tình hình chính trị

Đông Dương trong thời

kì Chiến tranh thế giới

thứ hai diễn ra như thế

nào?

GV minh học thêm:

— Khi G Docu sang làm

toan quyén Déng Duong

đã tiến hành cải cách bộ

may cai tri, tang cường

luc luong canh sat, mat

thực hiện chính sách thù địch với các lực lượng tiến

bộ trong nước và phong trào cách mạng thuộc địa

Trả lời

* '[ình hình Đông Dương

— Đô đốc Œ.Đờcu được

cử làm toàn quyền Đông

Duong thay G.Catoru

- Chính quyền Œ Đờcu

đã thực hiện một loạt các chính sách để vơ người,

vét của đốc vào chiến

tranh

— Cuối tháng 9 — 1940,

Nhật nhảy vào Việt

Nam, quân Pháp đầu

hàng nhanh chóng

+ Phát xít Nhật giữ nguyên bộ máy cai fTỊ

của Pháp để vơ vét kinh

tế phục vụ chiến tranh và đàn áp phong trào cách

mạng

—> Nhân dân ta phải sống trong tình trạng

“một cổ, hai tròng” Pháp

— Nhật Cho nên ở Việt

Nam lúc này, không chỉ

có những Đảng phái

chính trị thân Pháp mà

còn có những Đảng phái chính trị thân Nhật như

đảng Đại Việt, Phục Quốc Quân Nhật và bọn

lượng tiến bộ trong nước

và cách mạng thuộc địa b) Đông Lương

— 6 déc G.Docu sang làm toàn quyền Đông Dương, chính phủ này đã

thực hiện một loạt chính

sách để vơ người vét của đốc vào chiến tranh

— Cuối tháng 9 — 1940, Nhật nhảy vào miền Bắc Việt Nam, Pháp đầu

Quốc đã ra sức tuyên

GV yéu cau HS doc

SGK mục 2 (cả lớp chú ý

theo doi), sau dé GV dat

cau hoi:

— Hay trinh bay tinh hinh

kinh tế — xã hội nước ta

thời kì 1939 — 1945?

{ay sa1 ra sức tuyên

truyền lừa bịp về văn

+ Mặt trận chau A — Thái Bình Dương, quân

Nhật thua to ở nhiều nơi

- Ở Đông Dương, ngày 9

~3 — 1945, Nhat đảo

chính Pháp, lợi dụng cơ

hội đó các đảng phái

chính trị ở Việt Nam tăng cường hoạt động

+ Quần chúng nhân dân

sôi sục khí thế cách

mạng, sẵn sàng đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền

nhiên liệu cho chính

quốc tham chiến

— Thực dân Pháp thực hiện chính sách kinh tế

chỉ huy; tăng mức thuế

cũ, đặt thêm các loại

thuế mới, đồng thời sa

truyền lừa bịp về văn minh

và sức mạnh của Nhật và

(huyết Đại Đông Á, dọn

đường cho việc Nhật hất căng Pháp

— Bước sang năm 1945, trên chiến trường châu

Âu, phát xít Đức bị thất bại nặng nề, quân Nhật ở

chau A — Thai Binh

2 Tình hình kinh tế— xã

hội 4) Kinh tế

— Đầu tháng 9 — 1939,

toàn quyền Đông Dương

ra lệnh tổng động viên tối đa nhân, tài, vật, lực

của Đông Dương phục

vụ chiến tranh

— Thực dân Pháp thực hiện chính sách kinh tế

chỉ huy; tăng thuế cũ, đặt

ra các loại thuế mới

thải bớt công nhân viên

chức, giảm tiền lương,

thầu dầu để phục vụ nhu

cầu chiến tranh

_ Nhat bat Pháp phải

xuất khẩu các nguyên

liệu chiến tranh sang

Nhật như: than, sắt, cao

Su, XI măng

Thái Nguyên, apatít (Lào

Cao), crôm (Thanh Hoá)

Pháp — Nhật, nhân dân ta

+ Chúng kiểm soát gắt øao sản xuất, phân phối

và ấn định giá cả

— Khi Nhật vào Đông Dương Nhật buộc Pháp

phải cho chúng sử dụng

các phương tiện ø1ao

thông: đường sắt, tàu biển

— Hang nam Pháp phải

nộp cho Nhật một khoản

tiền lớn

— Quân Nhật cướp đất của dân, bắt dân ta nhổ lúa trồng đay, thầu dầu

phục vụ cho nhu cầu chiến tranh

— Một số công ty Nhật

đã đầu tư vào một số

ngành phục vụ quân sự: khai thác mỏ sắt, mangan, apatit

b) Xã hội

— Với chinh sách vơ vét

bóc lột tàn nhẫn của Pháp — Nhật

chuyển hướng chỉ đạo

chiến lược đưa nhiệm vụ

vô cùng khốn khổ

—> Hậu quả, cuối năm

1944 - đầu 1945, gần 2 triệu đồng bào ta bị chết đói, tất cả các giai tầng trong xã hội đều khốn cùng, trừ bọn tay sai đắc

lực cho bọn đế quốc và tư sản mại bản, đại địa chủ

— Những chuyền biến mới của tình hình thế

giới Và trong nước, đòi

hỏi Đảng ta kịp thời nắm bắt tình hình chuẩn xác

và đề ra đường lối đấu

tranh phù hợp

Trả lời

— Tháng II — 1939, Hội

nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng được

triệu tập tại Bà Điểm (Hóc Môn, Ga Định) do

Tổng Bí thư Nguyễn Văn

Cừ chủ trì

— Nội dung + Hội nghị xác định nhiệm vụ, mục tiêu đấu

tranh trước mắt của cách

mạng Đông Dương là làm cho Dong Duong hoàn toàn độc lập

+ Khẩu hiệu đấu tranh

— Đặc biệt là cuối 1944

—> đầu 1945, gần 2 triệu

người bị chết đói

— Trước những chuyển biến mới của tình hình,

Đảng ta đã đề ra những đường lối đấu tranh phù

— Thang 11 — 1939, Hoi

nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương đã được

triệt tập Hội nghị xác định

đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, mọi nhiệm vụ khác nhằm vào

siả1 phóng dân tộc lên

hàng đầu, mở đầu cho sự

chuyển hướng này là Hội

— ‘Trinh bay nội dung và ý

nghĩa lịch sử của Hội nghị

Ban Chap hanh Trung

uong Dang Cong san

Đông Dương (II — 1939)

ruộng đất của bọn đế quốc và bọn địa chủ

phản bội quyền lợi dân tộc, chống tô cao, lãi

nặng

+ Chính quyền Đang chủ trương đưa

ra khẩu hiệu thành lập

chính quyền dân chủ cộng hòa thay thế cho

va tay sal

e Chuyển từ đấu tranh công khai, hợp pháp, nửa hợp pháp sang đấu tranh

Dương thay cho Mặt trận

Dân chủ Đông Dương

+ Ý nghĩa

+ Nghị quyết Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ

của bọn đế quốc và bọn

địa chủ phản bội quyền

lợi dân tộc, chống địa tô cao, chống cho vay nặng

lãi

+ Chính quyền Đảng chủ trương thành lập chính quyền dân chủ cộng hòa thay thế chủ

trương thành lập chính

quyền Xô viết công,

nông, binh (sau khi cách mạng thành công)

+ Mục tiêu và phương

pháp đấu tranh

® Đảng chủ trương chuyển từ đấu tranh đòi quyền lợi dân sinh dân chủ hàng ngày sang đòi lật để chính quyền đế qUỐC Và fay SaI

e Chuyển từ đấu tranh

công khaI, bán công khai

sang đấu tranh bí mật, bất hợp pháp

+ Mat tran

Đảng chủ trương thành

lập Mặt trận Thống nhất

dân tộc phản đế Đông

Dương thay cho Mặt trận

Dân chủ Đông Dương

+ Ý nghĩa

+ Nghị quyết của Hội nghị đánh dấu bước chuyển

GV yéu cau HS doc SGK

mục 2 (cả lớp chú ý theo

đõI) Sau đó GV đặt câu

hỏi:

— Hãy trình bày, nguyên

nhân, diễn biến, ý nghĩa

lịch sử, bài học kinh

nghiệm của cuộc khởi

nghĩa Bắc Sơn (GV gọi

HS kha giỏi, trình bày về

cuộc khởi nghĩa này bằng

+ Nghị quyết của Đảng

đã thể hiện sự nhạy bén

về chính trị và năng lực sáng tạo của Đảng

Trả lời

* Nguyên nhân

— Ngày 22 —9 — 1940, quân Nhật vượt biên giới Việt — Trung, đánh

chiếm Lạng Sơn, ném bom Hải Phòng và đổ bộ lên Đồ Sơn

-Ở Lạng Sơn, quân

Pháp bị tổn thất nặng nề, phần lớn quân Pháp đã đầu hàng Nhật, số còn lại chạy về Thái Nguyên qua châu Bắc Sơn

— Nhân cơ hội đó, Đảng

bộ Bắc Sơn đã lãnh đạo nhân dân đứng lên khởi

nghĩa

* Diễn biến

— Hém 27 — 9 — 1940, dưới sự lãnh đạo của

Đảng bộ địa phương, nhân dân Bắc Sơn đã nổi

hướng quan trọng về chỉ

đạo chiến luoc cua Dang ta: dua nhiém vu giai phóng dân tộc lên hàng

đầu, mọi nhiệm vụ khác

phải phục vụ cho nhiệm vụ

2 Những cuộc đấu tranh

mở đâu thời kì mới a) Khoi nghia Bac Son (27 —9 — 1940)

* Nguyén nhan

~ Ngày 22 ~ 9 — 1940,

quân Nhật đánh chiếm

Lạng Sơn, quân Pháp

thua to phải rút chạy về

Thái Nguyên qua châu

Bac Son

— Nhân cơ hội đó, Đảng

bộ Bắc Sơn lãnh đạo nhân dân đứng lên khởi

Nhật đã câu kết với nhau

đàn áp cuộc khởi nghĩa

+ Mấy hôm sau, Nhật

— Tuy cuộc khởi ngh1a

chưa thành công, nhưng

đó là cuộc khởi nghĩa

mở đầu cho phong trào

đấu tranh vũ trang giải

phóng dân tộc sau khi có

chủ trương chuyển

hướng chỉ đạo chiến lược

cua Dang ta (I1 — 1939)

chặn đánh quân Pháp trên đường rút chạy từ

Lạng Sơn về phía nam + Chiếm đồn Mỏ Nhài

—> Chính quyền địch ở Bac Sơn tan rã, nhân dân làm chủ châu li va ving lân cận, đội du kích Bắc

Sơn Ta đời

— Sau đó mấy hôm, Pháp

— Nhật đã câu kết với

nhau đàn áp khốc liệt khởi nghĩa

- Chúng đốt làng bản

— Dồn dân tập trung, bắn giết những người khởi

nghĩa

* Ý nghĩa lịch sử

— Tuy cuộc khởi nghĩa

chưa thành công, nhưng

đó là cuộc khởi nghĩa

mở đầu cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc sau khi Đảng ta chuyển hướng chỉ đạo

chiến lược (II — 1939)

— Đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng

ŒV nêu phân tích thêm

về vấn đề thời cơ, xây

dựng lực lượng vũ trang

và căn cứ địa

ŒV phân tích thêm

* Bai hoc kinh nghiệp

— Qua cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Đảng ta rút ra

được những bài học kinh

nghiệm quý báu về khởi nghĩa vũ trang, về vấn đề chọn thời cơ khởi nghĩa

đầu

* Bài học kinh nghiệp

— Chúng ra rut ra được những bài học kinh

nghiệm quý báu về vấn

đề khởi nghĩa vũ trang, đặc biệt là vấn đề thời cơ

— Có thể nói rằng: Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, mở đầu thời kì cách mạng nước

ta sử dụng các hình thức bạo lực cách mạng, đấu tranh vũ trang kết hợp với đấu tranh chính trị, nổi dậy của quần chúng Tiếng súng của cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn

đã thúc đẩy tính thần cách mạng của nhân dân cả nước, chứng tỏ nhân dân ta đứng vào hàng ngũ các dân tộc chống bọn phát xít, chống chiến tranh xâm lược

GV yéu cau HS doc SGK

mục 2b (cả lớp chú ý

theo đốn), sau đó GV đặt

câu hỏi:

— Hãy trình bày về

nguyên nhân, diễn biến,

ý nghĩa cuộc khởi nghĩa

Nam Ki (GV goi HS kha,

gidi trinh bay dién bién

khởi nghĩa bằng lược đồ,

Pháp và Thái Lan xảy ra, thực dân Pháp đã bắt

thanh niên Việt Nam và Cao Miên đi làm bia đỡ đạn cho chúng

—> Nhân dân và binh

lính Nam Kì đã phản đối

việc đưa bình lính ra

mặt trận

— Trước tình hình đó, Xứ

ủy Nam Kì chuẩn bị

phát động nhân dân khởi nghĩa và xin chỉ thị của

Trung ương

— Lúc đó, tình hình thế gidi va trong nước có

nhiều thay đổi, Hội nghị Ban Chap hanh Trung

b) Khoi nghia Nam Ki (23 —11- 1940)

* Nguyên nhân

— Thang 11 — 1940, thực dân Pháp và Thái Lan

xảy ra xung đội, thực dân Pháp đã bắt thanh

niên Việt Nam đi làm bia đỡ đạn cho chúng

—> Nhân dân và thanh

niên Nam Kì rất căm phẫn, phản đối việc làm

đó của thực dân Pháp

— Trước tinh hình đó, Xứ

ủy Nam Kì quyết định khởi nghĩa (chưa được lệnh của Trung ương)

ương Dang lần thứ VII

được triệu tập từ ngày 6

định hoãn cuộc khởi

nghĩa Nam Kì vì thời cơ

chưa chín muồi Nhưng

lệnh hoãn cuộc khởi

nghĩa của Trung ương

chưa tới nơi, lệnh khởi

nghĩa của Xứ ủy đã đến

các địa phương Cho nên

cuộc khởi nghĩa vẫn nổ

miền Đông đến miền

Tây Nam Bộ: Biên Hòa,

— Trong cuộc khởi nghĩa,

lần đầu tiên lá cờ đỏ sao

vàng xuất hiện

— Do kế hoạch bị bại lộ,

- Tháng I1 - 1940,

Trung ương Đảng quyết

định hoãn cuộc khởi nghĩa Nam Kì (thời cơ

chưa chín muồi) Lệnh hoãn khởi nghĩa chưa về

tới Nam Ki thi cuộc khởi

Nam Bộ: Biên Hòa, CHa

Định, Chợ Lớn, Vĩnh

Long

- Chính quyền cách mạng được thành lập ở nhiều nơi, lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất hiện trong cuộc khởi nghĩa

— Do kế hoạch bị bại lộ,

* Ý nghĩa

— Cuộc khởi nghĩa da chứng tỏ tỉnh thần yêu nước của nhân dân Nam

Kì, sẵn sàng đứng lên đấu tranh giành độc lập

thực dân Pháp khủng bố khốc liệt phong trào, lực lượng còn lại phải rút về Đồng Tháp và U Minh

để củng cố lực lượng

* Ý nghĩa

- Cuộc khởi nghĩa đã chứng tỏ truyền thống yêu nước của nhân dân Nam

Ki, san sàng đứng lên đấu

tranh giành độc lập

— Thực dân Pháp dùng máy bay ném bom tàn sát nhân dân những vùng nổi dậy như Năm Thôn, Cai Lậy, Chợ Giữa, Càng Long ở Mĩ Tho, nhiều người bị bắt

— Từ 22 - I1 - 1940 đến 31 — 12 — 1940, ở các tỉnh Gia Định, Mĩ Tho, Cần Thơ, Long Xuyên, thực dân Pháp đã bắt 5.848 người Hàng ngàn người bị đày ra Côn Đảo va ởi các trại tập trung Tà Lài, Bà Rá Một số cán bộ lãnh đạo của Dang

bị thực dân Pháp tử hình.,

GV yêu cầu /7§ đọc SGK | Trả lời €) Binh biến Đô Lương

mục 2c (cả lớp chú ý * Nguyên nhân (13—- I- 1941)

theo dõi), sau đó GV đặt | — Binh lính người Việt * Nguyên nhân

câu hỏi: trong quân đội Pháp ở - Binh lính người Việt

Trung Kì bị thực dân trong quân đội Pháp bị

— Hãy trình bày: nguyên

nhân, diễn biến, ý nghĩa

lịch sử của cuộc binh

biến Đô Lượng

nổi dậy, tối hôm đó sẽ

lấy đồn Đô Lương rồi

GV tong kết thảo luận:

Lương rồi lên ô tô, tiến

về Vinh, kết hợp với binh linh ở đó chiếm thành

— Nhưng kế hoạch bị bại

và bị đi đày

HS thảo luận nhóm câu

hỏi này, sau đó các nhóm cử người trình bày quan điểm của nhóm mình trước lớp Cuối

cùng ŒGV nhận xét và

tổng kết thảo luận

kéo về lấy thành Vinh

— Nhưng kế hoạch bi bai

lộ, thực dân Pháp kịp thời đối phó

— Ba cuộc khởi nghĩa đều chưa thành công, vì điều kiện tiến hành khởi nghĩa chưa chín muồi, kẻ địch còn đủ mạnh để có thể đàn áp nhanh chóng ba cuộc khởi

nghĩa địa phương

— Lực lượng khởi nghĩa chưa được tổ chức và chuẩn bị đầy đủ

— Tuy vậy, ba cuộc khởi nghĩa Bac Son, Nam Ki, D6 Luong đã nêu cao tinh

thần đấu tranh kiên cường bất khuất của nhân dân Việt Nam, giáng một đòn phủ đầu vào bọn thực dân Pháp, đồng thời cảnh cáo bọn phát xít Nhật, đó là những