Biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học và phát triển bền vững

Bức tranh toàn cầu và Việt Nam về tình hình biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học

1 BĐKH, ĐDSH – Bức tranh toàn cầu

2 Tình hình BĐKH, ĐDSH ở Việt Nam

- Biến đổi khí hậu,

- Đa dạng sinh học

- Mối t ơng tác giữa BĐKH, ĐDSH và PTBV

3 Khuyến nghị

Cấu trúc báo cáo

Suy thoái tầng

ôzôn

Biến đổi

Suy thoái đất và

Tác động mạnh Tác động ít hơn

Tác động t ơng

đ ơng

Các vấn đề môi tr ờng toàn cầu/ quốc gia

ChiÕn l îc cña mét sè tæ chøc b¶o tån quèc

Hằng ngày có 60 million tấn CO 2 thải vào khí quyển

Tác động của Con nguời

- Năng l ợng -Công nghiệp -Giao thông -Nông nghiệp

- Lâm nghiệp

- Sinh hoạt

Source: IPCC 2001

Trái đất nóng lên 0.6 0 C so với năm 1860

Nhiệt độ bình quân của trái đất

tăng dần lên trong 200 năm qua

Chóng ta suy nghÜ khi so s¸nh hai

h×nh nµy

§A d¹ng sinh häc vµ b¶o tån

Xu thế thay đổi của m a

Source: IPCC 2001

N íc biÓn d©ng:

- 70-100 cm/100 n¨m

- D©ng 1 m n¨m 2100

What’s about sea level rise?

Source: R Nicholls, Middlesex University in the U.K Meteorological

Office 1997 Climate Change and Its Impacts: A Global Perspective.

Suy gi¶m tµi nguyªn n íc

NhiÒu

m a Lín

Dßng ch¶y mÆt lín

B·o Lôt

H©u qu¶ cña B§KH

toàn cầu, ¶nh h ëng tíi mäi ngµnh, mäi lÜnh vùc

những nước chịu hậu quả nặng nề nhất

§a d¹ng sinh häc

 ĐDSH, nguồn tài nguyên quí giá nhất, chỉ có trên trái đất chúng ta, có vai trò rất lớn đối với tự nhiên

và đời sống con người

 Tuy nhiên, do các nguyên nhân khác nhau,

ĐDSH đang bị suy thoái nghiêm trọng

- Các hệ sinh thái bị tác động và khai thác quá

mức; diện tích rừng, nhất là rừng nhiệt đới bị

thu hẹp một cách báo động

- Tốc độ diệt chủng của các loài ngày một tăng

HËu qu¶ cña suy thãai §DSH

 Hậu quả tất yếu dẫn đến là sẽ làm giảm/ mất các

chức năng của hệ sinh thái như

- điều hoà nước, chống xói mòn,

- đồng hóa các chất thải, làm sạch môi trường,

đảm bảo vòng tuần hoàn vật chất và năng lượng

trong tự nhiên,

- giảm thiểu thiên tai / các hậu quả cực đoan về khí hậu

 Và hệ quả cuối cùng là hệ thống kinh tế bị suy giảm

do mất đi các giá trị về tài nguyên thiên nhiên, môi trường, nhất là ở các nước đang và chậm phát triển trong đó có Việt Nam.

Tình hình của Việt nam

• Biến đổi khí hậu

• Đa dạng sinh học

• T ơng tác giữa BĐKH và ĐDSH

• §DSH cao

nhÊt (6,7% VN/TG)

§a dang sÞnh hoc

Giảm sút độ che phủ của

• Tác động của

ĐDSH tới BĐKH

Tû lÖ ph¸t th¶I KNK cña c¸c ngµnh

Hệ sinh thái Họat động KNK phát thải (Triệu tấn) Tổng CO2

Đất rừng N2O, CH4 ,CO2 12,98

Bảng 5 Các nguồn phát thải khi nhà kính do các họat động từ

các HST rừng, nông nghiệp

Tác động của BĐKH tới ĐDSH

Tỏc động của BĐKH bao gồm:

- nước biển dõng,

- nhiệt độ trung bỡnh tăng,

- chu kỳ sinh khớ hậu thay đổi

- tài nguyờn nước thay đổi – suy giảm về chất lượng và trữ lượng;

- thiờn tai (bóo lụt, lũ quột, hạn hỏn, sạt lở) xẩy

ra với cường độ và tần xuất cao hơn

cú tỏc động phức tạp tới cỏc mặt khỏc nhau của đời sống xó hội và ĐDSH núi riờng

TT Vùng Dạng tác động

1 Núi phía bắc Cold front, sương mù, lũ lụt, hạn hán,

bão

2 ĐB và trung du sông Hồng Lũ lụt, bão, hạn hán, úng nước

(waterlogging), nước biển dâng, xói mòn bờ biển

3 Duyên hải Bắc Trung Bộ Bão, lũ lụt, hạn hán, nước biển dâng,

xói mòn bờ biển

4 Duyên hải Nam Trung bộ Bão, nước biển dâng, lũ lụt, hạn hán

5 Tây nguyên Hạn hán, lũ lụt, lũ quét

6 Đông Nam bộ Hạn hán, lũ lụt, bão, chất lượng nước,

nước biển dâng

7 ĐB sông Cửu Long Lũ lụt, nước biển dâng, hạn hán, chất

lượng nước

Bảng 6 Các dạng tác động của BĐKH ở các vùng kinh tế khác nhau

N íc biÓn d©ng

Đối với nước ta, mực nước biển dâng sẽ làm :

- mất đi một vùng đất thấp rộng lớn/các hệ sinh thái đất ngập nước của các đồng bằng lớn nhất cả nước

- nơi sống của các công đồng dân

cư lâu đời của

Hệ

Quần thể, Quần xã

Tác động của BĐKH tới ĐDSH

HST biÓn n«ng

HÖ sinh th¸i

HST §NN HST ven biÓn HST NN&Rõng

Hê sinh

thái/quần xã Hậu quả tới HST Hậu quả tới loài

HST biển và ven biển

hẹp, mất đất ở và canh tác

- Mất nơi sống của các loài, mất loài.

Bảng 7 Tác động của BĐKH tới ĐDSH

Hê sinh thái/quần

xã Hậu quả tới HST Hậu quả tới loài

kiểu thảm thực vật thay đổi

-Cấu trúc thành

phần loài thay đổi

-- Nguy cơ diệt

chủng loài gia tăng

Hê sinh thái/quần

xã Hậu quả tới HST Hậu quả tới loài

HST nông nghiệp -Diện tích mặn

hóa tăng (ven biển),

- Cấu trúc quần

xã cây trồng thay đổi

-Sinh vật nước ngọt thu hẹp

-Cây trồng nhiệt

đới mở rộng (lên cao và phía Bắc),

- Cây trồng ôn đới thu hẹp

Hê sinh thái/quần

xã Hậu quả tới HST Hậu quả tới loài

- Một số bệnh mới xuất hiện

- Tỷ lệ người bệnh tăng

- Tỷ lệ tử vong cao

vật chủ và vectơ truyền mới

 giảm ngày lao động

Hê sinh thái/quần

xã Hậu quả tới HST Hậu quả tới loài

Chung cho tất cả

- Hậu quả của

thiên tai - Tàn phá, huy diệt nơi cư trú do thiên

tai,

- Môi trường bị ô nhiễm

- Mất loài

- Cấu trúc thành

phần loài thay đổi

- Hậu quả của

thiếu nước Chức năng của các hệ sinh thái bị

xâm phạm,

- Hạn hán

- Các loài động thực vật, cây trồng

bị ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau, thậm chí bị chết vì thiếu nước

Lªn n«ng nghiÖp

§Õn Søc khoÎ Lªn

HÖ rõng

Chỉ số phong phỳ loài trung bỡnh MSA

• Chỉ số giàu cú loài (Species Richness Index),

• Chỉ số toàn vẹn ĐDSH (Biodiversity Integrity Index)

• Chỉ số hành tinh sống (Living Planet Index) và

• Chỉ số đa dạng sinh học nguyờn sơ (Biodiversity Intactness Index)

• Chỉ số phong phỳ loài trung bỡnh (Mean Species Abundance -

MSA) phù hợp hơn để đánh giá thực hiện CBD

Đánh giá giá trị định l ợng chung của Đ DSH

và hiệu quả tác động của các nhân tố

Các nhóm yếu tố chính

tác động tới ĐDSH

mảnh cỏc hệ sinh thỏi, theo sơ đồ sau:

MSA = MSALUC+MSACC+MSAN+MSAI+MSF

Mô hình GLOBIO 3

Environmental Assessment Agency, 2006)

để đánh giá kết quả thực hiện Công ước ĐDSH trên thế giới và các vùng lãnh thổ

KÕt luËn

đề môi trường có ảnh hưởng lâu dài và to lớn tới sự phát triển của mỗi quốc gia Vì vậy, vấn đề nghiên cứu và chủ động đề xuất các giải pháp giảm thiểu, ứng phó và thích nghi với BĐKH, bảo tồn và phát triển

• Việt Nam đã ký và cam kết thực hiện nhiều

Công ước quốc tế có liên quan tới BĐKH và ĐDSH và đã triển khai có những kết quả nhất định thông qua việc ban hành và tổ chức thực hiện các chiến lược, thể chế, chính sách cần thiết, nhưng những vấn đề này cần phải được

trong các chiến lược quốc gia chung ở tầm vĩ

mô hơn, chứ không chỉ dừng lại trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường

KÕt luËn

Riêng về ĐDSH, trong kế hoạch ĐDSH Quốc gia và các địa phương,

- cần đặc biệt lưu ý các giải pháp ứng phó phù hợp với các kịnh bản của BĐKH để trước hết bảo vệ và duy trì nguồn gen trong các HST nông, lâm nghiệp,

- quản lý bền vững và phát triển rừng đầu nguồn,

- các phương án phù hợp để chuyển đổi cơ cấu cây trồng với các giống phù hợp (chịu hạn, chịu nhiệt),

- điều chỉnh qui hoạch cho các khu bảo tồn ở vùng đất thấp

- Công tác trồng rừng, khoang nuôi tái sinh rừng cũng cần phải được đẩy mạnh để có được hiệu quả về nhiều mặt trong đó có tác dụng là giảm thiểu KNK, thiên tai, bảo tồn tài nguyên nước

và đất.

KÕt luËn

• Trong công tác bảo vệ môi trường và phát triển

bền vững, đặc biệt liên quan tới BĐKH và bảo tồn ĐDSH cách tiếp cận tổng hợp, liên ngành và dựa vào cộng đồng cần phải được quán triệt

trong tất cả các khâu từ hoạch định chính sách, đến lập và triển khai kế hoạch về cả nội dung,

và tổ chức Các giải pháp cần tòan diện và đồng

bộ từ thể chế, chính sách tới quy hoạch, kế

nâng cao nhận thức và hợp tác quốc tế cần

được ưu tiên ở mức phù hợp

KÕt luËn

Xin c¸m

¬n !