Kế hoạch hành động tái định cư rút gọn

Cầu kết hợp tràn nối đường cứu hộ cứu nạn, huyện Nghi Lộc và thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

BAN QUẢN LÝ TRUNG ƢƠNG CÁC DỰ ÁN THỦY LỢI

******************

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ RÚT GỌN

TIỂU DỰ ÁN: CẦU KẾT HỢP TRÀN NỐI ĐƯỜNG CỨU HỘ CỨU NẠN, HUYỆN NGHI LỘC VÀ THÀNH PHỐ VINH - TỈNH NGHỆ AN

DỰ ÁN: QUẢN LÝ THIÊN TAI – (VN-Haz/WB5 )

HA NỘI, 3/2012

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

BAN QUẢN LÝ TRUNG ƢƠNG CÁC DỰ ÁN THỦY LỢI

****************

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƢ RÚT GỌN

TIỂU DỰ ÁN: CẦU KẾT HỢP TRÀN NỐI ĐƯỜNG CỨU HỘ CỨU NẠN, HUYỆN NGHI LỘC VÀ THÀNH PHỐ VINH - TỈNH NGHỆ AN

ĐẠI DIỆN CHỦ ĐẦU TƯ

BAN QUẢN LÝ TRUNG ƯƠNG CÁC DỰ

ÁN THỦY LỢI - CPO

ĐẠI DIỆN CƠ QUAN TƯ VẤN TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU MÔI TRƯỜNG

GIÁM ĐỐC

DƯƠNG HỒNG SƠN

HÀ NỘI, 3/2012

TỶ GIÁ CHUYỂN ĐỔI TIỀN TỆ

Đơn vị tiền tệ = Đồng Việt Nam (VND)

1 VND = 0,00004799846 $

1 $ = 20.834 VND

CHỮ VIẾT TẮT

Bộ NN & PTNT = Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

CARB = Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

CHÚ Ý

(i) Năm tài chính của chính phủ Việt Nam kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng

năm Năm tài chính trước năm dương lịch biểu thị năm trong đó năm tài chính kết thúc, ví dụ năm tài chính 2000 kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 2000 (ii) Trong báo cáo này, “$” nghĩa là đồng đô la Mỹ

Bồi thường - là giá trị thanh toán bằng tiền mặt hoặc hiện vật để bù lại giá trị thiệt hại

về đất đai, nhà cửa, thu nhập và tài sản khác do Dự án gây ra Mọi trường hợp bồi thường đều dựa trên nguyên tắc giá chuyển đổi, là phương pháp định giá tài sản nhằm đền bù thiệt hại theo giá trị trường hiện tại, cộng với bất kỳ chi phí giao dịch nào như lệ phí hành chính, thuế, lệ phí trước bạ và đứng tên

Ngày khóa sổ - là ngày hoàn thành công tác kiểm kê thiệt hại trong quá trình chuẩn bị

Kế hoạch hành động tái định cư Những người bị ảnh hưởng và các cộng đồng địa phương sẽ được thông báo về ngày khóa sổ kiểm kê của từng hợp phần dự án, và bất kỳ ai chuyển tới vùng dự án sau ngày này sẽ không được quyền nhận đền bù và hỗ trợ từ dự án

Tính hợp lệ - tức là bất kỳ ai mà tại ngày khóa sổ kiểm kê đã ở trên diện tích đất bị

ảnh hưởng bởi dự án, các tiểu hợp phần của dự án, hoặc những phần khác của tiểu dự án khác, và có: (i) mức sống bị ảnh hưởng tiêu cực, (ii) các quyền, quyền sở hữu, hay tuyên bố về quyền đối với bất kỳ diện tích đất nào (đất nông nghiệp, đất chăn thả gia súc, hay rừng), nhà ở hoặc công trình kiến trúc (để ở hay vì mục đích thương mại, tạm thời hay vĩnh viễn), hoặc (iii) các tài sản sản xuất như kinh doanh, việc làm, nơi làm việc, cư trú, hoặc nơi sống, hoặc (iv) việc tiếp cận tài sản bị ảnh hưởng bất lợi (ví dụ, quyền đánh bắt cá)

Tính hợp lệ không phân biệt: (a) Các quyền pháp lý hợp thức đối với đất, hoặc (b) yêu cầu bồi thường đối với đất hoặc tài sản, hoặc (c) không

có quyền pháp lý hoặc yêu cầu bồi thường đất mà họ đang chiếm giữ

Quyền hưởng

lợi

- là các biện pháp bao gồm bồi thường, hỗ trợ khôi phục thu nhập, hỗ trợ

di chuyển, hỗ trợ chuyển chỗ ở và hỗ trợ thay đổi thu nhập để giúp người bị ảnh hưởng khôi phục lại cơ sở kinh tế và xã hội

Thu hồi đất - là quá trình một cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp hoặc tổ chức tư

nhân bị một đơn vị nhà nước yêu cầu trao một phần hoặc tất cả phần đất thuộc sở hữu của họ hoặc chiếm dụng quyền sở hữu và sử dụng của chính đơn vị nhà nước đó cho mục đích sử dụng công cộng sẽ được đền

bù tương đương bằng giá thay thế cho phần tài sản bị ảnh hưởng

Tác động dự

án

- tức là bất kỳ hệ quả nào liên quan trực tiếp tới việc thu hồi đất hoặc hạn chế việc sử dụng các khu vực được lựa chọn hợp pháp hoặc khu vực được bảo tồn Những người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc thu hồi đất

có thể bị mất nhà, đất trồng trọt/chăn nuôi, tài sản, hoạt động kinh doanh, hoặc các phương tiện sinh kế khác Nói một cách khác, họ có thể mất quyền sở hữu, quyền cư trú, hoặc các quyền sử dụng do thu hồi đất hay hạn chế tiếp cận

Khôi phục đời

sống

- là những hỗ trợ cho những người bị ảnh hưởng do việc mất đất sản xuất,

thu nhập, công ăn việc làm hoặc các nguồn sống, nhằm bổ sung vào khoản thanh toán bồi thường cho phần đất bị thu hồi, tối thiểu phải khôi phục hoàn toàn mức sống và chất lượng cuộc sống như trước khi có dự

án hoặc tại thời điểm thực hiện bồi thường, tùy theo mức nào cao hơn, của đất có tiềm năng sản xuất tương đương hoặc có giá trị sử dụng tương đương nằm trong khu vực gần diện tích đất bị ảnh hưởng, cộng thêm chi phí chuẩn bị đất để đất có mức giá trị tương tự như mức của đất bị ảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuế chuyển nhượng nào Đối với đất ở các khu vực đô thị, đó là giá trị thị trường của đất tại thời điểm thực hiện bồi thường, có cùng diện tích và mục đích sử dụng, với các công trình hạ tầng và dịch vụ tương đương hoặc tốt hơn,

và nằm gần mảnh đất bị ảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuế chuyển nhượng nào Đối với nhà ở và các công trình kiến trúc khác, đó là giá thị trường của nguyên vật liệu để xây nhà/công trình thay thế với một diện tích và tiêu chuẩn kỹ thuật tương tự hay tốt hơn nhà ở hay công trình bị ảnh hưởng, hoặc để sửa chữa một phần của nhà/công trình bị ảnh hưởng, cộng thêm chi phí nhân công và nhà thầu, cộng thêm chi phí đăng ký và thuế chuyển nhượng nếu có Trong quá trình xác định giá thay thế, không được tính khấu hao tài sản và giá trị của những nguyên vật liệu có thể tận dụng được cũng như không khấu trừ giá trị của những lợi ích có được từ dự án Khi luật trong nước không đáp ứng được tiêu chuẩn về đền bù với toàn bộ giá thay thế, thì cần bổ sung thêm các biện pháp khác nhằm đáp ứng tiêu chuẩn về giá thay thế Khi áp dụng phương pháp định giá này, không được khấu hao giá trị của nhà/công trình và tài sản Đối với những thiệt hại mà không dễ định giá trị hay đền bù bằng tiền (ví dụ, sự tiếp cận các dịch vụ công cộng, khách

hàng, và nhà cung cấp; hay sự tiếp cận trong đánh bắt cá, chăn thả gia súc, hay các khu vực rừng), thì cần tạo ra sự tiếp cận tới các nguồn tài nguyên tương đương và chấp nhận được về mặt văn hóa và các cơ hội tạo thu nhập Những hỗ trợ bổ sung này là riêng biệt, không phải là các

hỗ trợ tái định cư sẽ được cung cấp

Tái định cư - theo thuật ngữ của Ngân hàng, tái định cư bao hàm tất cả những thiệt hại

trực tiếp về kinh tế và xã hội gây ra bởi việc thu hồi đất và hạn chế sự tiếp cận, cùng với những biện pháp đền bù và sửa chữa Tái định cư không hạn chế ở sự di dời về mặt vật chất Tái định cư có thể, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, bao gồm (a) thu hồi đất và các công trình trên đất, bao gồm cả việc kinh doanh, buôn bán; (b) sự di dời về mặt vật chất; và (c) sự khôi phục kinh tế của những người bị ảnh hưởng nhằm cải thiện (hoặc ít nhất là phục hồi) thu nhập và mức sống

Kế hoạch tái

định cư

- là kế hoạch hành động có thời gian xác định với ngân sách giành để lập chiến lược bồi thường và tái định cư, mục tiêu, quyền lợi, hành động, trách nhiệm, giám sát và đánh giá Kế hoạch tái định cư phải được chuẩn

bị và phê duyệt trước khi thẩm định vốn vay cho Dự án

hưởng nặng

- là tất cả những người bị ảnh hưởng (i) mất từ 20% (10% đối với các hộ nghèo và các hộ thuộc nhóm dễ bị tổn thương) trở lên diện tích đất sản xuất và tài sản, và/hoặc nguồn thu nhập bị mất do thực hiện Dự án; và/hoặc (ii) phải tái định cư hoặc di dời nhà ở trên phần đất thổ cư còn lại

Nhóm dễ bị tổn

thương

- là các nhóm đối tượng đặc biệt có khả năng phải chịu tác động không tương xứng hoặc có nguy cơ bị bần cùng hóa hơn nữa do tác động của tái định cư, bao gồm: (i) phụ nữ làm chủ hộ (không có chồng, góa hay chồng mất sức lao động) có người phụ thuộc, (ii) người tàn tật (không còn khả năng lao động), người già không nơi nương tựa, (iii) người nghèo theo tiêu chí của Bộ LĐTB-XH, (iv) người không có đất đai, và (vi) người dân tộc thiểu số

MỤC LỤC

Trang

MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC LẬP KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ RÚT GỌN 1

TÓM TẮT NỘI DUNG KẾ HOẠCH TÁI ĐỊNH CƯ RÚT GỌN 2

I GIỚI THIỆU 4

1.1 Giới thiệu về dự án và tiểu dự án 4

1.1.1 Giới thiệu về dự án Quản lý thiên tai 4

1.1.2 Giới thiệu tiểu dự án 7

1.2 Các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực 11

1.3 Mục đích của Kế hoạch tái định cư rút gọn 11

II THÔNG TIN KINH TẾ XÃ HỘI VÀ CÁC TÁC ĐỘNG CỦA TIỂU DỰ ÁN 12

2.1 Thông tin kinh tế xã hội của các hộ BAH 12

2.2 Các tác động của tiểu dự án 13

III KHUNG CHÍNH SÁCH VÀ QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI BỊ ẢNH HƯỞNG 14

3.1 Các văn bản pháp lý về thu hồi đất và tái định cư 14

3.1.1 Chính sách và luật pháp của Việt Nam về thu hồi đất và tái định cư 14

3.1.2 Chính sách về tái định cư không tự nguyện của Ngân hàng Thế giới 16

3.1.3 Những điểm khác nhau giữa chính sách của Chính phủ Việt Nam và NHTG 17

3.2 Chính sách bồi thường và tái định cư 18

3.2.1 Những nguyên tắc chung 18

3.2.2 Quyền và quyền lợi được bồi thường 20

3.2.3 Quyền lợi được bồi thường và tái định cư 20

3.3 Chiến lược đền bù 21

IV CÁC CHƯƠNG TRÌNH PHỤC HỒI SINH KẾ 22

4.1 Các mục tiêu 22

4.2 Nguyên tắc 22

4.3 Chương trình phục hồi thu nhập đề xuất 22

V SẮP XẾP TÁI ĐỊNH CƯ 22

VI PHỔ BIẾN THÔNG TIN VÀ THAM VẤN CỘNG ĐỒNG 23

6.1 Chính sách về phổ biến thông tin của NHTG (OP17.50) 23

6.2 Phổ biến thông tin 23

6.2.1 Phổ biến thông tin trong giai đoạn chuẩn bị kế hoạch hành động TĐC 23

6.2.2 Phổ biến thông tin trong giai đoạn thực hiện kế hoạch hành động TĐC 24

6.3 Tham vấn cộng đồng 24

6.3.1 Tham vấn trong quá trình chuẩn bị báo cáo tái định cư 24

6.3.2 Tham vấn trong quá trình thực hiện kế hoạch Tái định cư 25

VII CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 25

7.1 Các yêu cầu của Ngân hàng Thế giới 25

7.2 Cơ chế giải quyết khiếu nại 26

VIII THIẾT LẬP TỔ CHỨC 27

8.1 Trách nhiệm của chủ dự án 27

8.2 Trách nhiệm của các Ủy ban (PC) 27

8.3 Trách nhiệm của ban tái định cư 29

IX GIÁM SÁT NỘI BỘ VÀ ĐÁNH GIÁ 29

X NGÂN SÁCH VÀ CÁC CHI PHÍ ƯỚC TÍNH 31

10.1 Nguồn ngân sách cho các hoạt động 31

10.2 Ước tính chi phí đền bù và hỗ trợ 31

10.3 Chi phí đền bù 32

XI KẾ HOẠCH THỰC HIỆN 33

11.1 Các bước triển khai 33

11.2 Quy trình cập nhật RAP 37

11.3 Kế hoạch thực hiện Tái định cư 37

PHỤ LỤC: BÁO CÁO KHẢO SÁT GIÁ THAY THẾ 39

DANH SÁCH CÁC BẢNG VÀ HÌNH Bảng 1: Tóm tắt các tiểu dự án 8

Bảng 2: Những khác biệt giữa chính sách của Việt Nam về tái định cư và Chính sách tái định cư bắt buộc của Ngân hàng Thế giới (OP4.12) 17

Bảng 3: Ma trận quyền lợi 20

Bảng 4: Các chỉ số giám sát nội bộ 30

Bảng 5: Tổng hợp kinh phí đền bù đất đai, cây cối 32

Bảng 6: Kế hoạch thực hiện Tái định cư của TDA 37

Hình 1: Khu vực dự án 9

MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC LẬP KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ RÚT GỌN

Khi tiểu dự án chỉ gây ra những tác động nhỏ, cụ thể là khi (i) không có người dân phải di dời và mất đất ít hơn 20% (10% đối với các hộ nghèo và các hộ thuộc nhóm dễ bị tổn thương) so với tổng diện tích đất sản xuất, hoặc (ii) số người bị ảnh hưởng nhỏ hơn 200 người; khi đó chỉ cần chuẩn bị một Kế hoạch tái định cư rút gọn Nội dung của một Kế hoạch tái định cư rút gọn do đó

sẽ không yêu cầu nhiều thông tin như của Kế hoạch tái định cư đầy đủ

Căn cứ theo các tài liệu thiết kế của dự án; căn cứ theo các phiên trao đổi thông tin giữa ban CPO với Đơn vị quản lý Tiểu dự án, các ban ngành, đơn vị thiết kế của tiểu dự án tại tỉnh Nghệ An; Căn cứ vào khối lượng công việc, nội dung cần thực hiện khi xây dựng tiểu dự án, tư vấn ước tính tổng diện tích bị ảnh hưởng tạm thời là 200 m2 (trong đó có 70 m2 – phần diện tích do UBND xã quản lý để xây dựng lán trại cho công nhân, 130 m2 của 5 hộ gia đình); có 700 cây sẽ

bị chặt bỏ khi tiến hành xây dựng tiểu dự án, các cây bị chặt bỏ chủ yếu là cây tre, bạch đàn và phi lao (trong đó có 535 cây bị chặt bỏ của 5 hộ gia đình, còn 165 cây thuộc quyền quản lý của địa phương) Như vậy, tiểu dự án chỉ ảnh hưởng tạm thời về đất của 5 hộ gia đình và phần đất của chính quyền địa phương

Xét theo tiêu chí lập báo cáo RAP đầy đủ và báo cáo RAP vắn tắt (abbreviated RAP), tiểu dự án cần lập RAP vắn tắt và những hướng dẫn trong quá trình cập nhật RAP sau này nhằm mục đích hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực tới người dân cũng như đảm bảo các yêu cầu của nhà tài trợ trong việc thực hiện tiểu dự án

TÓM TẮT NỘI DUNG KẾ HOẠCH TÁI ĐỊNH CƯ RÚT GỌN

 Mục tiêu của tiểu dự án:

Công trình Cầu kết hợp tràn nối đường cứu hộ, cứu nạn xã Nghi Thái huyện Nghi Lộc và xã Hưng Hòa TP Vinh nhằm mục đích cứu hộ, cứu nạn khi có sự cố về mùa mưa lũ, đảm bảo giao thông cho nhân dân trong vùng, thúc đẩy giao lưu về kinh tế - văn hóa của người dân địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa của các cụm công nông nghiệp

trên địa bàn huyện

Dự án sẽ cải thiện kinh tế và giảm nghèo cho khoảng 13.709 người tại 2 xã Hưng Hòa, Nghi Thái, bằng cách tăng cường khả năng tiếp cận đến các trung tâm hành chính, trung tâm chợ, y tế, giáo dục và dịch vụ xã hội, giảm thời gian và chi phí vận chuyển hàng hoá nông sản

Dự án cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới khoảng 1Km đường giao thông cứu nạn (đường đất cũ) thành đường bêtông, 1 công trình cầu, các công trình trên tuyến đảm bảo tính bền vững cho tuyến đường, đảm bảo cho nhân dân đi lại được thuận tiện, phát huy tối đa các ngành kinh tế khác

đất trống thuộc sự quản lý của UBND xã

Trong khu vực tiểu dự án, không có hộ gia đình nào mất 10% hoặc hơn tổng diện tích đất sản xuất Không có hộ gia đình phải di dời

Việc thực hiện tiểu dự án không gây ảnh hưởng đến các vật kiến trúc

100% người dân trong khu vực là dân tộc Kinh, không có sự xuất hiện của người DTTS

 Cơ sở pháp lý:

Chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án được xác định dựa trên các quy định

và luật hiện hành của chính phủ Việt Nam và chính sách của WB Trong trường hợp có sự khác biệt giữa bên vay và WB về các quy định, chính sách, trình tự thì chính sách của WB sẽ được áp dụng, phù hợp với Nghị định số 131/2006/NĐ-CP, quy định “trong trường hợp điều ước quốc tế

về ODA mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác với các quy định của pháp luật Việt Nam thì thực hiện theo quy định của điều ước quốc tế” (Điều 2, Mục 5)

 Các quyền lợi cho người BAH từ dự án:

Các quyền lợi cho người BAH từ dự án được xây dựng và trình bày trong kế hoạch TĐC (xem bảng ma trận quyền lợi) tương ứng với các ảnh hưởng được xác định trong quá trình điều tra ước

tính thiệt hại và khảo sát kinh tế xã hội Các quyền lợi này sẽ được cập nhật, khi cần thiết, sau khi thực hiện kiểm đếm chi tiết và tham vấn với các hộ BAH, để đảm bảo rằng các thiệt hại sẽ được phục hồi, hoặc cải thiện

 Phổ biến thông tin, tham vấn cộng đồng và giải quyết khiếu nại:

Các buổi họp tham vấn cộng đồng, các buổi thảo luận cấp thôn/ấp với các hộ BAH và cán bộ địa phương được thực hiện trong quá trình lập kế hoạch hành động TĐC Chính sách của dự án và các phương án lựa chọn về di dời, phục hồi thu nhập đã được thảo luận trong các cuộc họp này Những vấn đề liên quan, các đề suất của hộ BAH đã được nêu ra và đưa vào kế hoạch TĐC Cơ chế khiếu nại sẽ được thiết kế để đảm bảo rằng mọi thắc mắc, khiếu nại của hộ BAH sẽ được giải quyết đúng và kịp thời Người BAH sẽ được biết về quyền lợi của họ qua thông báo, các văn bản trong quá trình tham vấn, khảo sát và tại thời điểm chi trả bồi thường Các thông tin chính trong bản dự thảo kế hoạch hành động TĐC sẽ được thông báo đến người BAH trước khi có đoàn thẩm định của WB

 Tổ chức thực hiện

Bộ NN và PTNT (MARD), cơ quan chủ quản và BQL Trung ương các dự án thủy lợi (CPO) sẽ đảm bảo điều phối cho việc thực hiện kế hoạch TĐC này Bộ NN & PTNT sẽ phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An và chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Nghệ An, để đảm bảo rằng việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện đúng như các quy định trong kế hoạch hành động TĐC này Ban Tái định cư các tỉnh và huyện cùng với đại diện hộ BAH sẽ được thành lập

để giám sát quá trình bồi thường Trong quá trình thực hiện, cơ quan giám sát độc lập sẽ giám sát việc thực hiện để đảm bảo bồi thường, hỗ trợ đúng với kế hoạch hành động TĐC đã được duyệt

 Bồi thường và chiến lược tái định cư

Tuyến đường Nghi Thái – Hưng Hòa sẽ được sửa chữa và nâng cấp trên nền tuyến đường cũ; do

đó việc đền bù tái định cư không có

 Ước tính chi phí

Tổng chi phí ước tính được làm tròn là 18,114,225 VND tương đương với $869 Tổng chi phí

cho bồi thường, hỗ trợ tái định cư sẽ được xác định lại chính xác tại thời điểm chi trả đền bù

I GIỚI THIỆU

1.1 Giới thiệu về dự án và tiểu dự án

1.1.1 Giới thiệu về dự án Quản lý thiên tai

Việt Nam là một trong 10 quốc gia hàng đầu thế giới phải thường xuyên hứng chịu hậu quả nặng

nề của thiên tai Các loại thiên tai phổ biến là bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất và hạn hán, trong đó loại thiên tai xảy ra thường xuyên và có mức độ tàn phá lớn nhất là bão và lũ lụt Hàng năm thiên tai gây ra những thiệt hại to lớn về các mặt kinh tế, xã hội và môi trường; gây cản trở trực tiếp tới sự phát triển bền vững kinh tế xã hội của đất nước Đặc biệt ở khu vực miền Trung, một dải đất hẹp chạy dọc bờ biển phía đông dãy núi Trường Sơn, địa hình phức tạp lại dốc nghiêng ra phía biển Đông nên thường chịu ảnh hưởng nhiều nhất của bão, lũ (chiếm 65%) Các cơn bão thường xảy

ra dồn dập trong thời gian ngắn, có khi trong 1 tháng bị ảnh hưởng của 2-3 cơn bão có cường độ lớn và mỗi khi lũ xuất hiện thì xảy ra rất nhanh, chảy xiết và gây thiệt hại nặng nề

Thiên tai là tác nhân gây cản trở trực tiếp tới sự phát triển bền vững kinh tế xã hội và gia tăng đói nghèo Nhận thức sâu sắc về những thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra, Chính phủ Việt Nam coi công tác quản lý và giảm nhẹ thiên tai là một trong những hoạt động quan trọng của quá trình phát triển bền vững Năm 2007, Chính phủ đã xây dựng “Chiến lược quốc gia về phòng chống và giảm nhẹ thiên tai tới năm 2020”, trong đó có nhiệm đảm bảo an toàn cho hệ thống đê và cải thiện khả năng chống bão của hệ thống kè cho tất cả các tỉnh phía Bắc, duyên hải miền Trung, củng cố và nâng cấp đê biển trên toàn quốc, đảm bảo an toàn cho các hồ chứa, đặc biệt là những hồ chứa gần khu vực tập trung dân cư và khu vực nhạy cảm về kinh tế, chính trị, văn hóa cũng như các công trình quan trọng liên quan tới an ninh và quốc phòng quốc gia

Dự án quản lý thiên tai (WB5) là một trong những dự án được Chính phủ đầu tư để hỗ trợ việc thực hiện Chiến lược quốc gia này Dự án có nguồn vốn vay của Ngân hàng thế giới (NHTG) và được thực hiện ở 10 tỉnh miền Trung, gồm Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, và Ninh Thuận

 Mục tiêu chung của dự án

Tăng cường khả năng phòng ngừa, ứng phó và giảm nhẹ thiên tai ở các cấp Củng cố năng lực và thể chế quản lý thiên tai để sẵn sàng ứng phó với các rủi ro thiên tai, nâng cao khả năng dự báo thời tiết và năng lực cảnh báo sớm nhằm giảm nhẹ các tác động tiêu cực của thiên tai cho các tỉnh được lựa chọn ở Việt Nam

mô vừa và nhỏ; và (v) nâng cao năng lực quản lý và thực thi dự án, quản lý môi trường, xã hội trong công tác quản lý thiên tai tổng hợp

Mục tiêu dài hạn của Dự án là (i) tăng cường khả năng phòng ngừa, ứng phó và giảm nhẹ thiên tai ở các cấp quốc gia, tỉnh, huyện, xã của Việt Nam; củng cố tính sẵn sàng ứng phó với rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, cải thiện việc dự báo thời tiết và năng lực cảnh báo sớm, giảm nhẹ các tác động tiêu cực của thiên tai cho các tỉnh được lựa chọn ở Việt Nam; và (ii) cải thiện hệ thống Quản lý thiên tai tại Việt Nam theo chiến lược quốc gia, đưa ra những biện pháp nhằm giảm nhẹ thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu cho Việt Nam Củng cố năng lực và thể chế quản lý thiên tai để đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngắn hạn và dài hạn của những vùng dễ bị tổn thương nhất để giảm bớt thiệt hại về người, kinh tế và tài chính khi xảy ra thảm hoạ thiên tai Bên cạnh đó, dự án sẽ tập trung vào nâng cao năng lực cấp trung ương, cấp vùng và cấp tỉnh trong dự báo và cảnh báo sớm

 Các hợp phần của dự án:

Dự án được thiết kế gồm 5 hợp phần chính nhằm đạt được các kết quả sau:

- Cải thiện thể chế quản lý thiên tai ở tất cả các cấp

- Cải thiện các hệ thống dự báo và cảnh báo sớm

- Hỗ trợ nâng cấp cơ sở hạ tầng phòng chống và giảm nhẹ thiệt hại thiên tai tại các tỉnh dự

án

- Thúc đẩy chương trình Quản lý thiên tai dựa vào cộng đồng của Việt Nam

- Nâng cao kỹ năng tổ chức, quản lý và thực hiện dự án

Hợp phần 1: Tăng cường thể chế

Nâng cao khả năng lập Kế hoạch giảm thiểu rủi ro thiên tai (DRM) tại các cấp quốc gia, khu vực

và tỉnh Hợp phần sẽ giúp cho việc chuẩn bị cơ sở dữ liệu giảm thiểu rủi ro thiên tai để theo dõi, kiểm tra quá trình hoạt động của Trung tâm phòng chống và giảm nhẹ thiên tai (CDPM) quốc gia mới thành lập; cải thiện/mở rộng việc lập kế hoạch quản lý thiên tai tổng hợp; hỗ trợ việc lập bản

đồ và phân vùng rủi ro theo lưu vực và ở cấp tỉnh, hỗ trợ việc quản lý cơ sở dữ liệu an toàn đập,

hỗ trợ cho việc thiết kế tiêu chuẩn xây dựng an toàn chống thiên tai trên các vùng địa lý khác nhau; và tăng cường các thông tin quản lý thiên tai; xây dựng cơ chế phối hợp giữa các Trung tâm quản lý thiên tai Trung ương, Trung tâm quản lý thiên tai khu vực, tỉnh, huyện, xã để có những hoạt động hiệu quả và thống nhất trong công tác ứng phó và phòng chống thiên tai

Hợp phần 2: Tăng cường Hệ thống dự báo khí tượng thủy văn và cảnh báo sớm thiên tai có nguồn gốc khí tượng thủy văn

Các hoạt động chính của hợp phần này là trang bị các phương tiện quan trắc khí tượng thủy văn hiện đại và các thiết bị thông tin, phát triển các cơ sở dữ liệu, tăng cường các hệ thống phổ biến

về thời tiết và cảnh báo sớm cho các đối tượng cư dân khác nhau

Hợp phần 3: Quản lý Thiên tai dựa vào cộng đồng

Các hoạt động chính của hợp phần này là hỗ trợ cho Chương trình quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng (CBDRM) Các Trung tâm phòng chống và giảm nhẹ thiên tai (CDPM) cấp tỉnh

sẽ được thành lập (hoặc tăng cường ở nơi đã có) và hỗ trợ cho các hoạt động phòng chống và giảm nhẹ thiên tai cấp huyện và xã, bao gồm việc lập kế hoạch và phát triển chiến lược giảm thiểu rủi ro thiên tai Đào tạo phòng chống và giảm nhẹ thiên tai tại các cấp xã cũng như các đầu

tư ưu tiên quy mô nhỏ, đặc biệt là cho việc giảm thiểu lũ và hạn hán Đào tạo cho cộng đồng các biện pháp ứng phó, phòng tránh rủi ro thiên tai thông qua các hoạt động tập huấn về tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng chống lụt bão và giảm nhẹ thiên tai, nâng cao khả năng ứng phó tại chỗ cho các tổ chức và cá nhân trong địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai, bão

lũ

Hợp phần 4: Hỗ trợ đầu tư giảm thiểu rủi ro thiên tai cho các TDA ưu tiên

Dự án sẽ được triển khai thực hiện trên 10 tỉnh duyên hải miền Trung Các hoạt động chính của hợp phần nhằm hỗ trợ Chính phủ trong việc thực hiện các biện pháp công trình đã đề xuất trong

Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia để phòng ngừa, ứng phó và giảm thiểu rủi ro thiên tai đến năm 2020 Phương pháp tiếp cận lưu vực sông được áp dụng để xác định và ưu tiên cho các

dự án đầu tư trong các lưu vực được lựa chọn ở Miền Trung Các biện pháp công trình sẽ giảm thiểu các rủi ro thiên tai do lũ lụt, trượt lở đất, bão lớn

Các tỉnh dự án đã đề xuất các hạng mục đầu tư để đưa vào dự án, bao gồm gia cố, cải tạo và nâng cấp các tuyến đê, kè, đập và đường cứu hộ đã xuống cấp nhằm tăng cường khả năng phòng chống thiên tai, đảm bảo an toàn cho sản xuất, tài sản và đời sống của người dân ở các lưu vực sông của 10 tỉnh Miền Trung

Hợp phần 5: Quản lý dự án

Các hoạt động chính của hợp phần này là hỗ trợ các hoạt động quản lý dự án, bao gồm việc chuẩn bị dự án, thực hiện dự án và giám sát thực thi chính sách an toàn xã hội và môi trường, quản lý tín dụng và tài chính, v.v Hợp phần này cũng sẽ hỗ trợ phát triển hệ thống giám sát và đánh giá (M&E)

 Các tác động của dự án

Các tác động tích cực

Thông qua các hạng mục đầu tư được đề xuất như cải tạo và nâng cấp các hồ chứa, gia cố các đập, kè sông và các tuyến đê, dự án sẽ mang lại những lợi ích thiết thực cho quốc gia và cho cộng đồng Cụ thể là: (i) tăng cường năng lực quản lý và phòng chống thiên tai cho các cấp, các ngành và cộng đồng; (ii) giảm rủi ro do mất an toàn các hồ chứa và các tuyến đê; (iii) bảo vệ khoảng 900.000 người (hơn 210.000 hộ) và gần 50 ngàn hecta đất sản xuất không phải chịu lũ lụt và hạn hán hàng năm; (iv) giải quyết vấn đề thiếu nước tưới, nước sinh hoạt và cải thiện cuộc sống cho người dân vùng dự án; (v) cải tạo môi trường sinh thái và giao thông nội vùng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và tạo cảnh quan môi trường vùng dự án

là giảm tối đa việc thu hồi đất và tài sản của người dân Căn cứ theo kết quả khảo sát sơ bộ của các tỉnh dự án và kết quả đánh giá tác động xã hội, ước tính khoảng 3.000 hộ với 12.900 người

sẽ bị ảnh hưởng bởi các TDA, trong đó 6 TDA thực hiện năm đầu sẽ ảnh hưởng đến 1.294 hộ với 5.525 người, trong đó 3.2% các hộ bị ảnh hưởng nặng do mất trên 20% (10% đối với các hộ nghèo và dễ bị tổn thương) đất nông nghiệp, 3 hộ phải di dời và 8 hộ ảnh hưởng đến kinh doanh Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng vĩnh viễn ước tính khoảng 26,12 ha, trong đó có 1,8ha đất ở, 19,23ha đất nông nghiệp, 3,56ha đất nuôi trồng thủy sản, 0ha đất rừng và 1,44ha đất vườn; tổng diện tích đất bị sử dụng tạm thời là 55.89ha, cũng như các bãi đất tạm mượn, các bãi lấy đất, hệ thống cống rãnh, các bãi đổ thải Số mộ bị ảnh hưởng là 22, chủ yếu ở tỉnh Bình Định với 18 mộ Không có hộ gia đình nào người DTTS bị ảnh hưởng trong 6 TDA Số liệu chính xác về người

và tài sản BAH bởi mỗi TDA sẽ được cập nhật trong RAP của TDA sau khi hoàn thành kiểm kê chi tiết (DMS) của TDA

1.1.2 Giới thiệu tiểu dự án

Tiểu dự án “Cầu kết hợp tràn nối đường cứu hộ cứu nạn huyện Nghi Lộc và thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An” thuộc hợp phần 4 “Hỗ trợ đầu tư giảm thiểu rủi ro thiên tai cho các TDA ưu tiên” và

là 1 trong 6 tiểu dự án được thực hiện năm đầu

Bảng 1: Tóm tắt các tiểu dự án

Số người BAH

Hộ phải

di dời

Ảnh hưởng tới mồ

mả

Hộ thuộc nhóm dễ

bị tổn thương

Hộ ảnh hưởng nặng

hộ + 07 UBND tạm thời

Cầu kết hợp tràn nối đường cứu hộ,

cứu nạn huyện Nghi Lộc và thành phố

Vinh

Nghi Lộc/Vinh/

Nghệ An

RAP vắn tắt

0 hộ BAH vĩnh viễn + 7

hộ BAH tạm thời

6 Nâng cấp chống xói mòn bảo đảm an

toàn đê sông Kôn

An Nhơn and Tuy Phướcc/

Bình Định

RAP

73 hộ BAH vĩnh viễn (trong đó có cả

10 hộ BAH tạm thời)

04 RAP + 02 RAP vắn tắt

1,188 hộ vĩnh viễn + 106 hộ

và 7 UBND BAH tạm thời

Hình 1: Khu vực dự án

 Mục tiêu của tiểu dự án:

Công trình Cầu kết hợp tràn nối đường cứu hộ, cứu nạn xã Nghi Thái huyện Nghi Lộc và xã Hưng Hòa TP Vinh nhằm mục đích cứu hộ, cứu nạn khi có sự cố về mùa mưa lũ, đảm bảo giao thông cho nhân dân trong vùng, thúc đẩy giao lưu về kinh tế - văn hóa của người dân địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa của các cụm công nông nghiệp

trên địa bàn huyện

Dự án sẽ cải thiện kinh tế và giảm nghèo cho khoảng 13.709 người tại 2 xã Hưng Hòa, Nghi Thái, bằng cách tăng cường khả năng tiếp cận đến các trung tâm hành chính, trung tâm chợ, y tế, giáo dục và dịch vụ xã hội, giảm thời gian và chi phí vận chuyển hàng hoá nông sản

Dự án cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới khoảng 1Km đường giao thông cứu nạn (đường đất cũ) thành đường bêtông, 1 công trình cầu, các công trình trên tuyến đảm bảo tính bền vững cho tuyến đường, đảm bảo cho nhân dân đi lại được thuận tiện, phát huy tối đa các ngành kinh tế khác

 Quy mô của tiểu dự án:

Tiểu dự án được thực hiện tại xã Nghi Thái, huyện Nghi lộc và xã Hưng Hòa, thành phố Vinh – tỉnh Nghệ An

Điểm đầu (Km 0+0.00) tại làng Thái Bình, xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc (đoạn cuối đường chính tại xã Nghi Thái) và điểm cuối tại xã Hưng Hòa, thành phố Vinh với tổng chiều dài là 1.02

km (Km1+20.87)

Đường giao thông:

- Chiều dài tuyến 1,02 km

Khu vực dự án

Đường thiết kế theo tiêu chuẩn đường giao thông nông thôn loại A

- Tần suất thiết kế công trình thoát nước mặt: P =10%

- Tần suất thiết kế: Đường, cống, cầu nhỏ: P =4%

- Tần suất thiết kế Cầu trung: Thiết kế cầu ngập lũ

- Công trình trên tuyến: thiết kế theo tải trọng H13-X60

+ Đường vào cầu:

- Đường dài 10m ở hai đầu cầu (Tính từ đuôi 2 mố): Đường hai đầu cầu nền rộng B = 8m, mặt rộng 6m với chiều dài 10m mỗi bên tính từ đuôi mố Sau đố vuốt về đường có bề rộng nền B = 5.0m, bề rộng mặt B = 4.5m trên chiều dài 15

Composite, đóng mở cửa van bằng hệ thống điện máy V7, Cao trình đáy cống (-0,66), dàn đóng

mở bằng bê tông cốt thép trên có máI che, cao trình sàn đóng mở(+5,97), cao trình đỉnh mái che (+10,58) cầu thang từ đỉnh đê lên sàn vận hành bằng thép L100x100 dày 10mm, Lan can sàn vận hành bằng bê tông cốt thép M200, nguồn điện lấy tại trạm biến áp xã Nghi Thái cách vị trí cống 350m

1.2 Các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực

Với mục tiêu giảm thiểu những tác động do việc thu hồi đất và tái định cư, nhiều cố gắng đã được thực hiện trong các giai đoạn đề xuất và thiết kế cơ sở của tiểu dự án Các hạng mục công trình của tiểu dự án đã được nghiên cứu kỹ và đề ra phương án xây dựng để diện tích đất và các tài sản trên đất bị ảnh hưởng là thấp nhất:

+ Điều chỉnh thiết kế kỹ thuật của tuyến đường sao cho tuyến đường được thực hiện trên nền đường cũ để hạn chế tác động đến đất đai, vật kiến trúc của các hộ dân sinh sống dọc tuyến đường

+ Tư vấn thiết kế tham vấn cộng đồng địa phương về phương án thiết kế để hạn chế tối

đa sự ảnh hưởng đến người dân như việc gián đoạn giao thông, bố trí các lối rẽ, đường giao nhau, biển báo…

+ Lựa chọn phương án cung cấp nguyên vật liệu và tuyến đường vận chuyển hợp lý để hạn chế tác động môi trường, hạn chế ảnh hưởng của việc thi công tuyến đường đến sản xuất cũng như cuộc sống của cộng đồng địa phương

+ Việc phá dỡ giải phóng mặt bằng chỉ gây ra những ảnh hưởng không đáng kể nên sẽ

do người dân tự thực hiện do vậy Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng kết hợp với UBND các xã khu vực dự án sẽ thỏa thuận với người dân về tiến độ thực hiện nhưng cần phải đảm bảo tiến độ chung của tiểu dự án

+ Sau khi công việc xây dựng được hoàn thành, TDA sẽ có trách nhiệm khôi phục lại phần diện tích đất BAH tạm thời, để giảm thiểu những tác động có thể xảy ra tới khu vực TDA

1.3 Mục đích của Kế hoạch tái định cư rút gọn

Mục tiêu chính của RAP rút gọn là để đảm bảo tuân theo đúng các thu tục trong việc giảm thiểu các tác động bất lợi có thể xảy ra trong quá trình thực hiện tiểu dự án, để đảm bảo rằng những người dân sinh sống dọc theo công trình xây dựng sẽ không bị ảnh hưởng do các tác động bất lợi của các tiểu dự án RAP rút gọn được chuẩn bị để đảm bảo rằng những thiệt hại phát sinh trong quá trình xây dựng đối với những người BAH sẽ được giải quyết và họ được hỗ trợ để phát triển tiềm năng kinh tế xã hội của họ Điều này sẽ giúp họ khôi phục lại các tiêu chuẩn sống và thu nhập của họ RAP rút gọn đảm bảo rằng những người BAH sẽ không trở nên khó khăn hơn so với trước khi thực hiện TDA và điều này sẽ được đặc biệt xem xét đối với phụ nữ, các nhóm dễ

bị tổn thương, người tàn tật và trẻ em – những người thường bị ảnh hưởng nhiều nhất trong mọi hoàn cảnh

RAP ngắn gọn được xây dựng dựa trên Khung chính sách về tái định cư RPF để đáp ứng các chính sách tái định cư không tự nguyện của Ngân hàng Thế giới và chính sách quản lý của tỉnh

và Nhà nước

- Thu nhận những ý kiến và nguyện vọng của những người BAH và báo cáo lại với chủ

dự án

- Một kế hoạch trong đó những người BAH có thể tham gia vào tất cả các giai đoạn của

dự án, bao gồm cơ chế giải quyết khiếu nại

- Ngân sách cho việc thực hiện tái định cư và trợ cấp hỗ trợ cho việc phục hồi sinh kế

và các chi phí quản lý

RAP rút gọn sẽ được cập nhật sau khi hoàn tất thiết kế chi tiết và khảo sát đo đạc chi tiết DMS,

nó sẽ xác định chính xác quy mô và mức độ tác động của tiểu dự án này

2.1 Thông tin kinh tế xã hội của các hộ BAH

Tiểu dự án đi qua 2 xã: Nghi Thái (huyện Nghi Lộc) và Hưng Hoà (thành phố Vinh) Xã Nghi Thái có diện tích đất tự nhiên 950.46 ha với dân số 8,924 người Xã Hưng Hoà với diện tích gần 1,454.10ha, dân số 5,036 người Trong khu vực dự án và các xã lân cận không có người dân tộc thiểu số sinh sống

Tổng số có 05 hộ gia đình ở xã Nghi Thái và Hưng Hoà bị ảnh hưởng đất tạm thời với số người

bị ảnh hưởng là 24 người, quy mô trung bình của các hộ bị ảnh hưởng là 4,8 người/hộ Trong các

hộ BAH, không có hộ nghèo, hộ có phụ nữ là chủ hộ, và không có hộ nào được xếp vào nhóm dễ

bị tổn thương

Nghề nghiệp chủ yếu của nhân dân trong vùng là sản xuất nông nghiệp, thu nhập bình quân đầu người từ 2,5 - 3 triệu đồng /người/năm Chăn nuôi là ngành quan trọng trong thành phần kinh tế nông nghiệp Vật nuôi chủ yếu là trâu, bò, cá và các loại gia cầm khác

Tất cả các chủ hộ bị ảnh hưởng đều biết chữ, trình độ học vấn của các chủ hộ đều ở cấp Trung học cơ sở

Trong những năm qua, đời sống vật chất, văn hoá tinh thần của nhân dân ngày càng được cải thiện, thu nhập bình quan đầu người không ngừng được tăng lên, tỷ lệ đói nghèo giảm, 100% xã

có điện lưới quốc gia Số phương tiện nghe nhìn tiếp thu thông tin được nâng lên, từng bước cải thiên, nâng cao đời sống tinh thần và dân trí cho người dân

Khu vực tiểu dự án có địa hình vùng đồng bằng, thuộc vùng hạ lưu của sông Cả, là những vùng thấp trũng, hoặc thường xuyên chịu ảnh hưởng tàn phá của mưa lũ, hàng năm cứ tới mùa mưa bão phần lớn diện tích tự nhiên bị ngập trong nước lũ từ 1 2m, mùa màng mất trắng Khi ngập lụt chính quyền địa phương thường phải yêu cầu nhiều hộ dân sơ tán Trong lúc đó các tuyến đường giao thông chủ yếu cũng đều bị ngập lụt, hạn chế công tác sơ tán, cứu hộ, cứu nạn dẫn đến hậu quả nghiêm trọng Ngoài ra có những cụm dân cư không có đường để tới khu lánh nạn

Về dịch vụ y tế, mỗi xã đều được trang bị một trạm y tế, và trạm y tế này cũng có nhiệm vụ tuyên truyền giáo dục cho người dân trong xã về ý thức bảo vệ sức khỏe, vệ sinh môi trường, bảo

vệ bà mẹ và trẻ em, và kế hoạch hóa gia đình

Nguồn nước phục vụ sinh hoạt và ăn uống hàng ngày của các hộ BAH đều chủ yếu lấy từ nguồn nước giếng khoan, nước mưa

100% các hộ BAH sử dụng điện lưới quốc gia

Các hộ bị ảnh hưởng đều có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

2.2 Các tác động của tiểu dự án

Các tác động được thể hiện trong báo cáo này là được ước tính dựa trên thiết kế kỹ thuật cơ bản Các tác động chi tiết (ở cấp độ các hộ gia đình), bao gồm các tác động lên dân tộc thiểu số, sẽ được xem xét và cập nhật một cách đúng đắn và đầy đủ trong báo cáo Tái định cư khi đánh giá kinh tế xã hội được thực hiện trong quá trình đo đạc khảo sát (khi dự án được thực hiện và qui

mô chính xác của các tác động được xác định) Một điều rõ ràng rằng khảo sát giá thay thế sẽ được thực hiện đối với tất cả các tiểu dự án để đảm bảo rằng sự đền bù và trợ giúp cho các hộ bị ảnh hưởng được thực hiện với giá thay thế đối với mỗi khung chính sách tái định cư Tổ công tác Tái định cư sẽ phối hợp chặt chẽ với Ban QLDA tỉnh và các tư vấn của họ để trợ giúp họ trong quá trình xây dựng khảo sát giá thay thế và cập nhật/chuẩn bị các báo cáo tái định cư một cách đúng đắn

Kết quả của công tác ước tính thiệt hại cho thấy có 1 xã có đất trống bị sử dụng tạm thời và 5 hộ BAH có đất vườn bị sử dụng tạm thời bao gồm 3 hộ BAH tại xã Nghi Thái và 2 hộ BAH tại xã Hưng Hòa Tổng số người BAH là 24, trong đó xã Nghi Thái có 15 người BAH và xã Hưng Hòa

Việc sử dụng đất tạm thời, các bãi lấy đất, hệ thống cống rãnh, các bãi đổ thải, để tiến hành thực hiện TDA sẽ không gây ảnh hưởng đến nhà ở và các công trình phụ trợ như bếp, nhà vệ sinh, giếng, chuồng trại và các công trình khác của các hộ BAH

Việc thực hiện tiểu dự án không yêu cầu phải tái định cư và không gây bất kỳ ảnh hưởng nào đến

các vật kiến trúc Kết quả cuộc điều tra cho thấy 100% các hộ BAH là người Kinh, không có người dân tộc trong các xã tiểu dự án cũng như các xã lân cận Ở phía hạ lưu và thượng lưu, kết quả điều tra cũng cho thấy không có sự hiện diện của người dân tộc

Có 700 cây sẽ bị thu hồi phục vụ cho mục đích của tiểu dự án Trong đó có 535 cây tre, 37 cây bạch đàn và 128 cây phi lao

Không có hộ nào phải di dời, tái định cư và việc thực hiện tiểu dự án sẽ không gây ra bất kỳ ảnh hưởng nào đối với các hoạt động kinh doanh và thu nhập của các hộ BAH trong khu vực tiểu dự

phương, hơn nữa họ là những người được hưởng lợi từ dự án

3.1 Các văn bản pháp lý về thu hồi đất và tái định cư

Khung Chính sách Tái định cư đã được thông qua để hướng dẫn việc lập và thực hiện Kế hoạch Tái định cư cho tất cả các Tiểu dự án có chiếm dụng đất đai Mục tiêu tổng quát của dự án là đảm bảo tất cả người bị ảnh hưởng bởi các tiểu dự án có thể duy trì, hoặc cải thiện mức sống và khả năng thu nhập từ các khoản đền bù và hỗ trợ khôi phục cuộc sống cho tất cả các loại tài sản

và đất đại của hộ bị ảnh hưởng (bị mất đất vĩnh viễn, tạm thời và các tài sản trên đất)

Khung chính sách được biên soạn dựa trên Luật pháp, các quy định của Chính phủ Việt Nam và chính sách tái định cư không tự nguyện của WB

3.1.1 Chính sách và luật pháp của Việt Nam về thu hồi đất và tái định cư

Hiến pháp của Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1992) khẳng định quyền của công dân về sở hữu và bảo vệ quyền sở hữu nhà ở Ngoài ra, Chính phủ đã ban hành một số luật, nghị định, và quy định tạo thành khung pháp lý về thu hồi đất, bồi thường và tái định cư Các văn bản pháp lý chính bao gồm:

(i) Luật đất đai số 13/2003/QH11 đã được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2003

(ii) Nghị định 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 29/10/2004 về việc thi hành luật đất đai

(iii) Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 03/12/2004 về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Nghị định này được coi là nghị định quan trọng về pháp lý và thay thế cho nghị định số 22/1998/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 24/4/2998 - là nghị định quy định cơ sở ban đầu cho các hoạt động bồi thường và tái định cư

(iv) Nghị định 198/2004/NĐ-CP của Chính Phủ, ban hành ngày 3/12/2004 về việc thu tiền sử dụng đất

(v) Nghị định 188/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 16/11/2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất

(vi) Nghị định 17/2006/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 27/1/2006 về sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 181/2004/NĐ-CP và Nghị định 197/2004/NĐ-CP nêu trên

(vii) Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 25/05/2007 quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, trợ cấp và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại

(viii) Thông tư 06/2007/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường, ban hành ngày 15/6/2007 hướng dẫn thực hiện Nghị định 84 của Chính phủ

(ix) Nghị định 123/2007/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 27/7/2007 về sửa đổi và

bổ sung Nghị định 188/2004/NĐ-CP nêu trên

(x) Thông tư 145/2007/TT-BTC của Bộ Tài chính, ban hành ngày 6/12/2007 hướng dẫn thực hiện Nghị định 123/2007/NĐ-CP nêu trên của Chính phủ và thay thế Thông tư 144/2004/TT-BTC ban hành ngày 26/11/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 188 nêu trên

(xi) Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 13/8/2009 quy định quy hoạch bổ sung về sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư (xii) Thông tư 14/2009/TT-TNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường, ban hành ngày 16/11/2009 hướng dẫn thực hiện Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ và thay thế Thông tư 116/2004/TT-BTC của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004 của Chính phủ

(xiii) Pháp lệnh 34/2007/PL-UBTVQH11 của Quốc hội, ban hành ngày 20/4/2007 về thực hiện dân chủ ở cấp xã, phường, thị trấn, quy định những vấn đề cần công khai, trong

đó có việc công khai các “dự án, công trình đầu tư và thứ tự ưu tiên, tiến độ thực hiện, phương án đền bù, hỗ trợ GPMB, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địa bàn cấp xã”

Các luật, nghị định và quy định khác liên quan tới quản lý đất, thu hồi đất và tái định cư gồm có Luật Xây dựng số 16/2003/QH11 ban hành ngày 26/11/2003 về các hoạt động xây dựng, quyền

và nghĩa vụ của tổ chức và cá nhân đầu tư xây dựng công trình và các hoạt động xây dựng; Nghị định 105/2009/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 11/11/2009 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; Nghị định 12/2009/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 12/2/2009 về quản lý các dự án đầu tư xây dựng và thay thế Nghị định 16/2005/NĐ-CP và Nghị định 112/2006/NĐ-CP về quản lý các dự án đầu tư xây dựng; Nghị định 131/2006/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (vốn ODA); và Nghị định 70/2001/NĐ-CP của Chính phủ về việc thực hiện Luật hôn nhân và gia đình, quy định rằng tất

cả những hồ sơ đăng ký tài sản gia đình và quyền sử dụng đất phải ghi tên cả vợ và chồng; những Quyết định của các tỉnh dự án liên quan tới bồi thường và tái định cư trên địa bàn tỉnh

cũng sẽ được áp dụng cho từng tiểu dự án tương ứng

Luật, nghị định và quyết định liên quan tới phổ biến thông tin gồm có Luật đất đai số 13/2003/QH11, Điều 39, yêu cầu phổ biến thông tin cho những người BAH trước khi thu hồi đất nông nghiệp và phi nông nghiệp trong khoảng thời gian tương ứng tối thiểu là 90 và 180 ngày Các nghị định liên quan tới bảo vệ và bảo tồn tài sản văn hóa có trong Nghị định 186/2004/NĐ-

CP, theo đó yêu cầu các khu vực được công nhận là di tích văn hóa và lịch sử và các khu vực nằm trong ranh giới hành lang an toàn đường thủy phải được giữ nguyên, không xâm phạm theo các quy định pháp lý hiện hành

Ban quản lý Trung ương các dự án thủy lợi (CPO) thuộc Bộ NN & PTNT có trách nhiệm đảm bảo việc thực hiện hiệu quả RPF với sự tham vấn chặt chẽ của các ban ngành liên quan và UBND các tỉnh, huyện dự án

Bên cạnh các chính sách chung của Chính phủ Việt Nam, tỉnh Nghệ An cũng đề ra các văn bản pháp lý áp dụng các Nghị định của Chính phủ và các thông tư hướng dẫn của các cơ quan, ban, ngành về thu hồi đất và giải phóng mặt bằng Các Quyết định dưới đây ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Nghệ An:

 Quyết định số 04/2010/QĐ-UBND ban hành ngày 19 tháng 01 năm 2010 của UBND tỉnh Nghệ An, ban hành quy định về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Nghệ An

 Quyết định số 68/2008/QD-UBND ban hành ngày 17 tháng 10 năm 2008 của UBND tỉnh Nghệ An, ban hành đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu và di chuyển mồ mả trên địa bàn tỉnh Nghệ An

 Quyết định số 107/2010/QĐ-UBND ban hành ngày 23 tháng 12 năm 2010 của UBND tỉnh Nghệ An, ban hành đơn giá xây dựng mới nhà và vật kiến trúc phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Nghệ An

3.1.2 Chính sách về tái định cư không tự nguyện của Ngân hàng Thế giới

 Chính sách an toàn xã hội của NHTG bao gồm Chính sách hoạt động (OP) 4.12 về Tái định cư không tự nguyện và OP 4.10 về Người bản địa1 Những chính sách này mô tả mục tiêu và các hướng dẫn cần phải tuân thủ trong những trường hợp có thu hồi đất không tự nguyện, hạn chế không tự nguyện việc tiếp cận hay sử dụng các nguồn tài nguyên, hoặc các khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt, và trường hợp có liên quan tới

người dân tộc thiểu số (Như đã đề cập ở trên, không có người DTTS trong khu vực

TDA cũng như khu vực lân cận, do vậy TDA không xét đến chính sách OP 4.10) Mục

đích của Chính sách hoạt động OP 4.12 là nhằm tránh tái định cư không tự nguyện tới mức có thể, hoặc giảm thiểu những tác động bất lợi về xã hội và kinh tế do tái định cư không tự nguyện gây nên OP 4.12 khuyến khích sự tham gia của những người BAH trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện tái định cư Mục tiêu kinh tế chính của chính sách này là hỗ trợ những người BAH cùng với các nỗ lực của họ để cải thiện hoặc ít nhất

1