THỰC TẾ TỐT NGHIỆP TẠI CỘNG ĐỒNG NỘI part 6 doc

Phải biết cách tổng hợp, phân tích, lập luận, đề xuất các thăm dò cận lâm sàng phù hợp với tuyến tỉnh giúp chẩn đoán viêm khớp dạng thấp và cuối cùng biết điều trị, tư vấn được cho bệnh

Trang 1

Tiêu chuẩn:

- 0: Không ra được quyết định

- l: Ra quyết định chưa chính xác, thiếu

- 2: Quyết định đúng, đủ yêu cầu

Đánh giá kết quả:

Tổng số điểm: 42

<24 điểm: Kém 24 - 30 điểm: Trung bình

31 - 36 điểm: Khá 37 - 42: Giỏi

3 Hướng dẫn sinh viên tự lượng giá

Sinh viên đọc bài lý thuyết trước khi học lâm sàng bài này Sau khi nghe giảng lâm sàng trên bệnh nhân hoặc bình bệnh án thiếu máu, sinh viên sử dụng bảng kiểm lượng giá để tự lượng giá quá trình học bằng cách đối chiếu những điểm đã làm được với yêu cầu phải đạt của từng phần và cho điểm theo hướng dẫn

Tương tự, sinh viên có thể sử dụng để lượng giá kỹ năng của sinh viên khác

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU, VẬN DỤNG THỰC TẾ

1 Phương pháp học

- Đọc trước tài liệu, trả lời câu hỏi trong khi thảo luận nhóm, đặt câu hỏi thắc mắc với giảng viên

- Áp dụng những kiến thức đã tích luỹ được về bệnh vào thực tế lâm sàng trong việc khai thác bệnh sử, tiền sử bệnh tật và tiền sử gia đình Cần khai thác thêm:

+ Điều kiện kinh tế, mức thu nhập của gia đình

+ Nghề nghiệp của các thành viên trong gia đình

+ Tình trạng ốm đau

+ Tập quán ăn uống của gia đình và bản thân người bệnh trước đây và hiện nay

(ăn thức ăn không cung cấp đủ sắt, ăn ít thịt, nhiều cơm, ít rau xanh )

+ Am hiểu nhà ở, môi trường xung quanh, điều kiện vệ sinh, điều kiện làm việc

- Trên cơ sở các thông tin thu được từ thực tế để đưa ra cách điều trị, biện pháp quản lý, theo dõi và phòng bệnh cho bệnh nhân ở bệnh viện và cộng đồng

- Tư vấn cho bệnh nhân và gia đình về thực hiện chế độ ăn, chế độ sinh hoạt và lao động hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả điều trị bệnh

2 Vận dụng thực tế

Bệnh nhân thiếu máu có thể vào viện vì nhiều lý do khác nhau, có thể vào vì biến chứng của thiếu máu hoặc vào vì các bệnh khác mà thiếu máu chỉ là bệnh kèm theo

Trang 2

Khi gặp bệnh nhân thiếu máu phải cố gắng phát hiện được nguyên nhân thiếu máu, trong điều trị phải chú ý điều trị nguyên nhân và các biến chứng của thiếu máu cũng như các biến chứng của điều trị như tăng gánh tuần hoàn (với bệnh nhân thiếu máu mạn tính), nhiễm sắt do truyền máu nhiều lần

3 Tài liệu tham khảo

1 Hóa nghiệm sử dụng trong lâm sàng, Phạm Tử Dương (2004), Nhà xuất bản Y học, Hà Nội

2 Những nguyên lý y học nội khoa, tập 2, Harison’s (2000), Nhà xuất bản Y học,

Hà Nội

3 Bài giảng nhi khoa (2000), tập 2, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội

4 Bài giảng triệu chứng nội cơ sở, Đại học Y Hà Nội

6 Cẩm nang điều trị nội khoa (1995), Nhà xuất bản Y học, Hà Nội

7 Bệnh học nội khoa (2003), tập 2, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội

8 Huyết học lâm sàng (2003), Nhà xuất bản Y học, Hà Nội

Trang 3

VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài này sinh viên có khả năng:

1 Chẩn đoán được viêm khớp dạng thấp

2 Điều trị, tư vấn cho bệnh nhân viêm khớp dạng thấp

Để thực hành lâm sàng viêm khớp dạng thấp với 2 mục tiêu trên, yêu cầu sinh viên nắm vững bài học lý thuyết viêm khớp dạng thấp, cách khám cơ quan vận động Phải biết cách tổng hợp, phân tích, lập luận, đề xuất các thăm dò cận lâm sàng phù hợp với tuyến tỉnh giúp chẩn đoán viêm khớp dạng thấp và cuối cùng biết điều trị, tư vấn được cho bệnh nhân cụ thể bị viêm khớp dạng thấp

1 Khai thác bệnh sử, tiền sử

Bảng kiểm kỹ năng khai thác bệnh sử, tiền sử

Kỹ năng giao tiếp

1 Tác phong Giúp người bệnh có lòng

tin, thiện cảm ngay từ đầu SV mặc áo, mũ blu gọn gàng, đi, đứng nói chững chạc

2 Chào bệnh nhân Phép lịch sự khi giao tiếp Đúng, phù hợp với độ tuổi bệnh

nhân

3 Tự giới thiệu và giải

thích lý do thăm khám

Bệnh nhân biết được đối tượng, mục đích của người đến khám họ

Giới thiệu đầy đủ, nói lý do rõ ràng

4 Động viên khuyến

khích bệnh nhân

Người bệnh phối hợp tốt trong quá trình thăm khám

Bệnh nhân yên tâm phối hợp

5 Đặt câu hỏi phù hợp

với bài học Thể hiện sinh viên có kiến thức Các câu hỏi rõ ràng, dễ hiểu

6 Lắng nghe khi người

bệnh nói

Bệnh nhân cảm thấy được tôn trọng

Lắng nghe nhưng có thể sử dụng ánh mắt cử chỉ đe thể hiện đang nghe

7 Ghi chú thông tin Lưu lại thông tin Ghi đầy đủ thông tin cần thiết

8 Thái độ đồng cảm Bệnh nhân bày tỏ hết các

vấn đề liên quan đến sức khoẻ bản thân

Thể hiện sự gần gũi đồng thời tôn trọng người bệnh

Kỹ năng hỏi bệnh sử

9 Vị trí khớp đau Xác định vị trí, số lượng

khớp đau Có hỏi được vị trí

10 Thời gian, hoàn cảnh

thuận lợi

Giúp tìm yếu tố đặc trưng

về thời gian đau (Buổi sáng) Tìm yếu tố nguy cơ

Hỏi đầy đủ bằng câu hỏi mở (Đau nhiều nhất khi nào trong ngày)

11 Cứng khớp buổi sáng Tìm triệu chứng điển

hình của VKDT Dùng câu hỏi đóng: Buổi sáng có bị cứng khớp không?

12 Khả năng vận động Đánh giá mức độ bệnh Xác định mức độ hạn chế vận động

Trang 4

13 Diễn biến Khi bệnh nhân đã được

điều trị để đánh giá hiệu quả điều trị

Đánh giá được diễn biến

14 Các dấu hiệu toàn thân

khác (Sốt, ăn, mệt)

Tìm các triệu chứng khác của bệnh

Phát hiện các dấu hiệu kèm theo

15 Hỏi tính chất di

chuyển của đau khớp,

viêm họng

Phân biệt với thấp khớp Cần hỏi ở bệnh nhân trẻ

16 Đau ở khớp đốt ngón

xa

Phân biệt với thoái hoá khớp

Cần hỏi ở bệnh nhân nhiều tuổi

17 Hỏi sốt kéo dài, mất

kinh đau cơ Phân biệt với đau khớp do bệnh Lupus Cần hỏi ở bệnh nhân nữ, trẻ

18 Hỏi có cơn đau dữ dội

ở khớp nhỡ hay

không?

Phân biệt với bệnh Goưte Cần hỏi ở bệnh nhân nam giới,

trung niên

19 Sự hiểu biết của bệnh

nhân về bệnh Giúp cho việc tư vấn sau này Đánh giá được nhận thức bệnh của bệnh nhân Khai thác tiền sử

20 Tiền sử bệnh VKDT,

cách điều trị

Giúp chẩn đoán dễ hơn

21 Tiền sử các bệnh khác Giúp chẩn đoán và điều

trị phù hợp

Cần hỏi tiền sử bệnh tật và đánh giá ảnh hưởng của tiền sử và bệnh

22 Điều kiện sinh hoạt vật

chất, nhà ở? Giúp điều trị phù hợp Cần hỏi về tình trạng nhà ở, ẩm thấp

23 Gia đình có người bị

VKDT?

Tìm yếu tố di truyền Cần hỏi tiền sử gia tỉnh

2 Kỹ năng khám bệnh nhân viêm khớp dạng thấp

Bảng kiểm kỹ năng khám bệnh nhân viêm khớp dạng thấp

Khám khớp

1 Tính chất đối

xứng

So sánh với bên không đau, đánh giá triệu chứng bên đau

Tất cả các động tác thăm khám khớp đều phải đối xứng

2 Làm động tác

của khớp Đánh giá khách quan khả năng thực hiện các động tác của khớp, đau khi

thăm khám

Giữ cố định gốc của khớp định khám, di động phần ngọn khớp

4 Nhìn - Đánh giá khớp sưng

- Biến dạng (Ngón tay hình thoi, cổ tay có hình lưng lạc đà)

- Lệch trục (Bàn tay gió thổi)

- Teo cơ lân cận (Cơ liên đốt)

- Để tay bệnh nhân ở tư thế dễ quan sát, đánh giá

- Có ghi chép nhận xét đủ khi khám khớp

5 Đo - Đánh giá khớp sưng to, biến dạng

Phân biệt teo cơ trong các bệnh lý thần kinh

Đo ở cùng vị trí thăm khám đối xứng khi có teo cơ cẳng chân

6 Khám các cơ

quan khác

Theo nguyên tắc khám bệnh Khám đủ

7 Tóm tắt các

triệu chứng đã

khám được

- Thể hiện kết quả thăm khám

Nhận được các phản hồi từ người khác

Ngắn gọn, đầy đủ

Trang 5

3 Kỹ năng tư vấn bệnh nhân viêm khớp dạng thấp

Bảng kiểm kỹ năng tư vấn bệnh nhân viêm khớp dạng thấp

Giao tiếp khi tư vấn

1 Thái độ thông cảm với

bệnh nhân

Tạo sự tin cậy của bệnh nhân

Bệnh nhân tin cậy, có thể hỏi thêm

ý kiến

2 Cách dùng ngôn từ Bệnh nhân dễ hiểu Dễ hiểu, không dùng từ chuyên

môn

3 Nghe Biết được các khó khăn

của BN, để có tư vấn phù hợp

Lắng nghe bệnh nhân nói, có cử chỉ

đe BN nhận thấy là SV có nghe

4 Động viên, khuyến

khích bệnh nhân BN cho phản hồi, tư vấn phù hợp cho BN Bệnh

nhân thực hiện nội dung

tư vấn

Có động viên BN, có được phản hồi của BN

5 Hỏi lại bệnh nhân

những vấn đề đã tư vấn

Xác định lại sự hiểu biết của bệnh nhân sau khi được tư vấn

Có hỏi lại (Câu hỏi đóng)

Nội dung tư vấn

6 Cho bệnh nhân và

người nhà bệnh nhân

biết đặc điểm bệnh

BN hiểu được tình trạng bệnh

Nói rõ chẩn đoán bệnh, diễn biến, biến chứng có thể, yếu tố nguy cơ tái phát

7 Hường dẫn bệnh nhân

cách phòng đợt cấp tính

xảy ra

Hạn chế xuất hiện đợt cấp tính của bệnh

Nói rõ cần tránh ẩm thấp, tránh vận động quá mạnh

8 Tư vấn cách phát hiện

tai biến do dùng thuốc,

đặc biệt khi dùng thuốc

chống viêm

Hạn chế tai biến do dùng thuốc

BN đau thượng vị hoặc nôn ra máu,

đi ngoài phân đen là biểu hiện tai biến do thuốc chống viêm

9 Tư vấn cách tập luyện

tại nhà Tránh tàn phế Đi lại tập vận động khi ổn định

10 Tư vấn chế độ ăn: kiêng

rượu, thuốc lá

Đủ dinh dưỡng, tránh yếu tố làm nặng thêm bệnh

Ăn tăng cường dinh dưỡng, tránh rượu, thuốc lá

TỰ LƯỢNG GIÁ

1 Bài tập tình huống

Tình huống 1:

Bệnh nhân nữ 52 tuổi, thể trạng béo phì, đến trạm y tế khám vì đau ở khớp gối 2 bên, đau 1 bên cổ chân, thường đau sau khi bệnh nhân chơi cầu lông, tình trạng bệnh

đã diễn biến 3 tháng, thỉnh thoảng đau nhưng mức độ vừa phải, lần này đau nhiều nên bệnh nhân đến khám Tại trạm y tế phường được cán bộ y tế khám thấy các khớp bệnh nhân đau, không sưng, không teo cơ, không cứng khớp, đau tăng lên khi vận động, được chẩn đoán viêm khớp dạng thấp và được cho thuốc: Ampicilin, Paracetamol,

Trang 6

Aspinn Sau 5 ngày bệnh không có biến chuyển tốt nên bệnh nhân đến viện khám

Câu hỏi:

1 Theo bạn bệnh nhân này được chẩn đoán viêm khớp dạng thấp có phù hợp

không? Tại sao?

2 Khi bệnh nhân có chẩn đoán viêm khớp dạng thấp thì việc cho thuốc có gì

chưa phù hợp? Tại sao?

Bệnh nhân nữ 46 tuổi, có triệu chứng đau các khớp đốt gần ở các ngón 1, ngón 2

của 2 tay Có cứng khớp buổi sáng, không sưng nóng, không đỏ Có tiền sử đau dạ

dày

Chẩn đoán phù hợp nhất là gì?

Cần cho xét nghiệm gì tại tuyến tỉnh?

Thuốc phù hợp?

Bệnh nhân nữ 48 tuổi đến khám ở trạm y tế xã vì đau khớp bàn ngón tay, được

bác sĩ khám thấy có sưng nóng ở cổ tay 2 bên

Câu hỏi:

Chọn một câu trả lời đúng nhất cho các câu 1 và 2 bằng cách đánh dấu X vào ô

có chữ cái tương đương với chữ cái đầu câu trả lời mà bạn chọn:

1 Cần hỏi vấn đề đầu tiên khi có hướng nghĩ tới VKDT là:

A Sốt

B Cứng khớp buổi sáng

C Hạn chế vận động

D Tê bì

2 Khi khám ngón tay, nếu có dấu hiệu sau thì hướng tới chẩn đoán

VKDT:

A Khớp đốt gần sưng to phía lòng bàn tay

B Khớp đốt ngón xa sưng to

C Ngón tay hình dùi trống

D Ngón tay hình thoi

3 Bệnh nhân này sau khi hỏi thấy có cứng khớp buổi sáng, các triệu chứng này

đã diễn biến được 2 tháng

Theo bạn bệnh nhân được chẩn đoán bệnh gì? Tại sao?

Chọn một câu trả lời đúng nhất cho câu 4 bằng cách đánh dấu X vào ô có chữ

cái tương đương với chữ cái đầu câu trả lời mà bạn chọn:

Trang 7

Câu hỏi A B C D

4 Bệnh nhân chụp X quang thấy có hình ảnh mất vôi đầu xương, khe

khớp hẹp, theo bạn chẩn đoán viêm khớp dạng thấp giai đoạn:

A Giai đoạn 1

B Giai đoạn 2

C Giai đoạn 3

D Giai đoạn 4

Giai đoạn 1 : Bệnh nhân nữ 32 tuổi, đến khám bệnh vì đã đau 2 tuần nay ở khớp

gối bên phải, kèm theo đau ở khớp bàn ngón chân bên phải làm bệnh nhân đi lại tập

tễnh, không có hiện tượng cứng khớp buổi sáng Khám thấy khớp gối sưng đỏ ít,

không teo cơ

Câu hỏi:

5 Triệu chứng cơ năng nào cần khai thác:

A Nóng khớp

B Đỡ đau sau khi xoa bóp

C Có tính di chuyển

D Mỏi hay đau là chính

Giai đoạn 2: Bệnh nhân nữ 32 tuổi, đến khám bệnh vì đã 2 tuần nay tự nhiên thấy

đau ở khớp gối bên phải, kèm theo đau ở khớp bàn ngón chân bên phải làm bệnh nhân

đi lại tập tễnh, không có hiện tượng cứng khớp buổi sáng Khám thấy khớp gối sưng

đỏ ít, không teo cơ

Sau khi hỏi thêm thấy bệnh nhân trước khi đau khớp gối bên phải có đau khớp

bên trái nhưng đã tự đỡ

Câu hỏi:

6 Chẩn đoán phù hợp nhất là:

A Viêm khớp dạng thấp

B Thấp tim

C Thấp khớp nhiễm khuẩn

D Bệnh gút

Tình huống 5

Giai đoạn 1: Bệnh nhân nam 52 tuổi, béo phì, đến khám vì có đau khớp gối và

Trang 8

khớp cổ chân 2 bên, đau làm đi lại khó khăn

Câu hỏi:

7 Cần hỏi thêm 2 vấn đề gì trước tiên nếu nghĩ đến VKDT

A………

B………

Giai đoạn 2: Sau khi hỏi thêm thấy bệnh nhân mới xuất hiện đau khớp 3 ngày,

không có dấu hiệu cứng khớp buổi sáng, khám thấy khớp sưng nóng đỏ, có rải rác cục

tròn ở quanh khớp gối

Câu hỏi :

8 Chẩn đoán phù hợp nhất là:

A Viêm khớp dạng thấp

B Thấp tim

C Viêm cột sống dính khớp

D Bệnh gút

Tình huống 6

Bệnh nhân nữ, 56 tuổi có tiền sử viêm khớp dạng thấp đã 5 năm nay, đợt này vào

viện vì đau khớp gối, cổ chân và bàn ngón chân 2 bên, không đi lại được Khi vào viện

được chụp X quang thấy có hình ảnh dính một phần khớp gối, diện khớp có chỗ bị

khuyết xương

Câu hỏi:

9 Bệnh nhân được chẩn đoán viêm khớp dạng thấp giai đoạn nào?

2 Công cụ lượng giá

Thang điểm đánh giá kỹ năng khai thác bệnh sử, tiền sử bệnh viêm khớp dạng thấp

Điểm STT Nội dung

Hệ số 2 1 0

Kỹ năng giao tiếp

3 Tự giới thiệu và giải thích lý do thăm khám 1

4 Động viên khuyến khích bệnh nhân phối hợp 1

5 Đặt câu hỏi phù hợp với bài học 2

Trang 9

Kỹ năng hỏi bệnh sử

9 Vị trí khớp đau 2

10 Thời gian, hoàn cảnh thuận lợi 1

12 Khả năng vận động 1

13 Diễn biến 1

14 Các dấu hiệu toàn thân khác (Sốt, ăn, mệt) 1

15 Các triệu trứng để phân biệt chẩn đoán 1

16 Sự hiểu biết của bệnh nhân về bệnh 1

17 Sự đáp ứng với điều trị hiện tại 1

Khai thác tiền sử

18 Tiền sử bệnh viêm khớp dạng thấp 1

20 Điều kiện sinh hoạt vật chất, nhà ở? 1

21 Gia đình có người bị viêm khớp dạng thấp? 1

Cách cho điểm:

Tổng số điểm tối đa: 52

Thực hiện các nội dung theo yêu cầu: 2 điểm

Có thực hiện các nội dung nhưng không đạt được theo yêu cầu: 1 điểm

Không thực hiện được: 0

Đánh giá:

Đạt > 80% tổng số điểm tối đa: Tốt

> 50%: Đạt

< 50% : Không đạt

Bảng kiểm lượng giá kỹ năng tư vấn bệnh nhân viêm khớp dạng thấp

Bảng kiểm STT Nội dung

Có Không Giao tiếp khi tư vấn

1 Thái độ thông cảm với bệnh nhân

3 Lắng nghe bệnh nhân nói

4 Động viên, khuyến khích bệnh nhân thực hiện nội dung được tư vấn

5 Hỏi lại bệnh nhân những vấn đề đã tư vấn

Nội dung tư vấn

6 Cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân biết về chẩn đoán bệnh

7 cho BN biết diễn biến của bệnh

8 Hường dẫn bệnh nhân cách phòng đợt cấp tính xảy ra: Tránh ẩm

thấp, tránh vận động quá mạnh

9 Tư vấn cách phát hiện tai biến do dùng thuốc, đặc biệt khi dùng

thuốc chống viêm

10 Tư vấn cách tập luyện tại nhà để tránh tàn phế

Trang 10

Cách lượng giá:

Có thực hiện theo đúng yêu cầu cần đạt: Đạt

Không thực hiện đúng: Không đạt

Thang điểm đánh giá thăm khám bệnh nhân viêm khớp dạng thấp

Điểm STT Nội dung

Hệ số 2 1 0 Khám khớp

1 Đối xứng 3

3 Sờ 1

5 Đo 1

Cách cho điểm:

Tổng số điểm tối đa: 18

Thực hiện các nội dung theo yêu cầu: 2 điểm

Có thực hiện các nội dung nhưng không đạt được theo yêu cầu: 1 điểm

Không thực hiện được: 0

Đánh giá:

Đạt >80% tổng số điểm tối đa: Tốt

> 50%: Đạt

< 50% hoặc không có bước 1 : Không đạt

3 Hướng dẫn sinh viên tự lượng giá

Sinh viên đọc bài lý thuyết trước khi học lâm sàng bài này Sau khi nghe giảng

lâm sàng trên bệnh nhân hoặc bình bệnh án viêm khớp dạng thấp, sinh viên sử dụng

bảng kiểm lượng giá để tự lượng giá quá trình học bằng cách đối chiếu những điểm đã

làm được với yêu cầu phải đạt của từng phần và cho điểm theo hướng dẫn Trả lời các

câu hỏi tình huống đã cho Tương tự, sinh viên có thể sử dụng để lượng giá kỹ năng

của sinh viên khác

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU, VẬN DỤNG THỰC TẾ

1 Phương pháp học

- Đọc trước tài liệu, trả lời câu hỏi trong khi thảo luận nhóm, đặt câu hỏi thắc

mắc với giảng viên

- Áp dụng những kiến thức đã tích luỹ được về bệnh vào thực tế lâm sàng trong

việc khai thác bệnh sử, tiền sử bệnh tật và tiền sử gia đình Cần khai thác thêm:

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	307,25 KB