Qua bài này học sinh có khả năng: - Nêu được cơ sở di truyền học của bệnh ung thư, bệnh AIDS - Nêu được cơ sở khoa học của sự di truyền trí năng của loài người - Giải thích được vì sao p
Trang 1Giáo án sinh học lớp 12 chương trình nâng cao -
Tiết: 30
Bài: BẢO VỆ VỐN GEN DI TRUYỀN CỦA
LOÀI NGƯỜI
I Mục tiêu bài dạy
Qua bài này học sinh có khả năng:
- Nêu được cơ sở di truyền học của bệnh ung thư,
bệnh AIDS
- Nêu được cơ sở khoa học của sự di truyền trí năng của loài người
- Giải thích được vì sao phải bảo vệ vốn gen di truyền của loài người
- Nâng cao nhận thức về tài sản di truyền của loài
người, từ đó tích cực đấu tranh vì hòa bình, chống thảm họa chiến tranh hạt nhân, bảo vệ môi trường sống
II Phương tiện dạy học
Trang 2- Một số tranh ảnh về: Virus HIV, nạn nhân chất độc màu da cam
2 Học sinh:
- Đọc trước bài ở nhà
III Tiến trình tổ chức dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Giảng bài mới
Nội dung Hoạt động thầy & trò
I GÁNH NẶNG DI
TRUYỀN:
- Gánh nặng di truyền là
sự tồn tại các đột biến
gen gây chết hoặc nửa
Gánh nặng di truyền là gì?
- GV phân tích thêm
Trang 3gây chết trong vốn gen
của quần thể người Nếu
gen này ở trạng thái
đồng hợp tử sẽ làm chết
các cá thể hay làm giảm
sức sống của họ
II DI TRUYỀN Y
HỌC VỚI BỆNH UNG
THƯ VÀ BỆNH AIDS:
1 Di truyền Y học với
bệnh ung thư:
- Bệnh ung thư là hiện
tượng tế bào phân chia
vô tổ chức thành khối u
và sau đó di căn Nguyên
nhân bệnh xét ở mặt
phân tử là do các biến
đổi cấu trúc ADN
- Ung thư là gì?
- Nguyên nhân chính gây
ra bệnh ung thư là gì? (Các biến đổi trong cấu trúc ADN)
GV cho HS thảo luận trả lời câu hỏi:
- Làm thế nào để ngăn ngừa bệnh ung thư?
GV hướng dẫn HS trả lời
Trang 4- Phòng ngừa ung thư
bằng cách: Bảo vệ môi
trường sống, hạn chế các
tác nhân gây ung thư,
duy trì cuộc sống lành
mạnh, tránh làm thay đổi
môi trường sinh lí, sinh
hóa của cơ thể, không
kết hôn gần để tránh xuất
hiện các dạng đồng hợp
tử lặn về gen gây đột
biến, gây bệnh ung thư ở
thế hệ sau
lệnh SGK:
- Khái niệm ô nhiễm môi trường là những thay đổi không mong muốn các tính chất lý, hóa, sinh của KK, Đ, N, gây tác động nguy hại tức thời hoặc trong tương lai đến sức khỏe của con người, đặc biệt là các tác nhân gây đột biến
- Liệt kê một số tác nhân
và ảnh hưởng của nó đối với đời sống (chất thải công nghiệp, thuốc trừ sâu, chất độc hóa học, thuốc diệt cỏ, chất phóng
xạ, bom hạt nhân, )
Trang 52 Di truyền Y học với
bệnh AIDS:
- AIDS là hội chứng suy
giảm miễn dịch mắc phải
do vi rút HIV gây ra
- Ngày nay, bằng kĩ thuật
hiện đại, người ta làm
chậm sự tiến triển của
bệnh bằng liệu pháp di
truyền nhằm hạn chế sự
phát triển của bệnh
AIDS
III SỰ DI TRUYỀN
- Liên hệ tới hậu quả của việc nhiễm chất độc Da cam ở VN
- Bệnh AIDS là gì?
- Nguyên nhân gây ra bệnh?
- Các con đường lây bệnh?
GV trình bày: Hiện nay chúng ta đã biết VLDT của HIV là ARN với số lượng đơn phân rất ít Như vậy, sự hiểu biết sâu sắc về cấu tạo và sinh học vi rút HIV giúp cho việc ngăn chặn và điều trị bệnhAIDS như thế nào? (Đưa ra các
Trang 6TRÍ NĂNG:
- Trí năng là khả năng trí
tuệ của con người Trí
năng được xác định là có
di truyền
- Biểu hiện của trí năng
phụ thuộc vào gen điều
hòa nhiều hơn gen cấu
trúc
- Sự di truyền trí năng
được đánh giá qua chỉ số
IQ
- Chỉ số IQ còn chịu ảnh
hưởng của nhiều yếu tố
từ môi trường
- Để bảo vệ tiềm năng di
truyền và khả năng biểu
phương pháp điều trị hiệu quả bệnh AIDS)
- Trí năng có di truyền không? (Có)
- Vai trò của các gen trong sự di truyền trí năng này như thế nào? (Gen điều hòa đóng vai trò quan trọng hơn gen cấu trúc)
- Sự di truyền trí năng được đánh giá bằng chỉ
số nào?
- Người ta phân nhóm chỉ số IQ trong quần thể
Trang 7hiện trí năng của con
người cần tránh những
tác nhân gây đột biến
gen của loài người
IV BẢO VỆ DI
TRUYỀN CỦA LOÀI
NGƯỜI VÀ CỦA
NGƯỜI VIỆT NAM
- Di truyền học phóng xạ
đã xác định tất cả các
bức xạ ion hóa đều có
khả năng gây đột biến
> Tránh gây nhiễm xạ
người như thế nào để đánh giá sự di truyền trí năng của người?
- Nguyên nhân về mặt di truyền của các nhóm có chỉ số IQ thấp dưới 70 là gì?
- Liên hệ tác động của môi trường lên chỉ số IQ
- Có những nhân tố nào liên quan đến việc bảo
vệ tiềm năng di truyền
và khả năng biểu hiện trí tuệ của loài người?
- Ngày nay đã có những lĩnh vực khoa học nào
Trang 8môi trường sống từ vũ
khí hạt nhân hay các vụ
thử vũ khí hạt nhân
- Di truyền học độc tố,
Di truyền học Dược lí
nghiên cứu tính nhạy
cảm, sự phản ứng khác
nhau của con người đối
với từng loại hóa dược
- Thế giới và VN đã và
đang tích cực trong công
tác bảo vệ môi trường
sống, bảo vệ tài nguyên
nhằm phát triển bền
vững Trái Đất
chuyên nghiên cứu các tác nhân gây đột biến VCDT và hậu quả của
nó đối với loài người?
- GV nhắc lại tác động của Dioxin mà quân đội
Mỹ đã sử dụng trong chiến tranh và hậu quả của nó đối với môi
trường và sức khỏe
4 Củng cố
- Tóm tắt nội dung chính của bài
Trang 9- Trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm:
1/ Vì sao pháp luật Việt Nam cấm kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi 3 đời?
a Vì nếu họ kết hôn thì khả năng xuất hiện đồng hợp tử về các gen thấp, do đó, các gen lặn có hại
được biểu hiện gây nên các bệnh, tật di truyền, làm suy thoái nòi giống
b Vì nếu họ kết hôn thì khả năng xuất hiện đồng hợp tử về các gen cao, do đó, các gen lặn có hại được biểu hiện gây nên các bệnh, tật di truyền, làm suy
thoái nòi giống
c Vì nếu họ kết hôn thì khả năng sinh con kém đi, gây suy thoái nòi giống
d Vì nếu họ kết hôn thì con các dễ mắc các loại bệnh hơn
2/ Theo Di truyền Y học hiện đại thì bệnh ung thư là do:
Trang 10a Các biến đổi trong cấu trúc ADN b Biến đổi trong phân tử prôtêin
c Biến đổi trong cấu trúc NST d Biến đổi cấu trúc ARN
3/ Nhằm bảo vệ vốn gen di truyền của loài
người Di truyền học đã phát triển những lĩnh vực nghiên cứu:
a Di truyền học chẩn đoán, Khoa học hóa học
b Di truyền học phóng xạ, Di truyền độc tố, Di truyền học dược lí
b Di truyền học phóng xạ, Di truyền hóa học
c Di truyền học dược lí, di truyền học hóa học, di truyền
4/ Sự tồn tại các đột biến gen gây chết hoặc nửa gây chết trong quần thể người gọi là:
a Bệnh di truyền b Tật di truyền
c Gánh nặng di truyền d Bệnh ung thư
Trang 115 Dặn dò – bài tập về nhà
- Học bài, trả lời câu hỏi cuối bài
- Ôn tập
6.Rút kinh nghiệm