- Giải thích được các khái niệm cơ bản như: công nghệ gen, ADN tái tổ hợp, thể truyền, plasmit.. - Nêu được khái niệm sinh vật biến đổi gen và các ứng dụng của công nghệ gen trong việc t
Trang 1Giáo án sinh học lớp 12 chương trình nâng cao -
Bài: TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN
I Mục tiêu bài dạy
- Giải thích được các khái niệm cơ bản như: công nghệ gen, ADN tái tổ hợp, thể truyền, plasmit
- Trình bày được các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen
- Nêu được khái niệm sinh vật biến đổi gen và các ứng dụng của công nghệ gen trong việc tạo ra
các sinh vật biến đổi gen
II Phương tiện dạy học
Các hình trong SGK
III Tiến trình tổ chức dạy học
1 Ổn định lớp
Trang 22 Kiểm tra bài cũ
o Cách nuôi cấy hạt phấn? Ưu điểm nổi bật của
PP này là gì?
o Dung hợp tế bào trần là gì? Ưu điểm của PP này so với PP lai xa bằng sinh sản hữu tính
o Thành tựu của tạo giống động vật trên thế
giới?
3 Giảng bài mới
Nội dung Hoạt động thầy & trò
I KHÁI NIỆM
CÔNG NGHỆ
GEN
Là quy trình tạo ra
những tế bào hoặc
sinh vật có gen bị
biến đổi, có thêm
Công nghệ gen là gì?
Hiện nay công nghệ gen được thực hiện chủ yếu bằng
phương pháp tạo adn tái tổ hợp rồi chuyển vào tế bào nhận
Trang 3gen mới, từ đó tạo
ra cơ thể với những
đặc điểm mới
Công nghệ hiện nay
chủ yếu là kỹ thuật
chuyển gen
II QUY TRÌNH
CHUYỂN GEN
Gồm 3 khâu chủ
yếu
1 Tạo ADN tái tổ
hợp
a/ Nguyên liệu
- Gen cần
chuyển
- Thể truyền:
Plasmit trong
tế bào chất của
Gen cần chuyển là những gen cần được nhân lên vì sản
phẩm của nó có lợi cho mục đích của con người
Vectơ chuyển gen (thể truyền)
có thể là gì?
Plasmit là gì? (là adn dạng vòng, gồm khoảng 8000 –
200000 cặp nucleotit) Mỗi vi khuẩn có từ vài đến vài chục plasmit
Tại sao gọi là enzim cắt giới hạn ?
Trang 4vi khuẩn, thực
khẩn thể lamđa
(Phagơ )
- Enzim cắt giới
hạn
(Restrictaza) và
enzim nối
(Ligaza)
b/ Cách tiến hành
-Tách plasmit từ vi
khuẩn, tách gen cần
chuyển từ tế bào
cho
-Cắt plasmit và gen
bằng 1loại enzim
cắt giới hạn
-Nối gen với
Hãy mô tả cách tiến hành tạo adn tái tổ hợp?
Tại sao phải dùng chung 1loại enzim?
Để chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận, người ta đã dùng những phương pháp nào?
(sốc to: to là 42oc)
Trang 5plasmit bằng enzim
nối tạo thành
ADN tái tổ hợp
2 Chuyển ADN tái
tổ hợp vào tế bào
nhận
-Phương pháp biến
nạp: Dùng CaCl2,
xung điện hoặc sốc
nhiệt để làm dãn
màng sinh chất của
tế bào, khi đó ADN
tái tổ hợp sẽ chui
qua
Làm thế nào để nhận biết quá trình chuyển gen thành công hay không?
Dùng gen đánh dấu rồi cấy
tế bào nhận lên môi trường chọn lọc
+ Nếu dương tính thì thành công
+ Nếu âm tính thì thất bại
Trang 6-Phương pháp tải nạp: Dùng virus trung tính làm thể truyền rồi cho lây nhiễm vào vi khuẩn
-Phương pháp bắn gen (dùng súng bắn gen)
-Phương pháp vi tiêm
3 Tách dòng chứa ADN tái tổ hợp
Để nhận biết được
tế bào vi khuẩn nào
đã nhận được ADN tái tổ hợp, các nhà khoa học thể truyền
Trang 7có các dấu chuẩn hoặc các gen đánh dấu Gen đánh dấu
có thể là gen kháng kháng sinh
Ví dụ: SGK
III THÀNH TỰU ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ
GEN
-Tái tổ hợp thông tin di truyền giữa các loài khác xa nhau mà lai hữu tính không thể thực hiện được
- Tạo ra các sinh vật chuyển gen,
Trang 8nhằm phục vụ tốt
hơn cho cuộc sống
của con người cả về
số lượng và chất
lượng
4 Củng cố
o Mô tả quy trình chuyển gen
o Mục đích của chuyển gen là gì? Cho ví dụ
o Chỉ ra cách nhận biết tế bào nào đã được
chuyển gen thành công
5 Dặn dò – bài tập về nhà
- Học bài và đọc phần em có biết cuối bài và xem trước bài 26
6.Rút kinh nghiệm