- Hiểu được cơ sở khoa học của việc gây đột biến để tạo nguồn nguyên liệu cho chọn giống vật nuôi và cây trồng.. Khái niệm về tạo giống bằng phương pháp gây đột biến: - là phương pháp
Trang 1Giáo án sinh học lớp 12 chương trình nâng cao -
Tiết: 24
Bài: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY
TRỒNG (TT)
I Mục tiêu bài dạy
- Hiểu được cơ sở khoa học của việc gây đột biến để tạo nguồn nguyên liệu cho chọn giống vật nuôi và cây trồng
- Rèn luyện kĩ năng ơhân tích hiện tượng để tìm hiểu bản chất của sự việc qua tạo và chọn giống mới bằng nguồn biến dị đột biến
II Phương tiện dạy học
- Sơ đồ phát sinh giao tử theo quy luật phân li độc lập
III Tiến trình tổ chức dạy học
1 Ổn định lớp
Trang 22 Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là nguồn gen tự nhiên/ nguồn gen nhân tạo?
- Nguồn gen tựnhiên và nguồn gen nhân tạo có gì khác nhau?
- Ưu thế lai là gì? Trình bày cách tạo ưu thế lai?
3 Giảng bài mới
Nội dung Hoạt động thầy & trò
III/ Tạo giống bằng
phương pháp gây đột
biến:
1 Khái niệm về tạo giống
bằng phương pháp gây
đột biến:
- là phương pháp sử dụng
Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa trả lời câu hỏi:
- Thế nào là phương pháp tạo giống bằng cách gây đột biến?
- Vì sao khi cần có
Trang 3các tác nhân đột biến vật
lý hoặc hóa học làm thay
đổi vật liệu di truyền của
sinh vật
- Mỗi giống có nguồn gen
xác định, mà mỗi gen đều
có một mức phản ứng đặc
trưng Mỗi giống có một
mức trần về năng suất
- Để có năng suất cao hơn
Phải làm thay đổi mức
phản ứng làm thay đổi
kiểu gen Ngoài phương
pháp lai tạo biến dị tổ hợp
còn có thể gây đột biến để
tạo nguồn vật liệu cho
chọn giống
* Phương pháp tạo giống
năng suất cao cho vật nuôi và cây trồng thì cần phải là thay đổi vật chất di truyền?
- Ngoài phương pháp lai để tạo biến dị tổ hợp gen ra còn có phương pháp nào để làm thay đổi vật liệu di truyền không?
Giáo viên nhận xét
bổ sung và chốt ý
- Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến có thể thực hiện qua những bước nào?
- Có thể thực hiện việc
xử lý các mẫu vật như
Trang 4đột biến có thể thực hiện
qua các bước sau:
a Xử lý mẫu vật bằng tác
nhân gây đột biến:
- Lựa chọn tác nhân gây
đột biến thích hợp, tìm
hiểu liều lượng xác định
và xác định thời gian xử lý
hợp lý
b Chọn lọc các thể đột
biến có kiểu hình mong
muốn:
- Dựa vào các đặc điểm có
thể nhận biết được để tách
các cá thể có đặc điểm
mong muốn ra khỏi quần
các cá thể khác
thế nào?
- Sau khi đã tạo ra các thể đột biến, nhà chọn giống tiến hành dựa vào những đặc điểm nào để chọn lọc ra các
cá thể có kiểu hình mong muốn?
- Sau khi đã có thể đột biến theo mong muốn, người ta tiến hành tạo dòng thuần chủng như thế nào?
- Trong thời gian qua, ngành chọn giống vật nuôi và cây trồng Việt Nam đã đạt được những thành tựu như
Trang 5c Tạo dòng thuần chủng:
- Sau khi đã nhận biết
được thể đột biến mong
muốn, cho chúng sinh sản
để nhân lên thành dòng
thuần chủng theo đột biến
tạo được
2 Một số thành tựu tạo
giống bằng gây đột biến ở
Việt Nam:
a Gây đột biến bằng các
tác nhân vật lý:
- Các loại tia phóng xạ, tia
tử ngoại hay sốc nhiệt đều
có thể gây đột biến gen và
đột biến nhiễm sắc thể
- Những thể đột biến có lợi
thế nào?
- Các tác nhân đột biến vật lý được sử dụng là những tác nhân nào?
- Các tác nhân đột biến vật lý có thể gây ra những đột biến nào?
- Các tác nhân hóa học được sử dụng để gây đột biến nhân tạo bao gồm những loại chất hóa học nào?
- Thành tựu của ngành chọn giống trong
những năm qua?
Trang 6được trực tiếp nhân thành giống mới hoặc dùng làm
bố mẹ để lai tạo giống
b Gây đột biến bằng các tác nhân hóa học:
- Một số chất hóa học như: 5BU (5 brommôuraxin),
(NitrôMetylUrê)
Việc sử dụng các tác
nhân đột biến vật lý hoặc hóa học tạo ra các đột
biến, chọn lọc các thể đột biến có lợi để có thể nhân thành giống trực tiếp hoặc
có thể làm bố mẹ để lai
tạo giống
Trang 74 Củng cố
- Trình bày cách tạo giống bằng phương pháp gây đột biến bằng các tác nhân vật lý hoặc hóa học?
- Trong những năm qua, ngành chọn giống Việt Nam đã đạt được những thành tựu như thế nào?
5 Dặn dò – bài tập về nhà
6.Rút kinh nghiệm