Bài viết số 3: Các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư potx

Mục tiêu, đối tượng thẩm định dự án đầu tư – Mục tiêu thẩm định là đánh giá một cách chính xác và trung thực tính hiệu quả kinh tế của một dự án đầu tư, qua đó xác định đựơc khả năng thu

Bài viết số 3:

Các giải pháp

hoàn thiện công

tác thẩm định

dự án đầu tư

Phần 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN

1 Cho vay dài hạn đối với doanh nghiệp

a Mục đích của tín dụng dài hạn

Cho vay dài hạn là các khỏan vay có thời hạn cho vay từ 60 tháng trở lên Mục đích của cho vay dài hạn là nhằm đầu tư vào tài sản cố định của doanh nghiệp hoặc đầu tư vào các dự án đầu tư

Đứng trên gốc độ khách hàng, các doanh nghiệp có nhu cầu vay dài hạn nhằm để tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản cố định và đầu tư vào một phần tài sản lưu động thường xuyên

Đứng trên góc độ ngân hàng, tín dụng dài hạn là một hình thức cấp tín dụng góp phần đem lại lợi nhuận cho hoạt động ngân hàng Ngân hàng cần nhận thức rõ rằng tín dụng dài hạn cũng là một loại “sản phẩm” mình có thể cung cấp cho khách hàng nhằm mục đích lợi nhuận

b Thủ tục vay vốn dài hạn

Để vay vốn dài hạn, khách hàng phải lập và nộp hồ sơ vay vốn có kèm theo dự

án đầu tư

Dự án đầu tư là căn cứ quan trọng để ngân hàng xem xét và quyết định có cho Doanh nghiệp vay vốn dài hạn hay không Dự án đầu tư có thể do doanh nghiệp lập hoặc thuê chuyên gia lập

2 Thẩm định dự án đầu tư

a Mục tiêu, đối tượng thẩm định dự án đầu tư

– Mục tiêu thẩm định là đánh giá một cách chính xác và trung thực tính hiệu quả kinh tế của một dự án đầu tư, qua đó xác định đựơc khả năng thu hồi nợ của ngân hàng khi đầu tư vào dự án đó

– Đối tượng cần thẩm định là dự án đầu tư của người vay vốn lập và gửi cho ngân hàng

b Nội dung thẩm định dự án đầu tư

 Thẩm định các thông số dự báo thị trường và doanh thu

– Dự báo tỷ lệ lạm phát

– Dự báo tỷ giá hôi đoái

– Dự báo kim ngạch xuất nhập khẩu

Bài viết số 3: Các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư

– Dự báo tốc độ tăng giá

– Dự báo nhu cầu thị trường của sản phẩm của dự án sắp đầu tư

– Ước lượng thị phần của Doanh nghiệp

– Dự báo khác (Công suất máy móc,…)

Cán bộ thẩm định dự án cần phải chú ý:

– Dự án thuộc lãnh vực gì, ngành gì?

– Tổ chức tốt các dữ liệu về dự án và những dữ liệu đi kèm đánh giá

– Viếng thăm và trao đổi với doanh nghiệp

 Thẩm định các thông số xác định chi phí

– Công suất máy móc thiết bị

– Định mức tiêu hao năng lượng, nguyên vật liệu, lao động

– Đơn giá các loại tiêu hao

– Phương pháp khấu hao, tỷ lệ khấu hao

– Các dự báo khác

 Thẩm định dòng tiền hay ngân lưu của dự án đầu tư

– Dòng tiền ra

– Dòng tiền vào

– Dòng tiền thuần của dự án: là tổng đại số của dòng tiền ra (số âm) và dòng tiền vào (số dương) Dòng tiền thuần được tính ở bất kỳ năm nào trong đời sống của dự án

Là sự thay đổi của lãi sau thuế cộng với thay đổi khấu hao cộng hay trừ đi thay đổi trong đầu tư vốn lưu động cần thiết để hổ trợ cho dự án

 Thẩm định chi phí sử dụng vốn

– Doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều nguồn vốn để tài trợ và khi sử dụng nguồn vốn này thì đều phải trả cho các chủ tiền tệ một khoản tiền lãi Đứng trên giác độ của người sử dụng các nguồn tài trợ gọi là chi phí tài trợ (Chi phí sử dụng vốn)

– Nói cách khác chi phí sử dụng vốn là giá cả (lãi suất) mà các nhà tài trợ đòi hỏi

ở doanh nghiệp khi họ cung cấp tiền cho Danh nghiệp và nó tay đổi theo thị trường tiền tệ

Chi phí sử dụng nợ vay:

– Lãi suất sử dụng nợ vay trước thuế: là lãi suất để tính lãi vay và trả cho người cho vay thông thường, lãi suất này đã được xác định trước trong hợp đồng nợ vay Ví dụ như vay ngân hàng với lãi suất 10% năm…

– Lãi suất sử dụng nợ vay sau thuế: là một khoản chi có tác dụng làm giảm thuế thu nhập do đó lãi suất nợ vay mà doanh nghiệp phải chịu thực sự là lãi suất nợ vay sau thuế

Lãi suất sau thuế = lãi suất trước thuế * (1- thuế suất thuế thu nhập DN)

Chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu

Một cách tổng quát, lãi suất sử dụng vốn chủ sở hữu chính là tỷ suất lãi sau thuế chia cho vốn chủ sở hữu, mà người ta kỳ vọng trong đầu tư và một điều dễ hiểu là khi đầu tư thì người đầu tư phả đặt ra một câu hỏi là sẽ đạt được lãi suất là bao nhiêu trên

số vốn bỏ ra đầu tư

Chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC)

Là lãi suất sủ dụng bình quân của các nguồn vốn dùng để tài trợ cho dự án đầu

tư

Mô hình định giá tài sản vốn

suất chung của thị trường

rj = rf + (rm - rf) ) Bj

Ý nghĩa của việc nghiên cứu lãi suất sử dụng vốn đầu tư

– Là lãi suất dùng để tính toán thẩm định hiệu quả kinh tế của các dự án đầu

tư (Lãi suất chiết khấu)

– Để hoạch định tổng ngân sách đầu tư tài trợ cho các dự án đầu tư

– Để tìm ra một cơ cấu vốn đầu tư tối ưu

 Thẩm định các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của dự án đầu tư

– Tiêu chuẩn thời gian thu hồi vốn (PP)

Nếu giả sử thu nhập của đầu tư hàng năm bằng nhau Ta có:

Chi phí đầu tư

Thu nhập đầu tư hàng năm Nếu thu nhập không đều nhau:



m

k 1

thu nhập năm k

Bài viết số 3: Các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư

Sử dụng tiêu chuẩn thời gian hoàn vốn để lựa chọn thì

+ Hoàn vốn càng nhanh càng tốt

+ m < thời gian quy định thì chọn và ngược lại thì loại

+ Nếu có nhiều dự án loại bỏ nhau thì chọn dự án có thời gian hoàn vốn nhanh nhất

– Tiêu chuẩn thời gian thu hồi vốn có chiết khấu (PBP)

Phương pháp này có tính tới yếu tố giá trị của tiền trên thang thời gian Cách tính như sau:



m

k 1

Kỳ hoàn vốn = m

– Tiêu chuẩn giá trị hiện tại ròng của đầu tư (NPV)



n

k 0



n

k 0

n: thời gian hoạt động của dự án

Tk: dòng tiền thu của dự án năm k

Sk: dòng tiền chi cho đầu tư năm k

i : Lãi suất chiết khấu

NPV < 0 thì việc đầu tư bị từ chối

NPV >= 0 được chọn

– Tiêu chuẩn của tỷ suất doanh lợi nội bộ (Tiêu chuẩn IRR)

IRR có thể được hiểu là lãi suất mà dự án đầu tư đã tạo ra trong đầu tư Do

đó IRR càng cao thì dự án đầu tư càng hiệu quả cho nhà đầu tư

IRR lại là lãi suất mà khi tính NPV theo lãi suất này thì sẽ bằng 0

Ưu điểm:

Thấy được khả năng sinh lời của dự án do đó giúp cho nhà quản trị dễ dàng trong quyết định đầu tư

Có thể thẩm định hiệu quả trong điều kiện không tương thích về thời gian của đầu tư, không có lãi suất

– Tiêu chuẩn chỉ số lãi của đầu tư (PI)





n

k 1

CFo Cfo : vốn đầu tư ban đầu

PI > 1 đầu tư có hiệu quả

PI < 1 đầu tư không hiệu quả

PI = 1 đầu tư hòa vốn

 Thẩm định dự án đầu tư trong điều kiện có rủi ro

– Phương pháp tính lãi suất chiết khấu có điều chỉnh theo mức độ rủi ro

+ Theo phương pháp chủ quan

+ Theo phương pháp khách quan

– Phân tích độ nhậy của dự án

Một dự án đầu tư sẽ có nhiều nhân tố tác động tới dòng tiền của dự án và NPV Những nhân tố chủ yếu là:

+ Tỷ lệ lạm phát + Tỷ gia` hối đoái + Thị phần của doanh nghiệp + Công suất máy móc thiết bị + Sản lượng tieu thụ

+ Đơn giá bán + Biến phí đơn vị + Tốc độ tăng giá +

Bài viết số 3: Các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư

Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN Ở NGÂN HÀNG CÔNG

THƯƠNG CHI NHÁNH ĐỒNG THÁP

I Sơ lược nội dung phân tích, thẩm định dự án đầu tư tại NHCT CN Đồng Tháp

Bên cạnh việc phân tích, thẩm định khách hàng vay vốn về tư các pháp nhân, thể nhân, tình hình tài chính, tài sản đảm bảo, mục đích vay vốn thì Cán bộ tín dụng cần phải tiến hành phân tích, thẩm định dự án đầu tư nhằm đưa ra kết luận về tính khả thi, hiệu quả của dự án đầu tư, khả năng trả nợ và những rủi ro có thể xảy ra để phục

vụ cho việc quyết định cho vay hoặc từ chối cho vay

Kết quả phân tích, thẩm định dự án đầu tư cũng là cơ sở để CBTD tham gia góp ý, tư vấn cho khách hàng vay, tạo tiền đề để đảm bảo hiệu quả cho vay, thu được

nợ gốc đúng hạn, hạn chế, phòng ngừa rủi ro và là cơ sở để xác định số tiền cho vay, thời gian cho vay, dự kiến tiến độ giải ngân, mức thu nợ hợp lý, các điều kiện cho vay, v.v tạo điều kiện cho khach hàng hoạt động có hiệu quả và đảm bảo mục tiêu đầu tư của Ngân hàng

1 Xem xét tổng thể dự án đầu tư

 Xem xét, đánh giá sơ bộ theo các nội dung quan trọng của DAĐT: mục tiêu đầu tư của dự án là gì? Khách hàng có thực sự cần thiết đầu tư? Quy mô? Cơ cấu sản phẩm và dịch vụ dầu ra ra sao? Phương án tiêu thụ sản phẩm? nguồn vốn? thời gian thực hiện

 Đánh giá tổng quan về nhu cầu sản phẩm DAĐT: tình hình nhu cầu sả phẩm trên thị trường, các dịch vụ thay thế, nhu cầu sản phẩm trong tương lai, mức tiêu thụ của thị trường trong và ngoài nước,

 Đánh giá về cung sản phẩm: trên cơ sở phân tích quan hệ cung cầu, tín hiệu của thị trường đối với sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án, đưa ra nhận xét về thị trường tiêu thụ đối với sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án, nhận định về sự cần thiết

và tính hợp lý của dự án trên các phương diện như sự cần thiết phải đầu tư trong giai đoạn hiện nay; sự hợp lý của quy mô đầu tư, cơ cấu sản phẩm; sự hợp lý về việc triển khai thực hiện đầu tư

 Thị trường mục tiêu và khả năng cạnh tranh của sản phẩm: thị trường nội địa, thị trường nước ngoài

 Phương thức tiêu thụ và mạng lưới phân phối

 Đánh giá, dự kiến khả năng tiêu thụ sản phẩm của dự án: mức độ sản xuất và tiêu thụ hàng năm của khách hàng vay vốn là bao nhiêu? Khách hàng liệu có thể kịp thay đổi cơ cấu sản phẩm nếu dự án có nhiều loại sản phẩm để phù hợp với tình hình thị trường? mức độ biến động về giá bán sản phẩm này trên cơ sở tháng/quý/ năm là bao nhiêu?

 Đánh giá khả năng cung cấp nguyên vật liệu và các yếu tố đàu vào

 Đánh giá, nhận xét các nội dung về phương diện kỹ thuật: địa điểm xây dựng, cơ sở vật chất, hạ tầng hiện có như thế nào ; quy mô sản xuất và sản phẩm của

dự án có đạt yêu cầu kỹ thuật, quy cách, phẩm chất, mẫu mã nhu thế nào công nghệ thiết bị có đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh

Khi đánh giá về mặt công nghệ, thiết bị, ngoài việc dựa vào hiểu biết, kinh nghiệm đã tích lũy của mình, cán bộ thẩm định cần tham khảo các nhà chuyên môn, trong trường hợp cần thiết có thể đề xuất với lãnh đạo thuê tư vấn chuyên ngành

để việc thẩm định được chính xác và cụ thể

 Đánh giá về phương diện tổ chức, quản lý thực hiện dự án

 Thẩm định tổng vốn đầu tư và tính khả thi phương án nguồn vốn: xác định tổng vốn đầu tư dự án, nhu cầu vốn đầu tư theo tiến độ thực hiện dự án

 Đánh giá hiệu quả về mặt tài chính của dự án: trong quá trình đánh giá hiệu quả về mặt tài chính của dự án, có hai nhóm chỉ tiêu chính cần thiết phải đề cập, tính toán cụ thể, gồm nhóm chỉ tiêu về tỷ suất sinh lời (NPV, IRR, ROE) và nhóm chỉ tiêu về khả năng trả nợ (nguồn trả nợ hàng năm, thời gian hoàn trả vốn vay, DSCR) Ngoài ra tuỳ theo đặc điểm và yêu cầu cụ thể cũng cần phải đề cập đến các chi tiêu khác như: khả năng tái tạo ngoại tên, khả năng tạo công ăn việc làm, đổi mới công nghệ, tạo công ăn việc làm

 Phân tích rủi ro dự án: rủi ro về tiến độ thực hiện, rủi ro về thị trường, rủi

ro về môi trường và xã hội, rủi ro về kinh tế vĩ mô

2 Dự tính hiệu quả tài chính, khả năng trả nợ của dự án đầu tư

 Bước 1: xác định mô hình dự án đầu tư

Từ báo cáo khả thi, CBTD phải xác định được mô hình của dự án thuộc loại nào trong những loại nào dưới đây:

– Dự án xây dựng mới

Bài viết số 3: Các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư

– Dự án mở rộng nâng cao công suất – Dự án đầu tư chiều sâu, hợp lý hoá quy trình sản xuất – Dự án kết hợp đầu tư chiều sâu, hợp lý hoá quy trình sản xuất và mở rộng nâng công suất

Việc xác định mô hình nói trên sẽ giúp tính toán/ ước định đựơc những khoản thu nhập và chi phí của những giá trị mới được tạo ra và do đó sẽ biết được hiệu quả tài chính và khả năng trả nợ của dự án

 Bước 2: phân tích và ước định số liệu cơ sở tính toán

Trên cơ sở: những phân tích đánh giá về thị trường, cung cầu về sản phẩm của dự án nói trên, báo cáo khả thi của dự án đầu tư, báo cáo tài chính, CBTD tiến hành ước tính các chỉ tiêu quan trọng nhất của DAĐT: sản lượng tiêu thụ, giá bán, doanh thu, nhu cầu vốn lưu động, chi phí bán hàng, các chi phí nguyên vật liệu, nhân công, quản ly, khấu hao, chi phí tài chính, thuế

 Bước 3: thiết lập các bảng tính thu nhập và chi phí

 Bước 4: thiết lập báo cáo kết quả kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền

tệ

Bên cạnh việc thiết lập báo cáo kết quả kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ thì CBTD cần phải phân tích độ nhạy và phân tích viễn cảnh của dự án

để xác định các nhân tố trọng yếu ảnh hưởng đến kết quả của dự án và đánh giá các rủi

ro có thể xảy ra

 Bước 5: lập bảng cân đối kế hoạch

Mục đích nhằm cho biết sơ lược tình hình tài chính của dự án và tính các

tỷ số (tỷ số thanh toán, đòn cân nợ) của dự án trong năm kế hoạch

Nguyên tắc lập: bảng cân đối kế hoạch được lập dựa vào nguyên tắc cơ bản sau:

+ Tài sản = nguồn vốn Hay:

+ Tài sản lưu động + TSCĐ = nghĩa vụ nợ + vốn CSH Hay:

+ Tiền mặt + các khoản phải thu + hàng tồn kho + (nguyên giá TSCĐ - khấu hao lũy kế) = Nghĩa vụ nợ ngắn hạn + nghĩa vụ nợ dài hạn + Vốn CSH

II Những mặt đạt được

1 Văn bản chế độ

Nhằm tạo sự thống nhất, hợp lý và nguyên tắc nhằm giảm thiểu rủi ro, NHCT Việt Nam đã ban hành các quy định, hướng dẫn chi tiết việc thẩm định khách hàng Văn bản được áp dụng thống nhất từ trụ sở đến các chi nhánh trực thuộc Văn bản được xây dựng trên cơ sở các quy định hiện hành của Chính Phủ và ngân hàng Nhà nước Việt Nam đồng thời kết hợp với các phương pháp thẩm định phổ biến trên thế giới mang tính khoa học cao

2 Ứng dụng công nghệ

Cán bộ thẩm định bên cạnh việc thu thập thông tin bên ngoài, trực tiếp từ khách hàng thì còn biết thu thập thông tin thông qua internet và vấn tin CIC từ ngân hàng Nhà nước Từ đó hạn chế đựơc những rủi ro có thể xảy ra, hạn chế những hành vi lừa đảo hay đảo nợ của người vay…Biết sử dụng tin học văn phòng nhằm hỗ trợ cho công việc tính toán, lập hồ sơ…Toàn bộ các chi nhánh từ trung ương đến các địa phương sử dụng một hệ thống duy nhất mang tính chất thống nhất là Incas có phân quyền cụ thể theo từng chức danh từ đó tạo được tính thống nhất và dễ dàng quản lý, truy cập thông tin khách hàng

3 Quan hệ bên ngoài

NHCT Chi nhánh Đồng Tháp luôn giữ mối quan hệ hợp tác và hữu nghị đối với các cấp chính quyền, ủy ban và các cơ quan ban ngành, nhờ đó mà Chi nhánh luôn đựơc sự ủng hộ và giúp đở kịp thời, nhiệt tình của các cơ quan trong việc cung cấp thông tin về khách hàng, các định hướng phát triển kinh tế tỉnh và hợp tác trong việc thu hồi nợ xấu, nợ có khả năg mất vốn Bên cạnh đó Chi nhánh còn có mối quan hệ với các Ngân hàng trong và ngoài tỉnh từ đó tạo điều kiện thuận lợi trong việc trao đổi, cung cấp thông tin và học hỏi kinh nghiệm với các đơn vị bạn…

4 Phân công nhiệm vụ

Các phòng ban, tổ, các chức danh, địa vị được phân công nhiệm vụ và trách nhiệm rõ ràng, cụ thể Mỗi đơn vị đảm nhiệm một chức năng, nhiệm vụ riêng bên cạnh

đó còn có trách nhiệm hỗ trợ các phòng ban khác trong việc cung cấp, hoàn thành công việc của mình

Cụ thể trong hoạt động cho vay thì cán bộ tín dụng thực hiện nhiệm vụ tiếp xúc, hướng dẫn, thẩm định khách hàng, làm hồ sơ vay vốn, giải ngân và hậu giải ngân