BÀI GIẢNG MÔN HỌC VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM part 2 ppsx

các sản phẩm này thường là nguyên nhân của những vụ ngộ độc thức ăn do Salmonella.. Cơ chế gây bệnh: - Salmonella xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng và hầu hết là do ăn phải thức ăn b

1.1.1.5 Salmonella

Đặc điểm:

- Salmonelleae thuộc họ

Enterobacteriaceae Các loại

gây bệnh có thể kể đến như

Salmonella typhimurium,

Salmonella cholera và

Salmonella ententidis Đây là

những trực khuẩn Gram âm,

hiếu khí tuỳ nghi, di động,

không tạo bào tử, có kích

thước khoảng 0,4-0,6 x 2-3μm

Dễ mọc trên các môi trường nuôi cấy thông thường Hình: S typhimurium

- Nhiệt độ phát triển từ 5-45ºC, thích hợp ở 37ºC, pH thích hợp = 7,6 nhưng nó

có thể phát triển được ở pH từ 6-9 Với pH > 9 hoặc < 4,5 vi khuẩn có thể bị tiêu diệt, khả năng chịu nhiệt của vi khuẩn kém: ở 50ºC trong 1 giờ, ở 70ºC trong 15 phút và 100ºC trong 5 phút Như vậy diệt khuẩn thực phẩm bằng phương pháp Pasteur có tác dụng tốt Các cách chế biến thức ăn thông thường như: xào, nấu, luộc rán hoặc làm chua như ngâm giấm có thể diệt khuẩn tốt

- Ở nồng độ muối 6-8%, vi khuẩn phát triển chậm và ở nồng độ muối là 8-19%

sự phát triển của vi khuẩn bị ngừng lại Tuy vậy, với vi khuẩn gây ngộ độc thức

ăn chỉ bị chết khi ướp muối với nồng độ bão hòa trong một thời gian dài Như vậy, thịt cá ướp muối, các món ăn kho mặn chưa thể coi là an toàn đối với vi

khuẩn Salmonella

Nguồn lây nhiễm:

- Nguồn truyền nhiễm chủ yếu là súc vật như bò, lợn bị bệnh phó thương hàn, gà

ỉa phân trắng Bệnh viêm ruột phó thương hàn ở trâu, bò thường do

Salmonella typhimurium và Salmonella-enteritidis Chim câu, chuột nhắt, chuột

cống cũng là nguồn truyền nhiễm Nguồn nguy hiểm thứ hai là súc vật khỏe về lâm sàng nhưng có mang và đào thải vi khuẩn ra ngoài theo phân, đôi khi theo nước tiểu Với người bệnh sau khi khỏi còn tiếp tục đào thải vi khuẩn sau vài chục ngày nữa có khi kéo dài tới 10-12 tháng Nguồn đào thải vi khuẩn nguy hiểm là gà, vịt, ngan, ngỗng

- Thức ăn gây ngộ độc thường là thức ăn có nguồn gốc động vật như thịt gia súc gia cầm Thịt là nguyên nhân gây ngộ độc chiếm 68% ở Anh và 88% ở Pháp, ngoài ra có thể ngộ độc do ăn trứng, cá, sữa nhưng tỉ lệ ít hơn nhiều

- Thực phẩm gây ngộ độc thức ăn thường có độ ẩm cao, pH không axít, đặc biệt là thức ăn đã nấu chín dùng làm thức ăn nguội như món đông, pate, xúc xích, dồi tiết các sản phẩm này thường là nguyên nhân của những vụ ngộ độc thức ăn do

Salmonella Với trứng có thể bị nhiễm Salmonella sớm ngay từ bào thai cho đến khi

được tiêu thụ, đặc biệt là trứng các loại gia cầm như trứng vịt, trứng ngan, trứng ngỗng do khả năng nhiễm khuẩn rất sớm, vì vậy đối với loại trứng này phải được chế biến chín hoàn toàn, tuyệt đối không ăn dưới dạng sống hoặc nửa sống nửa chín

như trứng gà Người ta đã xét nghiệm trên 200 quả trứng vịt thấy có Salmonella typhi murium trong 10 mẫu lòng trắng và 21 mẫu lòng đỏ Vi khuẩn từ phận, đất,

nước dễ dàng đột nhập vào quả trứng vì vỏ trứng xốp và luôn ẩm ướt

Cơ chế gây bệnh:

- Salmonella xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng và hầu hết là do ăn phải thức

ăn bị nhiễm như thực phẩm, sữa, nước uống… Sau khi xuyên qua hàng rào acid dạ dày, vi khuẩn di động về phía ruột non và sinh sản ở đó, tiếp tục chui qua màng nhày và vào thành ruột Các tế bào Paneth của niêm mạc ruột tiết ra một loại peptide có tính chống lại sự xâm nhập của tác nhân gây bệnh

- Salmonella có ba loại kháng nguyên bề mặt (kháng nguyên thân O, kháng

nguyên lông H và kháng nguyên độc)

Khả năng gây ngộ độc thức ăn của Salmonella cần có hai điều kiện:

- Thức ăn phải bị nhiễm một lượng lớn vi khuẩn vì khả năng gây ngộ độc của

Salmonella yếu

- Vi khuẩn vào cơ thể phải phóng ra một lượng độc tố lớn Vấn đề này phụ thuộc nhiều vào phản ứng cơ thể của từng người Ðiều này giải thích hiện tượng nhiều người cùng ăn một loại thức ăn như nhau nhưng có người bị ngộ độc có người không bị, có người bị nhẹ, có người bị nặng Thông thường thì những người già, người yếu và trẻ em nhỏ bao giờ cũng bị nặng hơn

- Salmonella theo thức ăn vào đường tiêu hóa và phát triển Một số khác đi vào hệ bạch huyết và tuần hoàn gây nhiễm trùng huyết Vì Salmonella là VK ưa môi trường ruột

nên lại nhanh chóng trở về ruột gây viêm ruột Nội độc tố sẽ được thoát ra khi vi khuẩn

bị phân hủy trong máu cũng như ở ruột, gây nhiễm độc cấp bằng một hội chứng loạn tiêu hóa nặng nề, nhưng chỉ sau 1-2 ngày bệnh nhân nhanh chóng trở lại bình thường, không để lại di chứng Ở người già yếu và trẻ nhỏ có thể nặng hơn, đôi khi có tử vong

Biểu hiện bệnh:

- Thời kỳ ủ bệnh thường từ 12-24 giờ, có khi ngắn hơn hoặc kéo dài sau vài ngày Các dấu hiệu đầu tiên là: bệnh nhân thấy buồn nôn, nhức đầu, choáng váng, khó chịu, thân nhiệt tăng lên ít (37-38ºC) sau đó xuất hiện nôn mửa, đi tiêu ngoài nhiều lần, phân toàn nước, đôi khi có máu, đó là triệu chứng của viêm dạ dày ruột cấp tính Ða số bệnh nhân trở lại bình thường sau 1 đến 2 ngày không để lại di chứng

- Ngoài các triệu chứng trên, cá biệt có bệnh nhân lại biểu hiện như một bệnh thương hàn, cảm cúm, nghĩa là sốt rất cao 39-40ºC, mệt mỏi toàn thân, đau ở vùng thắt lưng và cơ bắp Các triệu chứng rối loạn tiêu hóa biểu hiện rất nhẹ hoặc không có vì vậy chẩn đoán dễ nhầm lẫn

Phòng ngừa:

- Bảo đảm thời hạn cất giữ thức ăn đã chế biến và các nguyên liệu

- Sử dụng ướp lạnh khi bảo quản thức ăn và nguyên liệu

- Ðun sôi thức ăn trước khi ăn là biện pháp phòng bệnh tích cực và có hiệu quả

Ðiều trị: Không có thuốc điều trị đặc hiệu và phải nhanh chóng tìm mọi cách để đưa thức

ăn bị nhiễm trùng ra khỏi cơ thể bệnh nhân như rửa dạ dày, gây nôn Nếu bệnh nhân bị mất nước nhiều thì phải truyền nước và điện giải, đồng thời cho thuốc trợ tim khi cần thiết Người bệnh phải được ủ ấm và yên tĩnh, ăn uống theo chế độ ăn kiêng đặc biệt (theo hướng dẫn của thầy thuốc) trong 3-5 ngày cho đến khi bệnh nhân trở lại bình thường

(Bài đọc thêm)

1.1.1.6 Shigella

Shigella là tác nhân gây ra bệnh lỵ trực khuẩn ở người

Đặc điểm : Shigella là trực khuẩn Gram âm,

không sinh bào tử, không có tiên mao, vì vậy

không có khả năng di động

Shigella lên men glucose không tạo hơi, lên men

manitol (trừ Shigella dysenteriae không lên men

manitol) Hầu hết Shigella không lên men lactose,

chỉ có Shigella sonnei lên men lactose nhưng

chậm Không sinh H2S Urease âm tính Phản ứng

indol thay đổi Phản ứng đỏ metyl dương tính

Phản ứng VP âm tính Phản ứng citrat âm tính

Shigella có kháng nguyên thân O, không có kháng

nguyên H Căn cứ vào kháng nguyên O và tính

chất sinh hóa, người ta chia Shigella ra làm 4 nhóm: H ình: Trực khuẩn Shigella

- Nhóm A (Shigella dysenteriae): Không lên men manitol, có 10 type huyết thanh được

-

Các Shigel ố Riêng trực khuẩn Shigella shiga còn có thêm ngoại độc tố

cấu tạo như kháng nguyên thân, có độc tính mạnh nhưng tính kháng

c tố ruột của Vibrio

trực khuẩn thường gặp nhất là nhóm B (Shigella

hóa, do ăn uống phải các thức ăn, nước uống

ười, đây là một bệnh truyền nhiễm

ào tế bào biểu mô của niêm mạc ruột và nhân

nhân, khử trùng phân và nước thải, phát hiện và

tiêu diệt vi khuẩn, việc chọn kháng sinh thích hợp dựa vào kết quả

ký hiệu bằng các chữ số Ả Rập từ 1 - 10 Type 1 (Sh dysenteriae 1) có ngoại độc tố

Nhóm B (Shigella flexneri): Lên men manitol, có 6 type huyết thanh Các type này có

kháng nguyên nhóm chung và mỗi một type huyết thanh lại có 1 kháng nguyên đặc hiệu

Nhóm C (Shigella boydii): Lên men manitol, có 15 type huyết thanh, mỗi type

có kháng nguyên đặc hiệu type

Nhóm D (Shigella sonnei): Lên

type huyết thanh

la đều có nội độc t

bản chất là protein

Nội độc tố Shigella

nguyên yếu Tác dụng chính của nội độc tố là gây phản ứng tại ruột

Ngoại độc tố của trực khuẩn Shigella shiga không giống như độ

cholerae 01 và ETEC, hoạt tính sinh học chủ yếu của ngoại độc tố trực khuẩn Shigella shiga là tác dụng độc đối với tế bào

Ở Việt Nam, Shigella gây bệnh lỵ

flexneri) và nhóm A (Shigella dysenteriae)

Nguồn lây bệnh: Bệnh lây theo đường tiêu

bị nhiễm khuẩn Ruồi là vật chủ trung gian truyền bệnh Người lành mang vi khuẩn và người bệnh đóng vai trò quan trọng gây dịch Dịch thường xảy ra vào mùa hè Tỉ lệ tử vong thấp, nhưng khi đã mắc bệnh thì rất khó chữa trị

Biểu hiện bệnh: Shigella gây bệnh lỵ trực khuẩn ở ng

có thể gây thành các vụ dịch địa phương Thương tổn đặc hiệu khu trú ở ruột già, trên lâm sàng biểu hiện bằng hội chứng lỵ với các triệu chứng: đau bụng quặn, đi ngoài nhiều lần, phân có nhiều mũi nhầy và thường có máu

Shigella gây bệnh bằng cơ chế xâm nhập v

lên với số lượng lớn trong tổ chức ruột

Phòng ngừa: Chủ yếu là cách ly bệnh

điều trị người lành mang vi khuẩn, áp dụng các biện pháp vệ sinh và kiểm tra dịch tể đối với nguồn nước, thức ăn

Điều trị: Dùng kháng sinh để

kháng sinh đồ Việc sử dụng kháng sinh bừa bãi, thiếu thận trọng sẽ có nguy cơ làm tăng nhanh các chủng có sức đề kháng đối với kháng sinh và tăng nguy cơ bị loạn khuẩn với tất cả các hậu quả nghiêm trọng của nó (Bài đọc thêm)

1.1.1.7 Staphylococcus aureus

ững vi khuẩn hình cầu hoặc

- un sôi 30 phút cũng không bị phá hủy, chịu được

- enzyme phong phú, những enzyme được dùng trong chẩn

- ây bệnh của tụ cầu là do vi khuẩn phát triển và lan tràn rộng rãi

A, B thường gây ngộ độc thức ăn

Đặc điểm :

- Đây là nh

hình thuẫn, đường kính 0,8-1µm,

thường tụ thành từng cụm như chùm

nho Là loại vi khuẩn Gram dương,

không di động, không sinh bào tử,

thường không có màng nhày

Vi khuẩn phát triển dễ dàng

trường thông thường, hiếu khí hoặc

kỵ khí tùy ý, mọc tốt ở 370 C nhưng

tạo sắc tố tốt ở 200C

Tụ cầu chỉ gây bệnh khi hình thành độc tố Tụ cầu gây ngộ độc thức ăn c

Hình: Staphylococcus aureus

là độc tố ruột Nếu chỉ toàn vi khuẩn sống mà không có độc tố ruột thì cũng không thể gây ngộ độc được

Độc tố ruột chịu được nhiệt Đ

môi trường acid (pH : 5) Ở nhiệt độ thấp, độc tố ruột có thể duy trì được tính độc trên hai tháng

Tụ cầu có hệ thống

đoán là: catalase (phân biệt với liên cầu), S aureus có coagulase (tiêu chuẩn

quan trọng để phân biệt tụ cầu vàng với các tụ cầu khác) Tụ cầu lên men chậm

nhiều loại đường, tạo axít nhưng không sinh hơi, S aureus lên men đường

mannit Tụ cầu tương đối chịu nhiệt và thuốc sát khuẩn hơn những vi khuẩn khác, chịu độ khô và có thể sống ở môi trường nồng độ NaCl cao (9%), nhạy cảm thay đổi với kháng sinh, nhiều chủng đề kháng với penicillin và các kháng sinh khác

Khả năng g

trong mô cũng như tạo thành nhiều độc tố và enzyme

Độc tố ruột do một số chủng tụ cầu tạo thành, đặc biệt

CO2 cao (30%) và môi trường đặc vừa Nó đề kháng sự đun sôi trong 30 phút cũng như tác động của enzyme ở ruột Có 5 typ huyết thanh A, B, C, D, E; typ

Nguồn gốc

hân viên công tác trong ngành thực phẩm mắc

-

thức ăn

ì

Bản

19-200C 35-360C

nhiễm bệnh và biểu hiện bệnh:

Nguyên nhân thực phẩm nhiễm tụ

do vi khuẩn từ người và bò Công n

bệnh đường hô hấp cấp tính hoặc viêm da nhiễm khuẩn có mủ là nguồn gây nhiễm thức ăn chủ yếu Bò bị viêm vú thì trong sữa có tụ cầu sinh độc tố ruột

Sự phát triển của tụ cầu và sự hình thành độc tố phụ thuộc vào nhiều yếu tố: nhiệt

độ, điều kiện vệ sinh, thời gian, tính chất và thành phần dinh dưỡng của

- Ở nhiệt độ 12-150C, vi khuẩn phát triển chậm; ở 20-220C, vi khuẩn phát triển nhanh gấp nhiều lần; ở 370C thì phát triển rất nhanh Thời gian càng kéo dài th lượng vi khuẩn tăng lên gấp bội Ở nhiệt độ thích hợp, tụ cầu phát triển nhanh nhưnng muốn hình thnàh độc tố nhanh thì phải có một số yếu tố nhất định (thực phẩm có hàm lượng nước cao, nhiều tinh bột như cơm, cháo, sữa…) Thời gian hình thành độc tố cũng phụ thuộc vào nhiệt độ (nhiệt độ càng cao thì thời gian hình thành độc tố ruột càng rút ngắn) (bảng) Cần chú ý là thức ăn nhiễm

tụ cầu ở nhiệt độ thấp trong thời gian dài cũng không làm thay đổi trạng thái cảm quan, cũng không gây ngộ độc

g: Thời gian hình thành độc tố ruột theo nhiệt độ

Khoai tây nghiền

18 ngày

5 giờ 4 giờ

18 ngày

18 ngày

a sinh độc t

8 giờ

8 giờ

4 giờ

5 giờ

Cháo Sữa

Phòng ngừa:

- Muốn đ ng ngộ đ u, i khống chế sự phát triển của

uẩn và sự hình thành độc tố ruột

t cách nghiêm ngặt, tránh tình trạng bị

-

ất giữ trong tủ lạnh và nấu lại trước khi ăn

Điều tr

kháng sinh đồ (Bài đọc thêm)

ề phò ộc thức ăn do tụ cầ cần phả

vi kh

- Khi bò bị viêm vú, phải vắt hết sữa và không được dùng để ăn Quá trình vắt sữa phải tuân theo yêu cầu vệ sinh mộ

nhiễm tụ cầu lan rộng

Thức ăn từ khâu chế biến đến tiêu thụ phải được bảo quản lạnh hoặc để chỗ mát Thức ăn thừa phải c

- Những người lành mang trùng được khuyến cáo không nên làm việc ở phòng sinh, phòng trẻ sơ sinh, phòng mổ hoặc các xí nghiệp thực phẩm

ị: Nhiều chủng tụ cầu kháng với nhiều kháng sinh nhất là penicillin nên cần làm

ng tự nhiên cũng

ật ven

ể y; 3-30 ngày trong nước giếng khơi, 17-19

ồ ao; 4-47 ngày trong nước biển; 2-3 tuần

guồn gốc từ vùng nước

i kỳ khởi phát, thường đột ngột, với triệu chứng đầy bụng thoáng qua,

ra tiếng, mất nước, rối loạn điện giải nhanh, có

Phòng ngừ

-

ng thời điểm dễ bùng phát dịch, hạn chế, hoặc tránh dùng các thực phẩm

.1.8 Vibrio cholerae

Vibrio cholera gây nên dịch ở người Ngoài

ra, sự tồn tại vi khuẩn này tro

n duy trì bệnh giữa các vụ

Đặc điểm: Vibrio cholera là phẩy khuẩn, di

động nhanh nhờ có một tiên mao mọc ở đỉnh,

có thể tồn tại nhiều năm trong động v

biển Vi khuẩn này dễ bị tiêu diệt bởi nhiệt độ

và chất diệt khuẩn thông thường (như Cloramin B) Trong môi tr

tồn tại thời gian dài: từ 4-40 ngày trong nước má

ngày trong nước sông; 3-30 ngày trong nước h

trong ruồi; tới 25 tuần trong đất Đặc biệt nguy hiểm là trong thực phẩm như cá, cua, hàu mầm bệnh có thể sống tới 40 ngày; trong bánh mì, mắm tôm, mắm tép, nem chạo, nem chua từ vài ngày đến hàng tuần Mầm bệnh rất ưa mặn và kiềm Chúng có thể tồn tại ở nồng độ muối từ 5-20% và độ pH 8,5-9,5 có thể sống tới 40 ngày

Nguồn lây bệnh: Về đường lây bệnh, quan trọng nhất là từ người sang người qua trung

gian nước uống, hay thức ăn chế biến từ nước bị nhiễm vi trùng Rất hiếm trường hợp lây trực tiếp sau khi tiếp xúc với người bệnh Ngoài ra, thức ăn có n

ường, mầm bệnh có th

mặn có chứa vi trùng như: nghêu, sò, cua, ốc cũng là nguồn lây quan trọng

Biểu hiện bệnh:

- Thời kỳ ủ bệnh của bệnh tả có thể từ 6-48 giờ và tối đa khoảng 5 ngày, tùy từng người Ở giai đoạn này, người bệnh không có biểu hiện triệu chứng

- Đến thờ

rồi nhanh chóng đi tiêu phân lỏng vài lần - lúc này người bệnh không sốt, không đau bụng, không nôn ói

- Sang thời kỳ toàn phát, bệnh nhân nhanh chóng bị tiêu chảy ồ ạt (phân nước trong, hoặc đục như nước vo gạo) và có mùi tanh Người bệnh đi tiêu, nôn ói liên tục, người mệt lả, nói không

thể dẫn đến suy tuần hoàn, suy thận cấp, trụỵ tim mạch, dẫn đến tử vong, nếu không được chữa trị kịp thời

a

Rửa tay trước, sau khi ăn và sau khi đi vệ sinh

Đảm bảo vệ sinh trong ăn uốn

- Tro

như rau sống, các loại sò, đồ biển chưa qua nấu chín Vi trùng tả rất ưa môi

ì không loại được vi trùng

-

Điều trị: cần phải cách ly bệnh nhân; bù nước và điện giải nhanh chóng và đầy đủ; dùng

kháng h

huộc loại vi

h bào tử (kích

o tử lớn hơn kích thước tế

guy hiểm, gây chết người do tác động lên hường thấy ở Châu Mỹ, type B thường thấy ở

-

nếu 120oC phải 4’

trường mặn, do vậy rau sống rửa bằng nước muối th

tả; hạn chế ăn uống nơi đông người; cần phải đại tiện vào bồn tiêu, để tránh làm phát tán mầm bệnh

Ngoài ra, cần thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp cách ly bệnh nhân ở buồng riêng; xử lý phân và chất thải bằng Cloramin B tỷ lệ 1:1 hoặc vôi bột

sin để diệt vi khuẩn Bù nước bằng đường uống: áp dụng cho những trường hợp

ạn đầu chưa mất nước nhiều và giai đoạn hồi phục Có thể áp dụng tại nhà ho

ở các cơ sở y tế Các loại dịch dùng đường uống như: Oresol (gồm NaCl 3,5g, NaHCO3 2,5g, KCl 1,5g và glucose 20g) pha với một lít nước đun sôi để nguội Hoặc có thể tự pha dịch thay thế bằng 8 muỗng cà phê đường, 1 muỗng cà phê muối, pha trong 1 lít nước; hoặc nước cháo nấu từ 50g gạo và một nhúm (độ 3,5g) muối; hoặc dùng nước dừa non pha với một ít muối Nên cho người bệnh tiêu chảy cấp uống theo nhu cầu

1.1.2 Nhóm vi khuẩn sinh bào tử

1.1.2.1 Cl botulinum

Đặc điểm:

- Clostridium botulinum t

khuẩn kỵ khí, sin

thước bà

bào nên khi mang bào tử tế bào

thường bị biến dạng thành hình thoi

hay hình dùi trống), gặp nhiều trong

đất (do nhiều loại côn trùng sống

trong đất mang vi khuẩn) Đây là

loại vi khuẩn có độc lực rất cao Vũ

khí gây bệnh là ngoại độc tố

Khi phát triển trên thực phẩm, Cl botu

A, B và E thuộc loại gây ngộ độc và n

hệ thống thần kinh.Type A t

linum tiết độc tố Có 6 loại nhưng 3 loạ

Châu Âu và type E thường thấy ở Nhật Bản

Sức đề kháng của bào tử rất mạnh Trong thực phẩm càng nhiều bào tử, càng khó bị tiêu diệt Với nhiệt độ 100oC, phải 360’ mới diệt được bào tử, 105oC phải 120’, 110oC phải 30’, 115oC phải 12’ và

- Đối với từng type vi khuẩn, nhiệt độ thích nghi để phát triển và hình thành độc

tố cũng không giống nhau, dao động từ 15-550C, thích hợp nhất từ 25-370C Dưới 15 và trên 550C, vi khuẩn không thể phát triển và hình thành độc tố được

ại độc tố của các vi khuẩn khác, độc lực mạnh gấp 7 lần

-

rằng, cần phải nâng nhiệt độ lên 800C trong

Nguồn lây

hoặc chế bi

đảm bảo yê

hụ thuộc vào rất nhiều điều kiện như

ế biến phải dùng những nguyên liệu còn tươi, chất lượng sạch phải theo đúng yêu cầu quy định về vệ sinh trong quy trình sản xuất

-

iệt độ 100oC trong 1 giờ

- Nồng độ muối 6-10% có thể ức chế sự phát triển cuả vi sinh vật và sự hình thành độc tố pH thấp (<4.5), sức chịu đựng của nha bào giảm đi rõ rệt và dễ bị tiêu diệt hơn

- Thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn Cl botulinum ở nhiệt độ thích hợp, thiếu không

khí (thực phẩm chất đống), vi khuẩn vẫn phát triển và sinh độc tố Độc tố này độc hơn tất cả các lo

độc lực của vi khuẩn uốn ván

Đặc điểm của độc tố là chịu được men tiêu hóa (trypsin, pepsin) và môi trường acid nhẹ trong dạ dày, chịu được nhiệt độ thấp nhưng lại mất tác dụng bởi kiềm

và nhiệt độ cao Một số tác giả cho

30 phút mới có thể phá hủy được độc tố

bệnh: Các thực phẩm dễ bị nhiễm Cl botulinum thường là rau quả ướp muối,

ến mứt tại gia đình, các bán thành phẩm từ thịt, cá hoặc một vài đồ hộp không

u cầu vệ sinh khi chế biến và khử khuẩn

Biểu hiện bệnh: Thời kỳ ủ bệnh thường là 12-36 giờ nhưng cũng có thể từ 2 giờ đến 8

ngày với các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, hoa mắt có khi nhìn

đôi, khó nuốt, khó thở Ngộ độc Cl botulinum còn p

yếu tố môi trường, đặc tính thực phẩm, biện pháp bảo quản, tập quán sinh hoạt và ăn uống của nhân dân mà nguồn thực phẩm gây ngộ độc cũng khác nhau Ở Nga, ngộ độc chủ yếu

do cá, ở Mỹ do đồ hộp rau quả, ở Đức do ăn các thức ăn làm bằng thịt chế biến sẵn, ăn nguội, dăm bông, xúc xích

Phòng ngừa:

- Đề phòng ngộ độc, cần phải hạn chế sự phát triển vi khuẩn và sự hình thành độc

tố Trong sản xuất ch

tốt,

Với thành phẩm phải để nơi thoáng, sạch, tránh nhiệt độ cao, ẩm

Trong sản xuất đồ hộp phải chấp hành chế độ khử khuẩn một cách thật nghiêm ngặt Những hộp phồng rất dễ gây ngộ độc nguy hiểm, cần phải đặc biệt chú ý Thực phẩm khả nghi, phải đun lại tốt nhất là đun liên tục ở nh

1.1.2.2 Clostridium perfringens

gens là trực khuẩn yếm khí Gram dương, gây ra nhiều thể bệnh khác nhau ở

ia súc, gia cầm Vi khuẩn này thường nhiễm thịt bò và thịt gà, vịt Đặc tính gây

i khuẩn liên

Cl perfrin

người, và g

bệnh của v quan tới 4 loại độc tố chính do chúng sinh ra là Alpha, Beta,

B cereus là trực khuẩn Gram dương, sinh bào tử, kích thước bào tử không vượt quá kích

Bào tử B cereus thường có mặt ở trên ngũ cốc và có thể sống sót khi đun nấu không kỹ

Trực kh ển sẽ sinh độc tố Sau khi nấu, đối với thực phẩm ướt, nếu

ylococcus aureus cũng có khả

hẩm ngũ cốc, nước sốt, xôi, cơm đĩa

1.2 Virus trong thực phẩm

y iêm gan

nước được chia ra thành ba nhóm tùy theo loại bệnh gây ra

và Iota; ngoài ra còn có độc tố n

người Cl perfringens có 5 type căn cứ vào khả năng sản sinh các loại độc tố là type A, B,

C, D và E.Người bị nhiễm vi khuẩn Cl perfringens có thể bị tiêu chảy trong vòng 8 đến 16

giờ sau khi ăn thực phẩm bị nhiễm khuẩn

Ở các nước phương Tây, nhiễm Cl perfringens là nguyên nhân thứ ba về ngộ độc thực

phẩm, phần lớn là do thực phẩm nấu chưa chín

1.1.2.3 Bacillus cereus

thước tế bào nên khi sinh bào tử tế bào không bị biến dạng

uẩn còn sống sót phát tri

ướp lạnh không đủ độ cũng làm vi khuẩn tăng nhanh

Vi khuẩn này có khả năng gây viêm ruột (vi khuẩn Staph

năng gây viêm dạ dày ruột) Người bị phơi nhiễm vi khuẩn có thể bị viêm ruột trong vòng

1 đến 6 giờ, và dẫn đến tiêu chảy, ói mửa, và đau bụng trong vòng 6 đến 24 giờ

Thực phẩm có nguồn gốc gây bệnh cho người là sản p

Ở Mĩ, cơm chiên được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu của nhiễm vi khuẩn

B cereus Chính vì thế mà có người còn gọi hội chứng cơm chiên (Fried rice syndrome)

Virus gây ngộ độc thực phẩm thường có trong ruột người Các nhuyễn thể sống ở vùng nước ô nhiễm, rau quả tưới nước có phân tươi hoặc các món rau sống chuẩn bị trong điều kiện thiếu vệ sinh thường hay bị nhiễm virus, các loại virus trong các thực phẩm nà thường là các virus gây bại liệt, v

Virus có thể lây truyền từ phân qua tay người tiếp xúc hoặc từ nước bị ô nhiễm phân vào thực phẩm Với một lượng rất nhỏ virus đã gây nhiễm bệnh cho người Virus nhiễm ở người có thể lây sang người khác trước khi phát bệnh

Các virus lây nhiễm qua thực phẩm và qua