Giá dầu sẽ là tâm điểm chú ý trong các tháng còn lại của năm, bất kỳ động thái nào của Chính phủ trong việc tăng giá xăng dầu trong nước cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến chỉ số lạm phát của năm
Trang 1QUÝ 2 - NĂM 2008
www.fpts.com.vn
© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 1
Thay đổi Chỉ số Đầu Quý Cao nhất Thấp nhất Cuối Quý
Phòng Phân tích Đầu tư
Lầu 3 - Toà nhà Citilight - 45 Võ Thị Sáu
Phường Đa Kao - Quận 1 - TP Hồ Chí Minh
ĐT: (84.8) 290 8686
Chi nhánh Đà Nẵng
Số 9, Nguyễn Văn Linh
Phường Nam Dương
Quận Hải Châu, TP Đà Nẵng
• Lạm phát tiếp tục là mối lo ngại hàng đầu
Chỉ số lạm phát tháng 6 tăng 2,14% so với tháng 5, đưa mức lạm tháng 6/2008 so với 1 năm trước lên mức 26,8% CPI cho cả năm
2008 dự kiến sẽ ở mức 30-31% trong điều kiện giá xăng dầu trong nước không có biến động lớn
• VND biến động mạnh so với USD
Sau tết, tỷ giá VND liên tục chịu sức ép tăng giá so với đồng USD
do lượng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Việt Nam tăng nhanh và nhu cầu vay VND của các doanh nghiệp ở mức cao Tuy nhiên, sức ép lên VND đã quay ngược 180o, VND bắt đầu giảm giá mạnh
so với USD và chỉ dần trở lại ổn định vào cuối tháng 6
• Chính sách tài khóa, tiền tệ thắt chặt dần phát huy tác dụng
Thay đổi chính sách tài khóa, tiền tệ tạo làn sóng lãi suất tăng cao, gây ra sức ép cho doanh nghiệp trong cắt giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động Chính phủ tăng cường kiểm soát chi tiêu
công, tạm dừng hoặc loại bỏ các công trình không cần thiết
• Giảm chỉ tiêu tăng trưởng GDP
Quốc hội trong phiên họp giữa năm đã thông qua chỉ tiêu tăng trưởng cho năm 2008 ở mức 7%, mục tiêu này sẽ vẫn là thách thức cho Chính phủ, nhất là trong điều kiện lạm phát vẫn chưa có xu hướng
giảm rõ ràng
• Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt kỷ lục
FDI cuối quý 2/2008 đạt mức kỷ lục 31,6 tỷ USD, tăng 3,7 lần so với cùng kỳ năm trước Riêng quý 2, Việt Nam đã thu hút 26,2 tỷ USD,
Trang 2© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 2
Các thông tin và nhận định trong báo cáo
này được cung cấp bởi FPTS dựa vào các
nguồn thông tin mà FPTS coi là đáng tin
cậy, có sẵn và mang tính hợp pháp Ngsoại
trừ các thông tin về FPTS, chúng tôi không
đảm bảo tính chính xác hay đầy đủ của các
thông tin này Nhà đầu tư sử dụng báo cáo
này cần lưu ý rằng các nhận định trong báo
cáo này mang tính chất chủ quan của
FPTS Nhà đầu tư sử dụng báo cáo này tự
chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
gấp 4,8 lần so với lượng vốn thu hút từ quý 1 Các dự án từ hướng chủ yếu tập trung vào đầu tư bất động sản đã dịch chuyển sang lĩnh vực sản xuất công nghiệp
• Các diễn biến trái chiều trên Thị trường Bất động sản
Trong khi các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà và đầu cơ bất động sản điêu đứng, thì phân khúc thị trường dành cho người có thu nhập trung bình vẫn chưa từng được coi là “đóng băng“ Nhu cầu về bất động sản khu công nghiệp và khu chế xuất cũng vẫn không ngừng tăng lên từ các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt ở các tỉnh phía Nam
• Hướng phát triển thị trường quý 3/2008
Diễn biến thị trường quý 2 sau những đợt điều chỉnh tăng biên độ giao dịch đã khẳng định sự vận động của TTCK không cần sự can thiệp quá lâu của các biện pháp hành chính Việc tiếp tục mở rộng biên độ giao dịch nhiều khả năng sẽ xảy ra trong quý 3/2008
DỰ BÁO QUÝ 3/2008
• Tình hình kinh tế
Tốc độ tăng trưởng đã bắt đầu chậm lại nhưng khả năng kiềm chế lạm phát bắt đầu có dấu hiệu từ tháng 6 Tuy vậy, năm 2008 sẽ chứng kiến lạm phát rất cao trong nhiều năm trở lại đây Các dấu hiệu tích cực hơn trong tình hình kinh tế vĩ mô đã xuất hiện tuy nhiên những yếu tố không chắc chắn còn khá lớn
• Thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán nhiều khả năng đã tìm thấy đáy cho năm
2008 trong quý 2 vừa qua khi mức đáy 366 đã được kiểm chứng 2 lần Tuy vậy, xu hướng đi lên vững chắc khó có thể xảy ra trong quý 3/2008 trừ phi có những chuyển biến rõ nét hơn trong tình hình kinh tế vĩ mô Thanh khoản của thị trường do đó sẽ tiếp tục được cải thiện nhờ sự trở lại của các nhà đầu tư ngắn hạn, còn các nhà đầu tư dài hạn cũng đang cân nhắc thời điểm mua vào
Các phân tích kỹ thuật cho thấy nếu không có những biến động lớn trong tình hình kinh tế vĩ mô, VN-Index sẽ dao động trong khoảng 366 đến 480 điểm
Trang 3© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 3
1 Lạm phát tiếp tục là mối lo ngại hàng đầu
Mối lo lạm phát tiếp tục trở nên nóng bỏng hơn trong quý 2/2008 Trong quý 1, Chính phủ đã đề cập đến chỉ tiêu lạm phát năm 2008 không cao hơn mức năm
2007 Tuy vậy với những diễn biến khó lường của lạm phát, chỉ tiêu lạm phát cho năm 2008 đã không được đặt ra trong kỳ họp Quốc hội giữa năm Với chỉ số lạm phát tháng 6 vừa công bố tăng 2,14% so với tháng 5 thì lạm phát trong tháng 6 so với 1 năm trước (CPI year-on-year) đã ở mức 26,8% và mức tăng lạm phát bình quân hàng tháng trong 6 tháng đầu năm 2008 ở mức 2,86% (so với con số này cùng kỳ năm 2007 và 2006 là 0,88% và 0,67%) Chỉ số lạm phát trung bình trong các tháng của nửa sau năm 2007 ở mức 1,15% Nếu chỉ số lạm phát trung bình hàng tháng trong các tháng còn lại của năm 2008 không được kéo xuống dưới mức 1,15% thì lạm phát cho cả năm 2008 chắc chắn sẽ trên mức 26,8% Theo nhận định của chúng tôi, CPI cho cả năm 2008 nhiều khả năng sẽ ở mức 30-31% trong điều kiện giá xăng dầu trong nước không có biến động lớn
Trong khi cơn bão lạm phát đang hoành hành tại hầu như tất cả các nền kinh tế trên thế giới thì lạm phát tại Việt Nam đang ở mức nặng nề nhất Các yếu tố dẫn đến lạm phát đều đang tồn tại ở Việt Nam, từ nguyên nhân tiền tệ (cung tiền quá cao so với tăng trưởng GDP), cầu kéo (do sản xuất đang gặp nhiều khó khăn), chi phí đẩy (nguyên liệu đầu vào tăng cao, đầu tư kém hiệu quả)
Chính phủ đang tập trung mọi nỗ lực để điều hành các giải pháp nhằm kiềm chế lạm phát Lạm phát theo tháng trong tháng 6 tuy có giảm nhẹ so với tháng 5 cho thấy các giải pháp tài chính và tiền tệ đã phần nào phát huy hiệu quả của nó nhưng còn quá sớm để khẳng định cơn bão lạm phát đã qua Điều này sẽ chỉ có thể thấy rõ hơn vào 2,3 tháng cuối năm 2008 và các năm tiếp theo khi các chính sách hiện tại phát huy một cách vững chắc hơn Việc tiếp tục giữ giá dầu và một
số mặt hàng thiết yếu khác trong thời gian qua và trong các tháng tới do đó là hết sức cần thiết dù rằng khả năng chịu đựng của ngân sách đang được đặt dấu hỏi Trong tháng 6, thực phẩm (chiếm tới 25% trong rổ CPI), đã có tốc độ tăng cao hơn
so với tháng trước, tăng 3,05% so với tháng 5 (tháng 5 tăng 2,28% so với tháng
Trang 4© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 4
phần đáng kể vào việc
giảm CPI
Giá dầu nếu bị điều
chỉnh sẽ có thể khiến
CPI tăng mạnh trở lại
USD tiếp tục suy yếu so
Mặt hàng có trọng số lớn thứ 2 trong rổ CPI (với khoảng 10%) là nhà ở và vật liệu xây dựng vẫn đang có những diễn biến phức tạp Cơn báo giá vật liệu xây dựng trong quý 1/2008 đã đưa chỉ số CPI của mặt hàng này đạt đỉnh trong tháng 3/2008 (3,55%), sau đó đã giảm trong tháng 4 và 5 (2,62% và 1,20%) nhưng lại tăng trở lại trong tháng 6 (1,93%) Nỗ lực chống đầu cơ, tăng cường công tác quản lý đối với mặt hàng vật liệu xây dựng do đó sẽ đòi hỏi sự quan tâm hơn nữa của các cơ quan quản lý trong thời gian tới
Giá dầu sẽ là tâm điểm chú ý trong các tháng còn lại của năm, bất kỳ động thái nào của Chính phủ trong việc tăng giá xăng dầu trong nước cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến chỉ số lạm phát của năm 2008 Trung Quốc (một nước có tỷ lệ tiêu thụ xăng dầu/GDP chỉ nhiều hơn Việt Nam chút ít) gần đây cũng đã phải tăng giá xăng dầu trong nước lên 18% và theo ước tính của Ngân hàng Thế giới thì điều này có thể làm lạm phát của Trung Quốc năm 2008 tăng thêm 1% lên 8% từ mức dự tính 7% hiện tại (tức là tăng 14%)
2 VND biến động mạnh so với USD; xuất khẩu gặp khó khăn, thâm hụt thương mại gia tăng kỷ lục, tuy nhiên có dấu hiệu chững lại trong tháng 6
Tỷ giá VND/USD trong quý có những biến động mạnh Trong quý, Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) tiếp tục cắt giảm lãi suất cơ bản từ 2,25% xuống 2,00% USD đã giảm giá khá mạnh so với các ngoại tệ chủ chốt khác kể từ khi FED thực hiện cắt giảm lãi suất (giảm 12% so với EURO, giảm 9% so với JPY) Sau lần cắt giảm gần đây nhất, FED đã ra dấu hiệu sẽ ngừng việc cắt giảm này khi nguy cơ lạm phát tại
Mỹ ngày một gia tăng Việc Ngân hàng Trung ương Châu Âu tăng lãi suất cơ bản lần đầu tiên trong vòng hơn 1 năm qua từ mức 4,00% lên 4,25% cũng sẽ tăng sức
ép lên FED trong việc tăng lại lãi suất sớm hơn dự định nhằm giảm khả năng USD giảm giá hơn nữa, tác động tiêu cực hơn nữa đến tình hình lạm phát tại Mỹ Mặc dù USD vẫn đang giảm giá so với các ngoại tệ khác, nhưng trong nước, trước nỗi lo lạm phát tăng tăng cao, VND đã trải qua 1 quý biến động mạnh Nếu như trong khoảng thời gian sau tết tỷ giá VND liên tục chịu sức ép tăng giá so với đồng USD do lượng vốn đầu tư nước ngoài (trực tiếp và gián tiếp) đổ vào Việt Nam liên tục tăng và nhu cầu vay VND của các doanh nghiệp ở mức cao trong giai đoạn đầu năm Lúc này nhiều nhà đầu tư cho rằng, tiền đồng sẽ còn tiếp tục tăng giá so với USD.Tuy vậy tình hình đã thay đổi nhanh chóng trong khoảng thời gian sau đó Các bất ổn của nền kinh tế vĩ mô trong quý 1 ngày càng trầm trọng hơn trong quý 2 và gây ảnh hưởng nặng nề đến thị trường tài chính Lúc này, các tổ chức xếp hạng tín dụng quốc tế liên tiếp hạ triển vọng định hạng tín dụng của Việt Nam từ ổn định xuống tiêu cực Đồng thời sức ép lên VND đã quay ngược 1800, VND bắt đầu giảm giá mạnh so với USD
Trước các biến động gần đây trên thị trường ngoại hối mà một trong các nguyên
Trang 5© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 5
nhân quan trọng là tình trạng đầu cơ, Ngân hàng Nhà nước (SBV) đã có nhiều biện pháp can thiệp hành chính nhằm làm giảm yếu tố đầu cơ trên thị trường ngoại hối Đồng thời với đó, việc SBV gần đây công bố dự trữ ngoại hối đang ở mức khá an toàn (20,7 tỷ USD) phần nào lấy lại lòng tin của nhà đầu tư, làm giảm nhiệt trên thị trường tự do Tỷ giá VND/USD trên thị trường tự do đã có dấu hiệu giảm từ mức đỉnh khoảng 19.500 xuống mức hiện này khoảng 17.500 Trên thị trường quốc tế, NDF đã giảm mạnh từ mức đỉnh 25.000 xuống còn 21.000 Mặc
dù hiện tại việc giao dịch NDF đối với VND là khá nhỏ và khó có thể nói mang tính đại diện nhưng diễn biến đối với giao dịch này cũng là chỉ dấu quan trọng trong niềm tin của các nhà đầu tư ngoại đối với giá trị VND Tuy nhiên, những lo ngại về việc VND mất giá trong khoảng thời gian còn lại của năm 2008 chưa thực sự lắng xuống hoàn toàn Trong bối cảnh thâm hụt thương mại 6 tháng ở mức kỷ lục từ trước tới nay (đạt 14,8 tỷ USD, cao hơn 0,7 tỷ USD nhập siêu cả năm 2007) cộng với việc các nguồn vốn đầu tư nước ngoài dù đang gia tăng rất nhanh nhưng khả năng đẩy mạnh việc giải ngân khó có thể được cải thiện trong thời gian ngắn
Can thiệp mạnh tay của
Ngân hàng Nhà nước
giúp giảm nhiệt trên thị
trường ngoại hối Tuy
nhiên cung ngoại tệ và
khả năng mất giá của
VND so với USD chưa
lắng xuống hoàn toàn
Thâm hụt thương mại
cần tiếp tục được đẩy lùi
trong thời gian tới
Nhập khẩu nhiều mặt
hàng tăng mạnh trong
nửa đầu năm
Diễn biến NDF- nguồn Bloomberg
Để đảm bảo tiếp tục ổn định giá trị VND, bên cạnh việc nâng cao khả năng giải ngân của vốn đầu tư ngoại thì biện pháp căn cơ hơn, cả trong ngắn hạn (các tháng còn lại của năm 2008) và dài hạn là giải quyết vấn đề thâm hụt thương mại Phân tích tình hình xuất khẩu của các tháng đầu năm cho thấy:
- Mặt hàng ô tô tiếp tục là mặt hàng nhập khẩu có tốc độ tăng cao nhất Nhập khẩu
ô tô trong 6 tháng đã vượt mức của cả năm 2007, đạt 1,6 tỷ USD so với mức 1,44
tỷ USD của cả năm 2007 Một số mặt hàng khác cũng đã vượt hoặc gần đạt mức của cả năm 2007 bao gồm: phân bón 1,03 tỷ USD (năm 2007: 996 triệu USD); sắt thép 6 triệu tấn tương đương 4,6 tỷ USD (năm 2007: 3,7 triệu tấn tương đương 4,88 tỷ), thức ăn chăn nuôi 1 tỷ USD (năm 2007: 1,1 tỷ USD) Đây cũng chính là các mặt hàng thuộc diện ưu tiên nhập khẩu và cung ứng ngoại tệ trong thời gian vừa qua Đối với mặt hàng sắt thép, tình trạng nhập khẩu phôi thép mạnh trong khi tiêu thụ thép trong nước đã chậm lại đã góp phần khiến cung thép trên thị trường trong nước thêm dư thừa, giá thép trong nước thấp hơn cả giá phôi thép nhập khẩu Và gần đây nhiều doanh nghiệp kinh doanh thép đã phải tính tới việc xuất khẩu phôi thép
- Trong 6 tháng qua, giá trị nhập khẩu xăng dầu đã vượt giá trị xuất khẩu dầu thô, lần đầu tiên trong nhiều năm: nhập khẩu đạt 5,9 tỷ USD, xuất khẩu đạt 5,6 tỷ USD (con số của cả năm 2007 là nhập khẩu 7,5 tỷ USD, xuất khẩu 8,5 tỷ USD; 2006 là nhập khẩu 5,85 tỷ USD, xuất khẩu 8,32 tỷ USD), một phần do việc khai thác dầu thô giảm 7,9% dẫn đến sản lượng xuất khẩu dầu giảm khoảng 11% trong khi lượng xăng dầu nhập khẩu tăng khoảng 8%
Trang 6© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 6
Xuất khẩu vẫn đang là
điểm sáng của nền kinh
tế
Thâm hụt thương mại có
xu hướng giảm trong các
tháng của Quý 2
Ngân hàng Nhà nước siết
chặt tăng trưởng tín dung
sau 1 năm tăng trưởng
quá nóng, một nguyên
nhân quan trong dẫn tới
tăng cung tiền
Lãi suất cơ bản được
điều chỉnh tăng 2 lần
Nhập khẩu trung bình tháng trong nửa đầu năm đạt 7,4 tỷ USD (số cùng kỳ năm trước là 4,5 tỷ, giá trị nhập khẩu 6 tháng 2007 chiếm 44,8% cả năm 2007) Tuy vậy với các biện pháp thuế gần đây, giá trị nhập khẩu tháng 6 giảm khá mạnh so với con số trung bình này, đạt 6,8 tỷ USD Điều này cho thấy tín hiệu khả quan trong việc kiềm chể nhập siêu trong các tháng còn lại của năm
Xuất khẩu vẫn đang là điểm sáng của nền kinh tế Trong 6 tháng qua xuất khẩu đã đạt giá trị 29,7 tỷ USD (trong đó dầu thô là 5,6 tỷ USD) đạt mức tăng 31,8% so với cùng kỳ 2007 Dầu thô có mức tăng trưởng mạnh nhất với mức 49% do giá dầu thế giới tăng cao Cũng do giá dầu thế giới tăng cao nên dù xét về lượng, dầu thô xuất khẩu trong 6 tháng 2008 chỉ bằng 45% cả năm 2007 nhưng giá trị đã bằng 66% Giá trị xuất khẩu dầu trong tổng giá trị xuất khẩu đã tăng lên mức 18,9% so với mức 17,5% năm 2007 Trong các mặt hàng xuất khẩu chủ lực khác (có giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD/ năm, có 3 mặt hàng có mức tăng xuất khẩu cao hơn mức tăng trung bình 31,8% là gạo (tăng 99%), điện tử máy tính (tăng 35,1%) và than đá (tăng 43,3%) Xuất khẩu dệt may sau một năm 2007 tăng trưởng ấn tượng với mức 33,4% đã gặp nhiều khó khăn hơn trong nửa đầu năm 2008 khi chỉ tăng 17,7% sau 6 tháng qua Khó khăn của ngành dệt may đến chủ yếu từ sự biến động mạnh của USD khi mà ngành này vừa phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu
và các thị trường xuất khẩu và chủ yếu thanh toán bằng USD Các mặt hàng chủ lực khác như giày dép, thủy sản, gỗ vẫn giữ được mức tăng của năm 2007 trong khi giá trị xuất khẩu cà phê chỉ bằng 96% so với cùng kỳ 2007 do các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cà phê phụ thuộc khá nặng nề vào các nguồn vốn vay ngắn hạn của các ngân hàng buộc phải giảm sản lượng thu mua và chế biến trong các tháng gần đây
Sau khi đạt đến mức cao nhất trong tháng 3 (3,3 tỷ USD) thâm hụt thương mại đã giảm trong các tháng tiếp theo của quý 2 và đang đứng ở mức 1,3 tỷ USD trong tháng 6 Đây là tín hiệu khả quan cho thấy khả năng kiểm soát của Chính phủ đối với tình hình thâm hụt thương mại Tính chung cho cả quý 2, thâm hụt thương mại
đã giảm khoảng 23% so với quý 1 Mặc dù vậy, thâm hụt thương mại 6 tháng đầu năm đã vượt mức của cả năm 2007 (14,8 tỷ USD so với mức 14,1 tỷ USD) Các tháng cuối năm sẽ khó khăn hơn trong cuộc chiến chống thâm hụt thương mại khi các tháng cuối năm thường cùng là thời điểm nhập siêu gia tăng mạnh
3 Chính sách tài chính, tiền tệ thắt chặt phát huy đang dần phát huy tác dụng
Ngân hàng Nhà nước tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tăng trưởng dư nợ tín dụng của các ngân hàng thương mại với mức tăng tối đa 30% trên toàn hệ thống Biện pháp
có phần hành chính này gần như là giải pháp duy nhất cho việc kiềm chế tín dụng
đã quá nóng trong năm 2007, một nguyên nhân quan trọng dẫn đến việc tăng cung tiền và tình hình lạm phát hiện tại Cho đến thời điểm hiện tại thì tốc độ tăng dự nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng đã vào khoảng 20%, việc đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp trong các tháng còn lại của năm do vậy sẽ vẫn tiếp tục khó khăn Đây là một trong những nguyên nhân cơ bản ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng GDP nhưng như đã phân tích trong báo cáo quý 1 của FPTS, tăng trưởng GDP dù chỉ đạt 6,5% trong năm 2008 cũng là một con số ấn tượng trong tình hình khó khăn chung của thế giới, và là một “giá” xứng đáng để đổi lấy sự ổn định vĩ
mô, điều nếu không thực hiện được sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển trong các năm tiếp sau của Việt Nam
Trong quý 2, lãi suất cơ bản đã hai lần được được điều chỉnh tăng, và đã lên đến
Trang 7© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 7
mức 14%, đây là mức lãi suất cơ bản cao nhất trong khu vực Động thái và mức tăng này là vừa phải trong tình hình hiện tại của Việt Nam dù rằng lãi suất cho vay tương ứng (ở mức 21%) có thể nói đang là ngưỡng chịu đựng của đa phần các doanh nghiệp Điều này cũng tạo áp lực cho các doanh nghiệp trong việc cắt giảm chi phí không thực sự cần thiết và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh hơn nữa
Kiểm soát chi tiêu của Chính phủ, rà soát các dự án của các tập đoàn cũng đang được thực hiện Đi đôi với các biện pháp tiền tệ, Chính phủ cũng đã quan tâm hơn các biện pháp tài khóa Thắt chặt chi tiêu công, tạm dừng hoặc loại bỏ các công trình không thực sự cần thiết cũng là các giải pháp phù hợp trong tình hình hiện nay Theo số liệu của Bộ kế hoạch đầu tư mới công bố, tổng vốn đầu tư đình hoãn, ngừng triển khai trong năm 2008 của các dự án dùng vốn ngân sách của các bộ ngành, địa phương đạt 17.700 tỷ đồng (khoảng 1 tỷ USD) so với mục tiêu đặt ra trước đó là 20.000 tỷ đồng Giảm đầu tư công sẽ giúp giảm tổng cầu và tác động tích cực tới tình hình lạm phát ngay trong năm 2008 Tuy vậy biện pháp này cần được thực hiện mạnh hơn trong thời gian tới không chỉ dừng ở việc đình hoãn, giãn tiến độ mà trong cả việc đánh giá tính hiệu quả của các dự án công
4 Tăng trưởng GDP bị ảnh hưởng mạnh, Quốc hội giảm chỉ tiêu tăng trưởng GDP
Những ảnh hưởng từ các biến động vĩ mô đã ngày càng thể hiện rõ hơn trong tăng trưởng GDP Trong quý 1/2008, GDP tăng 7,4%, đã giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước (7,8%), thì đến hết quý 2/2008, GDP chỉ tăng 6,5% (số cùng kỳ năm trước là 7,87%) Cũng cần lưu ý là GDP trong quý 2 các năm trước thường tăng trưởng tốt hơn trong quý 1 Quốc hội trong phiên họp giữa năm đã thông qua chỉ tiêu tăng trưởng cho năm 2008 ở mức 7%, mục tiêu này sẽ vẫn là thách thức cho Chính phủ, nhất là trong điều kiện lạm phát vẫn chưa có xu hướng giảm rõ ràng
Giá nguyên liệu đầu vào gia tăng, việc tiếp cận vốn vay ngân hàng gặp nhiều khó khăn với lãi suất cao cùng với việc thặt chặt chi tiêu của Chính phủ là các nguyên nhân chủ đạo của việc suy giảm GDP Bên cạnh đó, với sự gia tăng lạm phát và triển vọng chưa thực sự sáng sủa, mức tăng tiêu dùng trong dân cư trong nửa đầu năm đã giảm mạnh Tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa, theo giá so sánh, 6 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước ở mức 8% (giảm gần ½ so với mức tăng 15% trong 6 tháng đầu năm 2007)
Tốc độ tăng GDP so với cùng kỳ năm trước
024681012
nghiệp, thuỷ sản
Công nghiệp, xây dựng
trong quý lên mức 14%
Lãi suất đi vay tăng cao
buộc các doanh nghiệp
tiếp tục cắt giảm chi phí
Biện pháp tài chính đang
được thực hiện cùng với
các biện pháp tiền tệ
Trong đó việc cắt giảm
chi tiêu công đã gần đạt
Trang 8© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 8
FDI vào Việt Nam tiếp tục
tăng mạnh, đặc biệt trong
kỳ năm trước (so với mức 12,3% và 11,8% tương ứng cùng kỳ năm 2007 và 2006) Ngành công nghiệp chế biến phụ thuộc nhiều vào các yếu tố đầu vào nhập khẩu và với giá nguyên liệu thế giới tăng cao, tiếp cận các nguồn vốn USD khó khăn trong nửa đầu năm thì việc giảm sút tốc độ tăng trưởng của ngành này là không đáng ngạc nhiên Ngay cả chế biến thủy sản lâu nay vốn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu trong nước thì cũng đang gặp khó khăn khi nguồn nguyên liệu đầu vào trong nước không đáp ứng kịp năng lực chế biến của ngành Đó cũng là
lý do Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa đề xuất kiến nghị nhập khẩu mạnh nguyên liệu thủy sản trong các năm tới Phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, các vùng nguyên liệu do vậy ngày càng trở nên cấp bách vì sự phát triển ổn định của nền kinh tế, giảm thiểu ảnh hưởng từ các cú sốc bên ngoài, nâng cao giá trị gia tăng của hàng sản xuất trong nước và giảm nhập siêu
Khu vực dịch vụ vì vậy lần đầu tiên đã vượt khu vực công nghiệp và xây dựng (tính chung) với mức tăng trong nửa đầu năm là 7,6% dù cho tốc độ tăng khu vực này cũng giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2007 là 8,41% và gần ngang bằng mức cùng kỳ 2006 (7,7%) Hầu hết các lĩnh vực trong khu vực dịch vụ đều có tốc độ tăng trưởng giảm, trong đó không ngạc nhiên khi giảm mạnh nhất là lĩnh vực tài chính tín dụng và các hoạt động liên quan đến kinh doanh tài sản và dịch vụ tư vấn, với tốc độ tăng tương ứng là 5,8% và 1,8% (so với mức 10,3% và 5,3% của năm 2007)
5 FDI đạt kỉ lục
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tính đến cuối quý 2/2008 đạt mức kỷ lục 31,6 tỷ USD, tăng gấp 3,7 lần so với cùng kỳ năm trước Riêng trong quý 2, Việt Nam đã thu hút 26,2 tỷ USD, gấp 4,8 lần so với lượng vốn thu hút từ quý 1 Trong tổng số
478 dự án được cấp phép đã có 19 dự án có tổng vốn đầu tư đăng ký lên đến 28
tỷ USD, với 6 dự án quy mô lớn hơn 1 tỷ USD Đáng chú ý trong 19 dự án này có tới 15 dự án đầu tư bất động sản, xây dựng các khu du lịch nghỉ dưỡng, khách sạn cao cấp, văn phòng, chung cư
Riêng trong tháng 6 năm 2008 có hai dự án lớn nhất từ trước đến nay là dự án gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh của Đài Loan với tổng vốn đăng ký đầu
tư hơn 7,8 tỷ USD và dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn với tổng vốn đầu tư 6,2 tỷ USD Với hai dự án này, cơ cấu luồng vốn FDI từ chủ yếu tập trung vào lĩnh vực bất động sản đã dịch chuyển sang lĩnh vực sản xuất công nghiệp
Trang 9© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang 9
Vốn FDI thực hiện đang
được đẩy nhanh hơn
Thị trường bất động sản
đang trở nên khó khăn
hơn với các nhà đầu tư
sau thời gian tăng trưởng
nóng
Các dự án quy mô lớn là
quan tâm của nhà đầu tư
nước ngoài
Thi trường nhà ở gắn với
đối tượng có thu nhập
dự án đăng ký quý 1 đều tập trung vào mảng bất động sản, mặc dù giá nguyên vật liệu tăng cao nhưng các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhằm có sản phẩm đón đầu thị trường trong 2 năm tới
6 Thị trường bất động sản bị ảnh hưởng
Thị trường bất động sản quý 2 nhìn chung đang trong tình trạng 3 giảm: giảm giá, giảm giao dịch và giảm sức mua Thị trường được phân hóa thành nhiều mảng có biến động rất khác nhau, bao gồm có thị trường của các nhà đầu cơ, thị trường hướng đến nhu cầu thực với giá trị hợp lý và thị trường kinh doanh khu công nghiệp dành cho các nhà đầu tư nước ngoài
Đối với các nhà đầu cơ bất động sản, 3 tháng vừa qua quả thực là thời gian khó khăn và có thể dẫn tới khủng hoảng do thị trường bất động sản sau khi “xì hơi” ở quý 1 đã trở nên đóng băng với rất ít các giao dịch mua bán Giá vật liệu xây dựng leo thang đã khiến cho chi phí đầu tư xây dựng bất động sản đội lên rất nhiều Chính sách thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước đã khiến các doanh nghiệp bất động sản trở nên điêu đứng, khiến cho các dự án phát triển nhà ở hiện tại đang trong tình trạng 3 dở dang: đền bù dở dang, công trình dở dang, dự án dở dang và “khan vốn” trầm trọng Giá nhà biệt thự cao cấp và chung cư đã giảm đi khá nhiều nhưng vẫn bên cầu vẫn chưa thực sự xuất hiện
Khác với năm 2007, trong các tháng vừa qua nhà đầu tư nước ngoài thăm dò, tìm hiểu dự án kỹ càng hơn trước khi đưa ra quyết định đầu tư Sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài thường tập trung vào các dự án quy mô lớn, đầy đủ tính pháp
lý, có tiềm năng kinh doanh, khả năng gia tăng giá trị bất động sản và uy tín thương hiệu của chủ dự án Nhìn chung giá Bất động sản đã hạ từ 20% - 30% Tuy nhiên, sự giảm giá này cũng được đánh giá là tín hiệu tốt cho sự trở lại giá trị thực của bất động sản và là cơ hội cho các nhà đầu tư cơ cấu lại danh mục của mình
Tuy nhiên, điểm sáng trong quý 2/2008 lại tập trung vào mảng dự án với giá bình dân, phù hợp với yêu cầu thực của thị trường và hướng tới đối tượng có thu nhập bình quân Điều này thể hiện rõ nhất khi trong bối cảnh cả thị trường bất động sản
và thị trường tài chính đều đang xuống dốc, hai công ty bất động sản Sacomreal
và Công ty Hai Thành chỉ trong một buổi sáng đã bán hết 330 căn hộ của dự án Phú Lợi 1 và phát hành trái phiếu thành công cho cả dự án Phú Lợi 1 và dự án Phú Lợi 2 Sự thành công của các dự án này thể hiện thị trường nhà ở gắn với đối tượng có thu nhập bình quân chưa bao giờ đóng băng
Cũng là một điểm nhấn trong quý 2/2008, thị trường bất động sản khu công nghiệp lại trở nên sôi động trong do nhu cầu thuê đất và nhà xưởng xây sẵn của các nhà đầu tư nước ngoài rất lớn, đặc biệt tại các khu công nghiệp thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam như TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai Với nhu cầu này, giá thuê đất tại nhiều khu công nghiệp đã tăng từ tới gần 50% so với thời điểm cách đây 1 năm
Trang 10© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang
10
Cuộc đua lãi suất vẫn có
nhưng dấu hiệu phức tạp
khi tính thanh khoản của
150 khu công nghiệp và khu chế xuất đang hoạt động với tổng diện tích khoảng 320.000 ha ở 55 tỉnh, thanh phố Đến năm 2015, dự kiến sẽ xây dựng thêm 113 khu công nghiệp mới và tập trung chủ yếu ở khu vực các tỉnh Bình Phước, Tây Ninh và Đồng Nai
7 Hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại: Đua lãi suất huy động, và tình trạng thanh khoản kém chưa kết thúc
Hệ thống ngân hàng thương mại trong quý 2 không phải chịu nhiều sự điều chỉnh
từ phía Ngân hàng Nhà nước như trong quý 1 2008, tuy nhiên biểu hiện từ đua cuộc đua lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn chưa có điểm dừng cho đến cuối quý 2 2008 đang là vấn đề khiến nhà đầu tư lo ngại Nhiều ngân hàng hiện tại vẫn đang hướng tới mốc 19%/năm Tại thời điểm cuối quý 1, đầu quý 2, mức trần lãi suất cho vay áp dụng trong hệ thống ngân hàng thương mại chỉ khoảng 14,75% đến 15,25%
Quyết định điều chỉnh lãi suất cơ bản từ 8,75% trong quý 1 2008 lên 12% giữa tháng 5 và lên tiếp đến 14% từ giữa tháng 6 của Ngân hàng Nhà nước đã tạo ra
xu hướng thuận lợi hơn đối với hoạt động huy động vốn của ngân hàng Ngay lập tức, lãi suất cho vay từ hệ thống ngân hàng thương mại cũng được điều chỉnh lên tối đa 150% lãi suất cơ bản, ở mức 21% Khối ngân hàng thương mại cổ phần trong thời gian qua chủ yếu thu hút vốn thông qua kênh tiền gửi ngắn hạn Hàng loạt ngân hàng quy định khách hàng muốn hưởng lãi suất cao nhất mà ngân hàng đang áp dụng thì buộc phải gửi từ 5 tỷ đồng với kỳ hạn ít nhất là 6 tháng và không được rút trước hạn, nhận lãi vào cuối kỳ Tuy nhiên, đối tượng khách hàng này rất
ít, thường chỉ gửi với kỳ hạn từ 1 tuần đến 3 tháng và họ thường là những nhà đầu
tư vàng, chứng khoán đang chờ giải ngân Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cũng đang tiếp tục hỗ trợ các ngân hàng cổ phần nhỏ thông qua kênh tái cấp vốn Điều này cho thấy tính thanh khoản trong hệ thống ngân hàng thương mại dù đã phần nào được cải thiện nhưng vẫn còn khá căng thẳng Đối với các khoản cho vay đầu
tư bất động sản, tính đến cuối tháng 4 năm 2008, dư nợ cho vay ở lĩnh vực này ước tính khoảng 135.000 tỷ đồng, chiếm 10,8% tổng dư nợ của hệ thống ngân hàng Với tình trạng đóng băng thị trường BĐS hiện nay, ngân hàng sẽ gặp khó khăn không nhỏ trong việc thu hồi nợ từ lĩnh vực này
8 Giá vàng hạ nhiệt, giá dầu đạt đến các mốc kỷ lục mới
Trang 11© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang
Giá vàng thế giới có 1 quý
biến động mạnh
Giá vàng thế giới cuối quý đạt 918 USD/oz giảm 20 USD so với cuối quý 1 2008
Có những thời điểm giá vàng sụt giảm mạnh xuống mức 849 USD/oz Trong quý 2/2008, giá vàng thế giới biến động với biên độ khá mạnh Khoảng cách giữa điểm cao nhất và thấp nhất trong quý 2 gần 100 USD, và tại mức hạ nhiệt mạnh nhất khiến giá vàng gần như trở lại mức giá đầu năm 2008 Tuy nhiên, giá vàng đang
có xu hướng tăng trở lại trong các ngày gần đây, dao động trong khoảng 930 USD – 940 USD/oz Tuy nhiên, do sự cố liên tiếp xảy ra tại sàn giao dịch vàng ACB, nhà đầu tư đã dần chuyển hướng luồng tiền của họ từ đầu tư vàng sang đầu tư chứng khoán với mức độ ổn định cao hơn và mức rủi ro thấp hơn
Diễn biến giá dầu quý 2 năm 2008
Trái ngược với diến biến 2 chiều của giá vàng, giá dầu trong quý 2 nhìn chung liên tục tăng Cuối quý 1/2008 giá dầu đạt mức 100,98USD/thùng, sau đó giá dầu liên tục leo thang và thời điểm cao nhất lên vượt mức 142 USD/thùng vào những ngày cuối tháng 6 Với giá kỷ lục mới xác lập này, giá dầu đã tăng lên gấp đôi so với thời điểm này năm ngoái Theo dự báo của OPEC, giá dầu có thể tiến tới 170USD/thùng trong mùa hè năm nay do đồng USD suy yếu và bất ổn chính trị ở nhiều nơi trên thế giới
Với chính sách bảo hộ giá xăng dầu trong nước hiện nay, việc giá xăng tăng không ngừng sẽ khiến cho áp lực bù lỗ từ ngân sách nhà nước ngày càng lớn hơn Các nước trong khu vực như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia đều đã điều chỉnh tăng giá xăng dầu trong nước Gần đây hiện tượng “chảy máu” xăng tại các tỉnh biên giới lại xuất hiện trở lại do chênh lệch giá xăng trong nước và các nước này Vì vậy, không loại trừ khả năng giá xăng dầu sẽ được điều chỉnh chút ít trong tháng các tháng tới đây, dù rằng điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình lạm phát
Giá dầu tiếp tục duy trì xu
hướng đi lên
Gánh nặng ngân sách
trong việc bù giá xăng
dầu ngày càng lớn
11
Trang 12© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang
12
Thống kê cơ bản thị trường chứng khoán Việt Nam Quý 2-2008
• Tính đến ngày 30/6/2008, mức vốn hoá toàn thị trường đạt gần 228 ngàn
tỷ, chỉ chiếm khoảng 25% GDP Hiện nay, mức vốn hóa này giảm 26% so với mức vốn hóa thị trường cuối năm 2007 bắt nguồn từ đà sụt giảm rất lớn trong 2 quý vừa qua
• Tính tới cuối quý 2/2008, có 153 doanh nghiệp niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh và 142 doanh nghiệp niêm yết tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội
• Trong quý 2/2008, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM đã thực hiện được
52 phiên giao dịch với tổng khối lượng gần 364 triệu cổ phiếu, gần 23 triệu chứng chỉ quỹ và 45 triệu trái phiếu tương ứng giá trị giao dịch của tất cả các loại chứng khoán đạt gần 19.879 tỷ đồng; bình quân đạt 382,3 tỷ đồng/phiên Tại sàn Hà Nội, kết quả số thống kê cho thấy gần 161,8 triệu
cổ phiếu, 400 triệu trái phiếu đã được giao dịch tương ứng với giá trị giao dịch của các loại chứng khoán là 40.697 tỷ đồng, sau 59 phiên giao dịch bình quân một phiên đạt 689,7 tỷ đồng/phiên
• Tính đến 30/6/2008 có trên 10.689 tài khoản giao dịch thuộc khối đầu tư nước ngoài, trong đó có trên 742 tài khoản là của các tổ chức đầu tư nước ngoài Con số này gia tăng khá lớn khi tổng số tài khoản thuộc khối này cuối năm 2007 dừng ở con số 7.500, trong đó có 300 tài khoản của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài
• Tính đến 30/6/2008, nhà đầu tư nước ngoài tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM vẫn duy trì sức mua của mình, chiếm 38,01% giá trị giao dịch khớp lệnh và chiếm 6,95% giá trị giao dịch thỏa thuận đối với cổ phiếu Tại Trung tâm giao dịch Hà Nội, nhà đầu tư nước ngoài giao dịch hơn 8,9 triệu chứng khoán đạt 275,5 tỷ đồng giá trị giao dịch
bán gần 130 triệu cổ phiếu ra công chúng Trong khi, tổng khối lượng phát hành năm 2007 là 2,46 tỷ cổ phiếu với giá trị tương ứng trên 48.000 tỷ đồng
Theo thống kê của UBCKNN, khối lượng lưu hành trái phiếu chính phủ đến cuối quý 2 năm 2008 trên thị trường niêm yết chiếm hơn 11% GDP Giao dịch trái phiếu đang giao dịch tại HASTC có 479 loại và HOSE có 63 loại Ngoài ra còn khoảng các loại trái phiếu không giao dịch khác Bước sang quý 3/2008, UBCKNN đang gấp rút xây dựng thị trường giao dịch trái phiếu Chính phủ thứ cấp theo như lộ trình đã được phê duyệt của Bộ Tài chính
Trang 13© 2008 Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT Trang
Diễn biến trên thị trường chứng khoán
• Thị trường chứng khoán (TTCK) trong đầu quý 2 nối tiếp đà giảm sút liên tục của TTCK trong tháng 3, UBCK đã quyết định thu hẹp biên độ giao dịch chứng khoán trên cả 2 sàn HOSE và HASTC vào ngày 25/3 nhằm hạn chế khả năng sụt giảm nhanh của TTCK Hệ quả của chính sách này là TTCK
đã có chuổi tăng điểm trong 10 phiên liên tiếp, vào những tuần đầu tháng 4 Tuy nhiên, tính thanh khoản của TTCK bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi khối lượng khớp lệnh thấp kỉ lục
• Ngày 7/4/2008, UBCK chính thức nới biên độ chứng khoán thêm 1%, tức là lên 2% và 3% ở hai sàn HOSE và HASTC Ngay sau khi áp dụng biên độ mới, tính thanh khoản đã được cải thiện đáng kể, tuy nhiên biện pháp này vẫn không thể vực dậy VN-Index tuy tốc độ giảm có chiều hướng chậm lại
• Tháng 5 là tháng cao điểm của cơn bão “Lạm phát” khi mà chỉ số CPI đạt cao nhất trong cả năm 2008 (3,99%) So với cùng kì năm ngoài, CPI đã đạt khoảng 25% Với mức lạm phát lên đến mức báo động, NHNN đã sử dụng công cụ lãi suất để hút bớt tiền từ lưu thông Ngày 19/5, lãi suất cơ bản được nâng lên 12%, gián tiếp áp dụng mức lãi suất cho vay đối với các NHTM là 18%/năm (mức lãi suất cho vay tối đa bằng 150% của lãi suất cơ bản) Mức lãi suất huy động cao đã thu hút được một lượng tiền lớn từ lưu thông và các kênh đầu tư khác, điều này trực tiếp ảnh hưởng đều luồng tiền đầu tư vào chứng khoán Khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm dần và chỉ bằng 49% so với tháng 4 Tính chung cả tháng 5, trên cả 2 sàn giao dịch chứng khoán không có 1 phiên tăng điểm nào Với 26 phiên giảm điểm liên tiếp (mất 41%) trên sàn HOSE và 29 phiên giảm điểm liên tiếp (mất 57%) trên sàn HASTC, đã ghi nhận một kỉ lục giảm điểm sâu và kéo dài trên TTCK Việt Nam
3000 4000 5000 6000 7000 8000 9000 10000 11000 12000 13000 14000 15000 16000 17000 18000 19000 20000 21000 22000 23000 24000 25000 26000
350 400 450 500 550 600 650 700 750 800 850 900 VNINDEX (395.270, 399.400, 394.970, 399.400, +6.79001), Volume (6,897,900)
Biên độ được thu hẹp xuống còn 1%
và 2% tại Ho và Ha
VN-Index tăng trần
10 phiên liên tục
Thị trường gần như mất thanh khoản
Nhằm khắc phục hạn chế về tính thanh khoản, UBCK đã nâng biên độ lên 2% và 3%
tại Ho và Ha
CPI cao nhát trong năm
Lãi suât ngân hàng biến đông Vn-Index có 26 phiên giảm liên tiếp Một kỉ lục!
Biên độ thêm 3%
Index hình hình 2 đ tăng 7 ph cuối thá
được nới rông
và 4% thành mô
VN-áy kép TTCK iên liên tiếp
ng 6
13