Thiết kế bài giảng Ngữ Văn 12 tập 1 part 9 pot

14 câu đầu: Nhớ về thiên nhiên miền Tây và bước chân hành quân của đoàn quân Tây Tiến.. — Câu thứ 3 — 4: Sài Khao sương lấp đoàn quân mới Mường Lát đi về trong đêm hơi đã xuất hiện 2 địa

tác giả bỏ chữ nhớ Đã có một thời bài thơ từng bị phê phán khá nặng nề Phải từ những năm 80, bài thơ mới được nhìn nhận, đánh giá lại đúng chân giá trị của nó

2 Đọc diễn cảm

+ Yêu cầu giọng đọc: hùng tráng và tình cảm, chậm và đanh xen với mềm mại, dịu dàng, tuỳ theo từng đoạn, từng câu Chú ý ngắt nhịp đúng một số câu độc đáo Ví dụ: Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm; Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống, Sông Mã gâm lên ! khúc độc hành

+ GV và 4, 5 HS nối nhau đọc toàn văn bản tho 1 lần Nhận xét kết quả đọc

3 Giải thích từ khó:

Theo các chú thích dưới chân trang Bổ sung: Doan?h trại: nhà ở của bộ đội;

chia phôi: chia tay, chia li

4 Thể thơ và bố cục:

+ HS nhận xét về thể thơ của "Tây Tiến": Thơ Đường luật? Thơ tự do?

+ GV lưu ý về thể thơ:

hành: 7 tiếng trường thiên, gieo vần bằng (chân) — cách (liền), hồi hoàn liên tiếp, đều đặn; nhịp 4/3 hoặc 2/2/3

+ Về bố cục:

— HS nhận xét bố cục, mạch lạc giữa các đoạn thơ

Định hướng:

4 đoạn

1 14 câu đầu: Nhớ về thiên nhiên miền Tây và bước chân hành quân của đoàn quân Tây Tiến

2 8 câu tiếp: Nhớ những kỉ niệm đẹp và thơ mộng ấm áp tình đoàn kết quân dân Việt — Lào, cảnh chiều sương và dòng sông Tây Bắc

3 8 câu tiếp: Chân dung người lính Tây Tiến

4 Lời nhắn gửi và gắn bó với miền tây và Tây Tiến

e Nhận xét mạch cảm xúc:

— Nỗi nhớ và kỉ niệm là sợi dây kết nối hình ảnh và cảm xúc

— Hình ảnh thiên nhiên gắn bó với hình ảnh con người qua bút pháp lãng mạn với 2 đặc điểm khác biệt mà thống nhất: hào hùng bi tráng và lãng mạn hào hoa

- Hoạt động 4

HƯỚNG DẪN ĐỌC - HIỂU CHI TIẾT

1 14 câu đầu:

Nhớ lại những chặng đường hành quản Táy Tiến Thiên nhiên Tây Bắc và

những người lính tiến về phía Táy

+ HS đọc diễn cảm 14 câu thơ đầu

+ GV hỏi và nêu vấn đề thảo luận::

— Ấn tượng chung về đoạn thơ, theo em là gì?

— Hình ảnh thiên nhiên miền Tây Bắc được nhớ lại như thế nào?

— Câu thơ đầu và câu thơ thứ hai có gì dặc biệt? Tiếng gọi, điệp từ nhớ?

— Nhận xét những danh từ riêng trong đoạn thơ và tác dụng của nó?

— Bình giảng hình ảnh thiên nhiên và con người trong khổ thơ:

Dốc lên khúc khuỷu mưa xa khơi

— Hình ảnh người chiến sĩ Tây Tiến trên đường hành quân Tây tiến được thể hiện có nét gì độc đáo?

— Hai câu thơ: Anh bạn dãi dâu bỏ quên đời gợi cho em liên tưởng và suy ngjhĩ gì về tinh thân và phẩm chất của anh bộ đội cụ Hồ?

— Nhận xét bút pháp chủ yếu của đoạn thơ?

+ HS lần lượt suy nghĩ, phân tích, thảo luận, trao đổi và trả lời từng câu, theo

cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ

Định hướng:

— Câu thơ mở đầu:

Sông Mã va rồi Tây Tiến ơi!

Vang lên như tiếng gọi về một miền kí ức, tiếng nói với chính lòng mình, gợi nhớ dòng sông từng gắn bó với đoàn quân tiến về phía Tây, từng đi ngược lên phía thượng nguồn sông Mã Dòng sông giờ đây cũng đã thành kỉ niệm nhớ thương

— Câu thứ hai:

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Không chỉ tả cụ thể nỗi nhớ đã và đang trở nên bồng bềnh, mông lung, mờ ảo, càng ngày càng đậm, càng dâng lên trong tâm khảm mà sẽ trở thành linh hồn vấn vít cả bài thơ chỉ nói về nỗi nhớ núi rừng thiên nhiên miền Tây Bắc và nước bạn Lào

— Câu thứ 3 — 4:

Sài Khao sương lấp đoàn quân mới Mường Lát đi về trong đêm hơi

đã xuất hiện 2 địa danh lạ trong nhiều địa danh lạ khác mà tác giả cố ý đưa ra nào phải chỉ làm tăng cái không khí xa lạ, hoang sơ, mới mẻ của những miền đất lạ mà người lính từng di qua Hơn thế, cùng với "sương lấp" và "đêm hơi", đã làm tăng cái không khí lãng mạn hấp dẫn, quyến rũ nhân vật trữ tình và người đọc — biện pháp quen thuộc của bút pháp lãng mạn, đi tìm cái lạ, cái mơ hồ như sương như

hơi khói Lùa sương khói của kí ức càng trở nên hư ảo, đẹp mà xa, ẩn mà hiện, thoáng hình bóng đoàn quân Tây Tiến đang hành quân Tuy nhiên chit moi da kéo những mơ hồ lảng bảng ấy về hiện thực khắc nghiệt Đó là sự thật khất khe, tàn nhẫn của chiến tranh Điều này sẽ được nhà thơ tăng cường thể hiện ở những đoạn tiếp theo

— Câu thơ tả dốc thật tài hoa, độc đáo: trong 1 cau thơ 7 tiếng cài đan tới 5 thanh trắc: dốc, khúc khuỷu, dốc, thẳm với 2 thanh bằng: lên, thăm; 2 điệp từ

"đốc", 2 từ láy tượng hình: khúc khuỷu, thăm thẳm, đọc lên đã thấy cái cheo leo, hiểm trở, gap ghénh, hun hút của đèo dốc dường như vô tận thử thách người đi Trên cao, mây cuộn lại thành từng cồn, vắng lặng, cô đơn Hình ảnh súng ngửi trời thật thú vị vì không chỉ gián tiếp tả độ cao của núi, của dốc lên đến tận trời mà đã bộc lộ tính cách và nụ cười của những anh lính trẻ hồn nhiên, vô tự, tâm hồn vô cùng trong sáng

— Câu thơ tiếp theo như bị cắt làm đôi với 2 con số ước phỏng: ngàn thước,với hai chiều đối lập: lên, xuống tả độ dài, độ cao, độ dốc ghê gớm Lên dốc đã khổ,

đã mệt, xuống dốc có khi lại nguy hiểm hơn, dễ trượt, dễ ngã hơn Nhưng những người lính vẫn cứ im lặng, kiên trì leo lên rồi dò dẫm tuột xuống và đến khi xuống hết dốc, thì thở một hơi dài, nhìn ra trước mặt mênh mông cánh đồng Lào Pha Luông chìm trong man mua trắng xoá Mở ra trước tầm rnắt là khoảng không gian rộng lớn làm tan đi cái cảm giác tù túng khi nhìn trước chỉ đốc, thấy chân, thấy lưng đồng đội, hoặc chỉ chăm chăm nhìn xuống chân mình cho khỏi trượt, khỏi ngã bây giờ có thể nhìn xa hơn Thấp thoáng trong màn mưa có ngôi nhà ai lẻ lơi nhưng cũng đủ cháy lên niềm mong ước nhỏ nhoi mà thật khó thực hiện: được tạm dừng chân trú mưa, nghỉ ngơi chút ít trong ngôi nhà đó Câu thơ toàn thanh bằng khiến nâng lên cảm giác đỡ căng thẳng, mệt mỏi qua cuộc leo đèo, xuống đốc đầy ø1an nan vừa qua

— Hai câu thơ tiếp theo:

Anh bạn dãi dầu không bước nữa Guc lên súng mũ bỏ quên đời!

Trực tiếp tả một chi tiết thực thỉnh thoảng lại xảy ra trên đường hành quân gian khổ trong cảm xúc lãng mạn và bi tráng, trong tỉnh thần lạc quan cách mạng

bồng bột của những người lính trẻ thời ấy Có thể hiểu theo 2 nghĩa:

Anh bạn lính mệt mỏi quá, tựa đầu lên súng, mũ, ngủ ngồi say sưa như quên tất cả sự đời

Người lính kiệt sức vì đói, vì mệt mỏi quá độ, không thể đi tiếp, gục thiếp trên súng, mũ và "đi" (chết) luôn, không bao giờ dậy nữa

Tôi nghiêng về nghĩa thứ hai

— Hai câu thơ tiếp theo tiếp tục bổ sung những hình ảnh hoang vu, dữ đội của thiên nhiên núi rừng miền Tây Trong hình ảnh thơ và cảm xúc có cái gì đó phảng phất bài Nhớ rừng của Thế Lữ Nhưng day 1a thac that, gdm thér thật, là cọp thật ở Mường Hịch đêm đêm thường ngồi chồm chỗm theo dõi đoàn quân đi Có một nụ cười thoáng hiện trong từ /rêu

Đoạn thơ kết thúc trong cái đói cồn cào, dậy lên nỗi nhớ da diết mùi xôi nếp thơm ngào ngạt của các em gái Mai Châu từng uý lạo bộ đội hành quân qua bản mình Lại nhớ câu thơ của Chế Lan Viên:

Anh nắm tay em cuối mùa chiến dịch Vắt xôi nuôi quân em giấu giữa rừng Đất Táy Bắc tháng ngày không có lịch Bữa vôi ñầu còn tod nhớ mùi hương

(Tiếng hát con tàu)

Rõ ràng, đoạn thơ đầu đã gợi lại phong cảnh đốc đèo, núi rừng miền Tây Bắc nước ta và cả nước bạn Lào, trong nỗi nhớ quay quất, với bút pháp lãng mạn tài hoa Thiên nhiên hiện lên dữ dội mà mộng mơ, khắc nghiệt và bí hiểm thử thách ý chí, sức mạnh và tỉnh thần của con người Nhưng đoàn quân Tây Tiến đã di qua,

đã vượt qua, những chặng đường dài vô cùng gian khổ, có mất mát hi sinh nhưng vẫn sáng lên ánh mắt, vang lên tiếng cười tin tưởng, trẻ trung, sẵn sàng "đâu có giặc là ta cứ đi"! Mơ mộng hào hoa hài hoà với hào hing bi trang trong từng câu, từng hình ảnh

(Hết tiết 25, chuyển tiết 26)

2 Đoạn 2: 8 câu thơ tiếp theo: Từ nhớ những kỉ niệm bên Lào đến kỉ niệm chiêu sương châu Mộc và dòng sông Tây Bắc

+ HS đọc diễn cảm đoạn thơ, tiếp tục thảo luận nhóm những vấn đề sau:

— Nhận xét bút pháp của đoạn thơ so với đoạn trên giống và khác nhau như thế nào?

— Cảm xúc của nhà thơ trong 4 câu đầu và 4 câu sau có gì khác nhau?

— Hình ảnh điệu /dm véng bén lửa trại rộn ràng giữa những chàng trai Việt và những cô gái Lào gợi cho em những liên tưởng gì về tình hữu nghị, tình quân dân Việt — Lao?

Định hướng:

— Nếu bút pháp của đoạn I là hài hoà giữa lãng mạn hào hoa va bi tráng thì ở đoạn này, bút pháp chỉ thuần cảm hứng và giọng điệu lãng mạn trữ tình, hào hoa bay bổng

— 4 câu thơ đầu tả lại kỉ niệm về những đêm hội đuốc hoa trên đất bạn Lao, khi đơn vị tạm dừng chân đóng trại hồi phục sức quân Những câu thơ tả thực bằng quan sát trực tiếp của người trong cuộc như say, như múa, như sống lại hình ảnh các cô gái Lào xiêm áo rực rỡ, lung linh trong ánh lửa trại, trong tiếng khèn, tiếng nhạc Lào lạ lùng đầy cuốn hút, dáng em múa nhịp nhàng, e ấp Tất cả là thực mà như mơ, như say, như nâng bổng tâm hồn và mơ ước của những chàng trai lính trẻ Việt Nam, mơ về tận Viên Chăn — Thủ đô vương quốc Triệu Voi này Có lẽ đây là những câu thơ đầu tiên ngợi ca tình hữu nghị Việt — Lào, tình quân dân thắm thiết Lào — Việt trong những năm kháng chiến chống Pháp gian lao

— Bốn câu thơ tiếp theo gợi nhớ cảnh chiều sương châu Mộc với dòng sông miền Tây, với dáng người chèo thuyền độc mộc đang cố đuổi theo bông hoa đong đưa (như ánh mắt dễ thương dễ ghét của ai?) trên dòng nước lũ Cảnh vật thiên nhiên trong chiến tranh mà thơ mộng, tĩnh lặng, đẹp như cảnh thần tiên trong cổ tích Người đi châu Mộc là ai? Hồn lau nào xào xạc bên bờ? Dáng người nào chèo thuyền? Hoa nào đong đưa? Tất cả đều không rõ Hỏi là hỏi để nhớ vậy thôi Tất

cả được phủ lên bởi màn sương chiều đang dâng dâng càng lúc càng dày Đẹp và tình tứ, ảo huyền Thiên nhiên làm chủ Con người chỉ thoáng qua, chấm phá đôi nét rất mờ mà thôi

3 Đoạn 3: 8 câu tiếp theo: Chân dung người lính Tây Tiến

+ HS đọc diễn cảm đoạn thơ

+ GV hỏi:

— Chân dung người lính Tây Tiến được thể hiện trong đoạn thơ như thế nào?

— Bút pháp chủ yếu của tác g1ả?

— Những hình ảnh nào khiến em khâm phục và cảm động? Vì sao?

— Sức mạnh của câu thơ cuối cùng, theo em?

— Em có đồng ý với nhận định rằng câu thơ:

Đêm mơ Hà Nội dáng kiểu thơm,

là yếu đuối, uỷ mị? Vì sao?

— Có thể coi đoạn thơ như bức tượng dài bằng thơ tạc vào lịch sử chân dung người lính Tây Tiến được không?

+ HS suy nghĩ, phân tích, trả lời

Định hướng:

— Nếu như ở 2 đoạn trên, hình ảnh thiên nhiên vẫn chiếm phần ưu thế so với hình ảnh con người thì đến đoạn này, hình ảnh chân dung những người lính Tây Tiến đã nổi bật lên ở vị trí trung tâm và được miêu tả trực tiếp bằng bút pháp lãng

mạn vừa hào hùng bi tráng (là chủ yếu) vừa tài hoa, hào hoa, khắc hoạ tâm hồn, tính cách của những chàng lính trẻ ra đi từ thủ đô Hà Nội Việt Nam

— Việc xử dụng gia tăng các từ cổ Hán Việt một cách cố ý cốt làm tăng vẻ đẹp hào hùng, bi tráng của chân dung: đoàn binh, áo bào, viễn xứ, biên cương, mộng, khúc độc hành kết hợp với những từ ngữ thuần Việt dung dị: không mọc tóc, dữ oai hàm, về dat, gdm lên lại cân bằng tính chân thực của cuộc sống hiện thực thời chiến tranh, làm bức chân dung tập thể tổng hợp mà vẫn cụ thể và rất

chân thực

— Có những nét lạ: đoàn binh không mọc tóc (vì sốt rét triển miên, rụng hết tóc; vì phải cạo trọc để giữ lại chân tóc, mong tóc sẽ mọc lại); kì lạ mà thật đáng thương, đáng phục (mấy chục năm sau lính đảo Trường Sa cũng có không ít lính

sư cụ hát tình ca (thơ Trần Đăng Khoa)

+ GV hỏi:

— Hình ảnh đối lập quân xanh màu lá dữ oai hùm cho người đọc thấy phẩm chất gì của người lính Tây Tiến?

+ HS lí giải, phát biểu

Định hướng:

Hình ảnh đối lập giữa vật chất và tinh thần, bên ngoài và bên trong cho ta thấy một mặt tình trạng sức khoẻ tồi tệ của lính Tây Tiến vì sốt rét, vì thiếu đói, mặt khác càng cho thấy phẩm chất tinh thần phi thường của họ Cách nói thậm xưng

đữ oai hiùm có phần cường điệu nhưng lại rất phù hợp với cảm hứng lãng mạn ngợi

ca, phi thường hoá nhân vật trữ tình của tác giả

+ GV hỏi:

2 câu:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơn Cần được hiểu như thế nào?

Vì sao có thời người ta phê phán ý thơ này, cho là buồn rớt, mộng rớt hoặc cường điệu thiếu tự nhiên?

+ HS thảo luận, nêu ý kiến phản bác hoặc đồng tình của mình

Định hướng:

2 câu thơ tiếp theo tả tâm trạng của người lính Tây Tiến trong những đêm xa nhà, xa quê, xa nước trên đất bạn Lào Trong giấc mơ, trong nỗi nhớ của những chàng trai thủ đô đầy mơ mộng, đa tình thì chuyện gửi mộng qua biên giới, chuyện mơ về một bóng hồng (kiểu thơm) Hà Nội quê xa, cũng chẳng có gì lạ

Mắt tràng không nên hiểu theo nghĩa đen là nhìn trừng trừng trong đêm mà nên hiểu là cách nói cường điệu của bút pháp lãng mạn để chỉ tâm trạng băn

khoăn, trằn trọc, khó ngủ vì nhớ quê, nhớ nhà, nhớ Hà Nội, nhớ người thương của họ

Một thời do cách hiểu ấu trĩ và cực đoan, khô cứng, xã hội học dung tục, đã

có những ý kiến phê phán bài tho Tay Tién 1a yéng hing tiểu tư sản, đặc biệt là 2 câu thơ này đầy uỷ mị, yếu đuối, khong phan anh ding tinh thần của người chiến

sĩ cách mạng Thật ra không phải vậy Ngược lại, đó mới là tâm trạng chân thật của người lính xa nhà Họ nghĩ và mông lung, quay quắt nhớ như vậy nhưng không hề nản chí, không tính cách đào ngũ mà để rồi sáng ngày mai lại tiếp tục lao vào trận mới, sẵn sàng đón nhận hi sinh, chẳng hề tiếc tuổi thanh xuân (đời xanh) của mình

+ GV nêu vấn đề thảo luận:

— Hình ảnh những nấm mồ lính nằm rải rác nơi biên cương gợi cho em suy

nghĩ gì?

— Hai câu thơ:

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gâm lên khúc độc hành

— Mang lại ấn tượng gì cho người đọc?

— Hình ảnh dòng sông Mã ở đây có gì khác với hình ảnh dòng sông Mã ở câu đầu bài thơ?

+ HS so sánh, nêu ấn tượng riêng của mình

Định hướng:

— Hình ảnh những nấm mồ lính nằm rải rác dọc biên giới hai nước cho thấy

sự hi sinh thầm lặng và to lớn như thế nào của các tình nguyện quân Việt Nam vì độc lập, tự do của đất nước Lào

— Hai câu thơ cuối, bằng bút pháp lãng mạn, bằng cảm hứng bi tráng đã dựng lại cái chết, sự hi sinh oanh liệt của các chiến sĩ Tây Tiến Hình ảnh áo bào thay chiếu cũng gần gũi với hình ảnh điển tích da ngựa bọc thây nhưng lại nói lên sự thật đau lòng Người lính ra đi trong hoàn cảnh chiến trường khắc nghiệt, thiếu thốn đến mức không có nổi một cỗ quan tài, một tấm chăn, manh chiếu boc thi hài Lúc sống mặc như thế nào thì lúc anh về đất đành vẹn nguyên quần áo ấy

mà chôn

— Hình ảnh dòng sông Mã gâm lên khúc độc hành như thay mặt Tổ quốc đưa tiễn những người con ưu tú nhất của mình về với quê hương bằng tiếng gầm sôi sục và kìm nén Khúc độc hành đữ đội, bi tráng đã hoàn tất bức chân dung — tượng đài bất tử về người lính Tây Tiến anh hùng

3 Đoạn 4: 4 câu cuối cùng: Lời thê phút chia tay cùng Tây Tiến

+ HS đọc diễn cảm 4 câu thơ cuối bài

+ GV hoi:

— Ai thé? Thé voi ai? Trong hoàn cảnh nào?

— Giọng điệu chung của đoạn tho?

+ HS lần lượt trả lời

Định hướng:

— Bài thơ kết thúc bằng 4 câu thơ nói lời nhắn gửi mà như lời thề son sắt Lời thé của những người lính Tây Tiến sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ, trở về đất nước quê hương; thề với những đồng đội đã hi sinh trên đất bạn, thề với lòng mình, với quá khứ hào hùng

— Tây Tiến đã trở thành một mảnh hồn của các anh Cách nói, người đi không hẹn ước, hôn về Sâm Nứa chẳng về xuôi, mùa xuân chia phôi thăm thẳm, "lên Tây Tiến " chính là thể hiện tâm trạng buồn thương, luyến nhớ, bâng khuâng khi nghĩ

về một khoảng thời gian ăm ắp kỉ niệm, về những địa danh, về cuộc hành quân tiến về phía Tây lịch sử giờ đây và mãi mãi suốt đời không thể nào quên

- Hoại động 5

HUONG DAN TONG KET VA LUYEN TAP

1 Đặc điểm thành công của bút pháp lãng mạn Quang Dũng trong Tây Tién được thể hiện như thế nào?

2 Nhận xét về ngôn từ và hình anh trong Tdy Tién, so sánh với bài thơ Đồng chí (Chính Hữu)

3 Những phẩm chất hào hùng hoà hoa của người lính Tây Tiến được thể hiện

như thế nào trong đoạn 1, đoạn 2, 3 cua bai tho Tay Tién?

4 Đặc sắc của hình ảnh thiên nhiên miền Tây Bắc qua cái nhìn và cảm nhận của Quang Dũng?

5 HS đọc thầm và ghi nhớ nội dung mục G¿ nhớ, SGK, tr.91

6 Soạn bài Việt Bắc; Phần I: Tác gia Tố Hữu

7 Đọc tham khảo các bài viết sau:

7.1 GS.TS ĐẶNG ANH ĐÀO

Tây Tiến, tên gọi của bài thơ đã gợi lên âm hưởng quân hành vào cái thời đặc biệt phát triển những khúc hát Nưn Tiến, Tiến quân ca Phải chăng nhà thơ đã xoá bớt chữ nhớ trong nhan dé ban in lân thứ nhất để cho cảm giác hành khúc mạnh mẽ hơn?

Tây Tiến viết theo thể thất ngôn, trong truyền thống từng làm xuất hiện những bài thơ buồn nhất: Long thành hoài cổ, Nguyệt câm, Tống biệt hành

Bởi thế, có lẽ nến gọi Tây T¡ến là "khúc độc hành" Đoàn quân đã đi xa Một minh nha tho ngược lại con đường trong kí ức Khi kí ức mãnh liệt, nó có khả năng tái hiện lại, hiện tại hoá quá khứ Từ câu thơ thứ ba, những hình ảnh sống động như xuất hiện trong hiện tại Chính điều này khiến bài thơ phảng phất dáng dấp của một khúc quân hành hơn là một hồi tưởng

Giống như Tiến quân ca và mọi khúc quân hành, trong Tây Tiến, thấy nổi lên

hình tượng con đường Nhưng đây không phải là con đường khái quát, con đường biểu tượng Con đường Tây Tiến kết bằng những địa danh Việt — Lào đọc lên trầm bổng như ca hát, xa lạ và hoang dại Có lẽ hiếm bài thơ điểm xuyết bằng nhiều tên mường, tên bản, tên châu đến thế Phải chăng âm thanh bổng trầm của chúng đã

mô phỏng bằng nhạc điệu những trạng thái trái ngược giữa độ dốc, độ cao và

độ sâu:

Dốc lên khúc khuỷu ngửi trời

Trong bài thơ chỉ có 1 cái tên thành thị, hoa lệ: Hà Nội Nhưng đó lại không phải là 1 cái mốc có thật trên đường Tây Tiến mà là đêm rmơ Hà Nội dáng kiêu thơm Hà Nội ở đây đã trở thành 1 cái mốc của độ cao bởi giấc mơ chính là 1 đỉnh điểm

Không phải ngẫu nhiên Quang Dũng thích thú với những âm thanh trầm bổng cua dia danh đến thế Đó là cảm hứng của một thời cách mạng phát hiện ra đất nước:

Những tên làng, tên núi, tên sông Những cái tên đọc lên như muốn khóc

Tây T:ên dẫn người đọc lên những độ cao, vào chốn thâm u của biên giới Bởi thế bức tranh thiên nhiên từ câu 2 đến câu 8 không hề có màu sắc mà như bức tranh thuỷ mạc, chỉ có những biến thái của khói sương

Sương lấp, đêm hơi, thăm thẳm, mưa xa khơi Nhưng những người lính Tây Tiến đâu có nhằm hướng lên trời! Nếu câu thơ:

Ngàn thước lên caol ngàn thước xuống như bị bẻ gãy làm đôi thể hiện sự mất thăng bằng thì câu tiếp theo lại toàn thanh bằng Nhà ai một ngôi nhà không xác định, nhạt nhoà trong mưa Tứ thơ đã chuyển biến Sau sự mất thăng bằng, đứt doạn của câu trước, câu thơ này lâng lâng, êm đềm như một chỗ dừng chân Tất cả đều chùng lại Và trên cái nền của câu thơ ấy, Quang Dũng đã tạc nên tư thế buông thả tự nhiên của người chiến sĩ ở

1 phút nào đó trong cuộc hành quân mỏi mệt

Chính hai câu thơ trên đã khiến 7áy 77ến trở thành khúc độc hành Nếu là khúc quân hành, ta chỉ thấy người chiến sĩ ở tư thế tiến lên Song ai dám bảo Quang Dũng không tạc nên một hình tượng dep dé, oai hùng? Sự chuyển biến của

tứ thơ được thể hiện qua sự chuyển biến của hình ảnh Vẫn là hình ảnh sương khói

như đoạn đầu nhưng đã báo hiệu trạng thái ngược lại: cơn lên khói, thơm nếp xôi Trong khổ thơ tiếp theo, mô típ sương khói chỉ còn rớt lại trong câu:

Người đi châu Mộc chiêu sương ấy

Tất cả ấm lại, giờ đây là ánh sáng, ngọn lửa Khúc độc hành chuyển tiết tấu khác Man điệu của con người:

Doanh trại bừng lên e ấp

Từ ngữ trong 3 câu thơ trên không nằm trong hệ kí ức Bởi lẽ ngoài những động từ mạnh, 1 hô ngữ, 1 tiếng gọi (kia em) khiến cảnh vật như đã hiện ra trước mat Nếu 14 câu thơ đầu được đặc trưng bởi mô típ sương khói, về độ cao thì § câu thơ tiếp, nghệ thuật trùng điệp gợi lên trường liên tưởng khác Hội đuốc hoa gợi lên những ẩn dụ về lễ hội, về động phòng hoa chúc truyền thống Mặt khác đuốc hoa lại gợi không khí lửa trại, rước đuốc của hội lễ cách mạng, trở thành ẩn dụ của tình quân dân Trong hội lễ của rừng núi, con người hoà nhập với thiên nhiên Hồn

thơ điệp lại trong hồn izu Nghệ thuật trùng điệp không nổi lên bề mặt mà ở nét bút tạo dáng của nhà thơ Vẻ đẹp của hoa trôi như điệp lại dáng cô đơn của con người trên chiếc thuyền độc mộc tròng trành

Toàn bộ khổ thơ giống như chỗ dừng chân trong toàn bài,với những biến chuyển trong nhạc điệu và hình ảnh Trên cái nền kì vĩ của rừng núi, tất cả bừng sáng, quyện lại qua những hình ảnh lồng ghép và tiết tấu dập dìu của vũ hội Người lính lại lên đường, mang trong mình sức mạnh của cả thiên nhiên 7áy Tiến đoàn bình dữ oai hàm

Tác giả không hề lí tưởng hoá hình ảnh người lính Tây Tiến Có thời điểm thần thoại và đời thường nhập làm một

Giữa khúc hát bi tráng, ta vẫn nhận ra và nói lên lời độc tấu của chàng trai Hà Nội: mắt trừng kiêu thơm

Vẫn còn không khí cổ kính nhưng ai dám bảo những hình anh do bao, mắt

trừng, kiêu thơm, hẹn ước, chía phôi là hoàn toàn ước lệ? Nơi biên giới Việt

— Lào, đánh trận tử vong ít, sốt rét tử vong nhiều Lễ nào người bình văn ngày nay chỉ thấy nghệ thuật đối lập? Nơi ấy, cái chết ở khắp nơi Mà cuộc đời thanh niên chỉ có một Đó là sự thật viết bằng máu Chỉ có điều ta bàng hoàng tự hỏi vì sao Quang Dũng có thể thực hiện sự trùng khít tuyệt vời giữa sự thật và thơ đến thế? Kết thúc cổ điển của khúc quân hành là cái đích đã đạt tới, viên mãn, hài hoà Nhưng kết thúc Táy T¡ến là cái chết bi hùng, là con đường vẫn ngược lên

thăm thắm