KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA TỈNH ĐIỆN BIÊN III. VĂN HOÁ XÃ HỘI Văn hóa, pps

Một số đề tài, dự án ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất như: Trong nông nghiệp và thủy sản, đã tuyển chọn và đưa vào sản xuất tập đoàn giống mới có năng suất chất lượng tốt như

KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA

TỈNH ĐIỆN BIÊN

III VĂN HOÁ XÃ HỘI

Văn hóa, thông tin, thể dục thể thao

Văn hoá, thông tin: Những di tích và các giá trị văn hoá vật thể cũng như văn hóa phi vật thể, đặc biệt là bản sắc văn hoá các dân tộc luôn đư¬ợc gìn giữ và phát huy Phong trào xây dựng gia đình văn hoá và bản làng văn hoá, đặc biệt là cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư" phát triển mạnh Toàn tỉnh có

800 bản làng đăng ký đạt tiêu chuẩn bản làng văn hoá, trong đó được công nhận đạt tiêu chuẩn 568 làng, bản

Các lễ hội, các trò chơi dân gian truyền thống được giàn giữ và khôi phục tiêu biểu là các lễ hội của đồng bào Thái, Mông, lễ hội đền

Hoàng Công Chất… Sóng truyền hình Việt Nam phủ được cho 84% dân số, sóng truyền hình Tỉnh phủ được cho 67% dân số; Sóng phát thanh Việt Nam phủ được cho 98,8% dân số, sóng truyền hình Tỉnh

phủ được cho 48% dân số

Giáo dục - đào tạo:

Giáo dục: Toàn tỉnh đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục Tiểu học và xoá

mù chữ Chương trình phổ cập THCS được triển khai thực hiện từ năm 2001, đến cuối năm 2007 đã có 72/106 xã, phường đạt chuẩn phổ cập THCS Đến nay toàn tỉnh có 372 cơ sở giáo dục các cấp gồm:

89 trường mầm non; 146 trường tiểu học; 111 trường THCS; 18 trường THPT; 1 trung tâm giáo dục thường xuyên tỉnh, 6 TTGDTX huyện , 1 TT

Kỹ thuật tổng hợp - học nghề Hệ thống các trường, lớp mẫu giáo mầm non trong toàn tỉnh nói chung và ở các xã vùng cao biên giới, các xã đặc biệt khó khăn nói riêng được củng cố và mở rộng Đến nay 100% các xã đã có trường mẫu giáo hoặc lớp mẫu giáo gắn với các trường tiểu học; tỉnh đã cơ bản xoá hoàn toàn xã trắng về giáo dục mầm non

Đào tạo: Hệ thống các trường đào tạo đã và đang được đầu tư xây dựng đồng bộ và hoàn chỉnh, đáp ứng tốt yêu cầu giảng dạy, học tập

và sinh hoạt cho học sinh, sinh viên Toàn tỉnh hiện có 1 trường dạy nghề, 1 trường Cao đẳng Sư phạm và 2 trường Trung học chuyên

nghiệp (1 trường Trung học Y tế, 1 trường Trung học Kinh tế kỹ

thuật tổng hợp)

Hình thức đào tạo nghề có nhiều tiến bộ, nhiều ngành nghề mới

được xây dựng chương trình và đưa vào giảng dạy, từng bước đáp ứng yêu cầu về lao động có tay nghề của các cơ sở sản xuất, kinh doanh Ngoài việc tự đào tạo, tỉnh còn liên kết với các trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội như: Đại học Luật Hà Nội, Học viện Tài chính, Đại học Nông nghiệp, Đại học Xây dựng, Đại học Giao thông để đào tạo cho đội ngũ cán bộ và con em trong tỉnh

Khoa học - công nghệ và môi trường

Khoa học - công nghệ: Công tác khoa học - công nghệ và quản lý tài nguyên - môi trường đã có những triển khai ứng dụng vào thực tiễn sản xuất Một số đề tài, dự án ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất như: Trong nông nghiệp và thủy sản, đã tuyển chọn và đưa vào sản xuất tập đoàn giống mới có năng suất chất lượng tốt như: giống lúa, giống ngô, giống đậu tương, giống nấm, tập đoàn giống cây

ăn quả và các giống bò, lợn, gà, tôm, cá góp phần đưa năng suất cây trồng, vật nuôi tăng 15 - 20% Bên cạnh những kết quả đã đạt được, lĩnh vực khoa học - công nghệ và quản lý tài nguyên - môi trường ở Điện Biên vẫn còn nhiều yếu kém so với các địa phương khác trong

vùng và cả nước, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

Môi trường: Môi trường không khí, chất lượng môi trường không khí của Điện Biên chưa bị ô nhiễm, các chỉ tiêu SO2, NO2, Co, NO, CO2, H2S, CH4 đều thấp hơn tiêu chuẩn cho phép Ô nhiễm bụi và tiếng ồn cũng chỉ xảy ra cục bộ tại một vài khu đô thị và tập trung dân cư

Môi trường nước, nguồn nước của các hồ chứa trong tỉnh hiện tại đều chưa bị ô nhiễm Song nước của một số sông suối chính ở vùng lòng chảo Điện Biên, thị trấn Tuần Giáo, Điện Biên Đông, thị xã

Mường Lay đã có biểu hiện ô nhiễm Nitrit, Colifom, chất rắn lơ

lửng, dầu mỡ, COD, BOD do nước thải của các cơ sở sản xuất và nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý thải trực tiếp ra sông, suối

Nguồn nước ngầm trong tỉnh, nhất là ở các khu vực Điện Biên, Tuần Giáo cũng đã có biểu hiện ô nhiễm Nitrit, Colifom do hầu hết các nước thải, chất thải rắn chưa được xử lý triệt để và việc khai thác sử dụng nước ngầm tự phát, không đúng kỹ thuật Môi trường đô thị, do

hệ thống tiêu thoát và xử lý nước thải ở các đô thị trong tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu nên chất lượng môi trường đô thị cũng đang có biểu

hiện ô nhiễm Tình trạng ô nhiễm bụi, khí thải, tiếng ồn do hoạt động giao thông và các cơ sở sản xuất cũng xảy ra thường xuyên Hiện nay việc thu gom các chất thải rắn mới đạt 60% tổng thải

Toàn tỉnh chưa có quy hoạch các bãi chôn lấp đạt tiêu chuẩn vệ sinh, các rác thải chỉ được tập trung và xử lý bằng hình thức chôn lấp đơn giản nên đang gây ô nhiễm môi trường Môi trường nông thôn, đến nay tỷ lệ hộ trong toàn tỉnh có nhà vệ sinh đạt tiêu chuẩn chỉ chiếm khoảng 25 - 30%, số hộ dân sử dụng nước sạch đạt 57% (bao gồm nước máy, hệ thống tự chảy, lu, mó )

Y tế, chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Công tác y tế - chăm sóc sức khỏe cộng đồng cũng được quan tâm chú trọng, đạt được nhiều thành quả trên mọi mặt cả về số lượng và chất lượng phục vụ Tính đến cuối năm 2007 toàn tỉnh có 10 bệnh viện (1 bệnh viện Đa khoa tuyến tỉnh, 1 bệnh viện khu vực, 1 bệnh viện Lao và bệnh Phổi, 1 bệnh viện y học cổ truyền, 6 bệnh viện

tuyến huyện), 1 khu điều trị phục hồi chức năng cho bệnh nhân

phong, 9 trung tâm chuyên khoa tuyến tỉnh, 1 công ty cổ phần dược vật tư y tế, 19 phòng khám đa khoa khu vực và 106/106 xã có trạm y

tế xã, phường, thị trấn, với tổng số 1.303 giường bệnh, quân có 27,8 giường bệnh/1 vạn dân Số bác sỹ/1 vạn dân là 4,6; số dược sỹ/ 1

vạn dân là 0,34

Các bệnh viện và trung tâm chuyên khoa tuyến tỉnh được đầu tư xây dựng cơ bản, trang thiết bị khá hiện đại, đáp ứng tốt yêu cầu khám chữa bệnh Riêng bệnh viện tuyến huyện và trạm y tế xã còn nhiều khó khăn thiếu thốn cả về cơ sở vật chất và thiết bị khám chữa bệnh Mức sống dân cư, xóa đói giảm nghèo

Thực hiện việc lồng ghép các chương trình dự án và các chính sách

hỗ trợ phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo của Nhà nước và của tỉnh; đời sống nhân dân các dân tộc đã có những bước cải thiện căn bản, GDP bình quân đầu người năm 2007 ước đạt 365 USD/năm Hiện tại đã cơ bản không còn hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân mỗi năm 5% Đến cuối năm 2007 toàn tỉnh có 89.500 hộ, trong đó có 29.368 hộ đói nghèo chiếm 32,81% Hàng năm giải quyết việc làm cho 7.000 lao động

Nguồn nhân lực

Dân số: Dân số trung bình năm 2007 của tỉnh Điện Biên là 468.282 người, mật độ dân số bình quân 49 người/ km2, là một trong những tỉnh có mật độ dân số thấp nhất trong cả nước và thấp hơn nhiều so

với mật độ dân số trung bình của vùng Tây Bắc (69 người/km2) và của cả nước (254 người/km2)

Trên địa bàn tỉnh Điện Biên hiện có 21 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc Thái chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 42,2%, tiếp đến là dân tộc H’Mông chiếm 27,2%, dân tộc Kinh chiếm 19%, dân tộc Khơ Mú 3,9%, còn lại là các dân tộc khác như Dao, Hà Nhì, Hoa, Kháng Các dân tộc ở Điện Biên có những nét văn hoá đặc trưng của đồng bào khu vực Tây Bắc

Lao động: Số lao động trong độ tuổi của tỉnh năm 2007 là 285.652 người chiếm 61% dân số Hiện nay số lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân là 250.642 người, trong đó hầu hết là lao động nông, lâm nghiệp chiếm tới 79,5% tổng số lao động đang làm việc; lao động công nghiệp và xây dựng chỉ chiếm 6,5% và lao động khu vực dịch vụ chiếm 14% Số lao động chưa có việc làm hiện còn khá lớn, khoảng 23.584 người, chiếm 8,6% tổng số lao động có khả năng lao động

Về chất lượng nguồn nhân lực: Những năm gần đây chất lượng lao động ở Điện Biên đã được cải thiện một bước, trình độ văn hoá của lực lượng lao động ngày được nâng cao Tỷ lệ lao động không biết

chữ và chưa tốt nghiệp phổ thông giảm, số lao động tốt nghiệp THCS

và THPT ngày càng tăng Số lao động có trình độ chuyên môn kỹ

thuật tăng nhanh

Chất lượng nguồn nhân lực của Điện Biên hiện nay còn rất thấp so với các địa phương khác, tỷ lệ lao động qua đào tạo của toàn tỉnh đến năm 2007 chỉ chiếm 21,4% số lao động trong độ tuổi, hầu hết lao động qua đào tạo đều là cán bộ, công chức làm việc trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, sự nghiệp và các tổ chức đoàn thể tập trung

ở thành phố Điện Biên Phủ, thị xã Mường Lay và các trung tâm thị trấn huyện Tại các khu vực khác, số lao động có kỹ thuật hầu như không đáng kể Hiện nay chất lượng nguồn nhân lực của Điện Biên hiện còn rất nhiều bất cập cả về số lượng cũng như chất lượng và cơ cấu

V CƠ SỞ HẠ TẦNG DỊCH VỤ DU LỊCH

Ngân hàng: Hệ thống các ngân hàng thương mại như Ngân hàng đầu

tư phát triển, Ngân hàng Nông nghiệp đã có chi nhánh tại Trung tâm các huyện và có dịch vụ phục vụ đến các xã thuận tiện cho quan hệ giao dịch tín dụng của các nhà đầu tư

Bảo hiểm: Dịch vụ bảo hiểm được phục vụ đầy đủ đủ bởi các doanh nghiệp uy tín trong và ngoài nước từ các loại hình bảo hiểm thông dụng như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm nhân thọ tới các loại hình bảo hiểm khác theo yêu cầu của khách hàng

Thương mại: Mạng lưới thương mại được phát triển mạnh mẽ với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế các trung tâm huyện, thị và cụm xã đều đã có chợ trung tâm các xã đều đã có các cơ sở kinh

doanh dịch vụ thương mại, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng hàng hoá, tiêu thụ nông sản cho nhân dân, nhất là nhân dân ở các vùng cao, vùng xa

Năm 2007 tổng doanh thu hàng hoá bán lẻ và dịch vụ thương mại trên địa bàn ước đạt 1160 tỷ đồng, nhịp độ tăng trưởng bình quân thời kỳ 2001 - 2005 đạt 16,29%/năm Tuy nhiên về thương mại

quốc tế, nhất là xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn còn hạn chế chưa tương xứng với tiềm năng

Dịch vụ vận tải: Dịch vụ vận tải phát triển mạnh, doanh nghiệp vận tải Quốc doanh địa phương sớm được cổ phần hoá Các nguồn lực được tăng cường bổ sung, số đầu phương tiện và chất lượng được đổi mới, hoạt động sản xuất kinh doanh có nhiều tiến bộ, đáp ứng các nhu cầu vận tải hàng hoá và đi lại của nhân dân

Dịch vụ Bưu điện: Các hoạt động bưu chính viễn thông cũng được phát triển mạnh cả về chiều rộng và chiều sâu Trung tâm các huyện

và hầu hết các khu vực thị tứ đều đã được phủ sóng điện thoại di động Hầu hết các bưu cục đều đã mở các dịch vụ điện thoại đường dài, phát hành báo chí, chuyển tiền qua bưu điện tại trung tâm các xã Nhiều loại hình phục vụ mới được áp dụng, góp phần tăng

doanh thu và đáp ứng nhu cầu của nhân dân

Dịch vụ du lịch: Hiện nay toàn tỉnh có 83 cơ sở kinh doanh du lịch

Hệ thống khách sạn du lịch cũng tăng khá với 38 khách sạn với tổng

số 687 phòng khách, trong đó trên 95% số phòng đạt tiêu chuẩn đón khách quốc tế Một số dự án phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hoá - lịch sử quy mô lớn và hiện đại đã và đang được xây dựng đáp ứng kịp thời nhu cầu của du khách như khu du lịch sinh thái Him La,

U Va, Hua Pe Số du khách đến Điện Biên năm 2007 khoảng 155.000 lượt khách, trong đó có hơn 16.000 lượt khách quốc tế

VI KINH TẾ - XÃ HỘI

KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

1 Lĩnh vực Kinh tế:

Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt khá so với cùng kỳ nhiều năm Dự

ước tốc độ tăng trưởng GDP năm 2007 đạt 10,86% [1] Trong đó: Nông lâm nghiệp tăng 5,6%, Công nghiệp xây dựng tăng 8,7%, Dịch

vụ tăng 16,24% Cơ cấu kinh tế năm 2007: nông lâm nghiệp chiếm 36,37%, giảm 0,07%; Công nghiệp - Xây dựng chiếm 24,74%, giảm 0,61%; Dịch vụ 38,89%, tăng 0,68% so với năm 2006

1.1 Sản xuất nông – lâm nghiệp

1.1.1 Sản xuất lương thực: Tổng sản lượng lương thực năm 2007 ước đạt 187.864 tấn, tăng 1,2% so với năm 2006 Trong đó: Sản

lượng thóc ước đạt 131.543 tấn, lương thực bình quân đầu người đạt 401 kg/năm Trong đó:

- Tổng diện tích lúa chiêm xuân gieo cấy đạt 7.496 ha, năng suất bình quân đạt 55,48 tạ/ha; sản lượng thu hoạch ước đạt 41.558 tấn

- Diện tích lúa mùa đạt 15.553 ha, năng suất bình quân 41,66 tạ/ha, sản lượng ước đạt 64.801,5

- Diện tích lúa nương gieo trồng được 19.113 ha, sản lượng ước đạt 25.154,7 tấn

- Cây ngô: Tổng diện tích ngô gieo trồng đạt 27.316 ha Sản lượng ước đạt 56.320 tấn, đạt 98 % kế hoạch

1.1.2 Cây công nghiệp:

- Cây Đậu tương trồng được 9.138 ha, sản lượng thu hoạch ước đạt 10.950 tấn

- Cây bông trồng được 1.377 ha, sản lượng ước đạt 2.042 tấn

- Tiếp tục duy trì 223 ha chè và 412 ha cà phê hiện có, đồng thời triển khai chăm sóc 7 ha chè và 90 ha cà phê trồng mới, sản lượng chè búp tươi ước đạt 68 tấn, cà phê nhân 949 tấn

1.1.3- Chăn nuôi: Tốc độ tăng đàn gia súc, gia cầm khá nhanh, ổn định

Theo số liệu điều tra ngày 01/8/2007, đàn gia súc có khoảng

369.701 con, trong đó có 105.199 con trâu, tăng 3,93% so với cùng

kỳ năm trước; 32.198 con bò, tăng 7,65% so với cùng kỳ năm trước, 232.304 con lợn, tăng 5,24% so với cùng kỳ năm trước

Cuối tháng 7 và đầu tháng 8 trên địa bàn huyện Điện Biên và thành phố Điện Biên Phủ xuất hiện dịch cúm gia cầm, song đã được kiểm soát, dập tắt kịp thời Tổng số gia cầm bị tiêu huỷ 29.340 con, trong

đó gà 1.842 con, vịt 25.957 con, ngan 1.541 con

Tuy nhiên tốc độ phát triển đàn gia cầm của tỉnh vẫn đạt khá, ước đạt trên 1,4 triệu con, tăng trên 26% so với năm 2006

- Diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 1.681 ha, tăng 2,8% so với năm

2006 Sản lượng nuôi trồng ước đạt 926 tấn, tăng 6,8% so với năm

2006

1.1.4- Lâm nghiệp: Thực hiện khoanh nuôi tái sinh 124.786 ha rừng, đạt 99,9%, bảo vệ 8.252 ha đạt 208,3% kế hoạch, trồng rừng mới được 897,2 ha (Trong đó rừng phòng hộ 309 và rừng sản xuất 588,2 ha) bằng 35,8% kế hoạch Tỷ lệ che phủ rừng ước đạt 44% [2], tăng 2% so với năm 2006

1.2 Về Sản xuất công nghiệp:

Sản xuất công nghiệp ổn định và có bước tăng trưởng so với năm trước Dự ước giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn năm 2007 đạt 350,6 tỷ đồng (giá so sánh 1994), tăng 12,51% so với năm 2006 Trong đó: Khu vực doanh nghiệp Nhà nước tăng 15,9%; khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước tăng 7,72%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 29,5%, khu vực cá thể tăng 15,76%) Sản lượng một

số sản phẩm có mức tăng trưởng khá (trên 20%) là: thức ăn gia súc, bột giấy, trang in, xi măng, cọc bê tông, tấm lợp, nước máy…

1.3 Hoạt động Thương mại - Dịch vụ:

- Dịch vụ thương mại: Dự ước tổng mức hàng hóa bán lẻ và dịch vụ thương mại đạt 1.440 tỷ đồng, tăng 24% so với năm 2006 Các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân được cung ứng đầy đủ

- Du lịch: Tổng số du khách đến Điện Biên năm 2007 ước đạt 180 ngàn lượt khách, tăng 16,12% so năm trước, trong đó khách quốc tế ước đạt 22 ngàn lượt, tăng 37,5 % so với năm trước; đặc biệt là sau khi khai trương cửa khẩu quốc tế Tây Trang đã có một số đoàn

khách từ Thái Lan sang Điện Biên thăm quan, du lịch Doanh thu xã hội từ hoạt động du lịch ước đạt 72 tỷ đồng, tăng 20% so với năm

2006

- Hoạt động xuất - nhập khẩu: Tháng 5/2007 chính quyền 2 tỉnh Điện Biên và Phoong Sa Ly đã chính thức công bố khai trương cặp cửa khẩu quốc tế Tây Trang - Xốp Hùn, là điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh của tỉnh Dự ước kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đạt 2 triệu 500 ngàn USD Trong đó xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của địa phương ước đạt 1,87 triệu USD; nhập khẩu đạt 1,7 triệu USD, tăng 41% so với năm 2006