KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA TỈNH ĐỒNG THÁP Vị trí địa lý: Nằm trong vùng trũng của lưu vực sông Cửu Long, phía Bắc tỉnh Đồng Tháp giáp Preyveng Campuchia, phía Nam giáp Vĩnh Long, ph
Trang 1KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA
TỈNH ĐỒNG THÁP
Vị trí địa lý: Nằm trong vùng trũng của lưu vực sông Cửu Long, phía
Bắc tỉnh Đồng Tháp giáp Preyveng (Campuchia), phía Nam giáp Vĩnh Long, phía Đông giáp Long An và Tiền Giang, phía Tây giáp Long An
và Cần Thơ
Tổng diện tích của tỉnh là 3.246,1 km2 (số liệu năm 2003), chia thành 10 đơn vị hành chính là 2 thị xã: Cao Lãnh, Sa Đéc và 8
huyện: Tân Hồng, Hồng Ngự, Tam Nông, Thanh Bình, Cao Lãnh,
Thạch Hưng, Tháp Mười, Lai Vung, Châu Thành
Dân số Đồng Tháp là 1.650.880 người (số liệu ước tính năm 2005)
Trong đó người Kinh chiếm khoảng 99,3%, còn lại là người Hoa và người Khmer Hơn 20,4% dân số là tín đồ của các tôn giáo như Hòa Hảo, Cao Đài, Thiên Chúa…
Địa hình: Dòng sông Tiền chảy qua Đồng Tháp dài 132km chia tỉnh
này thành 2 vùng lớn Vùng phía Bắc sông Tiền thuộc khu vực Đồng Tháp Mười có địa hình bằng phẳng, còn vùng phía Nam sông Tiền là
Trang 2nơi nằm kẹp giữa sông Tiền và sông Hậu lại có địa hình dạng lòng máng, hướng dốc từ hai bên sông vào giữa, thường bị ngập nước vào mùa lũ hằng năm
Khí hậu: Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, Đồng Tháp có 2
mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng
12 đến tháng 4 năm sau Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 27
độ C, lượng mưa từ 1240 – 1450 mm
Tài nguyên thiên nhiên:
Thiên nhiên đã ban tặng nơi này nguồn nước ngọt vô tận với hệ
thống kênh rạch, sông ngòi chằng chịt Cùng với những con sông lớn như sông Sở Thượng và sông Sở Hạ, Đồng Tháp còn có hệ thống khoảng 1000 kênh rạch lớn nhỏ thuận lợi phát triển giao thông
đường thủy, hình thành hệ thống thủy nông hoàn chỉnh, góp phần thoát lũ, tiêu úng, đưa nước vào đồng
Nguồn tài nguyên đất đa dạng, gồm có đất phù sa, đất phèn, đất xám
Trong đó đất phù sa chiếm phần lớn (hơn 50%), rất thuận lợi để trồng hoa màu, các cây công nghiệp và cây ăn quả
Tài nguyên rừng là niềm tự hào của Đồng Tháp với hơn 10.000 ha
Trang 3rừng tràm xanh tươi, các loài thực vật như lúa nổi, lúa trời, lác, sậy, rong tảo, sen, súng… cùng hệ động vật phong phú, cá loài chim có sếu cổ trụi, cồng cộc, giang sen, diệc, cò trắng, bồ nông, vịt trời…, bò sát có rắn, rùa, trăn…
Tài nguyên khoáng sản có than bùn, đất sét kaolin, cát xây dựng, sét
gạch ngói,…
ồng Tháp là một tỉnh nằm ở miền Tây Nam Bộ, có nền nông
nghiệp phát triển, là vựa lúa lớn thứ ba của Việt Nam, là tỉnh có chỉ
số tăng trưởng GDP và chỉ số về cạnh tranh kinh tế đứng thứ hai
ở Đồng bằng sông Cửu Long, chỉ sau thành phố Cần Thơ
Đồng Tháp là tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, trong giới hạn 10°07’-10°58’ vĩ độ Bắc và 105°12’-105°56’ kinh độ Đông, phía bắc giáp tỉnh Prây Veng(Cam pu chia) trên chiều dài biên giới 47,8
km với 4 cửa khẩu: Thông Bình, Dinh Bà, Mỹ Cân và Thường Phước, phía nam giáp Vĩnh Long và thành phố Cần Thơ, phía tây giáp An Giang, phía đông giáp Long An và Tiền Giang Tỉnh lỵ của Đồng Tháp hiện nay là thành phố Cao Lãnh, cách thành phố Hồ Chí Minh 162
km Có hai đô thị loại ba là: TX Sa Đéc ,Tp Cao Lãnh
Địa hình
Trang 4Địa hình Đồng tháp tương đối bằng phẳng với độ cao phổ biến 1-2 m
so với mặt biển Dòng sông Tiền chảy qua 132 km chia Đồng Tháp thành hai vùng:
1 Vùng Đồng Tháp Mười phía bắc sông Tiền, dọc theo hướng tây bắc-đông nam, nơi cao nhất không quá 4m và nơi thấp nhất chỉ
có 0,7 m
2 Vùng phía nam, nằm kẹp giữa sông Tiền và sông Hậu, có địa
hình lòng máng dốc từ hai phía sông vào giữa với độ cao phổ biến 0,8-1,0 m Do địa hình thấp nên mùa lũ tháng 9, tháng 10 hàng năm thường bị ngập nước khoảng 1 m
Ngoài sông Tiền và sông Hậu, Đồng Tháp còn có sông Sở
Thượng và sông Sở Hạ bắt nguồn từ Campuchia đổ vào sông Tiền ở phía bắc tỉnh Phía nam tỉnh cũng có một số sông như sông Cái Tàu Thượng, sông Cái Tàu Hạ và sông Sa Đéc Các sông này cùng với 20 kênh rạch tự nhiên, 110 kênh đào cấp I, 2400 km kênh đào cấp II và III đã hình thành hệ thuỷ nông hoàn chỉnh phục vụ thoát lũ, tiêu úng
và đưa nước ngọt vào đồng
Sinh thái
Đồng Tháp có 2/3 diện tích tự nhiên thuộc vùng trũng Đồng Tháp
Trang 5Mười nên cảnh quan và sinh thái có nhiều nét đặc sắc Đến khu vực Đồng Tháp Mười, người ta sẽ bắt gặp những cánh rừng tràm bạt ngàn, những hồ sen, đầm sung, những vườn cò, sân chim mênh
mông và hoang sơ không phải nơi nào cũng có Đáng chú ý là, Đồng Tháp có Vườn quốc giaTràm Chim thuộc hệ sinh thái Đồng Tháp Mười, đang được nhiều tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế quan tâm Tràm chim có nghĩa là rừng tràm có chim Khu bảo tồn thiên nhiên này rộng 7500 ha Ngoài 140 loài cây dược liệu, 40 loài cá, hàng chục loài trăn, rắn, rùa và nhiều loại động thực vật khác, Tràm Chim còn có 198 loài chim, trong đó có những loài nhiều nơi trên thế giới không có như: bồ nông, ngan cánh trắng, vịt trời và đặc biệt
là sếu đầu đỏ, loại chim này còn có tên là sếu cổ trụi và tên dân
gian Việt Nam gọi là hạc Trong tâm linh người Việt, hạc là loài chim biểu tượng cho sức mạnh, lòng chung thuỷ và sự trường tồn nên trong đình, chùa và trên các bàn thờ của nhiều gia đình, hạc là vật thiêng được thờ ở vị trí trang trọng
Các đơn vị hành chính
Trang 6Biểu trưng của Tỉnh Đồng Tháp Hiện nay Đồng Tháp có 11 đơn vị hành chính cấp huyện với 129 xã,
14 phường, 9 thị trấn, bao gồm :
1 thành phố trực thuộc tỉnh (thành phố loại III) là thành
phố Cao Lãnh được thành lập theo Nghị định 10/2007/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 16 tháng 1 năm 2007
1 thị xã là Sa Đéc cũng được công nhận là đô thị loại ba vào
năm 2007
9 huyện gồm: Cao Lãnh, Châu Thành, Hồng Ngự, Lai Vung, Lấp
Vò, Tam Nông, Tân Hồng, Thanh Bình, Tháp Mười
Danh sách các đơn vị hành chính Đồng Tháp
Kinh tế
Đồng Tháp có những thành tựu đáng kể trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa cũng như quá trình đô thị hóa Nhờ đó trung tâm tỉnh lị của Đồng Tháp là thị xã Cao Lãnh và thị xã Sa Đéc cùng được công nhận là đô thị loại 3 Và trong tháng 1 năm 2007, thị xã Cao Lãnh đã được chuyển thành Thành phố Cao Lãnh
Nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng của tỉnh, phân bố rộng khắp trên toàn tỉnh
Công nghiệp phân bố chủ yếu ở Sa Đéc, Lai Vung, Cao Lãnh Nhưng
Trang 7phân bố nhiều nhất vẫn là ở thị xã Sa Đéc, với 3 khu công nghiệp A, C
và C mở rộng
Thương mại- dịch vụ phân bố chủ yếu ở thị xã Sa Đéc, Thành
phố Cao Lãnh, và các trung tâm huyện
Di tích lịch sử cấp Quốc gia
Hiện nay, tỉnh Đồng Tháp có 09 di tích đã được nhà nước công nhận
và xếp hạng cấp Quốc gia là:
Chùa Kiến An Cung- thị xã Sa Đéc
Lăng cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc- Tp Cao Lãnh
Khu di tích văn hóa Óc EoGò Tháp- Tháp Mười
Khu di tích cách mạng Xẻo Quýt- Huyện Cao Lãnh
Đền thờ Đốc Binh Vàng- Thanh Bình
Chùa Cả Lát- Lai Vung
Tượng đài Vô tuyến điện Nam Bộ- Tam Nông
Tượng đài Giồng Thị Đam- Gò Quảng Cung- Tân Hồng
Bia tưởng niệm Bình Thành- Thanh Bình
Các điểm tham quan khác
Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Tràm Chim
Trang 8 Khu du lịch sinh thái Gáo Giồng
Làng hoa kiểng Sa Đéc
Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê- Sa Đéc
Núi Đất & Khu bảo tồn dược liệu Đồng Tháp Mười
Chợ Chiếu đêm Định Yên
Đặc sản
Bánh phồng tôm Sa Giang
Nem Lai Vung
Quýt hồng Lai Vung
Chuột đồng (nổi tiếng với thương hiệu "Chuột đồng Cao Lãnh"
Sen (hoa sen, lá sen, ngó sen, hạt sen, )
Bánh pía Cao Lãnh