KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA VƯỜN QUỐC GIA MŨI CÀ MAU IUCN Loại II (vườn doc

Phân khu chức năng phần trên biển Phạm vi tính từ mép bờ biển phía tây ra phía biển, chức năng chủ yếu của phân khu này là bảo tồn tài nguyên sinh vật biển và hệ sinh thái ven bờ, duy t

Trang 1

KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA VƯỜN QUỐC GIA MŨI CÀ MAU

IUCN Loại II (vườn quốc gia)

Địa điểm: miền Nam Việt Nam

Gần thành phố: Cà Mau

Tọa độ: 8°40′30″B, 104°47′30″Đ

Diện tích: 418,62 km²

Thành lập: 2003

Cơ quan quản lý: UBND tỉnh Cà Mau

Vườn quốc gia Mũi Cà Mau là một vườn quốc gia tại xã Đất Mũi,

huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau Được thành lập theo quyết định số 142/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ngày 14 tháng 7 năm 2003 trên cơ sở nâng cấp khu bảo tồn thiên nhiên Đất Mũi (thành lập theo quyết định số 194/CT, ngày 9 tháng 8 năm 1986)

Vị trí

Trang 2

Vườn quốc gia này có vị trí tại mũi đất cực Nam của lãnh thổ Việt Nam

Tọa độ: từ 8°32′ đến 8°49′ vĩ bắc và từ 104°40′ đến 104°55′ kinh đông

Tổng diện tích tự nhiên: 41.862 ha, trong đó:

 Diện tích phần trên đất liền: 15.262 ha

 Diện tích phần ven biển: 26.600 ha

Phân khu chức năng trên đất liền

1 Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt: 12.203 ha Thuộc tiểu khu 2 và tiểu khu 3 của khu rừng đặc dụng Đất Mũi và khu rừng phòng

hộ bãi bồi

2 Phân khu phục hồi sinh thái: 2.859 ha Thuộc tiểu khu 4 và

phần ven biển tiểu khu 1 của khu rừng đặc dụng Đất Mũi

3 Phân khu hành chính dịch vụ: 200 ha Thuộc khu vực ven Rạch Tàu, khu kênh Hai Thiện, khu Rạch Bàu Lớn và khu Rạch Mũi

Phân khu chức năng phần trên biển

Phạm vi tính từ mép bờ biển phía tây ra phía biển, chức năng chủ yếu của phân khu này là bảo tồn tài nguyên sinh vật biển và hệ sinh thái ven bờ, duy trì và nghiên cứu quá trình địa mạo và sinh thái tự nhiên của Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, bao gồm các điểm sau:

Trang 3

1 Cửa Sào Lưới thuộc huyện Cái Nước Tọa độ: Từ 104°47′30″ kinh đông và 8°48′ vĩ bắc

2 Cách bờ biển 4.700 mét Tọa độ: Từ 104°45′ kinh đông và 8°48′

vĩ bắc

3 Ngoài biển Tọa độ: Từ 104°42′ kinh đông và 8°40′ vĩ bắc

4 Ngoài biển Tọa độ: Từ 104°42′ kinh đông và 8°35′ vĩ bắc

5 Ngoài biển Tọa độ: Từ 104°48′ kinh đông và 8°33′30″ vĩ bắc

6 Đầu rạch Trương Phi thuộc huyện Ngọc Hiển Tọa độ: Từ

104°48′ kinh đông và 8°34′30″ vĩ bắc

Vùng đệm

Vùng đệm của Vườn quốc gia Mũi Cà Mau có tổng diện tích 8.194 ha, nằm trên địa bàn các xã: Đất Mũi, Viên An và Đất Mới thuộc huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau

Mục tiêu

1 Bảo tồn lâu dài mẫu chuẩn sinh thái có tầm quan trọng quốc gia, khu vực và thế giới trên cơ sở các giải pháp khoa học, kinh

tế và xã hội để bảo vệ hệ sinh thái đất ngập nước vùng đất mũi đang trong quá trình diễn thế tự nhiên

2 Xây dựng Vườn quốc gia Mũi Cà Mau để phục vụ các hoạt động tham quan, du lịch sinh thái và hợp tác quốc tế, xây dựng và

Trang 4

thực nghiệm các mô hình bảo tồn và sử dụng bền vững tài

nguyên rừng ngập mặn, phát huy giá trị và chức năng kinh tế của hệ sinh thái đất ngập nước

3 Phát huy vai trò phòng hộ bảo vệ môi trường, hạn chế xói lở, thúc đẩy quá trình bồi tụ bờ biển, để bảo vệ đời sống và sản xuất của nhân dân các vùng đất liền, bảo vệ khu cư trú của ngư dân ở vùng ven biển, tạo nền tảng cho quá trình phát triển bền vững ở vùng ven biển

4 Bảo vệ đa dạng sinh học của các hệ sinh thái rừng ngập mặn, nơi cư trú cho các loài sinh vật ở vùng ven biển, cung cấp dinh dưỡng cho các loài thủy sản, hỗ trợ cho các hoạt động sản xuất

ở vùng ven biển

5 Xây dựng cơ cấu xã hội nghề rừng ổn định, phù hợp với các mục tiêu quản lý, bảo vệ và phát triển rừng thông qua việc cải thiện và nâng cao tính bền vững của các hệ canh tác Lâm-Ngư nghiệp, tăng năng suất của rừng để nâng cao lợi ích kinh tế của những diện tích rừng ngập mặn ở vùng đệm của Vườn quốc gia

6 Cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn nhằm cải thiện điều kiện sinh sống của nhân dân

7 Góp phần củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị và trật

tự xã hội ở vùng cực Nam của Việt Nam

Trang 5

8 trong vùng Nâng cao nhận thức của cộng đồng về các giá trị

của rừng và của hệ sinh thái đất ngập nước và các phương

pháp sử dụng bền vững tài nguyên đất ngập nước

Đa dạng sinh học

Đặc trưng của vườn quốc gia này là hệ động thực vật rừng ngập mặn Thực vật đặc trưng gồm: sú, vẹt, đước, mắm, tràm Động vật khu vực vườn này đa dạng, gồm có: rùa, rắn, trăn, cua, các loại cá nước

lợ, ba khía, sóc v.v Diện tích mặt đất của vườn quốc gia này không ngừng được mở rộng một cách tự nhiên do hàng năm Mũi Cà Mau lấn ra biển hàng chục mét bằng nguồn phù sa do hệ thống sông,

kênh, rạch mang đến

VƯỜN QUỐC GIA MŨI CÀ MAU

Vườn quốc gia (VQG) Mũi Cà Mau được Thủ tướng Chính phủ thành lập ngày 14/07/2003 trên cơ sở nâng cấp khu bảo tồn thiên nhiên Đất Mũi Đây là một khu rừng trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam trực thuộc xã Đất Mũi, Huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau Vườn quốc gia Mũi Cà Mau có quy mô diện tích 41.862 ha, trong đó diện tích trên đất liền 15.262 ha, diện tích ven biển 26.600 ha

Trang 6

Ngoài các chức năng lưu giữ hệ sinh thái tự nhiên, tạo môi trường cho các hoạt động nghiên cứu khoa học, phát trien du lịch sinh thái như các khu bảo ton khác của nước ta, VQG Mũi Cà Mau còn có một vai trò đặc biệt vı̀ đây là điem cực Nam của to quoc

Từ một hội thảo quốc tế về “quản lý bền vững các khu dự trữ sinh quyển và các khu di sản thế giới tại Việt Nam” diễn ra ở Vườn Quốc gia Nam Cát Tiên vào tháng 12/2006, ngày 19/03/2007 Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và Uy ban Nhân dân tı̉nh Cà Mau đã thảo luận ve việc xây dựng ho sơ thành lập Khu dự trữ sinh quyen the giới VQG Mũi Cà Mau Cuoi năm 2007, UBND tı̉nh Cà Mau và Uy ban quoc gia UNESCO Việt Nam đã phoi hợp to chức hội thảo xây dựng khu dự trữ sinh quyển quốc tế Mũi Cà Mau lần thứ nhất

Khu dự trữ sinh quyen Mũi Cà Mau đe xuat nam trên địa bàn 3

huyện là Ngọc Hien, U Minh và Tran Văn Thời, có hai vùng lõi, thuộc VQG Mũi Cà Mau và VQG U Minh Hạ Nơi đây có những hệ sinh thái điển hình theo các tiêu chí của UNESCO thế giới như hệ sinh thái rừng ngập mặn, hệ sinh thái trên đất than bùn, hệ sinh thái biển…

Mỗi hệ sinh thái đều lưu giữ nguồn tài nguyên sinh vật, tài nguyên địa chất độc đáo, có giá trị bảo tồn cao, đã và đang được các tổ chức bảo tồn quoc te quan tâm bảo vệ Bên cạnh đó, khu dự trữ sinh

Trang 7

quyen Mũi Cà Mau đe xuat còn có nhieu di sản văn hóa nhân văn đặc sac, phản ánh lịch sử hı̀nh thành và phát trien, đời song tâm linh của các dân tộc cư trú trong vùng Việc hình thành Khu dự trữ sinh

quyen Mũi Cà Mau sẽ mang nhieu ý nghı̃a quan trọng đoi với công tác bảo ton và phát trien đời song dân cư quanh vùng

Trong chương trình quốc gia về bảo tồn đa dạng sinh học, VQG Mũi

Cà Mau là một trong những địa điểm quan trọng, nơi nghiên cứu ve các loài chim nước ven bien của Việt Nam và khu vực châu A - Thái Bı̀nh Dương Vườn cũng có những đặc điem độc đáo ve địa lý tự

nhiên và địa mạo, tạo nên một vùng sinh thái cửa sông, ven biển có một không hai ở Việt Nam với những nét đặc trưng của hệ động thực vật rừng ngập mặn

Đã có ý kien cho rang sự đa dạng nơi đây chı̉ kém những cánh rừng ngập mặn ở Nam Mỹ Thảm thực vật phong phú với nhieu loại cây như đước, mắm, vẹt, bần, dá, su, cóc, dà, chà là, nhiều loại dương xỉ

và dây leo… trong đó đước là loài cây chiếm đại đa số nên còn được gọi là rừng đước

Theo ghi nhận năm 2006 của Trung tâm nghiên cứu rừng ngập mặn Cà Mau, hệ sinh thái nơi đây có 22 loài cây ngập mặn, 13 loài thú, 74 loài chim, 17 loài bò sát, 5 loài lưỡng cư, 14 loài tôm, 175 loài cá, 133

Trang 8

loài động thực vật phiêu sinh Trong đó có nhieu loài động thực vật có trong Sách Đỏ Việt Nam và những loài chim qúi như giang sen

(Mycteria leucocephala), bo nông chân xám (dân gian còn gọi là

chàng bè, Pelecanus philippensis) Giữa rừng là một vườn chim lớn,

có tới hàng ngàn con đến trú ngụ ban đêm

Trong 307km dải rừng ngập mặn kéo dài từ Bạc Liêu xuong tới Mũi Cà Mau và đi dọc sang bien Tây tới cửa bien Khánh Hội huyện U Minh, riêng tı̉nh Cà Mau có 254km Bên cạnh đó còn có một bãi boi rộng lớn ở phı́a tây VQG với tong diện tı́ch 6.456ha, moi năm lại lan thêm ra biển Đây cũng là nơi trú ngụ, sinh sản của các loài thủy sinh

- là nguồn cung cấp con giống thiên nhiên vô tận cho ngành nuôi trồng thủy sản tỉnh Cà Mau

“Vùng Đất Mũi Cà Mau có các hệ sinh thái hết sức đa dạng và phong phú, đặc biệt là rừng ngập mặn và rừng tràm Các hệ sinh thái này cung cấp nguồn con giống thủy hải sản tự nhiên cho cả một vùng rộng lớn phía tây nam của Tổ quốc và Vịnh Thái Lan Việc đề cử Khu

dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau không chỉ tôn vinh giá trị đa dạng sinh học mà cả truyền thống lịch sử và văn hóa nơi tuyến đầu Tổ quốc, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch sinh thái của địa phương, quốc gia và quốc tế Ủy ban Quốc gia

UNESCO Việt Nam và Ủy ban Quốc gia chương trình con người và

Trang 9

sinh quyển của Việt Nam ủng hộ kiến nghị của UBND tỉnh Cà Mau về việc xây dựng hồ sơ để xin công nhận khu dự trữ sinh quyển thế giới”.(Trích thư phúc đáp của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam gửi UBND tỉnh Cà Mau ngày 28/02/2007)

Song trên thực te, khoảng 10 năm trở lại đây, diện tı́ch rừng ngập mặn ở khu vực Tây Nam Bộ nói chung, trong đó có VQG Mũi Cà Mau đã suy giảm đáng ke do việc chuyen đoi đat rừng o ạt thành đat nuôi trong hải sản Bài học từ sự sai lam đó chı̉ được “công nhận” khi hậu quả ve thiên tai, dịch bệnh nuôi trong đã trở thành nhãn tien

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	112,42 KB