ĐNKT Truyện lạ nước Đại Nam vừa có truyện truyền kỳ, vừa ghi chép truyện cổ tích và những truyền thuyết dân gian Việt Nam, được viết bằng chữ Hán xen một số chữ Nôm, là một tác phẩm văn
Trang 1Phạm Thị Nghĩa Vân Tìm hiểu tác phẩm đại nam kỳ truyện, Tr 70-75
Tìm hiểu tác phẩm đại nam kỳ truyện
Phạm Thị Nghĩa Vân(a)
Tóm tắt Đại Nam kỳ truyện là tác phẩm văn học viết bằng chữ Hán và có xen một số chữ Nôm, khuyết danh tác giả Đây là một tác phẩm có giá trị về nhiều phương diện Trong khi chờ đợi có bản dịch hoàn chỉnh và được xuất bản, chúng tôi bước đầu giới thiệu về tác phẩm này
rong số các tác phẩm chữ Hán
và chữ Nôm chưa được dịch ra
quốc ngữ có Đại Nam kỳ truyện
(ĐNKT), kí hiệu: A.229, hiện lưu giữ tại
kho sách Thư viện Viện Nghiên cứu
Hán Nôm Hà Nội ĐNKT hiện có 4 văn
bản với những tên gọi khác nhau: Đại
Nam hiển ứng truyện, kí hiệu A.386;
Bản quốc dị văn, kí hiệu: A.3178, Bản
quốc dị văn lục, kí hiệu A.1397, và Bản
quốc dị văn, kí hiệu: VHv.1266, được
đóng chung với sách Lĩnh Nam chích
quái Văn bản nhiều nhất có 37 truyện
và văn bản ít nhất có 30 truyện Số
lượng truyện khác nhau nhưng nội
dung tương tự Chúng tôi thấy ĐNKT là
văn bản có số lượng truyện nhiều nhất
ghi chép tỉ mỉ, đầy đủ, nên đã chọn văn
bản này để nghiên cứu ĐNKT dày 51 tờ
(102 trang), mỗi trang 9 dòng, mỗi dòng
khoảng 20 chữ, khổ 23 x 31 cm, chữ viết
chân phương, rõ ràng, dễ đọc; tiêu đề
ĐNKT ghi ở góc chung với phần mục
lục Sách không ghi lời tựa, không ghi
tác giả và thời điểm viết Căn cứ vào nội
dung, truyện kể và những niên hiệu
triều đại được nhắc tới: Cảnh Hưng
Mậu Tý (1768) Cảnh Hưng Kỷ Sửu
(1769), Cảnh Hưng Nhâm Tuất (1772)
và các chữ húy tông, thời, hoa Chúng
tôi đoán định ĐNKT được biên soạn vào
thời Tự Đức trở về sau Nhận thấy đây
là một tài liệu có ích cho việc nghiên
cứu văn học trung đại Việt Nam, chúng tôi đã dịch ra tiếng Việt Bài này bước
đầu giới thiệu về nội dung và đặc điểm nghệ thuật cơ bản của tác phẩm
ĐNKT (Truyện lạ nước Đại Nam) vừa có truyện truyền kỳ, vừa ghi chép truyện cổ tích và những truyền thuyết dân gian Việt Nam, được viết bằng chữ Hán xen một số chữ Nôm, là một tác phẩm văn xuôi tự sự có giá trị trên nhiều phương diện, góp phần làm phong phú kho tàng văn học cổ, và là một cuốn sách có giá trị nghiên cứu về các truyện dân gian Việt Nam, nghiên cứu mối quan hệ giữa văn học dân gian
và văn học viết Việt Nam thời trung
đại
1 Nội dung của Đại Nam kỳ truyện
Tập truyện viết về việc học hành thi
cử của sĩ tử, trong đó yếu tố thần kỳ là một trong những đặc điểm cơ bản nhất
để xây dựng cốt truyện và khắc họa hình tượng nhân vật Có những nhân vật có thật, được tác giả hư cấu thêm
Có những nhân vật hoàn toàn hư cấu
ĐNKT có những nội dung chủ yếu sau: 1.1 Viết về sĩ tử đi thi, đỗ đạt ra làm quan đồng thời đề cao tài đức người Việt Nam thông minh đĩnh ngộ và nổi tiếng khắp nơi về học vấn như: Ngô Tuấn Cung trong truyện Ngô Tuấn Cung; Nguyễn Nghiêu Tư trong Truyện Nhận bài ngày 18/2/2008 Sửa chữa xong 23/5/2008
T
Trang 2trường Đại học Vinh Tạp chí khoa học, tập XXXVII, số 2B-2008
Cung; Nguyễn Nghiêu Tư trong Truyện
Nguyễn Nghiêu Tư; Nguyễn Công Hãng
trong Truyện Thượng Nguyễn Công
Hãng; Nguyễn Thị Điểm trong Truyện
Nguyễn Thị Điểm Có người không
thông minh xuất chúng nhưng do chăm
chỉ và có chí tiến thủ hoặc do làm việc
thiện mà được báo đáp bằng kết quả cao
trong thi cử Về mặt tư tưởng, qua các
câu truyện nửa thực, nửa hư, tác giả đã
gửi gắm quan niệm sống, cách đối nhân
xử thế, đạo làm người, thể hiện ước
muốn của quần chúng về một xã hội lí
tưởng
Hầu hết các truyện của ĐNKT đều
biểu lộ niềm tự hào về trí tuệ và đức độ
của con người Việt Nam, những con
người nhỏ bé nhưng luôn sáng ngời tinh
thần hiếu học Ta bắt gặp trong tập
truyện nhiều tên tuổi các danh nhân
lịch sử như: Phùng Khắc Khoan,
Nguyễn Xí, Trạng Lợn, Nguyễn Thị
Điểm… không chỉ có học vấn mà rất
nhiều người có từ tâm, tài văn võ Ngoài
các anh hùng, trí giả, tác phẩm còn viết
về người lao động vô danh
1.2 Khẳng định chân lí, thiện giả
thiện báo, ác giả ác báo
Các dân tộc á Đông chịu ảnh hưởng
của nhiều tôn giáo, nhất là Nho giáo và
Phật giáo Trong hai tôn giáo này thì
Phật giáo gắn bó hơn với đời sống tâm
linh con người Phật giáo cho rằng cuộc
sống trần thế luân hồi, làm việc tốt
được báo ân và ngược lại Rất nhiều
truyện biểu lộ tư tưởng này Chẳng
hạn, truyện Đại vương ốc kể về hai
chàng giám sinh, một người họ Trần,
một người họ Dương nhờ vào quản bút
thiêng, sắc phong Đại vương cho một
con ốc, sau này được báo đáp và mách
bảo hậu vận Nguyễn Giáp Hải trong
Trạng nguyên Nguyễn Giáp Hải nhờ
cứu sống một con rùa mà lấy được người
vợ xinh đẹp, được sống ở Long cung, gặp Lương Thế Vinh, thành đạt trong thi
cử, được người giúp đỡ và tìm được mẹ Rất nhiều truyện có lời bình giá hoặc bày tỏ cảm nghĩ của người kể câu chuyện Phần này thường dài 3 – 5 dòng cuối truyện Những lời ngắn gọn nhưng thấm thía những bài học đạo lí sâu sắc Đây là sự kế thừa truyền thống của các tác phẩm Thánh Tông di thảo, Truyền kỳ mạn lục Người kể chuyện chỉ ra sự biến báo xoay vần luân hồi của kiếp người trong quy luật sinh tồn: mình hại người thì mình sẽ bị hại, mình giúp đỡ người mình sẽ được báo đáp
Đặt các câu truyện của ĐNKT vào
hệ thống các truyện cổ, ta thấy đây là một tác phẩm nghệ thuật có tác dụng giáo dục cao, sự giáo dục toát lên từ việc
sử dụng khá nhuần nhị ngôn từ, chi tiết hình ảnh, cốt truyện
1.3 Viết về vẻ đẹp linh dị huyền bí của cảnh sắc nước non
Mỗi nhân vật đều gắn với một địa danh cụ thể, nhiều nhất là Nghệ An, Thanh Hóa và Hà Nội Đôi khi, trong một truyện, nhân vật có thể chu du từ
địa danh này sang địa danh khác, chẳng hạn trong Bài kí người tiên Phạm Viên có nhiều vùng được nhắc
đến: Hoằng Hóa (nơi Phạm Viên giúp một ông lão ăn mày có một cây gậy, chỉ cần cắm nó bên vệ đường, không phải hỏi xin, người ta sẽ tự nguyện treo tiền vào đầu cây gậy), Thăng Long, Thần Phù, Xuân Canh Truyện Nguyễn Tả Ao nhắc đến huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh), huyện Chân Phúc (Nghệ An), xã Bút Sơn (huyện Hằng Hóa), huyện Thanh Liêm, Kim Bảng, Gia Bình (Hà Nam),
Từ Liêm (Hà Nội), Đông Ngàn, Lương Tài (Bắc Ninh), Yên Lãng (Hà Nội)… là những nơi Nguyễn Tả Ao đã đi qua và dụng nghệ
Trang 3Phạm Thị Nghĩa Vân Tìm hiểu tác phẩm đại nam kỳ truyện, Tr 70-75
Có thể thấy, dung lượng hiện thực
tryền tải trong ĐNKT rất rộng Mặc dù
nội dung, chủ đề tập trung, nhưng các
sự kiện, tình tiết đa dạng Có một số
truyện không rõ xảy ra ở đâu và mang
dáng dấp truyện cổ tích thần kỳ rất rõ
Đáng lưu ý, hầu khắp các địa danh được
nêu lên chỉ dừng ở phạm vi hành chính
là huyện, không ghi tỉnh nào, có những
địa danh có ý nghĩa tượng trưng Không
gian trong ĐNKT mang nhiều tính chất
biểu trưng, việc liệt kê nhiều địa danh
cho người đọc cảm giác tin cậy của các
sự việc và biến cố, tạo cho độc giả ấn
tượng về sự bao quát đời sống của
ĐNKT Người Việt luôn kính cẩn và
thành tâm trước những giá trị kỳ lạ,
linh thiêng Việc sáng tạo nên những
truyện truyền kỳ làm nên số phận cho
những vùng đất cũng là thể hiện lòng
yêu mến gắn bó với quê hương
2 Đặc điểm nghệ thuật
Các câu truyện trong ĐNKT mang
những ý nghĩa thâm thúy và hàm chứa
những triết lí sâu xa Văn tự sự đến tác
phẩm này đã điêu luyện trong bút pháp
thông qua các truyện hư hư, thực thực
đậm chất kỳ ảo để diễn tả những lớp nội
dung xã hội mang tính thời sự Các
truyện có sự học tập, kế thừa cách kể,
các kiểu nhân vật, môtíp và cốt truyện
của truyền thuyết hay cổ tích Không
phải tất cả đều là chuyện về những
danh nhân, những con người có tác
động lớn đến sự phát triển của lịch sử
dân tộc mà còn có những số phận bình
dị vô danh, tuy vậy câu truyện về cuộc
đời họ lại mang tính chất giáo dục cao
Trong văn học trung đại Việt Nam, đây
là một sự cách tân có ý nghĩa
Trong số 37 tác phẩm 6 tác phẩm có
tên kí , 23 tác phẩm có tiêu đề truyện,
còn lại không ghi thể loại Các đặc điểm
nghệ thuật của tập truyện được chúng
tôi phân tích ở nhân vật, tình tiết, môtíp và cách xây dựng các yếu tố kỳ
ảo
2.1 Xây dựng nhân vật Linh hồn của truyện là thế giới nhân vật với cách hoàn cảnh sống, hành
động, ngôn ngữ, tính cách khác nhau Trong ĐNKT, có nhiều loại nhân vật 2.1.1 Kiểu con người tài hoa, trí tuệ
Có những thần đồng như: Trạng Lợn, Trạng Bùng, Tả Ao, hay Nguyễn Thị Điểm Nguyễn Thị Điểm là người có tài đối đáp sắc sảo đã từng thắng anh trai mình, và thắng bốn nam nhi được mệnh danh là: Trường An tứ hổ Sau này bà còn viết truyện truyền kì như: Liễu Hạnh Công chúa, An ấp thần nữ,
được mọi người thán phục Trong lao
động sản xuất, có nghệ nhân xây đình
đẹp hơn cả Lỗ Ban, khiến cho Long Vương kinh ngạc và kính phục đến mức cho người mời xuống Long Cung làm lâu đài, sau 3 năm mới trở về, được trả công hậu hĩnh là 30 viên ngọc minh châu
2.1.2 Kiểu nhân vật lao động nghèo
và bất hạnh Truyện Nguyễn Tả Ao kể về một người thuở nhỏ nhà nghèo, sống làm thuê cuốc mướn thường hay chơi ở sông Phù Trạch, do cứu một người phương Bắc khỏi chết đuối mà có cơ hội sang phương Bắc học thuật pháp Ba năm sau, ông táng được nhiều mộ ở địa thế linh thiêng nhưng bản thân vẫn nghèo khổ Truyện Chó trắng ba chân kể về sự may mắn của hai anh em nhà nọ nhờ có con chó trắng ba chân mà khai quật
được cả kho vàng giúp họ giàu có và
được vua sủng ái
2.1.3 Kiểu xây dựng nhân vật anh hùng tiết nghĩa
Đây là những nhân vật đã ít nhiều
được sử sách ghi lại Với tài năng và học
Trang 4trường Đại học Vinh Tạp chí khoa học, tập XXXVII, số 2B-2008
vấn thực chất của mình, họ đóng góp
nhiều cho việc dựng nước, giữ nước Đó
là Nguyễn Xí trong truyện Nguyễn
Quốc công ở Chân Phúc giúp đỡ Lê Lợi
giải phóng đất nước Sau đó Nguyễn Xí
được nhà vua ban họ Lê, phong cho là
Nguyên Quốc Công, là công thần sáng
nghiệp bậc nhất, làm quan trải hai
triều Thái Tông và Nhân Tông, có công
diệt đồn cướp và được ban Trung hưng
công thần đệ nhất Một nhân vật khác
là Vũ Duệ trong Bài kí bậc tiết nghĩa ở
Sơn Vi Con đường lập thân của ông
thật điển hình: đỗ trạng Nguyên, làm
thượng thư Mạc Đăng Dung thoán
ngôi, Đăng Dung mua chuộc nhưng ông
không nhận, lại còn chửi mắng hắn và
từ quan về quê Y dụ dỗ lần thứ hai,
ông nhổ bã trầu vào mặt Không còn
cách nào khác, ông chết để giữ tâm hồn
mình trong sạch
2.2 Thể truyền kỳ trong ĐNKT
Truyền kỳ là một thể loại tự sự của
văn học Trung Quốc và được sử dụng ở
Việt Nam khoảng thế kỉ XIV Trước đây
có khá nhiều tác phẩm truyền kỳ như
Việt điện u linh tập của Lí Tế Xuyên,
Lĩnh Nam chích quái tương truyền của
Trần Thế Pháp, Truyền kỳ mạn lục của
Nguyễn Dữ, Truyền kỳ tân phả của
Đoàn Thị Điểm, Tân truyền kỳ lục của
Phạm Quý Thích, Việt Nam kỳ phùng
sự lục (khuyết danh)… ý nghĩa tư
tưởng các tác phẩm này (dù là cùng một
thể loại) khác nhau, nội dung cơ bản là
đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho
người phụ nữ và nhất là đòi giải phóng
tình yêu Trong khi đó, ĐNKT chủ yếu
là các truyện về thi cử, về khẳng định
quan niệm đạo lý thuận theo lẽ trời và
lòng người, là những minh họa cho ý
thức Nho giáo chính thống, trước hết là
tư tưởng nhập thế hướng con người vào
thi cử và làm quan
2.2.1 Hư cấu trong ĐNKT Cho dù các truyện viết ra trên nền
sự thật lịch sử, tác giả cũng hư cấu để câu chuyện sinh động hơn và có sức cuốn hút, tạo nên chất kỳ ảo trong tác phẩm Năng lực hư cấu là một tiêu chuẩn để xem xét sự trưởng thành của văn học trung đại Việt Nam
Về truyền kỳ, sách Thuyết văn giải
tự giải thích truyền (傳) truyền: truyền
đi, truyền bá; kỳ (奇) là kì lạ Như vậy, truyền kỳ là lưu truyền sự kỳ lạ ở thể loại này yếu tố thần kỳ là một thuộc tính trong nghệ thuật khắc họa hình tượng nhân vật, sự kiện, cốt truyện, tạo nên sự thành công cho truyện Các thể loại khác cũng có thể sử dụng yếu tố kỳ như là thủ pháp nghệ thuật còn ở truyện truyền kỳ, nó đóng vai trò bản chất thể loại Người Trung Quốc minh
định rằng truyện truyền kì là Thuật kỳ,
ký dị và phi kỳ bất truyền (ghi lại điều lạ; không lạ thì không lưu truyền) Các yếu tố huyền ảo tồn tại phổ biến nhưng người kể cố thuyết phục người đọc rằng câu truyện mình kể là có thật và cái kỳ ảo có mục đích là gây nỗi hoang mang sợ hãi cho người đọc, đồng thời nhằm làm cho người ta hướng thiện Tác giả có ý thức cho cái kỳ đan xen với cái thực (niên đại thực sự, sự kiện thực, nhân vật có tên tuổi được ghi trong sử sách…) để chinh phục người
đọc
2.2.2 Sự biểu hiện cụ thể của yếu tố
kỳ ảo trong ĐNKT Tập truyện lôi cuốn người đọc, không chỉ vì nội dung thi cử, chủ đề ở hiền gặp lành, ác giả ác báo, mà còn vì hình thức của tác phẩm Lời kể truyền giản dị, cốt truyện đơn tuyến, lối kể theo trình tự thời gian Trong các truyện có nhiều nhân vật nổi tiếng, niên đại chính xác được gắn với các
Trang 5Phạm Thị Nghĩa Vân Tìm hiểu tác phẩm đại nam kỳ truyện, Tr 70-75
khoa thi Ví dụ: Lê Lợi ở Lam Sơn dấy
nghĩa trong Nguyễn Quốc công ở Chân
Phúc Năm Hồng Đức, Triều Lê Túc
Tông trong Thiên tử đến nhà, triều Lê -
hiệu Hồng Đức trong Bài kí bậc tiết
nghĩa ở Sơn Vi , năm Cảnh Hưng Mậu
Tý (1768)… Bên cạnh đó cũng có những
truyện không nêu niên đại rõ ràng ví
dụ: Báo đáp mẹ kế; Chó trắng ba chân;
Truyện người khác chôn vàng; Luân hồi
kiếp trước; Truyện đứa con giả của ông
Hiến phó họ Nguyễn; Truyện Nguyễn
Tả Ao Tính chất hư thực của những
câu truyện thể hiện ở sự phiếm định về
thời gian Người đọc có cảm giác đang
dõi theo các câu chuyện dã sử Tên tuổi
nhân vật rõ ràng, thời đại có chỗ xác
định, có chỗ chỉ áng chừng giai đoạn,
các tình tiết kỳ lạ được gắn vào cuộc đời
nhân vật một cách tự nhiên Người đọc
bị thuyết phục và tin vào nó như là
những sự kiện có thật
Trong ĐNKT con người có khả năng
đi xuống được âm ty, lên đến thiên tào
như ở các truyện: Bài kí núi Kim Nhan,
Bài kí người thợ mộc Nam Hoa, Truyện
Trần Bá Xưởng Tình tiết kỳ lạ ở nhiều
khía cạnh, nhiều các dạng thức đã làm
cho sức phản ánh hiện thực của tác
phẩm có chiều sâu và bề rộng Không
phải việc lạ chỉ mua vui, chỉ để giải trí
cho những đầu óc ưa thích sự tò mò mà
còn mang ý nghĩa khuyến thiện, trừng
ác Các câu truyện với nhiều sự kiện li
kỳ mang những dạng thức phổ biến
trong thần thoại, truyện cổ tích thần kỳ
và truyện truyền kỳ
2.3 Môtíp nhân vật
Về cơ bản, tác giả bám sát lịch sử,
lấy nhân vật và sự kiện lịch sử làm đối
tượng phản ánh Nhân vật lịch sử có
thể là người thật, có thể chỉ là linh hồn
của người đã chết, là thần thánh hoặc
là một người bình thường Lịch sử được
hiểu theo nghĩa rộng: tất cả những gì có liên quan đến cuộc sống và xã hội của người Việt Các nhân vật phi phàm là một dạng thức cho thấy người viết đã thần thánh hóa, đã đặt nhân vật vào những chốn linh thiêng biến những
điều bình thường trở thành cao siêu huyền bí Đó là các truyện Truyện Thái thú Diễn Châu, Truyện Nguyễn Công Hân ở Biểu Bộc, Bài kí giấc mộng hiển ứng của thần Trấn Vũ Quán, Đền thiêng Triều Khẩu Các tình tiết hư ảo làm nên bầu không khí đậm chất tâm linh bao bọc nhân vật như thế giới truyện truyền kỳ, truyền thuyết
Các môtíp trong giấc mơ được thần nhân báo mộng là phương thức nghệ thuật phổ biến tư duy dân gian cổ truyền, đặc biệt phổ biến trong truyện
cổ tích thần kỳ Có thể thấy các môtíp folklore trong truyện cổ tích thường có mối liên hệ với nhau, tạo thành tuyến cốt truyện hay đóng vai trò mắt xích chi phối biến cố sự kiện, chúng là những chi tiết đơn lẻ có ý nghĩa điểm xuyết, góp phần tạo nên vẻ linh thiêng hấp dẫn cho các nhân vật Theo cách xác
định của Nguyễn Đổng Chi về ba quan niệm cơ bản trong vũ trụ quan của truyền thuyết, cổ tích (quan niệm luân hồi; quan niệm không sinh không diệt; quan niệm vạn vật tương quan) ta thấy
rõ nhất trong ĐNKT là quan niệm luân hồi (Truyện Thượng thư Nguyễn Công Hãng; Luân hồi kiếp trước ) Đây là loại môtíp phổ biến trong cả thần thoại, truyền thuyết và truyện cổ tích Việc kể
về cuộc đời của nhân vật theo cách ghi chép tiểu sử - biên niên còn tạo nên khả năng tích hợp các yếu tố thực và phi xác thực, khiến người đọc bị cuốn hút và tin
là truyện có thật
Có thể nhìn nhận các yếu tố kỳ lạ trong ĐNKT ở phương diện nội dung,
Trang 6trường Đại học Vinh Tạp chí khoa học, tập XXXVII, số 2B-2008
thông qua các yếu tố phi thường do
người kể sáng tạo, nhân vật thực hiện
được những hành vi khác người Các
nhân vật đều biểu hiện tu thân, tích
đức, sống vị tha sẽ được đền đáp xứng
đáng; ngược lại, sống bất nghĩa bất
nhân sẽ bị trừng phạt Khoác cho các
nhân vật có thật trong lịch sử những
phẩm chất và khả năng phi phàm đó,
tác giả tôn vinh các giá trị của người
dân nước Việt sống trung nghĩa, lòng
nhân ái, tài hoa, trí tuệ Điều này xuất
phát từ mong muốn bảo vệ đạo lí, chống
lại sự băng hoại của đạo đức, nhân tâm
Yếu tố thần kỳ là một đặc điểm cơ
bản nhất làm nên những độc đáo giá trị
của nội dung và giá trị nghệ thuật của
tác phẩm này Chẳng hạn có truyện kể
đứa con đang chôn mẹ thì sấm nổi lên
đánh chết kẻ mất nhân tính Yếu tố kỳ
lạ còn thể hiện ở hình tượng các nhân vật lịch sử giỏi về khả năng trấn trị mồ mả, tìm long mạch, tài năng làm thơ phú, giao tiếp được với các thần linh, không bị ngăn cách giữa cõi sống và cõi chết, biết được số phận mình nhờ gặp
được thần tiên, nhờ thần báo mộng mà
được đỗ đạt cao trong khoa cử, vinh hiển trên con đường công danh, sự nghiệp
Tóm lại, ĐNKT là tác phẩm truyện văn xuôi truyền kỳ, một tác phẩm có giá trị khi nghiên cứu lịch sử truyện truyền
kỳ ở nước ta, góp phần xác định giá trị của thể loại truyền kỳ Trên đây chỉ là những giới thiệu sơ bộ của chúng tôi Mong rằng một ngày không xa bản dịch sách sẽ được hoàn chỉnh ấn hành để
đến với đông đảo bạn đọc
Tài liệu tham khảo
[1] Vũ Ngọc Khánh, Phạm Minh Hảo Việt Nam kho tàng dã sử, NXB thông tin Hà Nội, 2004
[2] Vũ Thanh, Những biến đổi của yếu tố “kỳ” và “thực” trong truyện ngắn truyền kỳ Việt Nam, TCVH, Số 6, 1994
[3] Phạm Văn Thắm, Nghiên cứu và đánh giá thể loại truyền kỳ viết bằng chữ Hán ở Việt Nam thời Trung Đại, Luận án PTS, Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm, kí hiệu: LA77
Summary
A study on the literary work Dai nam ky truyen
Dai Nam ky truyen is a literary work that is written by chinese characters and some demotic secript without author This is a work that has value about many aspects while waiting for the pefect translation to be isssued, we introduce this work