Hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

Tính cấp thiết của đề tài Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam là cơ quan thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Nam, tham mưu giúp UBND tỉnh Quảng Nam thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về xây dựng v

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

VÕ THỊ TUYẾT NGA

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN

Ở CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP THUỘC

SỞ TƯ PHÁP TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Kế toán

Mã số: 60.34.30

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2014

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGÔ HÀ TẤN

Phản biện 1: PGS.TS NGUYỄN MẠNH TOÀN

Phản biện 2: PGS.TS CHÚC ANH TÚ

Luận văn đã được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 26 tháng 3 năm 2014

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam là cơ quan thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Nam, tham mưu giúp UBND tỉnh Quảng Nam thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về xây dựng và theo dõi thi hành văn bản quy phạm pháp luật; kiểm tra, xử lý văn bản QPPL; phổ biến giáo dục pháp luật; công chứng, chứng thực; hộ tịch; quốc tịch; lý lịch tư pháp; trợ giúp pháp lý; bán đấu giá tài sản; Thực hiện chủ trương đổi mới

và nâng cao hướng hoạt động, Sở Tư pháp đã chủ động cơ cấu lại bộ máy tổ chức bao gồm các phòng chuyên môn và các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở ( gồm: Trung tâm Trợ giúp pháp lý, Phòng công chứng số 1, Phòng Công chứng số 2 và Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản) để phù hợp với chức năng nhiệm vụ, tăng cường công tác quản lý chuyên môn cũng như chú trọng đến việc hoàn thiện công tác kế toán

Với quy mô ngày càng mở rộng và có tính cạnh trạnh theo Luật Công chứng số 82/2006/QH11 ngày 29/11/2006, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/03/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản cho phép ngoài các Phòng Công chứng và Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản thuộc Nhà nước, các cá nhân có thể thành lập Văn phòng Công chứng tư nhân và Doanh nghiệp bán đấu giá tài sản nếu

đủ điều kiện thành lập Do đó, trách nhiệm của các đơn vị sự nghiệp tại các lĩnh vực này trên cả nước nói chung và tại tỉnh Quảng Nam nói riêng ngày càng nặng nề Hơn nữa từ khi Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ra đời đánh dấu một bước ngoặc trong sự đổi mới về

cơ chế tài chính cho các đơn vị sự nghiệp, theo đó các đơn vị sự nghiệp phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, giảm dần sự phụ thuộc vào Ngân sách nhà nước

Với những lý do như trên, đòi hỏi các đơn vị sự nghiệp thuộc các lĩnh vực này thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam phải nâng cao chất lượng hoạt động của đơn vị trong đó có công tác kế toán Mặc

dù công tác kế toán tài chính đã ngày càng được chú trọng nhưng vẫn còn một số hạn chế nhất định, nổi lên một số vấn đề đáng lưu ý: Công tác đối chiếu, kiểm tra chữ ký trong quá trình luân chuyển chứng từ chưa được quan tâm; công tác tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản chưa thật sự phản ánh chi tiết, đầy đủ; công tác lập dự toán còn

sơ sài; chất lượng lập Báo cáo tài chính chưa cao,

Từ những lý do trên, hoàn thiện công tác kế toán là điều cần thiết ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam Đó

chính là lý do tôi chọn đề tài: " Hoàn thiện công tác kế toán ở các

đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam" làm đề tài

nghiên cứu cho Luận văn Thạc sĩ của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về tổ chức công tác

kế toán ở đơn vị sự nghiệp

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán ở các đơn vị

sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

- Thông qua nghiên cứu thực tiễn, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu công tác kế toán

ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

- Phạm vi nghiên cứu: bao gồm 03 đơn vị sự nghiệp thuộc Sở

Tư pháp tỉnh Quảng Nam: Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước; Phòng Công chứng số 2 và Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã sử dụng các phương pháp tổng hợp, phân tích, tư duy logic và các phương pháp kỹ thuật

cụ thể như: so sánh, đối chiếu, phỏng vấn, Nguồn dữ liệu sơ cấp cho luận văn có được thông qua phỏng vấn nhân viên kế toán và thu thập dữ liệu thứ cấp là các chứng từ, sổ sách, báo cáo tài chính của kỳ

kế toán năm 2012 Các dữ liệu trên được phân tích, tổng hợp để đưa

ra các đánh giá tổng hợp và các ý kiến đề xuất về công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày thành 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về tổ chức công tác kế toán

trong các đơn vị sự nghiệp

Chương 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán ở các đơn vị

sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn

vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam

6 Tổng quan tài liệu

Về tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị HCSN, Vụ chế

độ kế toán của Bộ Tài chính đã ban hành chế độ hướng dẫn thực hành kế toán ở các đơn vị HCSN nói chung Chẳng hạn như "Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành chế độ kế toán hành chính sự nghiệp" gồm: hệ thống chứng từ kế toán; hệ thống tài khoản kế toán; hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán; hệ thống báo cáo tài chính Tiếp đến, Chính phủ ban hành Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 quy định về

quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập

Ngày 15/11/2010, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 185/2010/TT-BTC hướng dẫn sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán hành chính sự nghiệp ban hành kèm theo Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/

Ngày 28/6/2012 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 55/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập

Trong lĩnh vực sự nghiệp công lập, công tác kế toán chưa được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu Trong phạm vị Đại học Đà Nẵng, một số nghiên cứu liên quan đến công tác này như: Luận văn Thạc sĩ

Quản trị kinh doanh của Đoàn Nguyên Hồng (2010) với đề tài: "

Hoàn thiện công tác kế toán tài chính tại bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cu Ba Đồng Hới"; Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh của

Trần Thị Thanh Định (2011) với đề tài: " Hoàn thiện tổ chức kế toán

tại Trường Cao đẳng Thương mại"; Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh

doanh của Hoàng Lê Uyên Thảo (2012) với đề tài: " Hoàn thiện tổ

chức công tác kế toán tại Trường Cao đẳng Công nghệ - Kinh tế và Thủy lợi Miền Trung"; Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh của

Trần Đình Hải (2012) với đề tài: " Hoàn thiện công tác kế toán tài

chính tại Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng"

Mỗi luận văn như đã nêu, ở một khía cạnh khác nhau, một mặt nào đó đã phản ánh cơ bản được ngành, lĩnh vực và đơn vị cụ thể mà mình đã nghiên cứu

Đến thời điểm hiện nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu về giải pháp hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam Vì vậy, tác giả đã thực hiện đề

tài "Hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở

Tư pháp tỉnh Quảng Nam" Xuất phát từ quá trình tìm hiểu về đề tài

nghiên cứu, luận văn sẽ tập trung vào các vấn đề chính như những vấn đề cơ bản về tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp, thực tế tổ chức công tác kế toán ở ba đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam Luận văn phân tích những ưu điểm và tồn tại

từ đó đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm tiếp tục hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam trong thời gian đến

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ

TOÁN TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

1.1.1 Khái niệm đơn vị sự nghiệp

Đơn vị sự nghiệp công lập là các tổ chức được cơ quan có thẩm quyền của Đảng, cơ quan Nhà nước và Tổ chức chính trị - xã hội thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản, hoạt động trong các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, nghiên cứu khoa học, văn hóa, thể dục thể thao, du lịch, lao động - thương binh và xã hội, thông tin truyền thông và các lĩnh vực

sự nghiệp khác được pháp luật quy định [14,tr.1]

1.1.2 Đặc điểm hoạt động của đơn vị sự nghiệp

Đơn vị sự nghiệp là các tổ chức thực hiện cung cấp các dịch vụ

xã hội công cộng và các dịch vụ nhằm duy trì sự hoạt động bình thường của các ngành kinh tế quốc dân Do đó, các đơn vị sự nghiệp

dù hoạt động ở các lĩnh vực khác nhau nhưng đều mang những đặc điểm cơ bản sau:

- Thứ nhất, hoạt động của các đơn vị sự nghiệp không nhằm mục đích lợi nhuận

- Thứ hai, hoạt động của các đơn vị sự nghiệp là cung cấp những sản phẩm mang lại lợi ích chung, lâu dài và bền vững cho xã hội

- Thứ ba, hoạt động của các đơn vị sự nghiệp luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước

1.1.3 Phân loại đơn vị sự nghiệp

1.2 NỘI DUNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH VÀ CƠ CHẾ TÀI CHÍNH TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

1.2.1 Nội dung quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp

a Lập dự toán thu chi ngân sách

Phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào kết quả hoạt động thực tế của kỳ liền trước và điều chỉnh theo tỷ lệ tăng trưởng và tỷ lệ lạm phát dự kiến [5, tr.29] Như vậy phương pháp này rất rõ ràng, dễ hiểu và dễ sử dụng, được xây dựng tương đối ổn định, tạo điều kiện, cơ sở bền vững cho nhà quản lý trong đơn vị trong việc điều hành mọi hoạt động

Phương pháp lập dự toán cấp không là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động trong năm kế hoạch, phù hợp với điều kiện cụ thể hiện có của đơn vị chứ không dựa trên kết quả hoạt động thực tế của năm trước [5, tr.29] Đây là phương pháp lập dự toán phức tạp hơn do không dựa trên số liệu, kinh nghiệm có sẵn

b Tổ chức chấp hành dự toán thu chi

Chấp hành dự toán là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế tài chính, hành chính nhằm biến các chỉ tiêu thu chi ghi trong

dự toán ngân sách của đơn vị thành hiện thực Trên cơ sở dự toán ngân sách được giao, các đơn vị sự nghiệp tổ chức triển khai thực hiện, đưa ra các biện pháp cần thiết đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ thu chi được giao đồng thời phải có kế hoạch sử dụng kinh phí ngân sách theo đúng mục đích, chế độ, tiết kiệm và có hiệu quả

c Quyết toán thu chi

Quyết toán thu chi là công việc cuối cùng của chu trình quản lý tài chính Đây là quá trình kiểm tra, tổng hợp số liệu về tình hình chấp hành dự toán trong kỳ và là cơ sở để phân tích, đánh giá kết quả chấp hành dự toán từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho các kỳ tiếp theo Để có thể tiến hành quyết toán thu chi, các đơn vị phải hoàn tất hệ thống báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách

1.2.2 Cơ chế tài chính trong đơn vị sự nghiệp

* Về đặc điểm chung:

* Đặc điểm cơ chế tài chính ở các đơn vị sự nghiệp công lập

tự đảm bảo và tự đảm bảo một phần chi phí hoạt động

* Đặc điểm cơ chế tài chính ở đơn vị sự nghiệp công lập do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động

1.3 NỘI DUNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

Bước 2: Kiểm tra và ký chứng từ

Là việc xác nhận tính chính xác, đúng đắn của các thông tin ghi trên chứng từ kế toán Các yếu tố đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ cần được chú ý xem xét như các yếu tố bắt buộc của chứng từ, tính chính xác, hợp lý của số liệu trên chứng từ, chữ ký của những người có liên quan, Trường hợp thông qua kiểm tra nếu phát hiện có sai sót thì kế toán nhất thiết phải yêu cầu cá nhân, tổ chức lập chứng từ bổ sung, sửa đổi hoặc từ chối thanh toán

Bước 3: Sử dụng chứng từ và bảo quản chứng từ

Sau khi được kiểm tra, các chứng từ được phân loại theo địa điểm phát sinh, theo tính chất của các khoản thu, chi, Việc ghi sổ kế toán phụ thuộc vào hình thức sổ kế toán tại đơn vị

Tóm lại, trên cơ sở yêu cầu chung về tổ chức chứng từ kế toán, dựa vào đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý cụ thể, mỗi đơn vị sự

nghiệp cần tổ chức chứng từ cho phù hợp, cung cấp thông tin kịp thời

và hiệu quả cho quá trình quản lý

1.3.2 Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán

Theo Luật Kế toán (Điều 24) qui định “đơn vị phải căn cứ vào

hệ thống tài khoản kế toán do Bộ Tài chính qui định để chọn hệ thống tài khoản kế toán áp dụng ở đơn vị”[13,tr11]

Để xây dựng hệ thống tài khoản kế toán khoa học và có tính thực tiễn thì các đơn vị sự nghiệp cần quan tâm đến các nội dung cụ thể sau:

Thứ nhất, Xây dựng hệ thống tài khoản phục vụ kế toán tài chính

trong đó cần xác định danh mục tài khoản kế toán đơn vị sử dụng

Thứ hai, Xây dựng hệ thống tài khoản phục vụ kế toán quản trị Thứ ba, Xây dựng nội dung, kết cấu cho tài khoản

1.3.3 Vận dụng hình thức sổ kế toán trong đơn vị sự nghiệp

Thông thường những nội dung chính trong tổ chức hệ thống sổ

kế toán trong đơn vị sự nghiệp bao gồm:

- Lựa chọn hình thức kế toán:

- Lựa chọn chủng loại và số lượng sổ kế toán

- Xây dựng, thiết kế qui trình ghi chép sổ kế toán:

- Tổ chức quá trình ghi chép vào sổ kế toán:

- Tổ chức quá trình bảo quản, lưu trữ sổ kế toán

Hiện nay, các đơn vị sự nghiệp đều phải mở sổ kế toán, ghi chép, quản lý, bảo quản và lưu trữ sổ kế toán theo quy định của Luật

kế toán và Quyết định số 19/2006/QĐ- BTC ngày 30/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chế độ kế toán sự nghiệp Theo quy định hiện hành, tùy vào điều kiện và đặc điểm của đơn vị có thể lựa chọn một trong các hình thức kế toán:

Hình thức kế toán Nhật ký – Sổ Cái

Hình thức kế toán Nhật ký chung

Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ

Hình thức kế toán trên máy vi tính

1.3.4 Lập báo cáo tài chính và quyết toán trong đơn vị sự nghiệp

Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách dùng để tổng hợp tình hình về tài sản, tiếp nhận và sử dụng kinh phí ngân sách của Nhà nước; tình hình thu, chi và kết quả hoạt động của đơn vị sự nghiệp trong kỳ kế toán Cung cấp thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu cho việc đánh giá tình hình và thực trạng của đơn vị, là căn cứ quan trọng giúp cơ quan Nhà nước, lãnh đạo đơn vị kiểm tra, giám sát điều hành hoạt động của đơn vị

Các đơn vị sự nghiệp công lập tổ chức bộ máy kế toán theo quy định tại Điều 48 Nghị định số 128/2004/NĐ-CP ngày 31/5/2004, các đơn vị kế toán cấp I, II gọi là đơn vị kế toán cấp trên, các đơn vị

kế toán cấp II, III gọi là đơn vị kế toán cấp dưới, đơn vị kế toán cấp dươi đơn vị kế toán cấp III (nếu có) gọi là đơn vị kế toán trực thuộc

* Tổ chức ứng dụng CNTT vào công tác kế toán

Ứng dụng CNTT vào kế toán thực chất là việc áp dụng phần mềm kế toán, tức là áp dụng chương trình dùng để xử lý các công việc kế toán một cách tự động, từ khâu nhập chứng từ, tổng hợp số

liệu, ghi sổ kế toán và kết xuất các báo cáo

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Tổ chức công tác kế toán khoa học sẽ góp phần quan trọng vào quá trình thu thập, xử lý thông tin phục vụ tốt cho quá trình quản lý ở các đơn vị

Nội dung Chương 1 trình bày những nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất: Khái quát chung về đơn vị sự nghiệp thông qua các

nội dung: Khái niệm, đặc điểm hoạt động, phân loại đơn vị sự nghiệp

và nêu được đặc điểm hoạt động tài chính tại các đơn vị sự nghiệp về nội dung quản lý tài chính và cơ chế tài chính trong đơn vị sự nghiệp

Thứ hai: Khái quát và hệ thống hóa nội dung cơ bản của công

tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp: Tổ chức chứng từ kế toán, tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán, vận dụng hình thức sổ kế toán và lập BCTC và quyết toán trong đơn vị sự nghiệp

Các nội dung trên đều có tính logic và quan hệ mật thiết với nhau tạo thành cơ sở lý luận cơ bản về công tác kế toán tại các đơn vị

sự nghiệp Đây sẽ là nền tảng lý luận khi tác giả đi vào phân tích thực trạng cũng như đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam