kĩ năng đọc

kĩ năng đọc, cải tiến tốc độ đọc hiểu

Kỹ năng đọc

TS Phan Gia Anh Vũ

Don't Study Harder, Study SMARTER!

Cải thiện tốc độ đọc -

hiểu

 Phương pháp đọc

 Xây dựng nền tảng trước khi đọc:

 Đề tài của bài đọc, hoặc quyển sách đang đọc là gì?

 Vấn đề nào đang được nêu ra?

 Tác giả đã kết luận gì về vấn đề ấy?

 Những lý do nào được đưa ra để chứng minh cho quan điểm của tác giả?

 Người viết dùng sự thật, lý thuyết hay niềm tin của bản thân?

Cải thiện tốc độ đọc -

hiểu

 Phương pháp đọc

 Hãy là người đọc có cân nhắc:

 Trung thực với bản thân

 Tránh sự chi phối

 Biết vượt qua vướng mắc

 Đặt câu hỏi

 Xây dựng phán đoán trên bằng chứng cụ thể

 Tìm mối quan hệ nối kết các sự việc

 Có tư duy độc lập

 Học thuộc từ vựng bằng cách nói to từ đó lên

 Cảm nhận văn thơ bằng cách diễn đạt như trong kịch

 Hiệu đính bài viết bằng cách đọc to lên

 Giải toán bằng cách nói nhẩm từng bước để dần dần đi đến đáp án

 Bạn có dùng tự điển tiếng Việt?

 Nắm được từ gốc, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa… sẽ giúp hiểu được ý của tác giả nhanh hơn

Tìm hiểu nội dung

sách khi đọc

 Những phần quan trọng

 Lời giới thiệu

 Làm quen với tác giả

 Cơ hội để tranh luận với tác giả

 Tìm được những thông tin có giá trị về nội dung của sách

Tìm hiểu nội dung

Tìm hiểu nội dung

Tìm hiểu nội dung

Tìm hiểu nội dung

Tìm hiểu nội dung

 Câu hỏi, hoặc các hướng dẫn đọc của giáo viên

 Xem đoạn đầu và cuối

 Xem phần tóm tắt

Ví dụ

 Chương I: Nhận thức đúng đắn về chế độ thi cử

1 Việc thi cử có tác dụng rất tích cực và quan trọng

2 Thi cử là hình thức chủ yếu để đánh giá thể chế giáo dục

3 Thi cử có tác dụng hết sức quan trọng trong việc đào tạo và

sử dụng nhân tài

4 Phải có thái độ đúng đắn đối với việc thi tốt nghiệp phổ

thông trung học

Tìm hiểu nội dung

 Có tổ chức thông tin tốt hơn

 Khởi động trí não  đọc được lâu, bền bỉ hơn

 Khắc phục tính “ỳ” của trí óc

Tìm hiểu nội dung

sách khi đọc

 Phương pháp SQ3R

 Đặt câu hỏi

 Biến tiêu đề thành câu hỏi

 Đọc các câu hỏi ở cuối bài

 Nhớ lại những gì giáo sư nói khi giao bài cho bạn

 Mình đã biết gì về vấn đề này rồi?

Tìm hiểu nội dung

sách khi đọc

 Phương pháp SQ3R

 Đặt câu hỏi

 Đoạn văn này muốn nói điều gì? Ví dụ

 Có những chi tiết nào quan trọng, hỗ trợ cho ý chính?

 Ví dụ này giúp gì cho ý chính không?

 Tác giả đưa ra những dẫn chứng nào?

 Đoạn văn này có phù hợp với nội dung của chương không?

 …

Tìm hiểu nội dung

sách khi đọc

 Phương pháp SQ3R

 Đọc

 Tìm câu trả lời cho các câu hỏi đã nêu

 Trả lời các câu hỏi đầu và cuối chương

 Đọc lại chú thích dưới tiêu đề, biểu đồ, hình minh hoạ…

 Chú ý tất cả các từ in đậm hay in nghiêng

 Đọc các hướng dẫn về biểu đồ

Tìm hiểu nội dung

Tìm hiểu nội dung

Tìm hiểu nội dung

 3 trong 1: Nhìn, nói, nghe

 4 trong 1: Nhìn, nói, nghe, viết

Tìm hiểu nội dung

Tìm hiểu nội dung

Dùng sách học, làm một bản biểu nội dung, trong

đó liệt kê toàn bộ tiêu đề, đề mục chính phụ Làm một bản đồ thông tin Tập nhớ lại và nói to bài học trong lúc nhìn vào bản đồ thông tin

Ghi chép trong lúc đọc

 Hệ thống chuẩn

 Đóng khung: những từ chuyển tiếp, thứ tự

 Đặt câu hỏi ở những chỗ chưa hiểu rõ

 Ghi ý kiến sau khi đọc xong

Ghi chép trong lúc đọc

 Ví dụ:

Dân số châu Âu tăng nhanh trong thế kỷ XVIII Bệnh truyền nhiễm và nạn đói đã dần dần biến mất Người dân châu Âu sống lâu hơn

Ghi chép trong lúc đọc

 Hệ thống ghi chép bên lề sách

 Hệ thống ghi chép rời

Trước những kết quả nghiên cứu có vẻ khá hiển nhiên, chúng ta thường nói “Cái đó không làm

nghiên cứu cũng biết” Thói quen suy nghĩ kiểu

“không làm nghiên cứu cũng biết” vô tình làm cho chúng ta thụ động, chỉ khoanh tay nhìn thế giới,

mà không chịu khó tìm tòi và đào sâu suy nghĩ

Thói quen này còn là một hàng rào cản trở tiến bộ khoa học, bởi vì nói như thế là mặc nhiên công

nhận một giả định rằng những gì mình biết là chân

lí, không cần làm gì thêm Vả lại, vấn đề không

phải đơn thuần là biết hay không biết, mà là định lượng cái biết của mình bao nhiêu, biết như thế

nào, biết từ đâu Nói tóm lại, phải có một văn hóa khoa học trong học hành, hoạt động khoa học

Theo định nghĩa của giới xã hội học, văn hóa bao gồm những qui ước, giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra và tích lũy trong quá trình tương tác giữa con người và môi trường tự nhiên Hoạt động khoa học dựa vào một số qui trình, qui ước đã được cộng đồng quốc tế chấp nhận và lấy làm chuẩn, và do đó hoạt động khoa học tạo nên văn hóa khoa học Chẳng hạn như trong khi làm thí nghiệm, tất cả các dữ liệu liên quan đến

phương pháp, số liệu, hình ảnh, hay nói chung kết quả đều phải được ghi chép cẩn thận trong nhật kí thí nghiệm, và nếu cần phải có một đồng môn kí vào nhật kí

Tất cả các kết quả phải được trình bày trong các buổi họp hàng tuần trước đồng nghiệp và được

“soi mói” cẩn thận Hay trong thực hành lâm sàng, bác sĩ phải trình bày những ca bệnh mình phụ

trách trong buổi họp giao ban, để các đồng nghiệp khác bàn luận Đó là một khía cạnh của văn hóa khoa học.

 Một số vấn đề của tiếng Việt trong khoa học

Theo A.I.Pumpjanski, chỉ báo ngôn ngữ đặc trưng nhất của thời đại phát triển loài người hiện nay là ngôn ngữ khoa học và phong cách chức năng của nó trong văn bản khoa học Phạm vi sử dụng của ngôn ngữ khoa học và phong cách chức năng của nó được mở rộng tỉ lệ với nhịp độ tăng trưởng của tiến bộ khoa học - kĩ thuật Hiện nay,

việc mô tả các hệ thống ngôn ngữ hiện đại không còn có

ý nghĩa nếu không tính đến ngôn ngữ khoa học và vai trò của nó trong cuộc sống xã hội hiện đại [8]