Hoa viên kì ngộ tập - gốc gác và sáng tân doc

Hoa viên kì ngộ tập - gốcgác và sáng tân Tiểu Hoàn tuy có góp mặt trong “chiến dịch tình ái” của Đình Chương, nhưng là nhân vật phụ; loại bỏ nhân vật này vì thế không ảnh hưởng gì đáng k

Hoa viên kì ngộ tập - gốc

gác và sáng tân

Tiểu Hoàn tuy có góp mặt trong “chiến dịch tình ái” của Đình Chương, nhưng

là nhân vật phụ; loại bỏ nhân vật này vì thế không ảnh hưởng gì đáng kể đến diễn tiến của truyện Nhưng Vu Vân lại hoàn toàn khác, là người có vai trò quan trọng trong các cuộc tình ái của Đình Chương, xuất hiện trong nhiều tình tiết và thời khắc quan trọng, là người đầu tiên quan hệ với Sinh, tạo điều kiện cho Sinh tiếp cận với Phượng, tham mưu cho Sinh sách lược chinh phục đối tượng Thậm chí sau khi đã chết, lúc truyện sắp đi đến hồi kết thúc, Vu Vân vẫn hiện về gặp Đình Chương trong giấc mộng, thông báo việc tương lai, thổi vào truyện chút không khí kì ảo, huyễn hoặc Do vậy, khi tác giả Hoa viên kì

ngộ tập cắt bỏ nhân vật này sẽ tạo ra những “khoảng trống”, và với những

khoảng trống đó, trật tự các sự kiện có thể phải thay đổi khá lớn Dường như không muốn rơi vào hoàn cảnh đó, tác giả Hoa viên kì ngộ tập đã nghĩ ra một biện pháp ổn thỏa, “lưỡng toàn kì mĩ”, đó là cho nhân vật Lan đồng thời kiêm hai vai diễn của Vu Vân là Loan nương

Trong truyện Tầm Phương nhã tập, quan hệ giữa Vu Vân và Loan nương

là dì cháu, là giữa con gái với vợ của cha Thêm vào đó, khi Đình Chương xen vào cuộc, ngoài các quan hệ trên, giữa hai người còn là tình địch Do ghen tuông, nghi ngờ Vu Vân cướp đoạt tình yêu của mình nên khi có sứ giả từ nơi cha nàng đang chinh chiến về nhà, Loan hối lộ sứ giả, giả truyền lệnh cha đòi

Vu Vânđến nơi chiến sự, rồi sau đó, vì nhớ nhung sầu muộn, Vu Vân chết tại nơi xa Trong cái chết đó, cố nhiên Loan chịu trách nhiệm liên đới Do vậy, cho

nhân vật Lan nương kiêm hai vai của Vu Vân và Loan nương không những lấp đầy những khoảng trống do sự vắng mặt của Vu Vân tạo ra, mà còn xóa đi cái tội lỗi hiển nhiên mà Vu Vân và Đình Chương đã phạm phải Điều này khiến cho cuộc dấn thân của nhân vật chính vào các cuộc tình ái lộ rõ nét tài tử giai nhân; hình tượng các nhân vật đẹp hơn, trong trẻo, thuần chất tài tử giai nhân,

và như vậy dễ được chấp nhận hơn

Sau khiđã cắt bỏ (nhân vật Tiểu Hoàn) và dùng biện pháp đóng thế, các nhân vật tham gia câu chuyện tình ái chuyển đổi tương đương từ Tầm Phương

nhã tập sang Hoa viên kì ngộ tậpnhư sau:

Ngô Đình Chương = Triệu Kiệu

Vu Vân + Phượng = Lan

Phượng = Huệ

Xuân Anh = Xuân Hoa

Thu Thiềm = Thu Nguyệt

Ở Tầm Phương nhã tập, cuộc tình của Ngô Đình Chương là cuộc tình tay

bảy Sang Hoa viên kì ngộ tập, do đã cắt và gộp, nên cuộc tình của Triệu Kiệu chỉ còn là cuộc tình tay năm Nhân vật Lan do kiêm hai vai diễn của Vu Vân và Loan nên chính là hai trong một; nhân vật bị loại bỏ thực sự chỉ có Tiểu Hoàn

Trong Hoa viên kì ng ộ tập, số lượng nhân vật tuy giảm, nhưng là giảm theo

hướng “tinh tuyển” Do vậy, yếu tố sắc dục vẫn được đảm bảo một cách tương đối nguyên vẹn

Có thể nói Tầm Phương nhã tập vừa có yếu tố tài tử giai nhân lại vừa có tính chất sắc dục Đầu truyện, Ngô Đình Chương được giới thiệu là người học rộng, có tài nhả ngọc phun châu, nhưng liền sau đó, do bị cuốn vào các cuộc tình ái liên miên, lại phạm cả những điều cấm kị, rốt cục, yếu tố sắc dục thì mạnh mà yếu tố tài tử giai nhân lại lu mờ Đến Hoa viên kì ngộ tập, cốt truyện

gọn nhẹ và tập trung, nhân vật được tinh giản, ngôn từ được nhã hóa, thêm vàođó tác giả lại tăng cường thêm cho truyện một số lượng khá lớn thơ từ nên yếu tố tài tử giai nhân nổi bật lên bên cạnh yếu tố sắc dục; do vậy đã mang lại hiệu quả nghệ thuật thực sự cho tác phẩm và cũng phù hợp với tâm lí tiếp nhận của người Việt

Tiếp thu cốt truyện từ tác phẩm Tầm Phương nhã tập, tác giả Hoa viên kì

ngộ tập đã thể hiện sự dụng công của mình qua việc loại bỏ một số tình tiết và

nhân vật, lôgích lại câu chuyện ở một số tình tiết, thay đổi một số yếu tố về nhân danh,địa danh, thời đại… theo hướng Việt hóa, biến một truyện vốn là tiếp thu và viết lại từ tác phẩm Trung Quốc thành một tác phẩm thuần Việt Hoa

viên kì ngộ tập là một dạng “cố sự tân biên”, nhưng tân biên bằng chữ Hán,

không hề chuyển thể nên sự phóng tác chỉ khuôn trong một phạm vi nhất định, các chi tiết vay mượn hãy còn rất lớn Với Lưu sinh mịch liên kí, Hoa viên kì

ngộ tập chỉ vay mượn một số chi tiết riêng lẻ thì với Tầm Phương nhã tập, sự

vay mượn không chỉ dừng lại ở con số một vài mà là hàng loạt, hàng loạt tình tiết gần như nguyên vẹn Dưới đây chỉ xin dẫn ra một số ít tình tiết có liên quan đến tính sex, yếu tố được các nhà nghiên cứu cho là “độc đáo”

TẦM PHƯƠNG NHÃ

TẬP

HOA VIÊN KÌ NGỘ TẬP

Anh im lặng hồi lâu rồi

đáp:

- Loan nương là người

biết thơ ca, chẳng bằng chàng

hãy làm một bài từ để thăm dò

xem sao

Sinh nói:

- Phải lắm!

Bèn cùng Anh đến thư

các Sinh đang ngẫm nghĩ tìm ý

tứ, thấy Anh đứng bên, mắt long

Nguyệt im lặng hồi lâu rồi đáp:

- Huệ nương là người biết chữ, chàng hãy làm một bài thơ chuyển tới xem sao

Sinh nói:

- Hay lắm

Bèn cùng Nguyệt

ra vườn

Sinh vừa tìm bút

lanh, tóc mây tha thướt, đôi bên

nhìn nhau, niềm dục trỗi dậy

Sinh liền nói với Anh:

- Hứng thơ chưa tới,

hứng xuân đến trước, biết sao

đây, sao đây!

Sinh bèn kéo Anh đến

bên gối

vừa suy nghĩ, nhìn thấy Nguyệt mắt long lanh, tóc mây tha thướt, bèn vứt bút nói rằng:

- Tứ thơ chưa đến,

tứ xuân đến trước Nàng chính là bài thơ của ta

Sinh bèn kéo nguyệt đến bên gối

… Phượng nói:

- Thiếp không phải

người bội tín, nhưng thấy chàng

bệnh vừa khỏi, trong lúc chìm

đắm mây mưa, liệu có thể kìm

chế được ư! Nếu có điều không

như ý, tuy nói là yêu chàng, thực

ra là hại chàng đó Thiếp nỡ lòng

sao?

Sinh nghe Phượng nói

êm tai, cũng không nỡ cưỡng

đoạt

Huệ bèn ôm vào lòng mà nói:

- Thiếp há phải người bất cận nhân tình ru? Nhưng chàng bệnh nặng vừa thuyên giảm, không thể vội vàng đam mê việc mây mưa Nay nếu như giữ chữ tín với lời hôm nọ thì

ví như người đang ốm mà bắt gánh nặng đi xa, há chẳng phải là cố tình hại chàng đó ư? Sao chàng không lượng xét

Sinh nghe lời Huệ càng cảm thấy trân trọng Lúc này không nỡ cưỡng đoạt

Nói xong cố sức đẩy

Phượng xuống gối Phượng cũng

không dám cưỡng lại, cứ mặc

cho Sinh cởi bỏ y phục Trong

Nói xong cố sức đẩy Huệ xuống gối Huệ cũng không cố chống cự

Trong đệm phù

chăn phỉ thúy, hải đường máu

nhuộm; trên gối tử ương, nhụy

quế hương bay Tình nồng đượm,

mặc sức vứt tung hài tất; hứng

dâng tràn, quản chi bời rối tóc

mây Sinh yêu Phượng đẹp, mỉm

cười khoan thai; Phượng thương

Sinh bệnh, thẹn thùng khép nép

[…]…

Đêm ấy, Sinh mê mải vì

dục tình, sắp canh năm mới ngủ

Đến khi mặt trời chiếu hồng song

cửa mà Sinh với Phượng còn kề

má say sưa Thu Thiềm sợ có

người đến bắt gặp, bèn vén màn,

khẽ nói:

- Dương Đài còn chưa

tỉnh sao?

Sinh và Phượng giật

mình choàng tỉnh, chỉnh trang y

phục rồi dậy

dung hải đường máu nhuộm, dưới chăn phỉ thúy, đan quế hương bay Mày ngài liên hồi chớp chớp mặc cho bướm lượn săn tìm, mắt phượng lim dim

mơ màng, không cấm ong bay hút mật Xiêm màu phấp phới khác nào mưa trút hoa sen, tóc mây rối bời, hệt như gió thổi cành dương Thật là một khắc ngàn vàng, chỉ giận đêm vui quá ngắn

Đêm ấy, Sinh đã

mê mẩn vì tình, cho mãi đến khi mặt trời chiếu hồng song cửa mà Sinh với Huệ nương còn chụm đầu áp má say sưa

Thu Nguyệt vén màn, khẽ nói:

- Dương Đài còn chưa tỉnh sao?

Huệ mới giật mình thức dậy Sinh cũng từ biệt

ra về

Rượu xong, Sinh muốn

cầu hoan với Phượng, Phượng từ

chối, thưa rằng:

- Mọi việc phải nhường

Tối hôm ấy Sinh đến phòng Huệ, sai Nguyệt mời Lan vào trướng gấm Sinh muốn cầu hoan với Huệ, Huệ thưa:

bậc tôn trưởng, thiếp đây nào

dám

Sinh quay sang Loan,

Loan khẽ nói:

- Lễ dâng người mới,

không thể tiếm lạm

Hai người nhường nhau

hồi lâu, Sinh cũng không thể nghĩ

ra cách nào vẹn toàn, bèn nói:

- Loan không đố kị,

Phượng chẳng thiên tư, cả hai

kiêm thành, cũng nên kiêm ái

Rồi một tay kéo tay

Loan, một tay vỗ vai Phượng,

cùng vào trong màn là Hai nàng

tuy kìm chế dục tình, nhưng rồi

cũng đều bị Sinh cuốn vào dục

hứng Đêm ấy cùng gối gối dài,

đắp chăn lớn, hai mĩ nữ, một nam

nhân, cuộn tròn như rắn ấp, sát

cạnh tựa chim liền cánh, chừng

chẳng còn biết Sinh là Sinh, Loan

Phượng là Loan Phượng nữa

- Mọi việc phải nhường bậc tôn trưởng, thiếp không dám hưởng trước

Sinh ôm Lan vào lòng, cầu hoan với Lan Lan cũng ngượng ngùng:

- Thiếp không dám!

Hai người nhường nhau hồi lâu, Sinh cũng không thể tự chủ được nữa bèn một tay kéo lấy vai Lan, tay kia mân mê vú Huệ, mặc sức đùa cợt trong chăn phỉ thúy, tận hưởng cuộc hoan lạc trong cõi nhân gian, không biết Sinh

là Sinh, Lan Huệ là Lan Huệ nữa

Loan hẹn Phượng cùng

mang rượu đến chúc mừng Sinh

Đến nơi, Sinh nói:

- Dịp may khó gặp,

không thể chỉ vui riêng mình,

như nàng Anh và nàng Thiềm,

cũng nên góp mặt

Hai nàng đều đồng ý

Sinh nói:

- Đối ẩm trước hoa, vào xuân dưới trăng

có thể gọi là việc vui thú trên đời đó Nhưng ta nay được cuộc gặp gỡ tốt lành này, thì cô Hoa cô Nguyệt quả là có công Đêm nay

hãy cùng các cô chung vui, hai nàng thấy thế nào?

Hai nàng đều đồng ý

Sinh hứng tình không thể

kìm được, muốn cầu hoan với

Phượng Phượng nói:

- Trong ánh trăng tỏ

ngời, sao có thể làm chuyện ấy!

Sinh nói:

- Quảng Hàn muốn vậy

mà chẳng được, há lại ghen với

nhau ru?

Liền cùng Phượng giao

hoan giữa đệm Xong, Anh đốt

thêm hương, Thiền rót thêm

rượu, Loan dậy chúc mừng Sinh

Sinh nói:

- Hãy đợi vui xong rồi

cùng uống, nên chăng?

Bèn cợt nhả với Loan,

Loan cũng không phản đối Sinh

nhân đó được giải phần tửu hứng

Song e ơn huệ ban xuống không

đều, lại muốn cầu hoan với Anh

Anh nhân lúc Sinh giao hoan với

các nàng kia, tình đã phiêu bồng,

mặc chi Sinh tùy ý thích, không

hề gây khó khăn Thiềm xem tình

thế thì hẳn Sinh sẽ tìm đến mình

nên trốn trước Khi Sinh tỉnh dậy

Ca vừa xong thì Sinh kéo Huệ đè xuống Huệ nói:

- Trăng sáng giữa trời thế kia, sao có thể làm vậy?

Sinh nói:

- Bể biếc trời xanh cũng chiều lòng, Quảng Hàn muốn vậy mà không được, há lại ghen nhau sao?

Rồi đẩy ngã vào trong đệm, phỉ sức mây mưa Xong rồi sinh lại kéo Lan, Lan cũng không chống lại Bắt chước theo hình dáng chim vụ, phỏng học theo tư thái uyên ương, quả là niềm cực lạc trong cõi nhân gian Sau đó đến Xuân Hoa Lúc Xuân Hoa giao hợp với Sinh, lòng xuân rạo rực, mặc cho Sinh muốn làm gì thì làm, không

hề mảy may khó khăn Sau

đó đến Nguyệt, Nguyệt không chịu Sinh nói:

không thấy Thiềm đâu […]…

Tìm kiếm khắp chốn, thấy

Thiềm ở bên giàn hoa phù dung,

dưới cây hòe, Sinh cười nói:

- Nàng cố ý làm khó ta,

giờ trốn đi đâu!

Không đợi có gối chăn,

liền cùng Thiền vui cợt Sinh

đương cao hứng, lại có hơi men,

Thiềm không cự nổi Đương lúc

mải mê thì Loan Phượng và Xuân

Anh vừa đến, liền ngăn lại Đêm

ấy, Sinh uống say túy lúy, các

nàng đều uống say, canh năm

mới dứt, ai về phòng ấy

- Đất đai trong thiên hạ, mười phần ta đã

có được tám chín, nay chỉ còn mảnh đất nhỏ bằng viên đạn, sao dám chống cự vương sư?

Rồi bế vào trong đệm, mặc sức mây mưa

Hoa binh nguyệt trận, nhung mã tung hoành Giao hoan xong, Sinh lại cùng hai nàng đối ẩm Mãi đến khi trăng lặn sau núi, bất giác say mèm Các nàng vực chàng vào ngủ

Như vậy, Hoa viên kì ngộ tập là tác phẩm viết dưới ảnh hưởng của bộ tiểu thuyết Quốc sắc thiên hương thời Minh, trong đó ảnh hưởng của Lưu sinh

mịch liên kí và Tầm Phương nhã tậplà lớn nhất Lưu sinh mịch liên kí chỉ ảnh

hưởng tới Hoa viên kì ngộ tập ở một số tình tiết lẻ tẻ Tác phẩm chính yếu mà tác giả Hoa viên kì ngộ tập dựa vào là Tầm Phương nhã tập Song tuy bị ảnh hưởng sâu nặng bởi Tầm phương nhã tập nhưng Hoa viên kì ngộ tập không phải là sự tiếp thu y nguyên, toàn bộ mà chỉ là tiếp thu một bộ phận căn bản, cốt tủy của tác phẩm gốc, rồi tổ chức lại cốt truyện, cách tân theo hướng Việt hóa, giản hóa và nhã hóa Kết quả là đã tạo tác ra một tác phẩm mới có dáng dấp Việt Nam với cốt truyện gọn nhẹ và mạch lạc, nhân vật được tinh giản, yếu

tố sắc dục tuy vẫn đậm đặc nhưng đã được nhã hóa bởi yếu tố tài tử giai nhân, khiến truyện đôi chỗ miêu tả dục tình một cách bạo dạn, lộ liễu mà không gợi lên cho người đọc cảm giác tục tĩu, thô bỉ Trên căn bản, sự tiếp nhận và sáng tân của tác giả Hoa viên kì ngộ tập khiến cho tác phẩm tuy là “viết lại” nhưng nhiều chỗ đã vượt lên một tầm cao mới so với tác phẩm gốc./