XỬ TRÍ BỆNH NHÂN BỊ PHÙ I.. ĐỊNH NGHĨA : Phù là hiện tượng tăng thể tích gian bào.. Thể tích huyết tương có thể tăng hay không.. Các triệu chứng của phù thường là tăng cân không rõ nguy
Trang 1XỬ TRÍ BỆNH NHÂN BỊ PHÙ
I ĐỊNH NGHĨA :
Phù là hiện tượng tăng thể tích gian bào Thể tích huyết tương có thể tăng hay không Thể tích gian bào có thể tăng rất nhiều trước khi được nhận biết trên lâm sàng Các triệu chứng của phù thường là tăng cân không rõ nguyên nhân, nặng mặt, vòng bụng tăng, chân bị sưng và ấn lõm da
II PHÂN LOẠI:
Phù khu trú
Phù do rối loạn tuần hoàn tĩnh mach
Thuyên tắc tĩnh mạch: viêm tĩnh mạch chi dưới
Đè ép tĩnh mạch do u bướu, hạch: Ung thư
Suy dãn tĩnh mạch chi dưới
Phù do rối loạn tuần hoàn bạch mạch
Viêm mạch bạch huyết: Nhiễm trùng tại chỗ
Ký sinh trùng giun chỉ
Cắt bỏ vú và nạo hạch sau ung thư vú
Phù do viêm: cạnh một vùng viêm mhiễm cấp
Nhọt mủ
Phù mặt do Staphylococcus
Côn trùng đốt
Phù do viêm khớp: Goutte
Dị ứng : Phù Quincke
348
Trang 2Phù sau chấn thương kèm đau, di chuyển khó
Phù do ung thư : Bệnh Kaposi
Phù toàn thân
Phù do bệnh tim
Suy tim ứ huyết:
BS : Khó thở tư thế
Khó thở kịch phát về đêm
Khó thở khi gắng sức
Phù vùng thấp, hai bên, đối xứng
Gan to, tĩnh mạch cổ nổi
Ran ứ đọng hai phổi
TS: Bệnh tim
Bệnh màng tim
Viêm màng ngoài tim co thắt
Khó thở, mệt, phù bụng và chân
Mạch nghịch, dấu hiệu Kussmals Tiếng tim mờ
Viêm màng ngoài tim và tràn dịch
Đau ngực, khó thở, ho
Diên dục tim tăng, tiếng tim mờ
349
Trang 3X Quang, ECG, siêu âm tim giúp ích cho chẩn đoán
Phù do bệnh gan: phù vùng thấp, mềm trắng, ấn lõm
Viêm gan
Xơ gan: báng bụng, sao mạch, tuần hoàn bằng hệ có khikèm vàng da, lách to CLS: chức năng gan siêu âm
Phù do bệnh thận:
Viêm cầu thận cấp, mãn
Hội chứng thận hư
Suy thận
Phù dinh dưỡng
Thiếu protein
Thiếu vitamin B1 : Béribéri
Phù do nguyên nhân khác:
Phù trong thai kỳ:
Sinh lý : 3 tháng cuối do tử cung lớn chèn ép bụng
Bịnh lý: Nhiễm độc thai ngén :
Thai lần đầu, cuối thai kỳ, cao huyết áp
Phù nội tiết:
Cường Aldosterone
Thiểu năng tuyến giáp
Phù do thuốc:
NSAIDs
350
Trang 4Thuốc điều trị cao huyết áp:
Dãn động mạch: Minoxidil
Hydralazine Cloridine Methyldopa Guamethidine
Ức chế Ca++
Ức chế & adrenergic
Dẫn xuất Steroid:
Glucocorticoid
Estrogens
Progestins
Cyclosporine
Interlenkin 2
Phù chu kỳ không rõ nguyên nhân ở người phụ nữ : thường trước hay sau lúc dậy thì,
trước khi có kinh hay lúc sắp mãn kinh: phù nhẹ hai mắt cá chân, nhức đầu về sáng,
lo lắng, rối loạn kinh nguyệt
III CHẨN ĐOÁN:
Xác định phù khu trú hay toàn thân qua bịnh sử và lâm sàng
Ba nguyên nhân thường gặp nhất của phù toàn thân là suy tim ứ huyết, xơ gan và hội chứng thận hư
Cận lâm sàng:
Công thức máu
351
Trang 5Tổng phân tích nước tiểu: chú ý protein, trụ, hồng cầu Protid máu, Diện di protein, Lipid máu, chức năng gan T3, T4
X Quang phổi, ECG, Siêu âm
IV ĐIỀU TRỊ:
Điều trị nguyên nhân
Điều trị triệu chứng:
Tiết chế muối
Nghỉ ngơi
Lợi tiểu nếu có chỉ định
352