Hiệu ứng nhà kính Sự hiện diện của các chất ô nhiễm, đặc biệt là những chất khí gây hiệu ứng nhà kính, trong không khí trước hết ảnh hưởng đến quá trình cân bằng nhiệt của bầu khí quyển
Trang 1Chương 7
HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH
VÀ QUI HOẠCH ĐÔ THỊ
(Bài giảng điện tử Power Point)
7.1 Hiệu ứng nhà kính
Sự hiện diện của các chất ô nhiễm, đặc biệt là những chất khí gây hiệu ứng nhà kính, trong không khí trước hết ảnh hưởng đến quá trình cân bằng nhiệt của bầu khí quyển Trong số những chất khí gây hiệu ứng nhà kính, người ta quan tâm đến khí carbonic CO2 vì nó là thành phần chính trong sản phẩm cháy của nhiên liệu có chứa thành phần carbon Sự gia tăng nhiệt độ bầu khí quyển do sự hiện diện của các chất khí gây hiệu ứng nhà kính ngày nay đã được biết một cách tường tận
Thật vậy, ban ngày quả đất nhận năng lượng từ mặt trời và ban đêm nó bức xạ ra không gian một phần nhiệt lượng mà nó nhận được Phổ bức xạ nhiệt của mặt trời và vỏ trái đất trình bày trên các hình 7.1 và hình 7.2 Bức xạ mặt trời đạt cực đại trong vùng ánh sáng thấy được (có bước sóng trong khoảng 0,4-0,73µm) còn bức xạ cực đại của vỏ trái đất nằm trong vùng hồng ngoại (7-15µm)
Hình 7.1: Phổ bức xạ từ mặt trời Hình 7.2: Phổ bức xạ từ mặt đất
λ(µm 0,4 0,73
Vùng
thấy
được
0oC
30oC
Hồng ngoại
λ(µm)
Trang 2Hình 7.3: Hiệu ứng nhà kắnh
Các chất khắ khác nhau có dải hấp thụ bức xạ khác nhau Do đó, thành phần các chất khắ có mặt trong khắ quyển có ảnh hưởng đến sự trao đổi nhiệt giữa mặt trời, quả đất
và không gian Carbonic là chất khắ có dải hấp thụ bức xạ cực đại ứng với bước sóng 15Ìm, vì vậy nó được xem như trong suốt đối với bức xạ mặt trời nhưng là chất hấp thụ quan trọng đối với tia bức xạ hồng ngoại từ mặt đất Một phần nhiệt lượng do lớp khắ CO2
giữ lại sẽ bức xạ ngược lại về trái đất (hình 7.3) làm nóng thêm bầu khắ quyển theo hiệu ứng nhà kắnh (Serre)
Với tốc độ gia tăng nồng độ khắ carbonic trong bầu khắ quyển như hiện nay, người
ta dự đoán cứ mỗi thế kỷ, nhiệt độ bầu khắ quyển sẽ gia tăng khoảng 2ổC Sự ấm dần lên của bầu khắ quyển dẫn đến những hậu quả sau đây:
- Gây các hiện tượng bất thường của thời tiết
- Gia tăng nguy cơ xảy ra các thảm họa thiên nhiên
- Mực nước biển dâng cao, nhấn chìm những phần đất thấp ven biển
- Tăng diện tắch sa mạc hóa
7.2 Các biện pháp giảm nồng độ chất khắ gây hiệu ứng nhà kắnh
Để giảm nồng độ phát thải CO2, chúng ta phải sử dụng nhiên liệu có chứa thành phần C thấp thay thế dần các loại nhiên liệu hóa thạch truyền thống sử dụng trong các quá trình cháy nói chung
Mặt khác, việc sử dụng các nguồn năng lượng tái sinh như thủy điện, năng lượng gió, năng lượng mặt trời để tạo điện năng cung cấp cho phương tiện giao thông vận tải
và cấp nhiệt cho các quá trình công nghiệp là biện pháp tắch cực giảm chất khắ gây hiệu ứng nhà kắnh
Tăng diện tắch trồng cây xanh để hấp thụ khắ CO2 trong khắ quyển Trong chu trình này, carbon ở thể khắ trong CO2 sẽ biến thành carbon thể rắn trong thực vật nên hàm lượng CO2 trong khắ quyển giảm
Bức xạ mặt trời
Bức xạ m ặt đất Bức xạ m ặt trời Bức xạ m ặt đất
Lớp khắ gây hiệu ứng nhà kắnh
Trang 3Các biện pháp giảm chất khí gây hiệu ứng nhà kính đã là đối tượng bàn cãi của nhiều diễn đàn khu vực và thế giới Công ước Kyoto đã đặt ra chỉ tiêu cắt giảm mức độ phát thải chất khí gây hiệu ứng nhà kính Đây là cam kết lý tưởng của cộng đồng thế giới trong mục tiêu chung là bảo vệ môi trường Tiếc rằng công ước này không được Mỹ đồng thuận do những lợi ích của các tập đoàn công nghiệp
7.3 Qui hoạch đô thị trên quan điểm giảm ảnh hưởng của hiệu ứng nhà kính
Bài giảng điện tử sau đây sẽ giới thiệu cho sinh viên những kiến thức cơ bản về qui hoạch đô thị nhằm giảm tác động do hiệu ứng nhà kính gây ra Nội dung của bài giảng gồm:
- Nguyên lý hiệu ứng nhà kính, những ứng dụng trong thực tiễn của hiện ứng này và hiện tượng ấm dần lên của bầu khí quyển
- Quan điểm qui hoạch đô thị nên được xem xét theo thứ tự: diện tích trồng cây xanh, hệ thống giao thông công cộng, nhà ở và cơ sở hạ tầng khác
- Lựa chọn kiểu nhà, vật liệu xây dựng và kiến trúc thành phố
Bài giảng cũng minh họa qui hoạch thành phố của các nước công nghiệp phát triển, các nước đang phát triển để sinh viên có ý tưởng nhất định trong hoạt động nghề nghiệp về sau
