Các trận không chiến trên bầu trời Việt nam pot

Trước đây, khi tài liệu mật về tỷ lệ thắng khủng khiêp của phía Liên Xô chưa giải mật, người ta cũng rất khôn ngoan khi nói về không chiến ở chiến tranh này, những box chúng ta không phả

History E-Books: HD300306008

Compile by Rosea Các trận không chiến trên bầu trời Việt Nam

Chiến thuật mới của Mig

Trang 127-128

Thời tiết tháng 8/1967 thật tốt, nên KQ và HQ tiếp tục các cuộc không kích quyết liệt Phần lớn

nỗ lực tập trung vào Route Package VI chống lại các đường liên lạc, đặc biệt là 2 đường xe lửa chạy đông bắc và đông tây từ Hà nội sang TQ và hệ thống vận tải từ Hà nội đến cảng Hải phòng Mig không hoạt động mạnh kể từ tháng 6, và cho đến lúc đó các đơn vị không thấy có dấu hiệu nào của chiến thuật mới Nhưng, thật không may, họ đã nhầm

Ngày 23 tháng 8, 1967, một lực lượng lớn gồm 9 phi đội 105 và 4 phi đội F4 (1 chống Mig

(MigCap) và 3 cường kích) tấn công ga Vinh Yên F105 tấn công trước, có F4 MigCap ở trái sau

và 3 biên đội F4 ném bom bay theo đội hình chữ V ngay đằng sau THời tiết tốt, trần mây 25,000 feet (overcast)

Lực lượng tấn công không biết đã có 2 Mig21 xuất phát từ Phúc Yên, bay thấp chặn đánh Mig bay gần mặt đất (stay in the ground cluster [1]) để tránh bị rada máy bay Mỹ phát hiện, nhưng tín hiệu transponder của nó đã bị thiết bị QRC-248 trên một chiếc EC-121 đang bay vòng nhận được CHiếc EC-121 thông báo vị trí của Mig, nhưng đơn vị hỗ trợ không có phản ứng

Khi dẫn đường mặt đất thấy MIg đã ở bên sườn của đội hình ném bom, và ngoài tầm của F4 MigCap, họ ra lệnh Mig vọt lên 28,000 feet (kqndvn ~ 9,000m), đưa Mig vượt trên trần mây và ở sườn của một trong các phi đội ném bom, trong khi vẫn không bị rada của F4 phát hiện Mig21 tiếp cận lực lượng, và theo lệnh của dẫn đường mặt đất, họ đâm xuyên trần mây với tốc độ cực nhanh vào phi đội Ford, một trong 3 phi đội F4 ném bom bay phía sau đội hình chính Mig tấn công bằng tên lửa Atoll; Cảnh báo đầu tiên mà F-4 nhận được là khi số 3 thấy một tên lửa bắn trúng số 4, biến nó thành một quả cầu lửa Cùng lúc đó, số 2 thấy một tên lửa Atoll bay sượt bên cạnh và phá huỷ số 1

Mig bay thoát không bị tổn thương (unscathed)

Nhưng trận đánh vẫn chưa hết; trên khu vực mục tiêu, thêm nhiều Mig21 và Mig17 tấn công với chiến thuật conventional Một F-4 phóng tên lửa Aim-7 vào một F4 khác mà nó nhận lầm là quân địch, nhưng đã kịp tắt rada (break lock) trước khi tên lửa trúng mục tiêu Một F4 nữa bị cao xạ bắn rơi Số 3 của biên đội Ford hết dầu khi chưa bắt kịp máy bay tiếp dầu, khiến tổng số máy bay

bị mất là 4 chiếc, 3 trong số đó thuộc biên đội Ford Tổ bay của Ford 3 được đón về; ít nhất 3 dù

đã được nhìn thấy bung ra từ Số 1 và số 4, nhưng không ai trong các tổ bay được cứu thoát Cuộc tấn công chết chóc này của Mig21 lại càng gây bối rối khi sau đó các phi công biết đuợc bộ phận quân báo Mỹ đã quan sát được Mig luyện tập chiến thuật này từ 10 ngày trước đó, nhưng chẳng ai báo lại cho các phi đội Họ còn lo âu hơn nữa khi biết rằng đó chỉ là khởi đầu của sự thay đổi căn bản chiến thuật của Mig 21 KQ Bắc Việt

Ở bên HK100 đã có lần nói về cái này rồi Cuộc không chiến trên không ở Triều Tiên diễn ra rất khốc liệt Ban đầu, Mỹ và đồng minh tuyên bố hạ được 10/1 máy bay Bắc TT và TQ Sau đó, Liên Xô thành lập một đơn vị đặc biệt tham chiến trực tiếp, các phi công bắt buộc nói tiếng TT hay TQ Tỷ lệ được mất của đơn vị này lên đến gần 10/1 Tỷ lệ này thực tế còn cao hơn nữa, vì đây là các con số được hai bên công nhận khi Liên Xô giải mật tài liệu Thực tế cao hơn vì Mỹ chỉ công nhạn máy bay bmất do không chiến khi máy bay rơi tại trận, còn nếu máy bay lê lết ra khỏi không gian trận đánh thì Mỹ tính là tai nạn Do đó, có sự chênh lệch con số máy bay Mỹ bị máy bay Liên Xô hạ khoàng gần 1200 đến 1400 máy bay Mỹ và đồng minh mất, Liên Xô mấy vài chục cái Sau chiến tranh, có nhứng phi công hạ 24 chiếc, có nhứng đơn vị mà hầu hết phi công trở thành ace Trước đây, khi tài liệu mật về tỷ lệ thắng khủng khiêp của phía Liên Xô chưa giải mật, người ta cũng rất khôn ngoan khi nói về không chiến ở chiến tranh này, những box chúng ta không phải ai cũng có trình độ văn hóa như tác giả, do Liên Xô vừa ra khỏi chiến tranh, phi công

có trình độ cao rất nhiều, tướng chỉ huy không quân cũng giỏi, không thể có trận không chiến bại như vậy

Tỷ lệ thắng cao của Liên Xô được Mỹ và đồng minh cho là:

1, Liên Xô dùng mày bay tiêm kích đánh máy bay ném bom

2, Liên Xô thành lập một đơn vị nhiều phi công anh hùng giầu kinh nghiêm chiến đấu

Tuy thiếu tài liệu và cùng Liên Xô giữ tuyệt mật trận này, tránh để bọn xấu sử dụng để tuyên truyền ww3, nhưng nhiều phi công Mỹ lúc đó họ chiến đấu với phi công Nga, do các phi công Nga không thạo tiến nước ngoài và nói bằng tiếng mẹ đẻ

Như vậy, box cũng đã nói đến và tài liệu nước ngoài cũng nhiều, việc "F-86 của Mỹ đã hạ Mig-15 phần lớn do phi công Nga lái với tỉ lệ tiêu diệt 10:1 " là việc làm cố ý, rẻ tiền Thực tế đây là chiến tranh thắng lợi huy hoàng nhất của không quân Soviet Cũng do quá cay cú về thất bại này, những tài liệu mang nặng tính quảng cáo không hề ngượng mồn bôi bác bóp méo nó

Tài liệu này dù do chính người Tây phương viết nhưng họ lại đề cao không quân việt nam Nói chính xác là đề cao phi công và chỉ huy VN Họ cho rằng Không quân VN bé tí tẹo , vũ khí lạc hậu của Nga Nhưng vẩn tìm được cách đánh và hạ được quân đội đông hơn , hiện đại hơn và được huấn luyện kỹ Tài liệu như vậy tại sao không đăng ? nếu bảo vũ khí Nga là vô địch thủ , là

đi trước thời đại , là đỉnh cao của kỹ thuật quân sự vậy người vn ta có gì tài giỏi nào? xài đồ tốt đương nhiên là thắng đồ tồi dể dàng lắm thôi Nhưng thực tế là VN ta được trang bị vũ khí kém nhưng vẩn thắng Đấy là yếu tố con người Đại Tướng Võ Nguyên Giáp có nói : Vũ khí có hiện đại cũng chỉ là cổ máy , quan trọng là người sử dụng nó

Sách nói lên tính Anh Hùng của người VN thì nên dịch Tôi không hiểu tại sao có quá nhiều người sẵn lòng làm mọi thứ để bảo vệ danh dự tối cao của vũ khí Nga và quân đội Nga Tại sao không dùng bấy nhiêu đó tâm huyết để ca ngợi sự Anh hùng của dân tộc VN ta ? Tôi nói câu từ đáy lòng Ngày xưa tôi luôn nghĩ mổi vũ khí có thế mạnh và yếu riêng của nó không có vũ khí nào là vô địch Tôi thích một số đặc điểm của vũ khí Nga Nhưng từ ngày thấy ở đây vài người xem nó như thượng đế vì nó mà xảy ra chia rẻ nghiêm trọng trong room tôi thật sự không muốn nhắc đến ngay cả cái tên vũ khí Nga nữa Thời đại nay đã khác xưa , thông tin toàn cầu người ngu cũng đọc được rất nhiều và biết rất nhiều Vì nước Nga thân yêu mà ca ngợi thái quá chỉ đem đến kết quả ngược , làm người ta nhìn nước Nga như một cổ máy tuyên truyền mà thôi

Bác không quân cứ dịch di, việc ta thì ta cứ làm thôi

Các bác ở trên này cãi nhau làm gì, có gì chỉ tranh luận thôi, hề hề, mà tranh luận phải có luận

cứ làm người khác tâm phục khẩu phục chứ không phải chửi bới linh tinh Các bác cũng đừng phân biệt trong nước hay ngoài nước, kiểu gì chả là người VN và đều hướng đến 1 mục đích cuối cùng là vì VN thôi

Vài ý kiến, để box ngày càng phát

Hê hê công nhận bạn Phù đổng nói đúng Mình cũng có đôi chút cảm tình với nước Nga vì lớn lên hoàn toàn trong môi trường này mà Ngay cả bộ đồ chơi lắp ghép ở nhà mình cũng phần lớn

là xe tăng tàu bò của Nga chỉ có vài cái là của Mỹ , Pháp Nhưng càng được tiếp cận nhiều với thông tin toàn cầu đầu óc mình cũng sáng ra nhiều Và từ khi vào đây chứng kiến những phát

ngôn không biêt ngượng mồm của một số người làm mình càng ngày càng mất cảm tình với nước Nga nói chung và vũ khí Nga nói riêng Người ta gọi đấy là ép phê ngược, càng tuyên truyền lắm thì càng bị ghét

Trong 1 lần lướt qua 1 forum nước ngoài đề tài F-16 vs Mig29 câu chuyện dẫn đến A2A ở Triều Tiên, tôi thấy 2 phe Pro Nga và Pro Mỹ cãi nhau như mổ bò mà chẵng đi đến đâu Tôi thấy 2 phe đều có lý của nó Phe Nga nói diệt cả ngàn máy bay, quá đúng vì Mig của Nga nó gặp thằng nào

là nó độp thằng đó bất kể là F-86 hay thứ gì khác Ở Triều Tiên Mỹ và LHQ sử dụng rất nhiều

B-26, B-29, A-1H, F-8 để oanh tạc vào vị trí của BTT Ở WW2, B-29 thì hầu như Zero không "sờ" vào nó đc nhưng 6,7 năm sau thì là chuyện quá dễ với Mig-15 Về phía Mỹ đơn thuần chỉ là A2A giửa F và Mig nên số lg kill ít hơn Tỉ lệ Kill/Loss cả 2 phe đưa ra chắc chắn là phải bigmouth thôi thời nào chả thế Pilot Nga thay thế mấy chú nông dân China, Triều Tiên lái máy bay thì tình hình phải khác hơn trước chứ, Mỹ có 1 đối thủ xứng tầm hơn để đọ sức Pilot Mỹ có thể bị Pilot Nga, Tầu , TT bắn rơi thì VN mình cũng làm đc có thể còn hơn nữa Pilot Nga cũng vậy thôi, khi bí mật tham chiến ở Trung Đông cũng từng bị Israel bắn rơi ngay 5 cái sau đó lặng lẻ rút quân Nói chung là con người có hay có dở chớ có phải siêu nhân thần thánh gì đâu mà đánh nhau là thắng Bỏ qua chuyện này đi không thì nó là chủ đề, Bạn KQNDVN tiếp tục nhé cho anh em thưởng thức

MIG21 có một cái đặc biệt mà sau này F16 của Mỹ ra đời cũng rất chú ý đến

Mình có nhận xét chung thế này: cả Nga, Mỹ và Tây âu đều có vũ khí tốt!!! thời đại bây giờ ai có

gì tốt thì bên kia bắt trước Không như những năm 60-70 mỗi bên cố gắng theo đường riêng của minh Vấn dề chủ yếu là ai có nhiều tiền! Nga không mạnh về kinh tế nên chỉ những gì quan trọng nhất mới làm bằng hoặc vượt bên Mỹ và Tây Âu (nếu có khả năng!!!)

Mình tuy không hề biết Nga, xong có một số cảm tình với vũ khí của Nga vì cách giải quyết vấn

đề Bản thân người Đức thường tự cao tự đại, song cũng rất phục Nga về chuyện này Nếu có thành viên nào là kỹ sư thiết kế ở Đức có thể đồng ý với mình về chuyện này

Đúng như bạn nói, người Đức gần đây đầu tư qua Nga rất nhiều(chủ yếu là đặt văn phòng nghiên cứu).Ngay ông thủ tướng Đức trong bài phát biểu giới thiệu máy bay Airbus A380 cũng mong muốn Châu âu hợp tác kỹ thuật hơn nữa , nhất là với Nga

Tuy nhiên, vì tập tính lâu đời ( có lẽ do thiếu tiền) ngưòi Đức cũng có nhận xét "Công nghệ Nga nền tản là giải quyết vấn đề chứ không phải như chúng ta ( Tấy Âu, Mỹ) Công nghệ là để hoàng thiện hơn." Do vậy mà ta cũng thấy từ máy bay, tàu, cái gì Nga cũng có , nhưng nếu chụp hình

so sánh với đồ Âu , Mỹ thì không có tính thẩm mỹ, không có tư duy hoàn thiện

Tôi có coi 1 chương trình về tàu không gian Nga, phóng viên làm ctrình rất ngạc nhiên, ông ta thấy các ky sư gia cố các mối nối bên trong tên lửa bằng dây kẽm ( điều không tưởng ở Châu Âu) và ông ta phát biểu: " Như vậy mà người Nga đã lên vũ trụ đầu tiên, trong khi chúng ta đặt

ra 1 loạt tiêu chuẩn cho an toàn kỹ thuật mà vẫn chưa có phi thuyền riêng (EADS)

, sao lại căt topic cãi nhau đi Em hồi này bận quá, thính thoảng mới vào nét được, vào rồi chả thấy chỗ chơi đâu

Không chiến quá tầm nhìn: chiến tranh bảo vệ bầu trời miền bác là chiến tranh đầu tien sử dụng thứ này Tất cả đều mới, đề chưa thử nghiệm, bất ngờ.

Chúng ta đã nhiều lần nói về chiến tranh trên không, Miền Bắc

http://ttvnol.com/Quansu/152012.ttvn

http://www.acepilots.com/vietnam/viet_aces.html

Trong chuyện này thì bác chiangshan đóng gop rất nhiều công Không hiểu có phong chức cho bác đóng nhiều công nhất cho chuyện này được không

Nhưng em có ý riêng, đó là Bolo Trước đây, em đã rủ mọi người tham gia tìm hiểu, nhưng ít

người hưởng ứng qua, rồi lại vào dịp em bận, nên quên mất Em không có nhiều thông tin, nên làm theo kiểu này, em và các bác cùng post bừa bãi, song song trong lúc đó, em sẽ hỏi cụ thể những chi tiết cần quan tâm, có thế mới không loãng và có nhiều thông tin mà thông tin lại được kiểm lại chính xác Hồi forum chưa sập đợt trước, em định kéo dài cai hk100 2 Nhưng chưa làm được nhiều để bốt thì mạng sập, rồi quên mất Bây giờ dở lại các đống đang làm giở, edit lại, post tạm cho đỡ phí công gõ hồi đó

Chúng ta có cần tìm hiểu quá chi tiết về việc này không???

Tại sao sách vở nước ngoài nói về chiến tranh này nhiều đến vậy

Có thể giải thích điều đó rõ ràng qua ví dụ, cầu Hàm Rồng đã đứng vững vì sao và tại sao sau đó

nó trúng đạn Chiến tranh này được quan tâm một cách đặc biệt, nên dĩ nhiên, nhiều kẻ lợi dụng việc kể về chiến tranh này để nhồi nhét những ý riêng thông qua việc xuyên tạc Nhưng mà, bản chất chiến tranh này vẫn là cuộc chiến đặc biệt được chú ý Chúng ta có khi chỉ quan tâm đến nó như là quan tâm đến những chiến công hiển hách của cha anh, còn nugười nước ngoài và những người có trách nhiệm của ta, lại coi đây là chiến tranh có ý nghĩa đặc biệt về khoa học quân sự Nó là cuộc chiến tranh mà các máy bay đã thoát khỏi dogflight, hay là chiến tranh cách mạng của kỹ thuât không chiến

Theo em: chúng ta cũng như người nước ngoài, nên tìm hiểu kỹ, rất kỹ về chiến tranh này Người nước ngoài ngoài việc xuất bản rất nhiều sách kể về chiến tranh này vì nhiều mục đích khác nhau, xuyên tạc hay tôn vinh, trung thực bay bịa đặt, nhưng tất cả những điều mang tính tình cảm đó không thể át được thái độ nghiên cứu công phu, khoa học Nhứng trận đánh của chiến tranh này là những trận đánh đầu tiên sử dụng phương pháp không chiến quá tầm nhìn, chiến tranh này đã xấy dựng nên những chiến thuật không chiến mới, từ những cú đòn cơ bản đến những chiến lược khổng lồ Những trận không chiến dùng tên lửa đã có từ lâu, được thử nghiệm từ ww2 đến những trận chiến quyết liệt trên eo biển Đài Loan Nhưng chỉ ở Bắc Việt Nam, tên lửa mới thật sự được hai bên xây dựng chiến thuật sử dụng Cùng với chiến thuật là chiến lược mới hoàn toàn được xây dựng, kết quả của việc nghiên cứu thử nghiệm phương pháp không chiến còn ảnh hưởng lớn đến cơ cấu đội hình và cấu tạo từng chiếc máy bay chiến đấu Ngay trong chiến tranh, những máy bay được cải tiến khẩn cấp để bịt những lỗ hổng khi thiết kế, sau chiến tranh, F-14, F-15 Mỹ đã được chế tạo từ những kinh nghiệm không chiến Cơ cấu một số lượng lớn máy bay tiêm kích (interceptor) có tầm ngắn và rẻ như hồi ww2 được Liên

Xô thay thế bởi cơ cấu số lượng nhỏ hơn của những máy bay đắt đỏ hơn: máy bay đa năng fighter

Tại sao chiến tranh trên không này lại trở thành một cuộc cách mạng lớn trong lịch sử không chiến ngắn ngủi: thời thế Chẳng phải người Việt Nam hay Mỹ tìm cách tôn vinh chiến tranh ấy,

mà chính khi chiến tranh ấy diễn ra, các máy tính ra đời, phát triển với tốc độ kinh khủng, và ứng dụng vào máy bay Những khí tài mới đòi hỏi những chiến thuật mới rròi tạo ra đầy những bất ngờ, và những phi công hai bên đã đem tính mạng mình ra để xây dựng nên phương pháp không chiến mới, làm sách giáo khoa cho cho không quân thế giới ngày nay Một ví dụ về những thay đổi của điều kiện chiến đấu cơ bản nhất, chỉ thiếu tí chút lường trước tính toán, là một trong những trận đánh đầu tiên Trước đây, chiến tranh TT hay WW2 chẳng hạn, việc máy bay săn mồi tuần tiễu là cần thiết và rất lợi, rình bắt các máy bay ném bom nặng nề Nhưng ngày nay, cả ta

và địch đều có radar mạnh Địch có những máy bay cảnh giới từ rất xa Kỹ thuật hiện đại cho phép chúng phát hiện ra ta kể cả một số trường hợp radar của chúng không với tới, 2 máy bay của ta mất khi đang đi tuần mà không rõ tại sao

Chúng ta không cố ý để các phi công của mình và đối phương trở thành những người thực hiện cuộc cách mạng không chiến, cũng không thể thực hiện được điều đó nếu muốn, vì chúng ta không chủ động được khí tài Nhưng không quân của chúng ta thật anh hùng Vừa thành lập, rất

ít vũ khí, quá ít máy bay, lại vừa đánh vừa chứng kiến những bất ngờ kỹ thuật mới Thế mà chúng ta đã cùng người Mỹ viết nên nhứng trang sách kinh điển về kỹ thuật không chiến

Em cùng các bác nhìn lại qua lịch sử không chiến ngắn ngủi, để hiểu số phận thế nào đã bắt buộc những phi công, dẫn đường, chỉ huy của chúng ta, ở một đất nước chưa hề sản xuất ra chiếc máy bay nào, lại phải thực hiện cuộc cách mạng không chiến Thời cuộc nào đã làm họ trở thành những chiến binh tiên phong, những trận đánh nào đã làm những phi công ta và Mỹ được

mô tả chi tiết trong những cuốn sách giáo khoa không chiến Ngày nay, không ai nghi ngờ trình

độ của phi công ta ngày ấy, họ đã trở thanh những mẫu mực kinh điển Ngay từ thời trước 1975, Ngụy Sài Gòn cũng phải viết về phi công miền Bắc với những lời lẽ kính trọng nhất "đến các phi công ace Mỹ cũng phải nể sợ" Phi công Mỹ và các nhà viết lách hay chỉ huy Mỹ thì khỏi nói, họ khâm phục trong lòng và bên ngoài dùng những lời nể phục tôn vinh nhất khi nói về đối phương Ngoài không quân các nước phải nghiên cữu kỹ và nghiêm túc các trận đánh của ta và người Mỹ ngày ấy thì các nhà văn và người đọc thế giới cũng quan tâm đặc biệt đến các trận không chiến này Ô, mà em lan man rồi, nhưng có lẽ em lan man vì không thể nào tìm được cách nói nào thể hiện được tầm quan trọng của chiến tranh trên không này với kỹ thuật và chiến thuật không quân thế giới hiện đại

Những trận chiến anh hùng và những chiến thuật kinh điển đó tất nhiên không thể xây dựng bẳng tinh thân màu hồng hay quyết tâm mày đen Nó là cuộc đấu trí dai dẳng và khốc liệt Cái giá phải trả cho các chiến thuật ngày nay được không quân thế giới lấy làm sách giáo khoa đắt đỏ và đau thương, Phạm Tuân khi cất cánh chỉ còn hơn chục máy bay trực chiến, nhiều phi công đã kể lại cảm giác buồn bã phi nhìn giường ngủ đồng đội trống vắng

Chiến tranh thế giới 2 kết thúc với hai trường phái không chiến Đó là Mỹ-Nhật và Xô-Đức Nếu như ở Thái bình dương, những tầu sân bay, hạm đội lớn, máy bay ném bom đường dài và những trận ném bom khủng khiếp là yếu tố quyết định thì ở châu Âu lại khác Sau chiến tranh Tây Ban Nha, máy bay tiêm kích khẳng định vị trí WW2, loại máy bay này và nhứng trận không chiến trở thành yếu tố quyết định trên bầu trời Không quân châu Âu chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ trên mặt trận với khoảng cách đến căn cứ 1-2-3 trăm km Các sân bay dã chiến làm vội

di chuyển tiến lui theo mặt trận Khác với máy bay ném bom, các máy bay không chiến có giá rẻ, nhỏ, nhẹ Nhưng chúng có tốc độ, lực đẩy mạnh Phươngh pháp chiến đấu cơ bản là đogflight: các máy bay làm xiếc để tìm cách bám đuôi nhau và nổ súng hạ mục tiêu phía trước các mục tiêu hầu như chỉ bị hạ trong góc bắn hẹp, tầm lúc đó chỉ vài trăm met hiệu quả Đến giữa ww2, các máy bay không chiến đã tách ra thành loại riêng, không như các máy bay ném bom tiền tuyến Pe, các máy bay đáng chặn IAK được thiết kế chuyên không chiến, chúng làm chủ bầu trời

để các máy bay khác tấn công mặt đất, nhờ chuyên nghiệp như thế các interceptor(tiêm kích, đắnh chặn) có tốc độ và độ linh hoạt rất cao và số lượng lớn Đến cuối ww2, nhứng máy bay không chiến càng chuyên nghiệp hơn, thậm chí người Đức còn thiết kế những tên lửa có người lái, tầm rất ngắn, thời gian hoạt động động cơ và tầm chỉ vài phút và 30km Những máy bay tiêm kích đánh chặn thật sự mà Đức thiết kế là những máy bay dùng 1 động cơ turbine Bản thiết kế TA-183 có thành công vĩ đại, trở thành thủy tổ của nhứng MIG nổi tiếng TA-183 là một bản thiết

kế máy bay 1 động cơ turbine, cánh xuôi sau, đuôi treo cao tự cân bằng, tải rất nhẹ vì không dự định mang bom Nó có tốc độ tối đa khoảng 700km/h hoặc 900km/h và tầm tối đa chỉ vài trăm

km Tốc độ tối đa của nó không bao giờ có số chính xác, vì máy bay chưa thật sự được chế tạo

Nó dự định sử dụng một động cơ mới, có tốc độ vòng quay cao và số tầng nén thấp, đây là cấu hình động cơ rất đơn giản, rẻ tiền, thích hợp với nhiều tốc độ khác nhau, nhẹ Ngày nay, chúng chỉ được trang bị cho tên lửa vì tuổi thọ thấp và nhiều trục trặc, nhưng ngày đó, người ta dự định rằng interceptor là loại máy bay rẻ và có thương vong lớn Các bác có thể đọc topic của bác dangngoc về phi công Liên Xô và Đức hồi đó Phần lớn các phi công tiêm kích mất cùng máy bay sau vài tháng tham chiến, họ phải chiến đấu liên tục với cường độ cao, đây là bài thi rất khắc

nghiệt và hiệu qủa, những người còn lại thì lại sẽ sống rất dai, họ trở thành các ace khủng khiếp: tiếp tục kiểm tra lớp học trò mới bằng mạng sống Họ đã xây dựng nên chiến thuật chiến đấu 3 chiều thay cho chiến thuật đội hình nhiều tầng chiến đấu ngang Họ đã xây dựng nên cơ cấu không quân đặc trưng là số lượng khổng lồ máy bay tiêm kích Động cơ của TA-183 không giờ được chế tạo, khoảng 13 mẫu thử dùng động cơ Juno 004 được Liên Xô thu lại trước khi

chương trình thiết kế hoàn tất Những người thực hiện chương trình tiếp tục công việc ở Liên Xô Các máy bay phản lực IAK sau khi tham gia cuộc trình diễn cùng MIG đã hoàn thành vai trò lịch

sử, nhường chỗ cho MIG-15, từ năm 1947 trở thành máy bay tiêm kích chủ lực Liên Xô MIG-15

là bản mở rộng của TA-183 dùng động cơ RR N5, nặng hơn, bay nhanh hơn, vũ khí tốt hơn Không chỉ ở Liên Xô, MIG-15 còn được cải tiến và chế tạo thử ở Thụy ĐIển và Argentina MIG-

15 được viện trợ với số lượng rất nhỏ, vài chục chiếc cho TQ và TT trước khi chiến tranh nổ ra vài tháng Sau MIG-15, cấu hình một động cơ và hai động cơ cùng được dự tuyển để thành MIG-

17, cấu hình một động cơ được chọn Do chậm phát triển động cơ thích hợp, cấu hình MIG-17 hai động cơ được thiết kế muộn mằn và trở thành MIG-19 MIG-21 và F8, F-4 ra đời gần nhau, khoảng cuối thập niên 1950 Đến đây, các máy bay không chiến như MIG-21 đã có tốc độ tối đa M2 Việc phát triển MIG-21 rất công phu, có thể coi như là cuộc thử nghiệm ở Liên Xô cấu hình cánh tam giác, người ta vô cùng quyết tâm và nỗ lực tìm một thiết kế máy bay nhỏ, rẻ nhưng có khả năng không chiến mạnh Một trong những mẫu thử thành công nhât của cuộc thi hoa hậu MIG-21 là chiếc máy bay sau trở thành F-16 Mỹ với thay thế đuôi đặc trưng từ F-4 Mẫu thử này đạt tốc độ tối đá M2,6 linh hoạt và mạnh mẽ, nó không được chọn vì giá cả, nhưng nguyên nhân quan trọng nhất là điện tử hồi đó không cho phép sử dụng bào khí trước(yêu cầu ổn định tự động thay cho máy bay tự cân bằng), loại "tiền F-16" này chỉ có 2 chiếc(Ye-8)

Vâng, nếu không có điện tử thì các cuộc không chiến trên bầu trời miền Bắc không trở thành các trận không chiến kinh điển, các phi công ta và Mỹ không phải làm những lính tiên phong và những chiến thuật của họ không trở thành giáo khoa mẫu mực

Chiến tranh WW2 đã đẻ ra rất nhiều thứ, máy tính cũng thế Người ta nói nhiều về những chiếc máy tính trước đó, nhưng chỉ trong WW2 máy tính mới trở thành sự thật Nhưng chưa phải là vũ khí không chiến, vì máy tính ww2 to như những tòa nhà, không thể chất lên máy bay Ô, cái này thì cùng năm MIG-15, chiếc đèn bán dẫn ra đời Tất cả mọi thứ đều to lớn ra, nhưng chiêc đèn này thì càng ngày càng nhỏ lại Có phải ông trời đã định cái số ấy của các phi công Việt Nam sau này không Đèn bán dẫn và máy bay tiêm kích Thiết bị điện tử thông minh và tốc độ siêu âm Sự linh hoạt và vũ khí chính xác Vâng, cõ lẽ thật sự có định mệnh Năm 1947, nước VN đang ở gai đoạn gay go nhất của cuộc kháng chiến chống Pháp Cầm bom ba càng và gậy tầm vông, có người nào ở xứ sở lạc hậu xa lắc nơi chân trời ấy biết rằng, đâu đó trên quả đất này, ở hai nơi rất xa nhau, người ta vỗ tay, reo hò hay chúc mừng hai thành quả kỹ thuật mới mà 20 năm sau được những chiến sĩ thử nghiệm Không, em cam đoan với các bác là, không một ai trên thế giới này năm 1947 nghĩ rằng, những chú bé chân đất mắt toét 20 năm sau sẽ cùng đối thủ xây dựng

và thử nghiệm cuộc cách mạng trong không chiến: chiến đấu quá tầm nhìn Hai yếu tố quan trọng nhất được đẻ ra năm 1947 định mệnh ấy

Vâng, tất cả 20 năm sau đều mới, bất ngờ, đều phải thử nghiệm Đèn bán dẫn đã sinh ra radar, tên lửa, liên lạc, máy hỏi Bán dẫn có vai trò quan trọng, nó lại có thuộc tính là từ năm 1947 đến nay, nó bé đi rất nhanh Vì nó bé đi, năng lực của thiết bị điện tử mỗi ngày một mạnh Vì điện tử mạnh, vũ khí mỗi ngày một khác và luôn luôn phải thử nghiệm Các phi công ta và Mỹ đã được vinh dự có định mệnh thử nghiệm và tìm ra cách sử dụng nó

Radar thì được sử dụng từ đầu ww2 Tên lửa đối không có từ WW2 Nước Đức đã chế ra những SAM đầu tiên với phần động lực của V2 Hệ thống phòng không này sử dụng radar được trợ giúp bởi loại máy tính dòng và tên lửa có điều khiển chống lại không quân trong mọi thời tiết AAM cũng được Đức chế tạo ww2, nó có động cơ nhiên liệu lỏng, điều khiển bằng dây dẫn và kích nổ bằng ngòi nổ âm thanh Enzian là AAM đầu dò hồng ngoại thử nghiệm, không thành công Hai thứ này, do máy tính rất tồi (X4 AAM không có hệ điện tử) nên chưa thể chiến đấu thật

sự Nhưng rõ ràng, máy bay không còn tự do với mặt đất nữa khi bay trên tầm pháo phòng không, vốn đã rất kém chính xác Một thiết bị được người Đức phát triển và áp dụng, tối quan trọng là con quay hồi chuyển

20 năm sau chiến tranh ww2, các nhà kỹ thuật tìm mọi cách để thoát khỏi dogflight Cả Liên Xô

và Mỹ đều tìm đến phương pháp chiến đấu cơ bản ngày nay: mục tiêu được radar phát hiện, theo dõi, tên lửa có điều khiển từ máy bay mẹ hay đầu đạn tự động Bước vào chiến tranh phá hoại miền Bắc, máy tính vẫn còn rất yếu, chưa thể điều khiển đầu đạn tự động hoàn toàn Người

ta đã chọn một cấu hình không chiến: máy bay có hai chỗ ngồi Ngoài phi công, gunner sẽ là người lái tên lửa qua tín hiệu radio Đây là phương pháp không chiến sử dụng tên lửa tầm xa ngày nay là phương pháp không chiến chủ lực của F-22 Nhưng ngày đó, các máy tính rất tồi nen không thể tự động hóa đầu đạn hoàn toàn được Nguyên nhân trực tiếp là các radar hầu như không có khả năng phát hiện và theo dõi (lock) mục tiêu tự động, chúng truyền tín hiệu cho máy tính nhận dạng mục tiêu hiện đại nhất lúc đó là cặp mắt của phi công hay gunner, qua thiết

bị converter tín hiệu cũng hiện đại cực kỳ là màn huỳnh quang của radar ( Các bác đọc lịch sử không chiến, à, cái này có khi bác Chiangshan nhỡ rõ và bác có thể kể thêm cho em không, một

ví dụ quan trọng như thế mà em quên hết cụ thể rồi, trong một trận đánh rất thuận lợi, một phi công của chúng ta trên MIG-17 bị mất tín hiệu radar ngắm bắn trong tầm cực gần, 1 hoặc vài km,

vì radar dùng máy tính dòng không phân biệt được hai máy bay mục tiêu bay gần nhau May sao, ông lập công suất sắc một lúc sau đó(chơi hai loạt hai chú) vì mục tiêu bật đèn Nhưng tí nữa ông mất mạng mà chả được gì vì suýt nữa húc vào địch Tất cả vì khả năng theo dõi phân biệt phát hiện mục tiêu quá tồi)

Như vậy, phương pháp không chiến tầm xa lúc ấy vẫn rất thủ công Có một điều là quân ta không được viện trợ phương pháp này Nửa sau thập kỷ 60, Liên Xô có loại máy bay không chiến tầm xa như trên lớn nhất thế giới lúc đó (TU-28 năm 1961), tên lửa nặng và xa nhất, tầm máy bay cũng xa nhất Nhưng vì nhiều nguyên nhân, các phi công ta không được sử dụng loại máy bay không chiến tầm xa nào

Người ta tìm mọi cách tự động hóa việc ngắm bắn Tầm gần tạo nhiều thuận lợi hơn cho máy tính điện tử Để thi qua bài chiến đấu mọi thời tiết, các nhà kỹ thuật đã thử nghiệm nhiều loại tên lửa tự bám mục tiêu Liên Xô sản xuất và trang bị tên lửa đèn chiếu, được coi là tên lửa tầm ngắn quan trọng nhất của Liên Xô trong những năm 1950 Người Đức đẻ ra ý định đầu dò hồng ngoại đầu tiên, tên lửa Enzian Ban đầu, đầu dò hồng ngoại là một gương quay, quét ảnh lên một sensor độc nhất Sau này, cùng với việc đèn bán dẫn nhỏ đi, số lượng điểm dò tăng lên Việc thiếu năng lực thiết bị điện tử được bổ sung bởi nhiều phát minh cơ học thú vị, như các bánh xe

ổn định ở đuôi tên lửa AIM9, nhưng để cân bằng tên lửa, con quay hồi chuyển vẫn là yếu tố quan trọng nhất Một việc quan trọng với cuộc không chiến của không quân ta, cái quan trọng nhất với không chiến tầm ngắn xảy đến 28-10 năm 1958 Lúc này có một xung đột trên không ở eo biển Đài Loan, không quân TQ yếu thế thua đau (Bọn Tầu rất nhiều tiềm lực và hay khoe mẽ, nhưng bao giờ không chiến cũng thua đau, ngay cả sau này Tầu và TT sang ta không chiến cùng quân

ta, cũng dở hơi thì phải, bác chiangshan có thể cho em rõ hơn về việc bọn này tham chiến trực tiếp và kết quả của chúng được không) Tầu bị Đài Loan hạ bằng một thứ tên lửa lạ, mạnh, xa, chính xác hơn súng máy nhiều Một vài tên lửa bắn trượt rơi xuống biển, liền được tìm lại bằng mọi cách và chở đến Moscow Những quả tên lửa AIM-9 không nổ này gây ấn tượng mạnh với các nhà kỹ thuật Soviet Thế là, AAM chủ lực trong chống chiến tranh phá hoại miền Bắc Atoll ra đời, tên lửa là phát triển tiếp theo của Enzian Đức bỏ dở trong ww2, chương trình phát triển hợp tác với các nhà khoa học Đức Nó nhanh chóng thay thế tên lửa đèn chiếu và trở thành tên lửa tầm ngắn chủ lực Ngày đó, các tên lửa này còn có đầu dò rất yếu nên chỉ có thể bắn được ở góc hẹp và tầm ngắn Trong lần tranh cãi trước về đuôi của AIM-9, bác Đức Xì có đưa một trang, nói người ta không biết tại sao AIM lại được copy, rồi phỏng đoán bằng những câu chuyện tình báo hấp dẫn Đây là thông tin về việc copy này bác Đức xì à

Như vậy, ước mơ về các cuộc không chiến điện tử được người Đức đặt ra từ trong ww2 Họ không chỉ ước không, mà họ đã thiết kế và thực hiện những vũ khí không chiến chủ yếu, phụ vụ

cho cuộc không chiến điện tử quá tầm nhìn, điều kiện điện tử hồi đó đã không cho họ hoàn thành Chiến tranh Triều Tiên vẫn là trận hỗn chiến dogflight hoàn toàn Các cuộc không chiến trên eo biển Đài Loan, quân Đài Quốc yếu hơn nhiều quân Mỹ, thắng lợi lớn với những vũ khí tối tân kỳ lạ Tốc độ phát triển của kỹ thuật điện tử nhanh chóng.v.v.v Những điều đó, cho thấy linh cảm rằng rằng quân ta sẽ phải bắt đầu chiến tranh bảo vệ bầu trời miền Bắc trong những điều

kiện rất lạ, rất khó khăn, những trận không chiến theo một kiểu chưa diễn ra bao giờ: kỹ thuật

không chiến quá tầm nhìn

MIG-19 ít được Liên Xô chế tạo nhưng lại được các nước khác sản xuất rất nhiều Đặc biệt là

TQ, như do bất đồng từ 1960, TQ đã không được chuyển giao đầy đủ công nghệ, máy bay có động cơ yếu hơn nhiều so với MIG-19 nguyên bản, nó có súng rất mạnh Nhưng khi nó ra đời thì phương pháp không chiến bằng tên lửa và radar đã hình thành Chiếc MIG-19 và anh em sinh đôi của nó MIG-17 là MIG cuối cùng sử dụng phương pháp bắn súng làm vũ khí chủ lực Phía bên Mỹ, F-8 cũng vậy Ban đầu đươc thiết kế để bắn súng, rồi phải cải tiến để dùng tên lửa Ta cũng có ý định cải tiến MIG-17 lắp tên lửa, nhưng không thành công MIG-17 có thế mạnh đặc biệt là vòng lượn hẹp Thật ra, máy bay tiêm kích vốn đã có thể lượn hẹp, và MIG-17 còn có thể lượn hẹp hơn do nó là đồ cổ MIG 15, 17,19 là thế hệ máy bay không chiến phản lực đầu tiên của Liên Xô MIG-21 là máy bay không chiến đầu tiên sử dụng tên lửa là vũ khí chủ yếu Máy bay này sử dụng tên lửa tầm ngắn, một cách không chiến hơn dogflight một tí tẹo Nhưng thừa

kế truyền thống máy bay tiêm kích, nó có động cơ rất khỏe so với khối lượng Thế mạnh đặc biệt cảu máy bay này là không chiến theo chiều thẳng đứng, cách không chiến của chim sơn ca Lực lượng không chiến Mỹ mạnh nhất là máy bay đa năng F-4 Mỹ không dùng cách xây dựng lực lượng không quân giống Liên Xô và Đức LX và Đức thiết kế những loại máy bay chuyên nghiệp cho một nhiệm vụ, nhờ đó họ có đội máy bay rẻ và có thể có số lượng lớn Mỹ chế tạo một mẫu máy bay đa năng, rồi từ mẫu đó, họ làm ra nhiều loại con cho từng nhiệm vụ Điều đó làm cho các máy bay đắt đỏ, nhưng lại chỉ cần duy trì một số lượng nhỏ máy bay chiến đấu trong biên chế Một thay đổi lớn với cơ cấu không quân Liên Xô cũng như thiết kế máy bay không chiến Mỹ sau chiến tranh LX thì thiết kế máy bay đa năng như Mỹ, sử dụng động cơ đa năng turbofan bypas như các loại SU thay cho hàng vạn MIG như MIG-15,17,21 Còn Mỹ thì chú trọng đến không chiến tầm ngắn và chế tạo F-14, F-15

Thê là, bước vào chiến tranh chống phá hoại miền Bắc, chúng ta thừa kế các ông anh kỹ thuật không chiến Đó là lực lượng máy bay tiêm kích Đây là những máy bay rất linh hoạt, nhỏ rẻ Chúng được thiết kế để bảo vệ bầu trời tiền tuyến, tầm gần Những điểm yếu của chúng được bù lại bằng số lượng rất lớn Điều cuối cùng đó thì ta không có Cuộc thử nghiệm phương pháp không chiến bằng thiết bị điện tử diễn ra với một lực lượng rất chênh lệch Khó hiểu là máy bay được thiết kế để sử dụng số lượng mới lại có thực tế chiến đấu số lượng ít

Về lịch sử không chiến trên bầu trời bắc Việt Có nhiều giai đoạn Đến năn 1967, có thể chia ra hai giai đoạn

1: không quân nhân dân Việt Nam xuất hiện Không quân nhân dân đã chiến đấu những trận đầu tiên Làm đối phương kinh hoàng bằng một lực lượng rất chênh lệch Bản thân chúng ta chúng gặp rất nhiều bất ngờ Tính chủ quan xuất hiện ngay sau trận đánh đầu tiên, gây thương vong Giai đoạn này đã khẳng định phương pháp chủ lực của không quân ta: sử dụng ưu thế dẫn đường mặt đất Mỹ yếu thế hơn vì ở xa hậu phương, nhưng họ có những máy bay cảnh giới mạnh Mỹ cũng như ta, đều gặp phải khó khăn về kinh nghiệm chiến đấu Các vũ khí mới làm chiến tranh trên không hoàn toàn khác với những chiến tranh trước đây Về cơ bản, càng đấu trí,

ta càng yếu thế do lực lượng chính lúc này là MIG-17, MIG-19 đã quá lạc hậu

2: chiến dịch Bolo, hay "top gun", Hải quân Mỹ tìm được cách đối phó, đây là cuộc đấu trí ghay gắt Đây có lẽ là giai đoạn nhiều thú vị nhất Càng ngày, ta càng yếu thế do sử dụng MIG-17 lạc hậu Nhưng những lần đầu tiên dùng MIG-21 lại không thành công, đến nỗi nhiều ý kiến lo sợ,

muốn quay lại MIG-17 và MIG-19 Bản chất đầu giai đoạn này (1967) Mỹ tận dụng ưu thế F-4 là tầm bay xa, thời gian bay lâu, phục kích ở vùng radar ta khó theo dõi được hay bí mật bám sát sân bay, hay lảng vảng ở xa độ máy bay F-105 ném bom

Sau năm 1967, có thể chia ra hai giai đoạn

1: Phi công Phạm Thanh Ngân tìm ra phương pháp chiến đấu giống như chim sơn ca, bằng trận đánh F-102, MIG-21 đã thắng trong trận đấu trí tìm cách đánh mới hiệu quả Phi công này là huấn luyện viên của nhiều phi công nổi tiếng như Cốc, anh bắn rơi nhiều loại máy bay nhất:->phi công thử nghiệm chiến thuật-thử nghiệm trong chiến đấu Đây là phương pháp chiến đấu tận dụng triệt để hai điểm nổi trội của MIG-21 Điểm thứ nhất là dẫn đường, điểm thứ hai là không chiến chiều thằng đứng MIG-21 có khả năng đổi hướng rất mạnh, tốc độ leo cao tốt Phi công Phạm Thanh Ngân là phi công có trình độ không chiến xuất sắc, người hướng dẫn của nhiều phi công ưu tú, trong đó có Cốc Em không hiểu ai là người đề xuất phương án tấn công này Đại khái, một tổ bay 2 người, tận dụng dẫn đường để bay thấp Gần đến mục tiêu MIG vọt lên cao Tiếp theo, MIG lại từ trên cao bổ xuống từ phía sau mục tiêu, bắn, về Trong khi một MIG bắn thì một MIG cảnh giới Máy bay cảnh giới từ xa của Mỹ hướng Thái Lan chỉ quan sát rõ khi mục tiêu

ở độ cao 2-6km Do đó, thời gian MIG nằm trong vùng nó quan sát được rất ngắn, khó phát hiện Trận đánh đầu tiên cũng thú vị Phi công Phạm Thanh Ngân khi chuẩn bị tấn công thì thấy mục tiêu rất giống MIG, anh dừng tấn công bật máy hỏi, khi có kết quả là địch thì chỉ còn cách mục tiêu hơn 1km Hóa ra đây là chiếc F102 cánh tam giác Phương pháp này chấm dứt một thời gian dài yếu thế của ta, làm các phi công rất phấn khởi Phạm Thanh Nga có vẻ gì đó như một phi công thử nghiệm phương pháp đánh mới, do đó, anh bắn rơi nhiều loại máy bay nhất Giai đoạn này đặc trưng là việc sử dụng MIG 21 Quân ta đã có một chiến thuật đầu tiên, bbắt đầu làm chủ phương pháp không chiến bằng tên lửa của máy bay tốc độ cao

Có một điều khó hiểu em chưa biết là: tại sao ta biết được một vài đặc tính kỹ thuật của máy bay cảnh giới từ xa Mỹ

2: giai đoạn Mỹ tấn công ồ ạt trước khi bại trận Vừa xem xong trên đài truyền hình, các bác có thể thấy Mỹ bị sức ép mạnh mẽ rút quân Trước đây Mỹ đã dùng B-52 quy mô lớn, nhưng mùa

hè 1972 mới là trận B-52 lớn nhất, 420.000 tấn bom Trận bom này có hiệu quả rõ rệt, buộc ta rút quân Sau đó, là 12 ngày đêm MIG rất ít xuất hiện, nhưng là những trận thắng rất mạnh, như 2 trận bắn rơi B-52 Hầu như chiến thuật giống như trận đánh trên của Phạn Thanh Ngân Lần này, nhờ laser mới xuất hiện và thiết bị điện tử mới Mỹ đã được sử dụng những vũ khí tầm xa, vũ khí

có điều khiển thay cho động tác bổ nhào vào gần pháo phòng không bảo vệ mục tiêu Máy bay chiến thuật Mỹ thực hiện được một số nhiệm vụ trước đây rất khó Cầu hàm Rồng, Long Biên sập Trang bị của ta cũng mạnh lên, nhưng do những biến động chính trị, viện trợ cho ta chậm trễ Bù lại, ta đã có nhiều kinh nghiệm và tổ chức chỉ huy tốt hơn phòng không không quân Trong box, đã có một đường link đến một tiểu thuết về giai đoạn 1 khá kỹ Em xin bắt đầu việc tìm hiểu bằng một vài thông tin gian đoạn hai, bắt đầu từ đầu năm 1967 Đây là giai đoạn Mỹ tìm được phương pháp không chiến tận dụng thế mạnh của F-4 F-4 được thiết kế "kiểu Mỹ", tức là máy bay đa năng Có một vài loại F-4 khác nhau để không chiến hay tấn công mặt đất Nó có bộ đuôi kiểu tên lửa đặc trung cho họ nhà F thích hợp với bay đường dài, động cơ ưu việt, có thời gian chiến đấu dài và tầm xa Máy bay mang tên lửa điều khiên thủ công qua radar như trên F-4 khi lượn vòng hep mất tốc độ và hoàn toàn không được các nhà thiết kế chú ý tới không chiến tầm ngắn So sánh nó với các máy bay không chiến hiện đại lúc đó cũng giống như F-22 bây giờ

Chiến dịch bolo là nỗ lực đầu tiên của Mỹ tìm cách không chiến mới thích hợp với vũ khí mới Năm 1966 Sử dụng lợi thế là dẫn đường mặt đất, đánh trên sân nhà, các MIG gây khó khắn lớn cho không quân Mỹ Với thế mạnh áp đảo cả về chất lượng máy bay, không quân Mỹ bị không quân ta gây cho nhứng thiệt hại đáng kể Ngày nay, chũng ta biết được rằng ngày đó chúng tá

chỉ có vài chục chiếc máy bay đời cổ Chiến dịch bắt đầu từ đầu năm 1967

Miêu tả chiến dịch đó qua tranh vẽ Robin Olds, người thiết kế chiến thuật này phi công giầu kinh nghiệm từ ww2 với 16 trận thắng

Tớ đang loay hoay không biết làm thế nào để post ảnh lên, vì scan ở trường sẽ bị bọn nó tóm cổ

Vi phạm bản quyền ngay Ở Mỹ này tội Copy right là ra khỏi trường ngay lập tức

Bây giờ phải nhờ bác tiếp Tôi và bác chúng ta cùng phối hợp để bản dịch cho có hiệu quả Thứ nhất, nếu có dịch sai, bác chỉnh lý

Thứ hai Tớ dịch phần nào nhờ bác post hộ ảnh phần đấy Nhiều phần tớ chưa dịch vì không post được ảnh thì người đọc sẽ khó mà hiểu được

Thứ 3, bác có thời gian thì dịch đỡ cho một phần Mỗi ngày tớ nhiệt tình lắm cũng chỉ dịch được

1 tiếng thôi Cả tuần thì chỉ dịch được vào cuối tuần Còn lại thời gian phải học và đi làm thêm (bắt chước Bác Hồ ngày xưa quá ha?!

Mod mấy hôm nay làm việc hiệu quả phết đấy

Nhờ Mod chuyện này Topic này là để cung cấp nội dung sách dịch sách nguyên bản, có một số

so sánh với tài liệu của ta, và phải ghi rõ nguồn Đề nghị Mod chuyển hết các bài của

Huyphuc81_nb sang topic khác, quá trình phát triển thiết kế máy bay, Triều tiên, Đài loan không phải là chủ đề chính ở đây Các lời bình luận ngắn gọn của anh em khác ngắn gọn và theo sát nội dung thì để lại

Dịch qua mấy trận thắng để lấy khí thế cho anh em Còn bây giờ quay lại từ đầu, bởi vì đúng là phải đọc từ đầu thì mới hiểu hết được tình hình

Địch thủ (Antagonists)

Trang 10 - 13

Lực lượng oanh kích chính của KQ Mỹ ở miền Bắc Việt nam trong chiến dịch Sấm Rền là F105 Thần sấm F105 B ban đầu được thiết kế là máy bay ném bom nguyên tử chiến thuật tầm xa, bay thấp dùng ở Châu Âu Nó có cánh bé để bay nhanh và khoang mang bom hạt nhân F105 D với hình dáng gần như giống hệt được phát triển làm máy bay ném bom hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, với thùng dầu ở vị trí khoang chứa bom

F105 gặp vấn đề lớn về bảo trì, nhưng đã được giải quyết trước chiến dịch Đa số F105 model

có một phi công, nhưng cũng có F105F 2 phi công dùng cho các sứ mệnh đặc biệt

F105 là loại máy bay nhanh nhất thế giới ở tầm thấp, và cho dù được thiết kế chuyên biệt cho ném bom, trong chiến dịch Sấm rền (Rolling Thunder), F105 kịch chiến với Mig nhiều hơn so với toàn bộ các máy bay khác cộng lại

F105 mang khẩu hoả diệm sơn M-61 (20mm - Vulcan), với tốc độ bắn 6,000 viên /phút, và khi sử dụng như tiêm kích (ít khi thôi), có thể mang 4 tên lửa tầm nhiệt Aim-9 sidewinder treo ở hai giá đúp Giá đúp này gây ra nhiều sức cản, và làm giảm khối lượng bom đạn mang theo, nên ít khi F105 mang Aim9 trong các phi vụ ném bom Vì cánh nhỏ nên cung cấp rất ít lực nâng cho F105 khi ngoặt, nó nổi tiếng vì kém cơ động, nhưng bất chấp khả năng lượn kém, khẩu cannon và tốc

độ cao sau khi đã vứt bom khiến cho chiếc F105 được điều khiển tốt rất hữu dụng trong các cuộc không chiến trống lại Mig17

Một nửa các đơn vị air-to-air của Hải quân Mỹ trang bị F8 một ghế, một máy bay tiêm kích không biết thoả hiệp (uncompromising air superiority fighter) Nhanh và cơ động lanh lẹ, trang bị súng 20mm Colt Mark 12 và 2 hoặc 4 tên lửa Sidewinder ở ngang sườn, và một bộ ra đa có khả năng hạn chế Phi công F8 được huấn luyện đặc biệt tốt với các trận đánh quần vòng (dogfight) và tự hào về thành tích; Họ tin rằng máy bay của họ là loại tốt nhất trong không chiến trên thế giới F8 xuất kích từ các tàu sân bay loại nhỏ, thuộc thế hệ Project 27 - Charlie, sản xuất từ WW 2: Essex class carriers, Oriskany, Bon Homme Richard, Hancock, Intrepid, Lexington, Ticonderoga, và Shangri La, vốn đều được sửa chữa để vận hành máy bay phản lực

(đoạn này có nhiều photo nhưng chưa có điều kiện scan)

Cả KQ và HQ sử dụng F4 Phantom II, hai chỗ Ban đầu F4 được phát triển nhằm đem lại cho HQ lực lượng tiêm kích trang bị ra da và tên lửa, nhưng với performance so impressive, KQ cũng chọn luôn nó làm máy bay chiến đấu đa năng HQ gọi F4 là F4 B; KQ gán là F4C, nhưng về bản chất chúng là một loại máy bay Từ lúc đầu, F4C trở thành lực lượng tiêm kích chủ đạo của KQ, nhưng F4B thì chia sẻ nhiệm vụ với F8

Trên phần lớn các khía cạnh, F4 là một máy bay excelent Tăng tốc nhanh, bay gấp đôi tốc độ

âm thanh ở tầm cao và siêu thanh ở tầm thấp, và có hệ thống ra đa cực mạnh vận hành bởi người phi công thứ hai ngồi ở ghế sau Ở F4 HQ, phi công ngồi sau là navigator, gọi là RIO (radar intercept officer) Ở F4 KQ, phi công ngồi sau là người vừa mới tốt nghiệp bay, thường được biết đến như GIB (guy in back) F4 của KQ cũng thường mang tổ hợp điều khiển bay dùng cho GIB; F4 HQ thì không

Khi không chiến, F4 có thể mang tới 8 tên lửa, 4 AIM9 tìm nhiệt và 4 tên lửa dẫn đường bằng rada tầm xa AIM7 Sparrow THeo xu thế, F4 không trang bị súng, và trên thực tế, ít phi công yêu cầu lắp đặt chúng

Bác panzerlehr post ảnh hộ

Tớ nghỉ hai ngày để viết assignment Thứ 5 lại dịch tiếp

Cậu kqndvn lại quan trọng hóa vấn đề rồi Tớ ở Mỹ đã sáu bảy năm nay scan và photo sách trong trường đại học biết bao nhiêu lần, có ai bắt đâu Mà cũng chẳng ai hơi đâu rãnh đi rình rập bắt cậu đâu mà lo như con gái thế này

Đó là chưa nói chỉ phạm bản quyền khi nào cậu photo hay scan và lưu truyền lại với mục đích thương mại, hoặc photo hay scan cả quyển để dùng cho mục đích cá nhân thay vì mua sách, chứ nếu chỉ photo hay scan vài ba chương cho mục đích làm nghiên cứu thì chả ai bắt cậu làm quái gì Đơn giản register với bọn trực thư viện nếu cần, mà đa phần chẳng ai làm vậy cả khi photo hay scan vài ba chương sách Đó là theo kinh nghiệm trực thư viện của tớ

Thêm nữa mấy thông tin trong quyển Clashes cậu dịch cũng cũ mèm rồi, rỗi và vui thì dịch anh

em xem - th Quyển đó cũng chẳng phải là gì kinh khủng lắm đâu, nhiều nguồn thông tin khác của

Mỹ cũng khá đối nghịch về trình tự thời gian và chuyện đã xảy ra trong các lần giao chiến đó Cậu cứ đọc hết bộ Osprey F-4 và MiG các loại, rồi thêm quyển To Hanoi and Back hay When Thunder Rolled sẽ thấy

Cứ xem cái đoạn khen F-105 trong quyển cậu dịch ấy, để thấy giá trị quyển cậu dịch chỉ là rất tương đối Nếu đọc xong quyển F-105 Thunderchief: Workhorse of the Vietnam War cũng nguồn

Mỹ chắc cậu sẽ nghĩ lại có nên dịch đoạn đó hay không

ời gian của cậu xem ra "như vàng" hay sao nhỉ

Sách của ông Mitchel không phải là mới, đó là chắc chắn (chính vì thế nó mới là classic ngày nay) Hơn nữa ông này nguyên là phi công F-105 có đánh ở VN cho nên chuyện thổi phồng loại máy bay này cũng chẳng phải là lạ mà nó cũng không làm hại gì đến tính khách quan chung của quyển sách Chính cái nhìn của 1 người đã từng có kinh nghiệm trong cuộc nhưng lại viết sách như một sử gia hoàn toàn cách ly với sự kiện làm quyển sách này đáng giá hơn mấy đồ Osprey chẳng hạn Các bác viết rất hay về các máy bay ta và Mỹ Nhưng mà lấy Mig 17 ra chọi với F-4 thì chả khác nào Ba-bét-nhè chọi với Harley Nên thấy các thầy ở các căn cứ Đông bắc TQ cũng phục học trò lái máy bay cổ đi chọi hổ báo bầu trời Giả sử F-4 hay F-105 có bắn rơi Mig 17 ,thậm chí 21 đi nữa cũng chả đáng tự hào gì như người lớn đánh bé con,đại bác chọi thần công Lái hàng ngàn giờ bay đi thi đấu với thằng vừa biết lái công -nông

Ta nên có sự so sánh với cái đất nước Kim tự tháp một tý Vì là nước Trung đông (còn hơn nước VN tiền đồn),quyền lợi kinh tế sát sườn với Liên xô ,nên Ai cập được cho,bán quá nhiều vũ khí tối tân Mình mới nhận được Mig 21 thì nó đã có Mig 23 ngon lành nhiều.Và có bói ra con 17,19 nào đâu Nền không quân của nó cũng lâu đời Thế mà nghe thấy giặc là gục đầu cầu nguyện, để đến nỗi chuyên gia Liên xô mặc cả quần đùi chạy ra cứu máy bay khỏi nhứng trận bom Do thái Còn Việt nam được cho không,máy bay của Tàu thì quá đuội Đến khi cái Mig21 vào VN thì năm 1970,một cái máy bay Mig21 đã được đặt lên bệ tại đại lộ Kashiskáya,ai đi đến thăm công nhân Việt nam ở KTX Zil đều thấy nó Mà ở LX, chiến cụ cũ mới đươkc đặt lên bệ làm tượng đài

Khi học sinh Việt nam đi học tại Đông Ucraine lái máy bay Mig21,đầu tiên ai cũng lắc đầu vì thể lực yếu quá Học trò tây họ cũng không cao lớn hơn nhiều quá,vì không quân không tuyển người to lớn quá ,mà tuyển người gọn gàng,thậm chí thấp nhẹ để ngồi trong buồng lái thoải mái Thế nhưng họ vượt được qua các bài tập take off bằng máy phóng Khi cất cánh họ chạy một đoạn ngắn là đã kéo cần lái,bao lâu mới cải bằng Người Việt mình không phải tập như thế,mà vẫn làm rơi máy bay Sau họ tìm ra nguyên nhân,do các em tiết kiệm tiền ăn để mua xe đạp,máy khâu hay sâm Eletriacovka cho bố mẹ

nên ăn ít Đã thế không hợp khẩu vị,các em còn lười ăn phó mát tươi Thế là họ không phát tiền

ăn nữa,mà phát bằng phiếu Bữa ăn có các thầy xuống tận nhà ăn để cho,ép ăn Được ít lâu họ mới cho tiếp tục tập Được cái bọn đó nó hay cười,tiếng Nga kém nhưng rất tình cảm

Thế mà về nước,những người này rất giỏi Tại hạ nhớ câu của bác nào đó trong diễn đàn là Sadam Hussein mơ quân đội Iraq có một phi công như Hồng Nhị hay Thanh Ngân thôi Mà họ có lắm tiền bán dầu để mua vũ khí tối tân.Ngoài ra còn được mua chịu tới 8 tỷ rúp vàng nữa chứ Không quân họ hiện đại nhất các nước Ả, tới 1990 đã có khối Mig29 tối tân rồi Mà có bắn rơi được cái máy bay ,dù là trực thăng,nào của Liên quân đâu ?

Nghe thấy người Mỹ thì sợ xanh mặt,chẳng khác gì những cư dân Brussell Bỉ đã ngất đi vì tiếng Thunderchief F105 bay thấp

Rồi còn Nam tư nữa chứ Ôi đất nước đáng thương của những người Maxedonia hèn nhát ! Những tưởng những con người gia công được gầm tank T-80 là dũng cảm Ngờ đâu Cũng may đã có một phi công người Serb đã dám đưa 1 chú Mig29 lên để bắn gục ngay 1 chú tàng hình F-117

Nói như thế để các bác thông cảm cho bên quá yếu kém về vũ khí Mà người bên này ngạc nhiên về số máy bay cua VN bị Mỹ bắn hạ lắm Theo như dân tình biết thì cả VN chỉ được có 40 máy bay bay được,còn sẵn sàng tác chiến thì không quá ,một nửa như vậy Vì số vũ khí được các thoả ước bí mật giữa LX và Mỹ hạn chế nên đào đâu ra nhiều máy bay rơi như vậy Phương chi KQ xô viết có tiền lệ sau WWW2 là bất cứ máy bay nào rơi,cũng phải báo cáo điều tra rõ ràng Vậy nên cứ search trong google mà viết về mình thì chẳng khác hình dung ra sỹ quan Việt nam mặc quần áo Nhật,đội mũ mềm Nhật và binh lính thì đội mũ cát két của Pháp như Rambo hay We Were The Soldies

BearMoscow

Tại hạ ở Nga từ bé,thế mà vẫn ngạc nhiên rất nhiều về các thiết kế của Nga Bạn của ông già có một ông bạn già nát rưọu Thế mà ai ngờ được ông là tác giả của hơn 200 phát minh sáng chế Sau này do bất mãn,cụ rời phòng thiết kế mà đi làm đường sắt BAM với bọn thanh niên Ở đây

cụ làm ra một cái máy bay đa dụng ,di lại trên đầm lày rừng Xi be ri ,bay rất hay mà theo cụ tốn vài копеки (xu) Tại hạ có đến xem mô hình,thư khen và ảnh cụ đang chất vài bao xi măng lên cái máy bay kỳ dị đó

Nếu ai đến xem triển lãm vũ khí tự tạo của bọn tội phạm mới thấy bất ngờ lớn Vũ khí rất hiện đại

va hợp lý,lại làm chui lủi trong nhà riêng (cái này nói ở topic vũ khí bộ binh)

Bất ngờ ở chỗ,người Nga là người mơ mộng Thế mà lý thuyết nhiều khi thắng thực dụng Nếu

cứ phải đủ tiền mới làm thì chúng ta không đuợc xem các con Su-35 hoành tráng

Hồi kỉ niệm ĐBP trên không có xuất bản 1 tập sách gồm hồi ức của các cán bộ PKKQ Trong đó

có hồi kí của 1 sĩ quan trung đoàn 927, theo ông này thì quân chủng có 373 liệt sỹ phi công Nếu không tính số phi công trực thăng, vận tải, số hy sinh trong 2 cuộc chiến biên giới, trong tập luyện, tai nạn thì có thể thấy là thiệt hại của không quân ta trong không chiến là khá lớn Trong

Sự thật về 9 lần xuất quân lớn của TQ, hồi trước bác nào trích, thì riêng năm 1967 LX viện trợ cho ta 40 m Cậu panzerlehr này, tớ đâu nói rằng chuyện dịch chia sẻ với anh em là chuyện dở đâu, phải nhắc đi nhắc lại mãi thế này, ý tớ rất rõ: thái độ và mục đích của người dịch cũng quan trọng không kém Còn cậu bảo rằng tớ chưa từng đóng góp gì cho box này thì lại là phán đoán chủ quan của cậu để đốp lại tớ rồi, nhưng tớ chả trách làm gì

Còn không rõ cậu hairscary kiếm đâu ra cái mớ luật của người tạo chủ đề trong box rồi nói giảm

đi thành "yêu cầu" hay "đề nghị" để khỏi nói quá thế này Cậu tính nói đỡ cho ai thì tùy cậu, cái gọi là "freedom of speech" nó dựa trên cơ sở freewill và chẳng phải bị ràng buộc gì bởi luật lệ mang tính hành chính gì đâu Nói đơn giản thế để thấy trên tư cách con người, tớ không đồng ý với kiểu cấm đoán thành viên khác không được phát biểu, hay bảo dời bài của thành viên khác đi theo vài chi tiết ngoài đề một chút đơn giản vì không vừa ý Rồi cậu panzerlehr bảo rằng "chỉ tội

có người dù bận rộn vẫn cố gắng dành thời gian viết dịch", ai không biết điều đó là hay Nhưng cậu kqndvn lại bảo các cậu cấm HP vào không thì cậu ấy không tham gia, tớ nghĩ nếu đã không nghĩ rằng cái cậu ấy làm là quan trọng nhờ "hàng hiếm" hay "bửu bối" gì đó, thì việc cậu ấy bỏ đi nếu HP vào phát biểu cũng bình thường như bao nhiêu chuyện hàng ngày khác việc gì phải "nhờ các bác này nọ " để không cho HP vào Còn việc cậu kqndvn dị ứng hay không với những điều

HP nói là vấn đề của cậu ấy, "cây ngay đâu sợ chết đứng", cậu hairscary việc gì phải đa đoan bao đồng thế này

Còn cậu panzerlehr, như cậu nói đó cậu có tâm tình riêng của cậu, tớ cũng vậy, nên việc cậu xem thế nào là "thọc gậy bánh xe", rồi cậu thương ghét gì con Bim nhà cậu, hay chuyện cậu có

phải cười nhiều hay ít để chống táo bón hay constipation [/b](not "contirpation") thì giữ riêng

cho cậu đi, đem lên đây làm gì Nothing personal here

Quay trở lại vấn đề quyển Clashes, nó được dịch và trích rỉ rả trong nhiều lần tranh luận trước đây trong Hàng không trăm năm hay các chủ đề không quân cho những lần không chiến khác nhau Các cậu muốn dịch lại thì tốt thôi, tại tớ thấy cậu kqndvn cũng dịch theo từng cụm vài ba trang cho những lần không chiến khác nhau (như đã trích rỉ rả trước đây) thay vì theo trình tự quyển sách nếu các cậu muốn chủ đề này cho cả quyển sách đó Chỉ

là góp ý nhỏ của tớ

Còn thì chuyện không chiến quá tầm nhìn HP nói không phải là sai đâu AIM-7 không phải

là không hiệu quả như link cậu hairscary cho đâu Thực tế bất ngờ luôn là một yếu tố quan trọng cho tên lửa tầm xa, đặc biệt là MiG-21 và MiG-17 thì không đủ thiết bị điện tử

để tự nhận dạng là đang bị bắn bởi tên lửa tầm xa, biết đâu mà maneuver Cứ nhìn bảng

chiến thắng không chiến của bọn Mỹ để thấy, AIM-7 chỉ sau AIM-9

http://home.sprynet.com/~anneled/usvictor.html

Một hạn chế lớn hơn là AIM-7 ít được dùng nhiều như AIM-9 do Rules Of Engagement, đầu chiến tranh và giai đoạn Rolling Thunder, phi công Mỹ phải nhận diện máy bay trước khi bắn vì sợ nhầm máy bay Trung Quốc hay máy bay Mỹ khác AIM-7 ít khi được bắn từ ngoài tầm 10km Một số phi công Mỹ hiển nhiên vẫn bỏ qua luật đó Chứ về khả năng chiến đấu ngoài tầm nhìn thì đúng là xây dựng từ giai đoạn đó như HP nói

Còn chuyện Mỹ phải mở Top Gun, huấn luyện dogfight thì cũng không phải trực tiếp do vũ khí BVR nó dở như cậu hairscary nói để tranh luận với HP mà ra đâu Đơn giản vì một số

yếu tố, chúng nó phải bay sâu vào lãnh thổ miền Bắc, lúc đó ta cho máy bay lên từ một trong nhiều sân bay ngay trong trận địa, làm sao mà chúng sử dụng vũ khí tầm xa cho được [b]Một điều nữa là radar của chúng giai đoạn đó chưa đến mức Doppler, không

phân biệt ra máy bay MiG-17 bay thấp khỏi nhiễu mặt đất, thì quên luôn đi chuyện bắn tầm

xa là vừa Một điều nữa là ta dùng GCI radar (Ground Control Intercept), giúp điều khiển MiG-21

đến đúng mục tiêu, đội hình máy bay Mỹ thường bị bất ngờ Còn thì chuyện vũ khí BVR bây giờ hơn thời đó là lẽ dĩ nhiên rồi, đứa con nít dưới 10 tuổi cũng có thể lập luận điều đó

Về chuyện máy bay radar thì cách diễn giải của nhà ta có lẽ không rõ nhưng không phải là không

có ý hay không đúng Tầm phủ sóng radar chủ động Mỹ không kiểm soát được một vùng trời nhất định như bây giờ vào thời đó, nhưng một cách thụ động chúng nó vẫn bắt được một số các tín hiệu của ta và phân tích dự đoán vị trí máy bay ta, nên có thể hiểu tầm radar (chủ động) nó không với tới Có lẽ HP nói nôm na sao đó nuốt mất vài ba từ ngữ thôi 3 loại máy bay điện tử EB-66, EC-121 (Disco), và E-2A, rồi thêm cái tàu USS Chicago ngoài vịnh Bắc Bộ (Red Crown) làm thành hệ thống điện tử của chúng EB-66 hiểu nhanh thì như một hệ thống IFF lớn, chủ yếu thu và phân tích tín hiệu radio EC-121 thì có hệ thống radar cụ thể và có thể điều khiển chiến trận, nhưng đâu như chỉ một hai lần thành công trong việc dẫn đường F- đến diệt MiG Còn E-2A thì của hải quân Mỹ, với radar chủ yếu kiểm soát khu vực gần bờ biển ta, giúp bọn máy bay Mỹ bay vào tấn công ta thôi, cộng thêm sự giúp đỡ của USS Chicago

Câu cậu hairscary hỏi tớ về chuyện khách quan hay không giữa tài liệu ta và Mỹ, thì xin thưa rằng thật sự tớ chẳng nghĩ tài liệu nào khách quan hơn tài liệu nào cả

Lối viết thì đúng là Mỹ có vẻ khách quan hơn, vì tài liệu ta ít nhiều bị ảnh hưởng bởi yếu tố tuyên truyền vốn giúp không ít cho chiến thắng của chúng ta Nhưng chưa chắc phe nói không có vẻ khách quan là không đúng Tớ chẳng nói là tài liệu Mỹ khách quan hơn như cậu kqndvn gì đó, đơn cử nho nhỏ thôi, trong quyển Clashes, Marshall Mitchel có nói là chỉ có phi công Việt Nam chiến đấu với máy bay Mỹ, khi có không chiến ta còn không cho phi công nước ngoài lên trời Thực tế, phi công Bắc Hàn có đánh giúp ta đấy chứ, ta không bao giờ nói gì về điều đó, không phủ nhận hay công nhận, nhưng liệu cái cách ông Mitchel nói tốt cho ta đoạn đó có phải để tạo cái vỏ là ông ta khách quan để rồi những chỗ khác ông ta cũng có đề cập đến chuyện ta có thể

đã tự tạo ra những chiến công giả, hay ta tra tấn phi công Mỹ bảo chúng nói bị máy bay ta bắn

rơi, thì tớ hỏi thật cậu đâu là sự thật? Có lẽ cả cậu và tớ, và cả ông đó cũng chẳng biết, chỉ là đánh giá chủ quan nếu nói nhẹ nhất và có ý đồ gì khác nữa nếu một người khác có cái nhìn khác (ví dụ như HP)? Nên tớ chẳng nói bên nào khách quan hơn, đọc chơi như truyện

"ngày xửa ngày xưa " và enjoy theo cách mỗi người vậy thôi, đừng nên quảng bá là tài liệu nào

đó khách quan về những điều mà lịch sử cả hai bên cho thấy là chủ quan, nghe như các cậu đã

bị tẩy não

áy bay chiến đấu

Trong một vài topic, các bác đã hỏi, rồi tự trả lời Cái gì làm radar ta phát hiện chiến dịch ném bom B52 Các bác bảo ta có tình báo tận hawai.v.v.v.v hay một cái gì đó-trong khi rất đơn giản, radar ta chỉ bị làm nhiễu trên một diện tích nhỏ, ngoài diện tích ấy, các trạm cảnh giới ta thừa khả năng theo dõi địch Cũng như các bác nói về MIG, trong khi các tài liệu nghiêm túc của nước ngoài luôn nói về MIG trong CTVN với vai trò của sách giáo khoa Nếu như trong CTTT, MIG được sử dụng bởi các anh hùng ww2, có tốc độ và độ cao cao hơn, khả năng leo cao tốt hơn (người ta cho thêm F-86 một ưu điểm là: rơi tốt hơn, về kỹ thuật, ý đó nói lên máy bay này ăn lái tốt nhưng hơi hài một tí, vì F-86 chả có hì hơn) MIG trong ctvn thì khác, đây là các MIG cổ,

sử dụng bởi một không quân mới có 1-2 năm tuổi

Cấu hình máy bay tiêm kích là như em đã nói trên Chúng ta đã phải dùng máy bay chiến đấu bằng số lượng áp đảo để chiến đấu bằng số lượng quá ít DÙng MIG-17 và MIG-19, những chiếc máy bay cuối cùng được thiết kế để không chiến bằng súng chiến đấu với máy bay chiến đấu bằng tên lửa Chúng ta phải dùng máy bay MIG-21 chiến đấu bằng tên lửa bắn trực tiếp tầm ngắn chiến đấu với máy bay bắn bằng tên lửa có lái tầm xa

Cũng như em đã trình bầy Giai đoạn đầu, không quân non trẻ của ta đã làm không quân kỳ cựu kinh hoàng, khi dùng máy bay cổ số lượng nhỏ, chiến đấu với những đội máy bay hiện đại và đông hơn nhiều lần Chi tiết về những trận đánh này, đã có trên box nhiều Đây là chiến tranh đầu tiên mà các máy bay sử dụng radar và tên lửa có điều khiển làm vũ khí chính

Ở đây, em dịch cho các bác những gì người ta nói về bolo Sau khi không quân non trẻ của ta đã làm đối thủ khiếp vía Hai bên tìm mọi cách ử dụng vũ khí mới, đẻ ra các phương pháp chiến đấu mới Bolo không phải là một chiến thuật với đầy đủ của nó, nhưng một thời gian đã gây khó khăn lớn cho phi công ta

-

Đây là đoạn tác giả mào đầu:

Bài chuyên đề này nói về những phi công Mỹ đã gan góc chiến đấu hoặc đã chết ở Đông Nam á trong cuộc chiến tranh Việt Nam mặc dù không được dân chúng đồng tình và những phi công Việt Nam-những người đã tham gia chặn đứng hầu hết các quốc gia mạnh nhất thế giới trong công cuộc bảo vệ xứ xở của họ, đặc biệt những người đã chết trong cuộc chiến chống xâm lược

Vào những tháng cuối năm 1966, máy bay MIG của Không Quân Nhân Dân Việt Nam(VPAF), biên chế trong trung đoàn không quân 921 rất tích cực và có hiệu quả phi thường trong việc đánh chặn máy bay F-105 Thunderchiefs của không quân Hoa Kỳ (USAF) Theo số liệu của họ, trung đoàn đã hạ 9 máy bay Thunderchiefs trong tháng 12 năm 1966 Chi tiết hơn, những máy bay của trung đoàn đã bắn hạ 2 F-105 ngày 5, ba chiếc nữa đến ngày 14 Ghi nhận của Mỹ không công nhận việc mất máy bay trong những ngày này, nhưng lại ghi nhận việc mất tích phi công-dẫn đến

ít nhất mỗi chiếc đã mất trong ngày 5 và 8 (???????)

Chú ý rằng, chiếc máy bay F-105 rơi ngày 8/12/1966 là một sự kiện đặc biệt Nó không nằm trong những con số chiến thắng trong khong chiến công bố gần đây của KQNDVN, nhưng lại nằm trong các văn bản KQNHVN gửi cho không quân Soviet Thêm nữa, theo các thông tin gần đây, cho thấy lúc đó chuyên gia Liên Xô có thể đã thay thế phi công Việt Nam bị thương hay chết, hoặc là một tình huống nào đó trong một buổi tập Một trong những chuyên gia Soviet đã ghi được 6 chiến thắng trong năm 1966 là Sr Lt Vadim Petrovich Shchbakov mặc dù không có chi tiết về những chiến thắng của ông Có thể chiếc máy bay F-105 rơi là do ông Như vậy giấu đầu hở đuôi, chiếc máy bay bị bắn hạ và bị giấu ngày hôm đó lại quá nổi tiếng, có số hiệu

591820, phi công Donald Asire (KIA) Tuy số liệu của Việt Nam và Mỹ khác nhau, nhưng chắc chắn là MIG đã thắng to, làm không quân Mỹ thiệt hại đến mức không chịu được, vị vậy, Mỹ quyết định chặn đứng mối đe dọa từ MIG Nỗ lực có tên chiến dịch Bolo

Ý tưởng của chiến dịch là một kiệt tác của một nhân vật có cuộc sống rất nổi đình đám trong số các phi công F-4 ở Đông Nam á, đại tá Robin Olds Ông là một cựu ace P-38/P-51 của chiến tranh thế giới, bắn hạ 12 máy bay Đức năm 1944-1945, năm 1966 44 tuổi, là CO 8th TFW với biệt danh “Sát thủ” (chị em, hè hè hè) Ông là một mẫu phi công chiến đấu cũ: thô, nóng, nhậu nhưng là một lãnh đạo thoải mái và là một nhà chiến thuật trực giác Ông tin rằng, nếu đưa một đội hình F-4 đi liền sau F-105, sử dụng cùng tần só điện đài, cùng khẩu ngữ liên lạc, đường bay,

độ cao, tốc độ thì những người phân tích của Hà Nội sẽ quên đường nhầm đó là đội hình F-105

dễ xơi, điều MIG đến, khi các MIG nhận ra đó là sự thật thì đã quá muộn Như vậy, ông để nghị

một đội hình lớn F-4 sử dụng cùng đường bay, tốc độ, độ cao giả làm F-105

Ngày bắt đầu của chiến dịch Bolo là 2-1 năm 1966 Bắt đầu tối, 14 tốp F-4C 8th TFW xuất phát

từ căn cứ Udon Thái lan giả vờ làm F-105 Phía đông, các máy bay Fa của 366th TFW bịt đường rút lui của các MIG Olds chỉ huy tốp đầu Mật lệnh lấy từ các ô tô đang mốt lúc đó "Ford,"

"Rambler" Tuy có inh nghiệm ciến đấu lâu năm nhưng Olds vẫn lo, liệu họ cómắc mồi không Điều lo lắng nhanh chóng qua đi, khi mà những MIG xuất hiện và phát hiện đó không phải là con mồi F-105 hấp dẫn, mà là F-4 Chiếc MIG đầu tiên bị hạ bởi “Olds 02” Ralph Wetterhahn, chiếc tiếp theo Captain Walter Radeker Ban đầu Olds không máy mắn Trong báo cáo, ông ta ghi: Bắt đầu trận đánh, một MIG rời khỏi trần mây xuất hiện trước ông, 11 giờ, khoàng cách

2000yards, chiếc này chui lại vào trong mâyOlds cố đuổi theo Olds nã liền ba đạn, một

Sidewinder và hai Sparrows Nhưng địch thủ đã chứng tỏ đẳng cấp, tránh cả ba đạn và biến mất vào trong mây

có quyền yêu cầu là cấm HP tham gia vào topic này, nhưng HP thì vẫn post bài vào và điều đó không vi phạm vào qui định của box, và bác kqndvn dĩ nhiên là chẳng thể nào làm gì được Cá nhân tôi cũng không đồng tình với bác kqndvn Nhưng lý do có yêu cầu cấm đó là lý do cá nhân của bác kqndvn đối với HP, đừng biến nó sang bửu bối gì đó để rồi giễu cợt người ta Và cấm

HP không có nghĩa là cấm freedom of speech Bao đồng hay không, thì cũng giống như tôi với bác đang trao đổi đây thôi

Còn thì chuyện không chiến quá tầm nhìn HP nói không phải là sai đâu AIM-7 không phải

là không hiệu quả như link cậu hairscary cho đâu Cứ nhìn bảng chiến thắng không chiến của bọn Mỹ để thấy, AIM-7 chỉ sau AIM-9.http://home.sprynet.com/~anneled/usvictor.html

Cái bảng thống kê đó của bác chỉ cho biết số máy bay bị hạ bởi AIM-7 nói chung Nó không cho biết tình huống bắn hạ cụ thể, quá tầm nhìn hay trong tầm nhìn Nó không cho biết loại AIM-7 nào, AIM-7E thường hay AIM-7E-2 cho dogfight Nó cũng không cho biết là tốn bao nhiêu quả AIM-7 mới hạ được một máy bay, và xem xét tỉ lệ đó để đánh giá hiệu quả, quá tầm nhìn hay không

Bác có thể vào Yahoo hay Google AIM-7 ra từ mạng và đọc các đoạn AIM-7 liên quan tới chiến tranh VN Tỉ lệ kill probability chỉ khoảng 10% cho cái đời AIM-7E quá tầm nhìn đấy Lần trước tôi

có đưa cái link của globalsecurity Bác vào FAS người ta nói y hệt như thế FAS=Federation of American Scientists thì phải, cái này tui không chắc lắm Cái topic sinh đôi của bác kqndvn có đưa số liệu về tầm của AIM-7 Những link khác về AIM-7 thời kỳ CTVN còn lạc quan hơn nhiều, tầm bắn head on là khoảng 20 nm, bắn đuổi là khoảng 5.5 nm, trong điều kiện thuận lợi nhất, và những thông số đó chỉ là lý thuyết Người ta viết rằng tầm tối đa của tên lửa này (max range) vượt quá rất nhiều (far exceed) so với tầm hiệu quả tối đa (max effective range) Nhưng đừng vội lấy cái tầm trên để gắn vào cái quá tầm nhìn, vì đấy chỉ là trên giấy tờ

Một hạn chế lớn hơn là AIM-7 ít được dùng nhiều như AIM-9 do Rules Of Engagement, đầu chiến tranh và giai đoạn Rolling Thunder, phi công Mỹ phải nhận diện máy bay trước khi bắn vì sợ nhầm máy bay Trung Quốc hay máy bay Mỹ khác AIM-7 ít khi được bắn từ ngoài tầm 10km Một số phi công Mỹ hiển nhiên vẫn bỏ qua luật đó Chứ về khả năng chiến đấu ngoài tầm nhìn thì đúng là xây dựng từ giai đoạn đó như HP nói

Viết như trên thì có phải là ngay từ đầu Mẽo đã chẳng xây dựng cái quá tầm nhìn đúng không, rule of engagement mà Đã rule là phải visual ID rồi thì còn quá tầm nhìn thế quái nào được nữa

Còn chuyện Mỹ phải mở Top Gun, huấn luyện dogfight thì cũng không phải trực tiếp do vũ khí BVR nó dở như cậu hairscary nói để tranh luận với HP mà ra đâu

ta cho máy bay lên từ một trong nhiều sân bay ngay trong trận địa, làm sao mà chúng sử dụng vũ khí tầm xa cho được[/i]

không phân biệt ra máy bay MiG-17 bay thấp khỏi nhiễu mặt đất, thì quên luôn đi chuyện bắn tầm xa là vừa Một điều nữa là ta dùng GCI radar (Ground Control Intercept), giúp điều khiển MiG-21 đến đúng mục tiêu, đội hình máy bay Mỹ thường bị bất ngờ

Tôi đã viết rồi, dẫn đường của ta ít để cho Mẽo cơ hội xây dựng cái quá tầm nhìn đấy Ở trên thì

là Mẽo tự rule, ở đây thì thêm cái là ta hạn chế nó Còn gì để xây với dựng nữa đây

Tôi không viết rõ rằng vì vũ khí BVR của Mẽo dở nên phải dậy nhau dogfight Tôi viết rằng Mẽo tưởng có ưu thế với AIM-7 nhưng cuối cùng thì vẫn phải dậy nhau dogfight Hai cái này có khác nhau Xin bác về đọc thêm về lý do mở TopGun

Còn chuyện cất cánh trong trận địa là thế nào? Nó đang bỏ bom ngay gần sân bay thì ta cất cánh lên, hay trận địa ở đây là cả miền Bắc VN? Bác phải viết rõ ra mới được Ít có trường hợp máy bay ta cất cánh khi địch đang đánh phá ngay sân bay hay gần sân bay Có trường hợp địch phục kích gần sân bay chờ ta cất cánh Nhưng vấn đề vẫn là dẫn đường, dẫn từ xa dẫn vào, tạo thế bất ngờ Bác đọc lại chuyện của bác Lê Thành Chơn, có link ngay trang 1

Dưng mà túm lại thì là Mẽo vẫn phải dogfight và chẳng có cơ hội xây dựng cái quá tầm nhìn đấy, đúng không?

Về chuyện máy bay radar thì cách diễn giải của nhà ta có lẽ không rõ nhưng không phải là không có ý hay không đúng Tầm phủ sóng radar chủ động Mỹ không kiểm soát được một vùng trời nhất định như bây giờ vào thời đó,

Keyword: EC-121 Mẽo tuyên bố hai chiếc này là đủ kiểm soát hầu hết bầu trời Bắc Việt Một cái

ở Lào, một ở vịnh Bắc bộ

E-2, đời đầu E-2A, radar An/APQ-96, sau đó là E-2B, radar An/APQ-120, dùng ở CTVN E-2C bây giờ radar tầm khoảng 345 nm Lấy cái tầm khiêm tốn thôi cho E-2A/B là 250 nm Thằng này hay EC-121 thường bay cách Hải Phòng khoảng 50 nm Còn lại 200 nm liệu có đủ cho khoảng cách từ Hải Phòng tới Vĩnh Yên không Nhớ tính đường chim bay chứ không tính đường chim đi

xe đạp E-2A khả năng phát hiện mục tiêu trên đất liền kém nếu mục tiêu bay thấp Nhưng nếu mục tiêu bay cao tới 7000 mét thì là chuyện khác

Có lẽ HP nói nôm na sao đó nuốt mất vài ba từ ngữ thôi

Chuyện hai chiếc máy bay này còn phải bàn nhiều Nhưng mà tôi thì cứ tự hỏi kỹ thuật HIỆN ĐẠI

gì mà radar không với tới mà vẫn phát hiện ra địch ở đâu từ tít tìn tịt đằng xa Thế nên tôi thử đặt lại cái câu trên của bác thành: Có lẽ HP quen xào nấu và mải diễn thuyết hùng hồn nên mới thành ra vậy, NẾU NHƯ hai máy bay Mig-17 đó là hai chiếc bác Chơn đã tả Mà bác Chơn chỉ rõ thằng E-2A

Câu cậu hairscary hỏi tớ về chuyện khách quan hay khơng giữa tài liệu ta và Mỹ, thì xin thưa rằng thật sự tớ chẳng nghĩ tài liệu nào khách quan hơn tài liệu nào cả

Khơng phải, ý tơi nĩi là cái bài của bác HP kia kìa

Thực ra mà nĩi, cái khái niệm BVR, hay quá tầm nhìn, thì phải sau này người ta mới dùng đến Chẳng ai dùng nĩ cho cái AIM-7 đấy cả Bác cứ tính bắn từ 20 nm (head on) trên lý thuyết, phải chiếu quét mục tiêu liên tục bằng radar, với tốc độ máy bay, lại bay đối đầu (thực tế thì chẳng được vậy), thì quá tầm nhìn cái quái gì nữa Mất bao nhiêu lâu đâu để trở thành trong tầm nhìn Thế nên tương cái quá tầm nhìn của những năm sau vào đây, rồi hùng hồn rằng anh nơng dân chân đất mắt toét năm 1947 hai mươi năm sau cùng Mẽo xây dựng kỹ thuật khơng chiến quá tầm nhìn, mà thực ra là làm bia cho quá tầm nhìn của nĩ vì mình chỉ cĩ trong tầm nhìn, thì để làm cái gì

To các bác khơng thích cãi nhau: Nếu các bác thích xào nấu khơng thì khơng sao, nhưng xào nấu rồi trình bày nĩ lại một cách hồnh tráng và hùng hồn quá thì thể nào tơi cũng chú ý

Trong tổng số ~200 air victories mà Mỹ claim thì chỉ cĩ 27 kills là do F105, tức là cĩ 12% Vậy nên cuốn về F105 làm sao cĩ độ cover các trận khơng chiến như cuốn đang dịch được? Mà tốt nhất là để chứng minh lời cậu nĩi thì cậu nên bắt đầu dịch cho anh em thì hơn là chỉ nĩi suơng

Ở đây mọi người sẽ đánh giá cao đấy Tơi thì khơng thích máy bay ném bom nên tơi sẽ khơng dịch cuốn đấy đâu - tơi đã lướt qua nĩ ở thư viện rồi

Về chuyện tơi kêu gọi cấm Huyphuc81_nb khơng thừa đâu Chỉ ngay sau khi post đến bài thứ hai cậu ta đã vào tung lời mạt sát thậm tệ rồi Tơi phải nhờ và Mod đã xố hộ ngay bài đĩ Mà đây là

tơi đề nghị cấm Huyphuc81_nb vào "chửi bới la làng" - chắc cậu cũng đồng ý là freedom of

speech khơng bao gồm quyền được mạt sát nhau trên diễn đàn đấy chứ?

Ngày đầu tiên nhập học nĩ phát cho orientation package, trong đĩ cĩ bản cam kết cấm in ấn, nhân bản tài liệu Tài liệu Seminar của hội này Professor lớp nào cũng nĩi rõ ngay từ buổi đầu là khi kết thúc class you guys have to destroy the papers

Sách thư viện nếu là loại phổ thơng, textbook thì đã được trường Đại học mua bản quyền cho sinh viên dùng rồi, nên được phép photo cĩ mức độ Sách khơng thuộc dạng phổ thơng và trường Đại học trả tiền bản quyền thì khơng cĩ chuyện photo thoải mái đâu

Ở Anh, tại mỗi máy photo trường tơi cĩ hướng dẫn ngay bên trên là khơng được photo quá 10% cuốn sách, và khơng được photo nguyên vẹn một chương Khi photo phải đăng ký với thư viện

từ trang bao nhiêu đến trang bao nhiêu

Khơng thấy ai đi bắt là vì ở Phương Tây họ để cho tự giác; Dân họ cĩ ý thức tự giác cao nên đã cấm là họ (tuyệt đại đa số) khơng làm Chỉ cĩ dân Mỹ đen, Mỹ nhập cư, dân quốc tế là hay violate luật thơi Khơng may ai bị dính vào thì người đấy chịu Đừng cĩ mà nĩi với luật pháp là bao nhiêu người cũng thế sao mày chẳng bắt, bắt mỗi tao Luật là luật

Cậu kqndvn nĩi chuyện về copyright với lại culture orientation thơng thạo thế mà khơng biết là bài viết của cậu đã vi phạm vấn đề nghiêm trọng nhất của nước Mĩ à? thế ơng gs của cậu quên khơng nĩi với các cậu là racist, discrimination ở mơi trưóng accdemic Hoa Kì là cĩ thể bị đuỏi học (với học trị như cậu) và đuổi dạy (với giáo sư ) hay sao? Những nhận xét của cậu về tính primitive, sadistic của ngưịi da màu vơ hình chung thành ca ngợi white supermacy đấy Hi vọng

là cậu đững vui miệng mà lộ cho mấy bác ghetto nghe: dứt khốt sẽ bị nện nhừ tử, nếu bạn học

mà nghe: khả năng đưổi học sẽ rất cao, còn trên diễn đàn này cậu cũng không nên viết những chuyện đó vì vô tình sẽ tạo tiền đề xấu cho nhưng ngưòi tin theo hoặc gây nên sự khó chịu cho những ngưòi ghét cay ghét đắng tụi racist như tôi

Thêm một điều nữa: chả có trường nào lại "mua bản quyền" một cuốn sách cho sv của mình dùng đâu kqndnv ạ.(trừ phi sách do chính NXB của trưòng phát hành) Trừ những tài liệu nằm trong "electronic reserve" của thư viện trường ra (được trả tiền bản quyền) thì TẤT CẢ mọi hành động photô đều là phạm luật, dù chỉ là một trang Luật là thế nhưng tất cả giáo sư đều photô nhiều đoạn tài liệu cho sv vì nếu phải mua cả thì chả ai kham nổi (kể cả ngưòi da trắng "tự giác"

mà cậu khen ngợi) Điều đó có nghĩa là vẫn có thể chamm chước được (vì sách ở đây đắt qua chừng mà lại phải dùng rất nhiều).Nếu truờng của kqdnvn tyệt diệu như vậy thì nói tên xem, tôi

có thể tìm xem để học hỏi trường hợp "độc nhất vô nhị" của hệ thống GD Mĩ Kể cũng hay đấy chứ

Cái này bác cần phải xem lại Theo em bác đang nhầm lẫn giữa 2 vấn đề hoàn toàn khác nhau

đó là : khách quan và sự thật

Bác mà muốn đọc đồ nói lên "sự thật" thì em xin mời bác đọc mấy quyển kinh thánh với Mao

Tuyển chẳng hạn Chứ khách quan ở đây chỉ là cách tác giả khai thác từ những nguồn tin của mình để đưa ra 1 kết luận có tính lô-gích thuyết phục được cả những người ngoài cuộc thôi bác ạ Từ đó mới có thểsuy ra cái nào khách quan hơn cái nào Chẳng hạn ở đây, việc bác gán cho ông Marshall Michell này cái chuyện ông ta khen F105 với sự thật, nếu bác đưa ra bằng chứng từ càc thông tin của bác là tại sao ông ta đánh giá sai cái F105, và nó có tính thuyết phục như bác đã từng khoe, thì đó chính là 1 thí dụ về tính khách quan Chứ bác cứ lôi mấy cái từ đao

to búa lớn như "sự thật" với cả "tẩy não" vào đây em nghe thấy nó dổm quá bác ạ!

Mà nếu bác đọc kỹ hơn mấy post của em, bác sẽ thấy em vẫn đợi từ đầu tới giờ những phân tích của bác về chuyện chiếc F105 đó Thêm vào post trên, bác có thể chỉ cho em đoạn nào trong Clashes, tác giả "có nói là chỉ có phi công Việt Nam chiến đấu với máy bay Mỹ, khi có không chiến ta còn không cho phi công nước ngoài lên trời" ở chỗ nào không? Tại sao em chả tìm thấy

chỗ nào ông ta nói như thế cả

Mà cũng xin nói thêm em hoàn toàn tôn trọng những phát biểu của bác Huy Phúc, qua những bài của bác ấy trong những đề tài em hiểu biết rõ hơn như WW2, chiến thuật tác chiến của

QĐNDVN trong các cuộc chiến tranh vưà qua, em biết là bác ấy cũng là 1 người có kiến thức sâu rộng và cũng có nhiệt tình với box này cho nên ở những đề tài mới đối với em như mấy cái máy bay tầu bò này em chỉ đọc bài của bác ấy để học hỏi là chính, còn chuyện châm chọc em thấy mấy thằng phỉ tóc dài làm là quá rồi khỏi cần người khác a dua vào

ý tưởng của chiến dịch là một kiệt tác của một nhân vật có cuộc sống rất nổi đình đám trong số các phi công F-4 ở Đông Nam á, đại tá Robin Olds Ông là một cựu ace P-38/P-51 của chiến tranh thế giới, bắn hạ 12 máy bay Đức năm 1944-1945, năm 1966 44 tuổi, là CO 8th TFW với biệt danh lãnh đạo "Đàn Sói" (chị em, hè hè hè) Ông là một mẫu phi công chiến đấu cũ: thô, nóng, nhậu nhưng là một lãnh đạo tự nhiên và là một nhà chiến thuật trực giác Ông tin rằng, nếu đưa một đội hình F-4 đi liền sau F-105, sử dụng cùng tần só điện đài, cùng khẩu ngữ liên lạc, đường bay, độ cao, tốc độ thì nhứng người phân tích của Hà Nội sẽ quên đường nhầm đó là đội hình F-105 dễ xơi, điều MIG đến, khi các MIG nhận ra đó là sự thật thì đã quá muộn Như vậy, ông để nghị một đội hình lớn F-4 sử dụng cùng đường bay, tốc độ, độ cao

Ngày bắt đầu của chiến dịch Bolo là 2-1 năm 1966 Bắt đầu tối, 14 tốp F-4C 8th TFW xuất phát

từ căn cứ Udon Thái lan giả vờ làm F-105 Phía đông, các máy bay Fa của 366th TFW bịt đường rút lui của các MIG Olds chỉ huy tốp đầu Mật lệnh lấy từ các ô tô đang mốt lúc đó "Ford,"

"Rambler" và "Olds" Tuy có kinh nghiệm ciến đấu lâu năm nhưng Olds vẫn lo, liệu họ cómắc mồi không Trận đánh chia làm 3 đợt

Olds

Điều lo lắng nhanh chóng qua đi, khi mà những MIG xuất hiện và phát hiện đó không phải là con mồi F-105 hấp dẫn, mà là F-4 Chiếc MIG đầu tiên bị hạ bởi "Olds 02" Ralph Wetterhahn, chiếc tiếp theo Captain Walter Radeker Ban đầu Olds không may mắn Trong báo cáo, ông ta ghi:

Trận đánh bắt đầu khi MIG rời khỏi trần mây Không may cho tôi, một chiếc xuất hiện hướng 6 giờ Tôi nghĩ, đó là một tai nạn hơn là một hành động chiến thuật Ngay say đó, rất nhièu MIG xuất hiện rơi từ trần mây ở nhiều chỗ khác nhau Tôi gặp may, MIG đằng sau tôi chú ý tới chiếc máy bay bay sau

MIG rời khỏi trần mây xuất hiện trước ông, 11 giờ, khoàng cách 2000yards, chiếc này chui lại vào trong mâyOlds cố đuổi theo Olds nã liền ba đạn, một Sidewinder và hai Sparrows Nhưng địch thủ đã chứng tỏ đẳng cấp, tránh cả ba đạn và biến mất vào trong mây Tôi bẻ quặt sang trái,

đủ góc dể thoát khỏi đường bắn của chiếc MIG và hy vọng chiếc máy bay yểm hộ đằng sau chú

ý tới MIG Trong khi đó, một MIG khác rời trần mây, xuất hiện hướng 11giờ, khoảng cách 2000 yard Nó muốn chui trở lại vào trần mây nhưng tôi tìm cách tấn công nó

Olds bắn liền ba đạn, một trái Sidewinder và hai Sparrows, nhưng địch thủ chứng tỏ đẳng cấp, tránh cả ba trái và mất hút Trong khí dó, Luck không an toần một bên sườn, một chiếc MIG tấn công từ hướng đó và một MIG khác có thể trở thành mục tiêu sau khi né tránh Mọi sự nhanh chóng thay đổi Olds tiếp:

Chiếc thứ ba xuất hiện hướng 10 giờ, bay từ trái sang phải, gần như là đối diện Chiếc MIG thứ nhất co khoảng cách lại còn tôi bật đốt hậu để tìm chỗ tấn công tốt hơn MIG mới Tôi ngẩn máy bay của tôi lên góc 45 đọ bên trong vòng lượng của chiếc MIG này MIG lượn về trái, tôi kéo cần lái và thực hiện đường lộn thành thùng về phải Đường lượn có tác dụng rất tốt Tôi cảm thấy tôi trên đầu mục tiêu , nhìn thấy một nửa mặt trên của nó Tôi giữ điều đó trong khi MIG kết thúc vòng lượn, tính toán trước thời gian đó, tôi có thể lật đàng sao MIg và bám được đuôi với góc 20

độ khoảng cách 1500 yard MIG khó nhìn thấy tôi khi tôi ở sau và bên dưới Tôi có thể nhìn thấy bóng nó đối diện với mặt trời khi tôi phóng hai quả Sidewinders một quả chính xác và cắt rời cánh phải Vài phút sau, nhóm Olds báo cáo bắn hạ 3 MIG mà không mất máy bay nào Họ trở

về sân bay Kết thúc vòng đầu

Ford

Vòng thứ hai, mật tên Ford đến vùng hay gặp MIG Chỉ huy chuyến này là , Colonel Chappie James không bắn hạ địch thủ nào nhứng dẫn đường cho Captain Everett T Raspberry Lúc 15h04 tôi bị tấn công bởi 3 MIG, hai chiếc 10 giờ và một chiếc 6 giờ Ban đầu tôi không chú ý đến chiếc thứ ba đến gàn bvì tập trung và chỗ khác Tôi được cảnh báo khẩn cấo một MIG đang đến nhanh, trong góc bắn ở khoảng cách 4-3 lần tầm Tôi dó dự một chút trước khi dừng tấn công hai MIG phía trước vì tôi đã nhìn thấy Olds bay bên dưới chúng tôi vài giay trước đây Tôi nghĩ rằng chiếc máy bay mà người ta nhắc cho tôi có thể là một trong những chiếc đó Tôi lật đột ngộ máy bay sang trái, rồi sau đó sang phải, bắn chặt chiếc MIG thứ 3 Tôi lệnh cho số 3 và 4 lật phải Họ làm như vậy, MIG vòng gấp ttrái một cách khó hiểu và một phần giây chũng tôi bay bên nhau, rất gần nhau, ngoài ngôi sao đỏ trân canh của MIG tôi nhìn rõ mặt phi công Tôi lật một đường lật thành thùng ngang để ra xa MIG và đặt mình vào vị trí tấn công., khi đã có vị trí, tôi bắn một tên lửa Sidewinder, tên lửa trượt dó MIG tránh được bởi một động tác rẽ trái đột ngột với ga hết cỡ Nhưng khi MIG làm động tác đó, MIG đặt mình vào vị trí bắn của số 2 là đại úy Everett T Raspberry Tôi lệnh cho anh ta theo con mồi, bởi vì bắt đầu nhìn thấy hai máy bay

phía trước tôi Ơr một vị trí thuận lợi, tôi bắn hai phát đạn AIM-9s liên tiếp về phía mục tiêu và lật máy bay, tự đặt mình vào vị trí cảnh giiới cho số 2 Tôi giảm khoảng cách với số hai, đại úy Raspberry và nghĩ, anh ta vẫn ngoài hình nón phóng đạn tốt nhất Nhưng anh ta thực hiện một đường lộn nhỏ và tự đặt vào vị trí ưu việt để tấn công và phóng một tên lửa AIM-9, nó trúng duôi chiếc MIG Nó rung lắc mạnh, rơi xuống và sau đó xoáy lộn Trận đanh do nhóm Ford thực hiện hoàn thành, không máy bay nào của Mỹ mất và 1 MIG rơi Ngày hôm đó, tỷ số đã là 4:0, mọi thứ thuận lợi để trạn thứ 3 bắt đầu, nhóm Rambler cất cánh

Rambler

Trận đanh cuối cùng do nhóm Rambler thực hiện, đi qua một vài nơi mà MIG hay đến, dó đại úy John B Stone chỉ huy Stone trông thấy 2 MIg trước và sau, lẳng lặng tiến đến gần mà hạ 1 MIG bằng hai tên lửa AIM-7 Sparrows Ngay sau đó, Stone tấn công chiếc MIG thứ ba, nhưng là một hành động kết hợp với số hai, Stone đặt MIG vào vị trí bắn thuận lợi của số 4 Philip P Combies ("Rambler 04") Stone kể về trận đánh:

Chúng tôi bay ở độ cao 4800met và tốc độ khoảng 1000km/s Một lúc sau khi hoàn thành một vòng Tây Bắc, chúng tôi nhận thấyy một đội 4 MIG đang đí hàng dọc ở khoảng cách 8km, góc 2 giờ thấp hơn chúng tôi Hơn hai MIG xuát hiện phía sau khoảng 3km Khi MIG chéo qua trước Stone, Stone bỏ thùng dầu phụ, rẽ trái và bắt đầu đuổi theo Vì điều đó, đội hình bai trải rộng ra bên phải Stone cảm thấy vị trí của mình hơn cao hơn và ở rìa bên phải những máy bay khác Stone giữ van dầu ơ rmứ nhỏ nấtk hi bắn dàu trận đánh, MIG bẻ gấp sang trái, trận đánh bắt đầu Stone kể tiếp Tôi chọn lấy một MIG và đuổi theo nó bằng radả của mình Tôi không nghĩ rằng chúng tôi chịu đựng 4G-chưa bao giờ như thế mà bình yên vô sự Tôi quyết định sử dụng chiến thuật của phi công Hải Quân, thu hẹp khoảng cách theo radar như trên, nhưng bằng cách nhìn qua vạch ngắm chữ thập Khi tôi thực hiện điều đó, tôi đang ở vị trí bên trái, tôi ấn nút bắn, nhả ra, rồi lại ấn và thả lần nữa Tôi không nhìn thấy quả Sparrow đầu tiên Tuy nhiên tôi dõi theo được quả thứ hai từ lúc bắn đến khi chạm mục tiêu Tôi bắn quả này từ khoảng cách nhỏ hơn 2000yards, độ cao 3500met và rẽ sang trái Quả đạn thứ hai đấnh trúng đuôi MIG, một giây sau bùng lên một quả bóng lửa da cam to tướng

Mộ giấy sau, MIG thứ hai bị F-4C Phantom "Rambler 02" hạ, có vẻ như bằng tên lửa Sparrow do phi công Lawrence Glynn bắn Đó là MIG thứ ba do đội "Rambler" hạ, đưa tỷ số toàn trận đánh lên đến 7:0 Tổng kết, trận đánh Bolo ngày 2 tháng giêng năm 1966:

555 TFS, 8 TFW F-4C R Wetterhahn J.Sharp AIM-7 MiG-21

555 TFS, 8 TFW F-4C W Radeker II J Murray III AIM-9 MiG-21

555 TFS, 8 TFW F-4C R Olds C Clifton AIM-9 MiG-21

555 TFS, 8 TFW F-4C E Raspberry R Western AIM-9 MiG-21

433 TFS, 8 TFW F-4C P Combies L Dutton AIM-7 MiG-21

433 TFS, 8 TFW F-4C J Stone C Dunnegan AIM-7 MiG-21

433 TFS, 8 TFW F-4C L Glynn Jr L Cary AIM-7 MiG-21

Tuy nhiên, phía không quân nhân dân Việt Nam thông báo chính thức họ mất 5 MIG hôm đó, cộng thêm chiếc thứ sáu phi công nhảy dù do hết dầu Có thể MIG hết dầu do hư hại thùng dầu

vì trận đánh VNAF công nhận Mỹ thắng trắng trong ngày hôm đó Thất bại của VNAF và trận

đánh ngày 6 tháng giêng (2 MIG mất) đã làm VNAF không giao chiến từ tháng giêng đến nửa tháng 3

Tiếp tục chiến tranh:

Nhưng không quân Mỹ chỉ làm tăng căm hận từ phía không quân Nhân Dân Việt Nam Họ đã rút

ra sức mạnh từ mất mát sai lầm của họ và trở lại bầu trời, tiếp tực và tiếp tục Một vài thời điểm thăng với tỷ số cao.,như là con số máy bay Mỹ mất do chiến đấu trên không tháng 4,5,8 và tháng

11 năm 1967 đã xóa đi thất bại Trong năm đó, trong các cuộc không chiến, không quân Mỹ mất

32 máy bay ném bom (bao gồm 16 F-105D/F các loại, 2F-101C và một A-1E, cộng thêm hơn 8 chiếc của hải quân Các phi công F-4C/D của 366th TFW và 8th TFW nố lực để bảo vệ các máy bay ném bom, nhiều khi thành công khoảng từ 36-59 chiếc MIG đã bị hạ bởi họ, 23 trong số đó thuộc về "đàn sói" Nhưng họ cũng phải trả giá đắt cho việc đó: 13 F-4C/D các loại bị bắn hạ bởi không chiến trong riêng năm đó Không có số liệu chính thức từ phía Không Quân Nhân Dân Việt Nam, nhưng khởng 70% trong đó là thiệt hại thật cho VNAF Việc máy bay Mỹ rơi nhiều hơn trong không chiến đã xóa sạch thành công của trận đánh Bolo nổi tiếng

-

Ý kiến riêng của HP

Người Mỹ rất dễ giấu các thất bại trong không chiến của họ, do nhưng nguyên nhân:

1, người Mỹ chỉ tính máy bay rới tại trận trong không chiến, còn máy bay dặt dẹo một lúc mới mất thì không

2, số lượng máy bay rơi do không chiến rất ít so với máy bay rơi do vũ khí trên mặt đất, dễ chuyểntừ nguyên nhân này sang nguyên nhân kia

Những người Mỹ nghiêm túc thì nghiên cứ chiến tranh một cách nghiêm túc, còn những người

Mỹ không nghiêm túc thì hét ầm Có những máy bay bi giấu buồn cười như 8/12/1966 chẳng hạn, chiếc máy bay bị mất và bị giấu sau này lại quá nổi tiếng

Nhìn chung, không quân Nhân Dân Việt Nam (VNAF) đã thắng lợi Thắng lợi còn trở nên sáng rõ hơn nếu hiểu rằng, ta lấy súng bắn nhau với tên lửa, lấy MIG-17 hạ F-105, F-4 MIG-21 và MIG-

17 đều là nhứng máy bay không chiến trong đội hình rất lớn, do đó, chúng mang ít vũ khí Người Mỹ không ngại gì khi tuyên truyền, họ có thể bịa ra những con số "biết nói" nhất trên đời

Ví dụ, tổng kết chiến tranh TT, không quân Nga-Tầu-Bắc Hàn thắng lợi lớn, tỷ số chung là khoảng 300:1400 Nhưng rất nhiều sách báo tài liệu v.v.v.v của Mỹ hết toáng: Mỹ thắng 10:1 Thật là coi nười đọc như trẻ con

Trong chiến tranh Việt Nam cũng vậy, chỉ hai phi công kỳ cựu Mỹ trở thành ace, trong khi đó, Việt Nam có nhiều Ace Em khoái nhất Phạm Thanh Ngân, phi công sáng tạo nhất, nhưng chuyện kể

về ông không nhiều

Ở đây, em chỉ ngắn gọn giới thiệu ba phi công Bẩy, Soát, Cốc, theo con mắt người nước ngoài Các bác sẽ thấy, MIG-17 giáo chiến và bắn hạ F-105 và F-4 thế nào, súng bắn nhau với tên lửa thế nào

Nói về chiến tranh VN cũng vậy Em đã từng dọc thấy một cậu 20 tuổi người Mỹ kêu: "trận nào chúng ta cũng thắng, tại sao chúng ta lại thua Chúng ta không thua, chúng ta chỉ rút lui" Chiến tranh trên không cũng không nằm ngoài điều đó Trong các sách vở viết về CTVN của Mỹ, luôn luôn Mỹ thắng to Em ví dụ như nỗ lực tuyệt vọng cuối cùng: 12 ngày đêm thất bại thảm thương của Mỹ Mỹ đùng đùng bỏ bàn đàm phán, quay lại ném bom, định bắt chúng ta phải nhượng bộ Diễn biến trận đánh thế nào các bác đã bàn nhiều rồi Quay lại bàn đàm phán, ở cửa phòng họp, trước mặt đông đảo phóng viên, Kít giơ tay xin bắn tay bác Thọ nhà ta Bác Thọ nhà ta không bắt, chửi cho một trận tơi bời khói lửa: rằng là Kít lật lọng sắp ký hiệp định rồi còn quay về đánh nhau, rằng là nay bị đòn mới quay lại ký Kit im thít, thua trên chiến trường làm cho hành động lật lọng trên bàn đàm phán không thể biện lý được Thế nhưng ngày nay các "tài liệu" Mỹ nói về trận

đó: Mỹ ném bom một trận kinh hoàng, Bắc Việt mất sạch máy bay và đường sắt, đành ngồi vào bàn đàm phán Cõ lẽ điều này còn có mức bịa đặt trắng trợn hơn là con số 10:1 của chiến tranh

TT Ok, vụ freedom of speech tớ đồng ý rằng nó phải bỏ ra ngoài defamation hay lăng mạ trong

môi trường xã hội Nhưng này nhé, nếu các cậu muốn đem luật xã hội ra mà nói thì tớ cũng chều

luôni Cái chuyện mà có quyền đặt ra luật lệ cho một chủ đề, nếu có, phải mang tính chung chung, bao quát nhiều trường hợp Nên như cậu kqndvn có thể bảo rằng cấm "các thành viên khác" vào chủ đề của cậu ta để lăng mạ hay sỉ nhục gì đấy thì đúng Nhưng nếu cậu ta đặt rõ ràng rằng cấm HP vào đây sỉ nhục hay lăng mạ thì điều đó đã hoàn toàn sai rồi Cậu ta rõ ràng

đã có trong đầu cái suy nghĩ là HP sẽ vào lăng mạ cậu ta, và cậu ta phổ biến cái suy nghĩ cá nhân đó cho cả box

Trong box này có thể có người thích, hoặc có người ghét HP, chẳng thể kêu gọi "quần chúng" đứng về một phe nào để giúp đẩy cụ thể một ai đó ra, như HP ở đây chẳng hạn Cái đó có thể xem là "breach of freedom of speech" hay cả của "freewill" của những người khác đấy Thêm nữa, vì chỉ ra rõ đó là HP không được vào lăng mạ, tớ hỏi thật nhe: nếu một thành viên mới vào chưa rõ HP là ai, ít nhiều HP cũng đóng góp không nhỏ cho box trước đến nay đấy chứ, nhưng ngay lập tức thành viên mới đó sẽ xếp HP vào loại cá biệt Điều đó thực tế chẳng đúng chút nào Còn tớ hỏi thật cậu kqndvn cái cách chỉ ra cụ thể thành viên nào bị cấm lăng mạ trong chủ đề của cậu có phải là một cách lăng mạ cụ thể thành viên đó gián tiếp không Còn những thành viên khác tỷ dụ như tớ có thể lăng mạ cậu nhỉ

Tớ có thấy HP lăng mạ cậu kqndvn nhiều, và chẳng hay ho gì, nhưng chẳng vì thế mà cậu kqndvn sai nguyên tắc chung nhất được, dĩ nhiên là trừ phi cậu muốn cậu như HP hay trả đũa

HP Cậu kqndvn ở Mỹ chắc biết câu "Sticks and stones may hurt, not words." nên nếu những điều cậu nói là đúng thì nó sẽ mãi đúng việc gì phải lo chuyện bỏ HP ra ngoài Và tớ thấy cái câu

gì đại khái "Không thể một người làm còn một người phá được." của cậu khá là chủ quan đấy,

đã chắc gì kẻ ai là phá và ai là làm Nếu đã không nghĩ rằng điều cậu làm là quan trọng thì việc

gì phải nói câu ấy với cả box để cảnh giới kẻ nào đó có thể phá cậu Cá nhân cậu nếu có suy nghĩ đó thì cứ tiếp tục làm đi, việc gì phải hoa mỹ từ ngữ "kẻ làm", "người phá" cho cả box này

Cậu hairscary nên chú ý rằng tớ chẳng bao đồng để chỉ ra cụ thể rằng cậu kqndvn có dị ứng

hay không với thứ gì đó Tớ không quan tâm về chuyện đó Tớ chỉ quan tâm đến chuyện thực thi freedom of speech mà thôi, bất kể đó là thành viên nào Tỉ dụ cậu hairscary đem chuyện dị ứng của cậu kqndvn ra để biện minh cho hành động đúng thì ok, còn nếu biện minh cho cái gì khác cái đó thì gọi là bao đồng đấy

Trở lại chuyện kỹ thuật với cậu hairscary, ai chẳng biết cái bảng ấy là chung mọi A-to-A kill

của Mỹ Nhưng tớ nêu ra để cậu thấy rằng AIM-7 nó chỉ sau AIM-9 thôi trong chiến tranh Việt Nam Mà bắn AIM-7 từ 5 km đến 10km trúng, máy bay F- chẳng quần vũ gì cả thì sao gọi là

dogfight Cho cậu cái định nghĩa dogfight này:

http://en.wikipedia.org/wiki/Dog_fight

Dogfight thường đề cập đến cận chiến tầm dưới 3km Dogfight nghĩa là phải đuổi nhau và quần vũ

Còn chuyện BVR là thế nào Có hai định nghĩa cho nó, tương đối và tuyệt đối (usually, referred to

as true BVR) Tuyệt đối nghĩa là ngoài 15nm khai hỏa nghĩa là BVR, bất kể head-on hay không

Cái này thì phải đến chiến tranh vùng Vịnh lần một mới có tình huống chiến trận thật ngoài 25nm

và được công nhận Tương đối nghĩa là tiêm kích có thể xác định mục tiêu qua radar hay

phương pháp nào khác và bắn mà không visually identify theo nghĩa thực nhất - bằng mắt, có thể

vì hôm nào thời tiết xấu, không nhìn ra mục tiêu chỉ ở 7km chẳng hạn Nhưng cái 7km đó chẳng thể nào là dogfight nhé, chẳng túm lại gì hết nhe , cái đó là BVR tương đối, chẳng thế mà người

ta phải dùng chữ true BVR để phân biệt, cậu chỉ nói true BVR, nhưng mấy thứ còn lại chẳng thể

là dogfight cả được

Nhắc lại tớ nói rằng kỹ thuật BVR được xây dựng từ giai đoạn chiến tranh Việt Nam, điều này

hoàn toàn đúng, cậu hairscary chỉ đem true BVR hiệu quả hay không ngay trong chiến tranh Việt Nam ra bắt bẻ, tớ không nói điều này, thấy chữ "xây dựng" rõ to của tớ nhe

ROE thì liên quan đến chuyện visually identify enemy aircraft Nên trong phạm vi 10km chẳng hạn phi công F- có thể nhìn thấy một chấm đen đằng xa trong điều kiện thời tiết tốt đấy, nhưng biết đâu nó thật sự là F- hay MiG- phải vào thật gần để visually identify Nếu phi công F- từ xa như thế đã có thể xác định chấm đen đó là MiG- và bắn thì vẫn được chẳng vi phạm ROE gì Nhiều tình huống cho phép điều này trong chiến tranh Việt Nam thường là qua chỉ thị radio của EB-66 (giai đoạn đầu Rolling Thunder) hoặc EC-121 (giai đoạn sau của Rolling Thunder) Nên tiền đề của BVR là từ đó, vấn đề tầm tên lửa tăng lên dần thể hiện điều đó mà cụ thể đó là AIM-

7, chẳng nhất thiết phải trói buộc cho cái gọi là 15 nm, trời trong xanh, không mây, thời tiết tốt gì

đấy Nói luôn để cậu biết tớ cũng đọc đoạn 10% của AIM-7 cậu trích trước bài trước rồi,

thế cậu biết tỉ lệ trúng của AIM-9 thời đó là bao nhiêu không, 15-16%, đến gần cuối chiến tranh cải thiện thì cũng chỉ gần 20%

Sự chính xác giữa AIM-7 và AIM-9 như vậy cũng là như giữa các loại A-to-A tầm ngắn và tầm trung/xa thời này Nên đem cái số 10% đó ra nói Mỹ quay trở lại dạy nhau dogfight của Mỹ cũng chẳng đúng gì Mà chương trình Top Gun cũng chỉ cho bọn Navy, không phải bọn AirForce Rõ ràng là A-to-A kill ratio của Navy càng về sau càng tốt hơn AirForce, theo tài liệu Mỹ, nhưng cũng

cần chú ý là Navy chủ yếu đụng trận với MiG-17, thường dẫn đến dogfight.Còn AirForce thì đụng hit-and-run của MiG-21 nhiều hơn Nhưng cả kill ratio của AirForce, theo tài liệu Mỹ, cũng tốt hơn trước về cuối chiến tranh do hệ thống điện tử tốt hơn Cái dẫn chứng 10% gì đó của cậu họa hoằ lắm là một lý do cho chuyện lắp lại súng cannon cho F-4 Vậy nhe cho cả hai vế của cái câu phía dưới

"Tôi không viết rõ rằng vì vũ khí BVR của Mẽo dở nên phải dậy nhau dogfight Tôi viết rằng Mẽo tưởng có ưu thế với AIM-7 nhưng cuối cùng thì vẫn phải dậy nhau dogfight."

Còn thì cậu nói đã là Rules thì xây dựng quái gì thì do cậu không hiểu rồi Vì sao có ROE, vì không chắc có bắn trúng máy bay địch hay không và yếu tố chính trị liên quan Chứ nếu xa thế

mà chắc là địch thì cũng cho bắn nốt cậu à Nên trong quá trình chiến tranh Mỹ nghĩ nhiều cách

để có thể xác nhận máy bay địch từ xa và cho phép tiêm kích nó khai hỏa dù bản thân tiêm kích

đó chưa visually identify địch, những cách xác nhận này có thể qua EB-66 hay EC-121 đấy Một trong những cách đó thường là qua phân tích tín hiệu transponder của MiG- hay qua do thám radio (SIGNINT) BVR của Mỹ phát triển cũng từ đó Cậu highlight câu tớ viết: "AIM-7 ít khi được bắn từ ngoài tầm 10km." sao không hightlight nốt câu ngay sau đó nhỉ ROE là vì tính chính trị của chiến tranh Việt Nam, chứ liên quan gì chuyện phát triển tên lửa BVR nói chung mà cậu bảo không phải xây dựng nó ngay từ đầu Luật lệ nói chung đặt ra vì có lý do của nó, nhưng đồng thời khi những lý do đó mất hiệu lực của nó thì bỏ luật lệ đó thôi Gần cuối Rolling Thunder khả năng IFF của Mỹ tốt hơn, và chuyện visually identify bị bỏ dần Còn đến LineBacker I và II thì chả liên quan gì mấy ROE nữa, lúc đó Mỹ "quê" rồi, thứ gì nghi vấn là nó bắn cả, ROE chả còn hiệu lực gì, ở đây do thay đổi mang tính chính trị

Còn cậu muốn tớ hầu chuyện cậu về true BVR phát triển từ trong chiến tranh Việt Nam thì cũng được thôi Giai đoạn nửa sau 60s và đầu 70s là thời gian Mỹ phát triển AIM-54, thử qua nhiều máy bay với các loại radar khác nhau, thất bại trên F-111, sau đó chuyển qua AN/AWG-9 trên F-

14 Giai đoạn 1971-1972, Mỹ có cho mẫu F-14 vào thử radar và tên lửa gần Đồng Hới Tớ có coi mấy thước phim đó trên Wings Channel cách đây vài năm

Nhiều yếu tố hội thành true BVR capability và chúng đều được phát triển từ chiến tranh Việt Nam

là chính, như AWACS, IFF, động cơ và đầu dò tên lửa cho AIM-7, AIM-54, các phương pháp bắn thụ động theo radar Chỉ đơn cử chuyện tầm của AIM-7E lên đến 30 km thì tớ cũng đã có đủ mọi dẫn chứng thực tế để nó là BVR rồi, nhưng tớ có thể đồng ý với ý cậu là cái ấy không phải tầm hiệu quả Nhưng tớ không đồng ý là BVR chỉ có sau này như cậu nói, nhắc lại là cả dạng tuyệt đối BVR (true BVR) đều được phát triển từ chiến tranh Việt Nam trong nổ lực của Mỹ nhằm khắc phục hạn chế của ROE

Còn chuyện radar của mấy cái máy bay điện tử, cậu giỏi đi tra ra tầm radar nó, nhưng cho tớ hỏi nhẹ thôi nhe: cậu biết EC-121 dò liên tục được bao nhiêu mục tiêu một lúc không Cậu đi tra đi rồi tiếp tục Nên nói Mỹ có máy bay điện tử bao phủ cả miền Bắc là chỉ nghe theo thông tin tuyên truyền của chúng nó trước đây ở miền Nam, nếu cậu có một mớ radio signal mà chả phân tích nhiều mục tiêu được vì máy tính kém mà gọi là "bao phủ" cả miền Bắc thì quả là quá đấy Trong

cả giai đoạn chiến tranh Việt Nam chỉ một hai lần là EC-121 điều khiển F-4 đến diệt MiG được, còn lại thì không hiệu quả gì mấy như AWACS bây giờ Còn nữa như cậu nói đấy máy bay bay tầm thấp, các thứ đó máy bay điện tử đâu chắc phát hiện ra Nên nói tầm radar không với tới một

số vùng là đúng mà, chưa kể cả địa hình và thời tiết miền Bắc gây không ít khó khăn cho mấy máy bay điện tử đó Nhưng vẫn có thể dò mục tiêu theo SIGNINT hay radar thụ động - thông tin này thường vụn Còn chuyện sân bay, nhà ta có nhiều sân bay dã chiến bí mật ngoài các sân bay chính tạo sự bất ngờ, chủ yếu cho MiG-17, còn MiG-21 thì vẫn cần sân bay tiêu chuẩn này nọ, cái này tớ nghe đích danh phi công ta nói Ngoài ra, ta còn dùng sân bay dọc biên giới bên Trung Quốc, đặc biệt là trong giai đoạn LineBacker Còn ngay cả sân bay ta cũng được bảo vệ với nhiều lớp phòng không, chẳng dễ gì cho bọn F-4 bay MiGCAP ngay trên sân bay để mà chờ ta lên đánh đâu Mà GCI radar cũng giúp ta không dại gì mà cho máy bay ra khỏi bunker của mấy sân bay mà địch đang oanh kích Trong chiến tranh chỉ có một vài lần F- lẽn vào gần sân bay mà radar miền Bắc không phát hiện được, làm thiệt hại vài ba chiếc MiG trong những lần đó (đọc trong Osprey về MiG-17 và MiG-21) Lúc xuất kích, nếu MiG bay thấp nữa thì đố chúng nhận ra cho đến lúc MiG tiếp cận gần F- rồi Đó là chưa kể đầu chiến tranh, ROE không cho đánh SAMs

và sân bay vì sợ chết chuyên gia Nga, Trung Quốc Mấy cái luật đó bị bỏ dần đầu tiên là với SAM rồi sau đó là sân bay Nhưng cũng đủ để chỉ ra là giai đoạn đầu việc dùng tên lửa tầm xa không mang nhiều ý nghĩa, vậy thôi Đến giai đoạn cuối thì hệ thống điện tử và AIM-7 Mỹ tốt hơn rồi có lẽ cũng không cần vào gần sân bay để bắn MiG mới xuất kích

vặt và phải phân tích và suy đoán, tớ đoán có lẽ đó là ý của HP

Còn chuyện bài viết HP à, tớ vào đây đọc bài viết bài, tớ đọc nhớ những gì hay thôi, còn

tớ không quan tâm chuyện giọng bài viết của cụ thể thành viên nào Nên tớ chẳng đánh giá làm gì, hơi đâu, ai rãnh mà đi đánh giá thành viên khác kiểu bao đồng thế Khi nào HP hay (một trong số các) cậu thành vĩ nhân gì gì đó tớ sẽ chú ý hơn Ngoài ra thì tớ có vài ba nguyên tắc tớ theo khá sát, như freedom of speech ở đây chẳng hạn

Còn cậu kqndvn à, tớ đâu nói gì chuyện F-105 không chiến ít đâu nên quyển tớ giới thiệu không xác đáng cho cái gì gì đó cậu đang quan tâm đâu Chỉ có điều đoạn đó trong Clashes khen F-105 trơ trẽn quá, không đánh giá đúng nó, đặc biệt đoạn đó lại do một phi công F-4 viết Cậu khéo thì cắt nó đi vậy thôi, bê nguyên vào làm giảm giá trị bài cậu đang dịch thôi chứ gì

Còn cậu kqndvn này, cậu nói là "Luật là luật", nói vậy tốt nhất cậu nghỉ dịch cho rồi, cậu đang vi phạm bản quyền nghiêm trọng đấy Mấy kẻ mà photo hay scan sách gốc cả quyển nó xử một, thì loại mà dịch ra ngôn ngữ khác mang lại giá trị thương mại mới nó xử mười đấy Tớ nói về chuyện scan hay photo chẳng ai rình bắt cậu để cậu bớt yếu bóng vía kiểu con gái nhằm đem tư

liệu đến cho anh em nhanh hơn thôi, còn nếu cậu liêm khiết không phạm luật - "Luật là luật." thì tốt nhất là đóng topic lại cho rồi

Còn cậu panzerlehr, cái gì đây hả cậu: "Bác không có thì giờ hầu chuyện anh em thì cũng như

đa số những người trên này thôi." Cậu đang nói với tớ hay là nói với ai lúc đó đấy Nếu là với người khác thì thôi tớ bỏ qua, tớ cũng chưa lẩm cẩm đến mức đó, còn với tớ thì cậu đã chẳng biết gì về tớ để nói câu đó

Còn chuyện khách quan thì chắc chắn là nó khác với sự thật, những điều viết ra có thể sai do người viết dùng phương pháp lập luận sai nhưng có thể người viết khách quan đấy chứ, nghĩa là không tự nhiên thêm bớt, hay che đi những thông tin quan trọng trong cách lập luận của mình Điều cả cậu và tớ không biết là Marshall Mitchel có che đi thông tin gì không, hay có dùng cách lập luận nào có thể nghe logic đó nhưng sai với sự thật mà ông ta biết Vì thế mà tớ đưa ra dẫn chứng trong quyển đó để đặt câu hỏi tác giả có ý đồ gì khác không thôi Tớ nói là lối viết có vẻ khách quan hơn, tớ không nói là quyển đó khách quan hơn như các cậu nói, ai mà biết tác giả

Còn cậu này đọc quyển Clashes mà không tìm ra đoạn đó, đoạn đó ở gần cuối quyển sách (Dialogue gì đó tớ không nhớ rõ), chỗ Marshall Mitchel thảo luận về Top Ace của ta còn sống sau chiến tranh sao đó, chỉ một trang thôi, cuối trang đó ông ta có nói về điều đó, tra index "ace" có thể ra Tớ chẳng hơi đâu đi lục lại sách kiếm đoạn đó cho cậu đâu, xin lỗi á Cá nhân tớ thì tớ nghi ngờ tính xác thực thông tin của Marshall Mitchel sau khi tớ đọc quyển 11 Days of Christmas Bombing của ông ta, vì cũng lại những thông tin chính thức mang tính tuyên truyền của Mỹ về LineBacker 2, chả gì hơn, làm tớ đâm ra nghi ngờ quyển Clashes nốt Nhưng đó chỉ là ý nhỏ của

tớ

Còn tớ đâu công kích gì cậu panzerlehr vụ freedom of speech đâu liên quan đến HP đâu mà cậu phải nói thêm này nọ - tớ nghe mãi trong mấy bài trước của cậu rồi, có "trông gà hóa cuốc" không nhỉ? Không thấy bài trước tớ cho cậu đoạn đầu và đoạn thứ ba rõ rệt thế ah Hê hê, còn xem ra hôm nay cậu panzerlehr cười nhiều nhỉ, bao đồng chút, không biết cậu có lại đang anti-constipation không , mà sao khỏe vào đây máy bay, tàu chiến hay anti-submarines gì đó

Cái này bác rất nhầm Ngày đầu đến Mỹ tôi cũng ra hàng photo để chụp mấy trang của một cuốn sách Ông chủ tiệm đã đựa cho tôi một tờ giấy của cảnh sát phát cho họ, trong đó hướng dẫn về luật Nếu bạn chỉ photo một cuốn sách với mục đích học tập và không photo trọn vẹn một

chương thì hoàn toàn là đúng luật! Đừng có nói là giáo sư "châm chước" - tôi chưa thấy ai châm chước ở trường tôi cả Sự châm chước, có chăng là cho phép sinh viên không đọc sách tham khảo cũng được, còn sách text book thì bắt buộc phải mua

Nói thêm về chuyện discrimination Bản thân tôi phản đối chuyện này Nhưng nên nhớ ở Mỹ là đất tự do ngôn luận Nếu muốn bạn hoàn toàn có quyền bày tỏ sự thù ghét một chủng tộc nào đó trong trường (đương nhiên sẽ gây khó chịu) Trường nơi bạn nếu vì thế mà đuổi học thì bạn hoàn toàn có quyền kiện họ vì đã vi phạm quyền tự do ngôn luận của bạn Tôi biết rõ chuyện này

vì từng làm nhân viên trong appartment life của trường Chúng tôi được train rất kỹ về

discrimination Vì khi một sinh viên thuê nhà của trường thì họ đã ký hợp đồng, trong đó ghi rõ là trường không chấp nhận disrimination act, do đó nếu ai đó dán biểu ngữ racist ở cửa chả hạn, thì chúng tôi có trách nhiệm đến nói cho họ biết điều này, và giải thích là nếu muốn trưng ra biểu trưng racist họ có quyền không thuê nhà của trường nữa và thuê nhà ở ngoài (chứ không có chuyện đuổi học đâu à - khi nhập học ko ai ký hợp đồng gì cả) Trường tôi cũng là trường phản đối dicrimination (against race, age, sex, sexual orientation, religious, political believe ), tuy vậy nếu có sinh viên phát biểu discriminate trong trường thì trường cũng không thể đuổi được Giáo

sư thì là chuyện khác (có lẽ do khi họ ký hợp đồng đã phải đồng ý với chuyện này)

Đoạn 30 phút Vietnam Airwar trên kênh History sáng nay đưa ra thông tin Mỹ thu được như thế này:

- Xung quanh Hà nội và Hải phòng có 250 bệ phóng SAM

- KQ Việt nam ngoài các sân bay Nội bài, Gia lâm, Kiến An, Kép, Bạch Mai, Phúc yên, còn có thêm nhiều sân bay khác, đặc biệt họ sử dụng 6 sân bay của Trung quốc dọc theo biên giới (cái này bác tôi ở 921 xác nhận, ta đưa phần lớn máy bay sang TQ giai đoạn chiến tranh để tránh bom)

- KQ Mỹ claim tỷ lệ victory là 2 to 1 trong một chiến dịch gì đấy tôi nghe không rõ

- Bắc Việt claim 4000 máy bay US estimate ~1,000

- 200 pilotes down được cứu thoát bên trong lãnh thổ Bắc Việt 600 bị captured (? có thể mình nghe nhầm)

- Tổng cộng trên lãnh thổ cả hai miền Mỹ mất ~3,750 máy bay trong chiến đấu và tai nạn Số trực thăng bị mất là ~5,000 8000 airmen killed

Kết phim: Strategically, the air war failed

Trong phim cũng có cảnh guncamera Mig17 bị bắn rơi mà trước kia một số anh em cho rằng là

đồ giả:

Ta chỉ nên tranh luận xoay quanh chủ đề thôi Đưa mấy cái vụ copyright vào cãi nhau làm gì Các thông tin của kqndvn đưa trùng với phim "VN cuộc chiến 10.000 ngày" đang phát và cả cảnh chiếc MiG17 bị bắn cháy cũng có chiếu Đây là cảnh mà ngày trước HP nói là kỹ xảo điện

ảnh Tôi thì nghĩ là trên các phim tài liệu lịch sử của Mỹ mang chiếu toàn thế giới nên nếu dùng kỹ xảo thì các chuyên gia phim ảnh phát hiện ra người ta sẽ chửi như tát nước vào mặt

Tôi vừa bận vừa lười nên cái gì đọc thì đọc thôi chứ bỏ công ra dịch rồi post là hơi khó nên như kqndvn đáng khuyến khích lắm Nếu phần bình luận cá nhân cần tranh luận hãy nói Còn không các bạn đừng ném đá hội nghị không tốt

Cậu ta rõ ràng đã có trong đầu cái suy nghĩ là HP sẽ vào lăng mạ cậu ta, và cậu ta phổ biến cái suy nghĩ cá nhân đó cho cả box

Và sau đó thì bác HP đã rất nhiệt tình chứng tỏ cho cả box thấy rằng bác kqndvn có lý do để lo trước như vậy

Cậu hairscary nên chú ý rằng tớ chẳng bao đồng để chỉ ra cụ thể rằng cậu kqndvn có dị ứng hay không với thứ gì đó Tớ không quan tâm về chuyện đó Tớ chỉ quan tâm đến chuyện thực thi freedom of speech mà thôi, bất kể đó là thành viên nào Tỉ dụ cậu

hairscary đem chuyện dị ứng của cậu kqndvn ra để biện minh cho hành động đúng thì ok, còn nếu biện minh cho cái gì khác cái đó thì gọi là bao đồng đấy

Tôi cũng chỉ đủ bao đồng đến mức chỉ ra rằng cấm HP vào lăng mạ không có nghĩa là cấm freedom of speech, và rằng từ chuyện cấm HP nâng cao thành cấm freedom of speech để rồi biến nó thành một lý do để luận ra những bửu bối gì đó để giễu cợt người ta cũng chẳng hay gì hơn cái chuyện bao đồng của tôi

Trở lại chuyện kỹ thuật với cậu hairscary,

Chuyện kỹ thuật thì tôi kém lắm Cái tôi muốn làm không phải là nói chuyện kỹ thuật, mà dựa vào

nó để tìm hiểu xem chỗ nào được xào nấu như thế nào

Nhưng tớ nêu ra để cậu thấy rằng AIM-7 nó chỉ sau AIM-9 thôi trong chiến tranh Việt Nam

Còn tôi thì muốn thấy cái quá tầm nhìn so với cái trong tầm nhìn

Mà bắn AIM-7 từ 5 km đến 10km trúng, máy bay F- chẳng quần vũ gì cả thì sao gọi là dogfight

Nhưng mà là trong tầm nhìn Bác đã đọc về cái 10% của AIM-7E, thế chắc bác cũng đã đọc về chuyện cái này bị kêu là quãng thời gian để arm của nó lâu quá, nên nó bay mãi mới arm được,

1500 mét hay 1,5 nm gì đó, tôi nhớ không rõ Lý do vì sao người ta quan tâm tới điều này nhỉ?

Còn chuyện BVR là thế nào Có hai định nghĩa cho nó, tương đối và tuyệt đối (usually, referred to as true BVR)

Tương đối nghĩa là tiêm kích có thể xác định mục tiêu qua radar hay phương pháp nào khác và bắn mà không visually identify theo nghĩa thực nhất - bằng mắt, có thể vì hôm nào thời tiết xấu, không nhìn ra mục tiêu chỉ ở 7km chẳng hạn

Nhưng cái 7km đó chẳng thể nào là dogfight nhé, chẳng túm lại gì hết nhe , cái đó là BVR

tương đối, chẳng thế mà người ta phải dùng chữ true BVR để phân biệt, cậu chỉ nói true BVR, nhưng mấy thứ còn lại chẳng thể là dogfight cả được

Hay tỉ như buổi đêm chẳng hạn, bay ngay đằng sau nhưng vẫn không nhìn thấy gì bằng mắt thường?

Tôi chỉ nói true BVR, thế nhưng phải chăng bác đang dựa vào cái 5 hay 7 hay 10 km đấy để nói rằng những quả AIM-7 bắn đi ở CTVN là BVR tương đối? Bao nhiêu lần Mẽo đến khi thời tiết xấu khiến không nhìn ra mục tiêu ở 7km, và bao nhiêu lần ta lên đánh trong điều kiện đó? Bao nhiêu quả AIM-7 đã được phóng đi khi không nhìn thấy mục tiêu mà chỉ dựa vào radar? Bác đọc các chuyện về không chiến ở CTVN chắc cũng hay thấy cái đoạn một bọn đánh lộn với ta, còn bọn khác thì lẻn ra bay vòng ngoài xa và tìm cơ hội phóng tên lửa vào máy bay ta từ bên ngoài Thế người ta xây dựng cái kỹ thuật quá tầm nhìn cho BVR tuyệt đối hay tương đối? Trong mối liên quan tới thực tế không chiến ở VN

Nhắc lại tớ nói rằng kỹ thuật BVR được xây dựng từ giai đoạn chiến tranh Việt Nam, điều này hoàn toàn đúng, cậu hairscary chỉ đem true BVR hiệu quả hay không ngay trong chiến tranh Việt Nam ra bắt bẻ, tớ không nói điều này, thấy chữ "xây dựng" rõ to của tớ

ROE thì liên quan đến chuyện visually identify enemy aircraft Nếu phi công F- từ xa như thế đã có thể xác định chấm đen đó là MiG- và bắn thì vẫn được chẳng vi phạm ROE gì Nhiều tình huống cho phép điều này trong chiến tranh Việt Nam thường là qua chỉ thị radio của EB-66 (giai đoạn đầu Rolling Thunder) hoặc EC-121 (giai đoạn sau của Rolling Thunder) Nên tiền đề của BVR là từ đó, vấn đề tầm tên lửa tăng lên dần thể hiện điều đó

mà cụ thể đó là AIM-7, chẳng nhất thiết phải trói buộc cho cái gọi là 15 nm, trời trong xanh, không mây, thời tiết tốt gì đấy

EB-66 hình như là máy bay cho Electronic Warfare thì phải, gây nhiễu radar Nó làm sao nhận ra Mig và chỉ thị cho máy bay của Mẽo?

Vâng, tiền đề là ở đó, chứ chưa phải xây dựng ở giai đoạn đó

Không trói buộc cho cái 15 nm (cái range này là bác đưa ra đấy nhé), Mẽo chỉ tạo ra cái ROE và

ta thì tăng phần hạn chế cái quá tầm nhìn ấy

Và phải chăng nên xem xét tới thực tế chiến đấu ở VN

Nên đem cái số 10% đó ra nói Mỹ quay trở lại dạy nhau dogfight của Mỹ cũng chẳng đúng

gì

Ủa, tôi nói thế hả?

Cái dẫn chứng 10% gì đó của cậu họa hoằ lắm là một lý do cho chuyện lắp lại súng

cannon cho F-4 Vậy nhe cho cả hai vế của cái câu phía dưới

Cái dẫn chứng đấy để làm rõ mức độ thành công của loại tên lửa này, và rằng cái bảng của bác không nói lên được hiệu quả của nó, quá tầm nhìn hay không quá tầm nhìn Trong thực tế chiến đấu ít khi được dùng ở cái mức quá tầm nhìn mà tỉ lệ có 10% thì nếu dùng quá tầm nhìn tỉ lệ đó

sẽ là bao nhiêu?

"Tôi không viết rõ rằng vì vũ khí BVR của Mẽo dở nên phải dậy nhau dogfight Tôi viết rằng Mẽo tưởng có ưu thế với AIM-7 nhưng cuối cùng thì vẫn phải dậy nhau dogfight."

Bác đọc lại bài trước bài có câu trên đã

Còn thì cậu nói đã là Rules thì xây dựng quái gì thì do cậu không hiểu rồi

Vâng, không chắc là tôi có hiểu hay không Bác đã viết trước đây là rule phải Visual ID thì bác cũng nên hiểu xem ở cái tầm ID đấy là quá tầm nhìn hay không quá tầm nhìn, và rồi nó liên quan thế nào tới cái xây dựng kỹ thuật quá tầm nhìn

Nên trong quá trình chiến tranh Mỹ nghĩ nhiều cách để có thể xác nhận máy bay địch từ xa

và cho phép tiêm kích nó khai hỏa dù bản thân tiêm kích đó chưa visually identify địch, những cách xác nhận này có thể qua EB-66 hay EC-121 đấy Một trong những cách đó thường là qua phân tích tín hiệu transponder của MiG- hay qua do thám radio (SIGNINT)

Thế bao nhiêu lần bọn này chỉ đường cho Mẽo bắn máy bay ta từ quá tầm nhìn để mà xây dựng cái kỹ thuật không chiến hiện đại? Transponder là cái gì thế?

Cậu highlight câu tớ viết: "AIM-7 ít khi được bắn từ ngoài tầm 10km." sao không hightlight nốt câu ngay sau đó nhỉ

Highlight để làm gì? Để cho thấy rằng một số ít tên lửa được bắn từ ngoài 10km là đủ để xây dựng cái quá tầm nhìn đấy sao?

ROE là vì tính chính trị của chiến tranh Việt Nam, chứ liên quan gì chuyện phát triển tên lửa BVR nói chung mà cậu bảo không phải xây dựng nó ngay từ đầu

Nhắc lại lần nữa là cái ROE này nó hạn chế cái xây dựng cái quá tầm nhìn

Gần cuối Rolling Thunder khả năng IFF của Mỹ tốt hơn, và chuyện visually identify bị bỏ dần Còn đến LineBacker I và II thì chả liên quan gì mấy ROE nữa, lúc đó Mỹ "quê" rồi, thứ

gì nghi vấn là nó bắn cả, ROE chả còn hiệu lực gì, ở đây do thay đổi mang tính chính trị

Vâng, Mẽo sau này có IFF Nhưng cái gì nghi là bắn thì càng đi xa với quá tầm nhìn

Còn cậu muốn tớ hầu chuyện cậu về true BVR phát triển từ trong chiến tranh Việt Nam thì cũng được thôi Giai đoạn nửa sau 60s và đầu 70s là thời gian Mỹ phát triển AIM-54, thử qua nhiều máy bay với các loại radar khác nhau, thất bại trên F-111, sau đó chuyển qua AN/AWG-9 trên F-14 Giai đoạn 1971-1972, Mỹ có cho mẫu F-14 vào thử radar và tên lửa gần Đồng Hới Tớ có coi mấy thước phim đó trên Wings Channel cách đây vài năm

Vâng, phát triển, thế có xây dựng không? AIM-54 được xây dựng thế nào từ CTVN?

Nhiều yếu tố hội thành true BVR capability và chúng đều được phát triển từ chiến tranh Việt Nam là chính, như AWACS, IFF, động cơ và đầu dò tên lửa cho AIM-7, AIM-54, các phương pháp bắn thụ động theo radar

Chứ không phải là kỹ thuật không chiến quá tầm nhìn được xây dựng trong CTVN à?

Nhưng tớ không đồng ý là BVR chỉ có sau này như cậu nói, nhắc lại là cả dạng tuyệt đối BVR (true BVR) đều được phát triển từ chiến tranh Việt Nam trong nổ lực của Mỹ nhằm khắc phục hạn chế của ROE

Và cái ROE được sinh ra một phần là do không phân biệt được đâu là địch, đâu là ta

Tôi chỉ nói rằng khái niệm BVR lúc đó chưa có Sau này thì người ta mới dùng cái cụm từ này

Còn chuyện radar của mấy cái máy bay điện tử, cậu giỏi đi tra ra tầm radar nó, nhưng cho

tớ hỏi nhẹ thôi nhe: cậu biết EC-121 dò liên tục được bao nhiêu mục tiêu một lúc không Cậu đi tra đi rồi tiếp tục Nên nói Mỹ có máy bay điện tử bao phủ cả miền Bắc là chỉ nghe theo thông tin tuyên truyền của chúng nó trước đây ở miền Nam, nếu cậu có một mớ radio signal mà chả phân tích nhiều mục tiêu được vì máy tính kém mà gọi là "bao phủ" cả miền Bắc thì quả là quá đấy Trong cả giai đoạn chiến tranh Việt Nam chỉ một hai lần là EC-121 điều khiển F-4 đến diệt MiG được, còn lại thì không hiệu quả gì mấy như AWACS bây giờ

Tôi bịa ra cái tầm radar đấy Mà cái thông tin tuyên truyền đấy, bây giờ nó vẫn tuyên truyền Mà tôi đã viết rồi, chuyện hai cái đó bị mất thì còn phải bàn nhiều Mà EC-121 dùng radar dò được một mục tiêu thôi thì có dẫn đường cho F4 tới chỗ mục tiêu đó được không? Và nếu ở cái chỗ mục tiêu đó tình cờ lại có hơn 1 mục tiêu thì càng tốt đúng không?

Còn nữa như cậu nói đấy máy bay bay tầm thấp, các thứ đó máy bay điện tử đâu chắc phát hiện ra Nên nói tầm radar không với tới một số vùng là đúng mà, chưa kể cả địa hình

và thời tiết miền Bắc gây không ít khó khăn cho mấy máy bay điện tử đó

Vâng, nhưng hai cái Mig-17 đó bay ở độ cao 7000 mét

Nhưng vẫn có thể dò mục tiêu theo SIGNINT hay radar thụ động - thông tin này thường vụn vặt và phải phân tích và suy đoán, tớ đoán có lẽ đó là ý của HP

Bác ơi, cái SIGNINT nó là cái gì mà giúp dẫn đường được F-4 tới đúng nơi có Mig 17 thế Thế thì cái SIGNINT nó dò ra hết tổ các con tò vò rồi, và có lẽ đến sau 1972 thì mới xây dựn lại VPAF Và cái radar thụ động là nó lấy tính hiệu từ đâu ra? Nhớ rằng bác đã cho thấy thiết bị điện

tử ở trên kém thế nào

Còn chuyện sân bay, nhà ta có nhiều sân bay

Vâng, té ra cái xuất kích ngay trong trận địa là như thế

Còn chuyện bài viết HP à, tớ vào đây đọc bài viết bài, tớ đọc nhớ những gì hay thôi, còn

tớ không quan tâm chuyện giọng bài viết của cụ thể thành viên nào Nên tớ chẳng đánh giá làm gì, hơi đâu, ai rãnh mà đi đánh giá thành viên khác kiểu bao đồng thế Khi nào HP hay (một trong số các) cậu thành vĩ nhân gì gì đó tớ sẽ chú ý hơn Ngoài ra thì tớ có vài ba nguyên tắc tớ theo khá sát, như freedom of speech ở đây chẳng hạn

Vâng, tưởng bác thích phê cái chuyện khách quan Ở đây thì không tẩy não một cách khách quan tí nào Mà lại bao đồng rồi Bác bao đồng cái chuyện freedom of speech làm gì Mod lo chuyện đấy Mà rồi có cấm được HP đâu, đúng không HP vẫn cứ freedom mà speech như thường

Tớ thấy HP viết hay quá, đành phải đi kiểm tra lại thông tin thì ra như thế này:

Trong không chiến trên bầu trời Bắc Việt thì kết thúc là thảm bại của tiêm kích Mỹ:

Chỉ tính riêng MIG 21 và F4 thì:

Từ năm 1966-1972: Fantom F4 bắn rụng 54 MIG-21, còn MIG-21 bắn được 103 Fantom F4 Đó

là chưa kể đến F4 đắt hơn mấy lần MIG21

Một thông tin nữa là cuối chiến tranh Bắc Việt nam chỉ còn 39 bệ phóng tên lửa Tổng số tính đến năm 72 thi VNam có 95 bệ phóng và 7658 quả tên lửa được Liên-Xô cung cấp ( Lúc đó sắp hết

đạn rồi )

Về không chiến tại chiến tranh Triều Tiên bác HP nói đúng đấy Tớ có số liệu Quân Mỹ mất nhiều máy bay hơn

KHÔNG QUÂN VIỆT NAM ANH HÙNG

Và sau đó thì bác HP đã rất nhiệt tình chứng tỏ cho cả box thấy rằng bác kqndvn có lý do

để lo trước như vậy

Có gì đâu cứ theo nguyên tắc đạo đức thì chẳng thể lấy kết quả biện minh phương tiện Mà đặc biệt là ở đây biện minh vượt trước thời gian có kết quả, có chắc rằng HP sẽ nói vậy cũng chẳng

có lý do để chỉ ra cụ thể cấm HP này nọ, còn cũng có thể cái đoạn cấm đó làm HP bực vào chửi

bới sau đó thì sao, cậu ta có quyền phản ứng trước việc cấm cậu ta vậy chứ

Tôi cũng chỉ đủ bao đồng đến mức chỉ ra rằng cấm HP vào lăng mạ không có nghĩa là cấm freedom of speech

Lập lại vấn đề ban đầu cậu à, cậu định nghĩa freedom of speech trong phạm vi nào thôi, nếu cái lại đem cái luật xã hội ra nói lại thì làm ơn đọc lại bài tớ thế nào là luật đúng đắn Còn là phạm vi tuyệt đối thì tự cậu hiểu Còn tớ đã chỉ ra rất rõ những từ ngữ "kẻ phá" và "người làm" của cậu kqndvn rồi, cậu ta chẳng phải quan trọng hóa chuyện cậu ta đang làm là gì, không cần thiết cậu lại vào đây nhắc lại có chế giễu hay không, dẫn chứng đầy đủ nhé

Trở lại chuyện kỹ thuật với cậu hairscary,

Chuyện kỹ thuật thì tôi kém lắm Cái tôi muốn làm không phải là nói chuyện kỹ thuật, mà dựa vào nó để tìm hiểu xem chỗ nào được xào nấu như thế nào

Chẳng ai quan tâm đến cậu muốn gì, tớ chỉ dùng câu đó để dẫn ý bài tớ

Nhưng mà là trong tầm nhìn

Nhưng chẳng phải dogfight, xin nhắc lại Còn đầu dò tên lửa bắt đầu bắt mục tiêu một cách liên tục, hoặc tên lửa bắt đầu bay theo radar beam điều khiển của máy bay một cách ổn định: từ khoảng 3,000 ft trở lên

Tôi chỉ nói true BVR, thế nhưng phải chăng bác đang dựa vào cái 5 hay 7 hay 10 km đấy

để nói rằng những quả AIM-7 bắn đi ở CTVN là BVR tương đối? Bao nhiêu lần Mẽo đến khi thời tiết xấu khiến không nhìn ra mục tiêu ở 7km, và bao nhiêu lần ta lên đánh trong điều kiện đó? Bao nhiêu quả AIM-7 đã được phóng đi khi không nhìn thấy mục tiêu mà chỉ dựa vào radar?

Một lần nữa tớ đã nhắc là không nói đến tính hiệu quả của BVR trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam, chẳng đã cho cậu mớ dẫn chứng về true BVR lần đầu trong chiến tranh vùng Vịnh lần một

là gì Tớ nói rất rõ, BVR phát triển từ trong chiến tranh Việt Nam ra, theo nghĩa chung nhất và tịnh tiến của việc phát triển tên lửa không đối không Chẳng đột biến gì để đến ngay true BVR như cậu đem ra bắt bẻ HP Mà ngay cả cái tuyệt đối hay tương đối tớ cũng mới chỉ ra cho cậu thấy nó khác dogfight gì đấy thôi, chẳng liên quan gì quay lại hỏi phát triển BVR tương đối hay tuyệt đối từ chiến tranh Việt Nam Việc phát triển BVR xây dựng trên nền tản nhiều yếu tố kỹ thuật khác, và giai đoạn chiến tranh Việt Nam đóng góp nhiều thứ cho điều đó như AWACS (EC-

121 đầu tiên), IFF, động cơ tên lửa này nọ,

Ví dụ như từ khi người ta làm ra AIM-7 Một trong những mục đích người ta làm ra cái này

và radar điều khiển nó là để nâng tầm bắn, và tầm của AIM-7 và radar, trên lý thuyết, thì đã cho phép xây dựng cái BVR, tuyệt đối hay tương đối

Tớ đã nói nhẹ qua chuyện đó với cậu về chuyện tầm hiệu quả của AIM-7, nếu cậu muốn lôi ra lại, thì xin thưa rằng tầm công bố của AIM-7E như đã nói 30km, nếu cậu muốn trên lý thuyết thì

là tuyệt đối rồi đấy Và cả trên thực tế, cũng có thể gọi đó là BVR tuyệt đối rồi đấy Nếu nói theo tính hiệu quả, thì là tương đối như tớ đã nói khi đề cập đến effective range Chừng đó thôi đủ để

tớ nói là BVR từ trong chiến tranh Việt Nam rồi đấy, cậu cứ lẫn quẩn với cái tính hiệu quả hay không của cậu để bắt bẻ vô lý

Còn cái cậu nói đến là China Lake nơi phát triển AIM-9 đầu tiên và sau đó thử AIM-7 nhiều lần

EB-66 hình như là máy bay cho Electronic Warfare thì phải, gây nhiễu radar Nó làm sao nhận ra Mig và chỉ thị cho máy bay của Mẽo?

EB-66 thường được biết đến nhiều là máy bay gây nhiễu nhưng thực tế nó có hai chức năng: ECM (Electronic CounterMeasures) và ELINT (Electronic Intelligence) Với chức năng ELINT, nó

có khả năng thu thập thông tin từ IFF của MiG và Fansong radar của SAM-2

Link nè: http://www.wpafb.af.mil/museum/history/vietnam/469th/p45.htm

Cái transponder tớ nói đến chính là IFF của MiG thường cho tín hiệu gắt hơn IFF của F- và hay

bị dò ra bởi các máy bay điện tử Cứ để cậu kqndvn dịch quyển đó, rồi sẽ đến đoạn về mấy thứ này, cụ thể cậu xem

Vâng, tiền đề là ở đó, chứ chưa phải xây dựng ở giai đoạn đó

Nói mãi cậu này, BVR dựa trên nhiều yếu tố (tên lửa, đầu dò, hệ thống điện tử, IFF), và những yếu tố đó xây dựng từ chiến tranh Việt Nam Nói thuần về tên lửa thì cậu có thể dùng đến cái tầm 30km tớ đã đưa rồi đó Nói chuyện hiệu quả là chuyện khác, xây dựng lên rồi cải tiến dần để đến hiệu quả như ngày nay chứ

Không trói buộc cho cái 15 nm (cái range này là bác đưa ra đấy nhé)

Tớ chẳng có quyền nào để đặt ra cái tầm 15nm đó cậu à Nó nằm trong định nghĩa thế nào là tầm cho true BVR, cậu đã đọc bài trước của tớ đấy chứ

Bác đọc lại bài trước bài có câu trên đã

Cậu xem lại cách lập câu của bác vậy

Những đoạn tiếp theo của cậu lại vấn đề hiệu quả, AIM-7, AIM-9, ROE, blah, blah, blah, xin tham khảo lại bài tớ viết Tớ chẳng lẩm cẩm để cứ phải nhắc lại với cậu thế này

Nhắc lại lần nữa là cái ROE này nó hạn chế cái xây dựng cái quá tầm nhìn

Nhắc lại lần nữa ROE liên quan đến vấn đề chính trị giai đoạn đầu chiến tranh Việt Nam, không liên quan việc phát triển BVR, mà thực ra những hạn chế ROE mang đẩy thúc đẩy việc phát triển nhiều kỹ thuật tạo thành true BVR capability, như AWACS, IFF,

Vâng, Mẽo sau này có IFF Nhưng cái gì nghi là bắn thì càng đi xa với quá tầm nhìn

Chẳng cần cậu phải vặn vẹo từ ngữ Cái gì đã nghi vấn thì phải được dò ra trước rồi, còn chuyện bắn sau đó thì tùy thuộc tình huống cụ thể, nói vậy để thấy ROE không còn hiệu quả giai đoạn sau, cậu đủ logic suy luận hay chỉ cut-&-paste

Vâng, phát triển, thế có xây dựng không? AIM-54 được xây dựng thế nào từ CTVN?

Nói thế để cậu thấy AIM-54 hiện đại sau này đã được xây dựng từ giai đoạn đó Những thống kê của AIM-7 không ít thì nhiều sẽ được xem xét khi phát triển AIM-54, đặc biệt là những mẫu đầu của AIM-54 là phát triển trên phương pháp bắn thụ động như ở AIM-7 Còn để nói về BVR thì như đã nói đó mỗi quả AIM-7 là tớ chứng minh rồi, cậu có bỏ ra ngoài AIM-54 trong cùng giai đoạn tớ vẫn đúng mà, việc gì nhỏ nhặt thế này

Chứ không phải là kỹ thuật không chiến quá tầm nhìn được xây dựng trong CTVN à?

"Trong" hay "từ" hiểu theo cả hai ý đều được, progressive developments throughout our history, ok? Cậu muốn nói xa hơn về tính đứt đoạn trong lịch sử thì là chuyện khác rồi, lúc đó tớ chẳng ngồi đây nói chuyện với cậu làm gì

Mà EC-121 dùng radar dò được một mục tiêu thôi thì có dẫn đường cho F4 tới chỗ mục tiêu đó được không?

Dẫn đường được, trong chiến tranh Việt Nam có đôi vài lần EC-121 dẫn F-4 đến diệt MiG - lần đầu là tháng 10 năm 1967 gì đó, hiểu nôm na thì như kiểu GCI, nhưng hạn chế nhiều vào thời

đó, AWACS thời nay thì khác

Vâng, nhưng hai cái Mig-17 đó bay ở độ cao 7000 mét

Tớ đang nói chung về tầm radar chung của máy bay điện tử của Mỹ thôi Còn đoạn HP nói thì

cũng không rõ thật, tớ có nêu mấy cái ELINT hay SIGINT là những khả năng khác có thể cho điều HP nói đó, thu thập thông tin điện tử, điện đàm, radio, hay các tín hiệu đặc trưng theo radar

và phân tích vậy thôi Tớ không rõ ELINT có liên hệ đến các thiết bị tình báo điện tử mà Mỹ thả xuống lãnh thổ miền Bắc nữa không, bác nào biết chỉ giúp

Vâng, tưởng bác thích phê cái chuyện khách quan Ở đây thì không tẩy não một cách khách quan tí nào Mà lại bao đồng rồi Bác bao đồng cái chuyện freedom of speech làm

gì Mod lo chuyện đấy Mà rồi có cấm được HP đâu, đúng không HP vẫn cứ freedom mà speech như thường

Tớ theo nguyên tắc của tớ mà tham gia cuộc tranh luận này cậu à, chẳng bao đồng gì cho kẻ nào khác Tớ là một thành viên của box, có thể xem là một stakeholder vậy, thì điều gì không đúng thì tớ góp ý là chuyện hiển nhiên thôi, tớ đã nói là bất kể chuyện liên quan đến thành viên nào, bao đồng gì Chuyện cấm HP ở đây chẳng hạn, cấm cụ thể vậy đã không đúng, vi phạm nguyên tắc freedom of speech, mà rồi có enforce được cái cấm đó đâu, thành ra ý tớ là ngay từ ban đầu đã chẳng nên đưa cái cấm đó vào đây làm gì rồi, chỉ thêm nực cười

Còn cậu panzerlehr, cậu xem lại bài ấy của cậu có đoạn nào đề cập đến chuyện tớ không thời gian dịch đích danh quyển F-105 đó đâu mà để tớ phải hiểu như cậu nói giờ là tớ không có thời giờ hầu chuyện anh em nghĩa là cho quyển đó Cái tớ thấy gần nhất trước đó là gì "cứt mèo" và

"bửu bối." Cậu phải hiểu chẳng ai có thể đi phân tích đoán suy nghĩ của cậu qua mớ từ ngữ vậy

Mà tớ giới thiệu quyển đó để cậu nếu thích thì tìm mà đọc để hiểu rõ hơn về F-105 chứ gì đâu

Mà ngay thời điểm đó cậu đã có trong đầu là tớ không có thời gian hầu chuyện anh em rồi, vậy

có võ đoán không?

Còn lại cái khách quan đó, cậu không thấy sự khác biệt giữa "lối viết khách quan" và "bản chất của quyển sách là khách quan" à Nói như các cậu là sách đó khách quan thì đã nói về tác giả khách quan rồi, vì thế tớ mới nêu ra một số dẫn chứng nói về sự nghi ngờ tớ có đối với tác giả Cũng như cậu thôi tớ đọc sách là tham khảo, nhưng tớ chẳng chỉ tham khảo không, mà tham khảo để rút ra ít nhiều sự thật để mà còn nhận thức chứ, chứ không thì tớ chẳng rãnh đâu để đọc chơi Mà sách khách quan hay không luôn là vấn đề tương đối, ở trường họ dạy cả một khóa

về việc phân tích tính khách quan của một nguồn thông tin nào đó cậu à Và dựa trên nhiều yếu

tố lắm, như nhà xuất bản, năm, tác giả, gốc gác tác giả, tác giả có conflicting interests hay không, phương pháp suy luận dùng cho quyển sách, vân vân và vân vân Cái cậu nói về phương pháp suy luận chỉ là một trong số nhiều những thứ đó cho việc đánh giá khách quan hay không Chưa

gì tớ thấy hai cậu nhảy ngay vào nói khách quan, tớ mới nói chùng xuống, để đọc như kiểu tham khảo như chuyện "ngày xửa ngày xưa", tớ nêu lên một vài dẫn chứng liên quan đến sự thật và tác giả để đặt câu hỏi về tính khách quan của tác giả đấy Cậu có thể nghĩ là cậu biết sách đó cũng chỉ tham khảo, không tin gì đó như kinh thánh (nói thêm ở đây tớ vô thần), nhưng cậu nghĩ xem hai cậu cùng nói nó khách quan thế, người không đọc bản gốc biết gì nghe vậy tin, tớ nói chùng xuống là chuyện cân đối expectations lại thôi

Còn hề hề:

Nói thật với bác là em lúc này không cười được mà đang lo quáng lên đây này cho nên cũng chả chữa được constirpation của em Nếu để những người thiếu chuẩn xác kiểu này làm kỹ thuật thì quả là tai hoạ cho ngành KTVN, ai mà còn dám đặt chân lên 1 chiếc máy bay tầu bò do loại người này chế ra!

Constipation đúng không nhỉ, không phải constirpation Cậu này lại quan trọng vấn đề rồi, cậu có

sứ mạng chống lại những kẻ thiếu chuẩn xác gì đó, nghe to tát quá, mà lại dẫn đến táo bón Box

ta vừa để giúp kiến thức kỹ thuật nhưng cũng còn là sân chơi cho những người có đam mê quân

sự, bất kể trình độ thế nào Nên ai cũng có lúc có thể nói sai vậy, có gì thì tranh luận ra sai đúng

thế nào, again nothing personal Nên nhắn cậu đừng nói là tớ thông minh hay gì đó, tớ cũng bình thường như bất cứ ai khác

Em tiếp tục dich về những trận không chiến, ở đây, có một vài ý kiến riêng của em sẽ được gõ nghiêng Đây là những gì mà người Mỹ và người nước ngoài nói về chiến tranh Họ cũng tâng bốc Mỹ, nhưng không đến nỗi như Mỹ thắng 10:1 trong chiến tranh Triều Tiên hay mô tả máy bay ném bom F-105 thần sấm như một hung thần trên không

-Phi công Mỹ không được rèn luyện nhiều trên thực tế Điều này là tình hình chung của chiến tranh Khi trả lời, nguyên nhân lớn nhất làm Westmorland thua trên bộ là gì, Đại Tướng Giáp nhà

ta đã nói, hầu hết lính Mỹ chưa quen chiến trường Người Mỹ thì chỉ trích ông West là một tướng tồi, chỉ làm cho 1/10 số lính Mỹ ở Miền Nam là tham chiến, còn đâu thừa với vẩn Phi công Mỹ cũng vậy

-Không quân Mỹ không đánh các trung tâm SAM vì sợ trúng chuyên gia nước ngoài Bác nào đọc hồi ký của Macnamara thấy, việc này chủ yếu do Mác tránh thương vong cho không quân Mỹ Đúng như vậy, giai đoạn sau, khi tấn công SAM, không quân Mỹ đã thiệt hại tăng vọt

-

Ngày 23 tháng 8 năm 1967, một cuộc ném bom miền Bắc Việt Nam nữa lại diễn ra

Dựa vào đội quân đông đảo của máy bay Mỹ (40 m áy bay thần sấm Thunderchiefs F-105 mang bom và phương tiện chống SAM radar, máy bay F-4D không chiến hộ tống), đội bay của một F-4

đó, Phi công Charles R Tyler và WSO Ronald M Sittner 555th TFS/8th TFW, cảm thấy chủ quan Có vẻ như MIG không xuất hiện nữa sau các thắng lợi của 8th TFW F-4 đầu tháng 6 và cuối tháng 5 Bỗng nhiên, Tyler nghe thấy một phi công F-105 (Elmo Baker) hét toáng lên trúng đạn MIG và nhảy dù.Taylor tìm kiếm tên trấn lột đột ngột này trong khi sự hoảng loạn khủng khiếp bùng phát khắp đội bay Đột nhiên, Taylor mất điều khiển chiếc máy bay, bật máy phóng Treo lơ lửng trên dù, Taylor nhìn thấy báy bay bùng cháy và rơi vào một khu rừng hoang, nhưng không nhìn thấy Ronald M Sittner thoát khỏi máy bay, WSO chết ngay khi máy bay trúng tên lửa Taylor, Baker bị bắt ngay khi hạ xuống đất

Cả hai máy bay đều trúng tên lửa tầm nhiệt R-3S Atoll bắn từ 2 máy bay MiG-21PF Fishbeds, trung đoàn không quân 921 do hai phi công Nguyễn Nhật Chiêu và Nguyễn Văn Cốc lái Thêm 2 F-4 nữa rơi ngày hôm đó mà không MIG nào mất, một ngày thắng trắng của VNAF Trong khi chỉ

có hai phi công Mỹ trong chiến tranh này trở thành ace (Steve Ritchie của không quân và Randy Cunningham của hải quân) thì 16 phi công của VNAF(Vietnamese People''''''''''''''''''''''''''''''''s Air

Force, Không Quân Nhân Dân Việt Nam) đạt được danh hiệu vinh quang đó (Ace pilot, phi công

át, chủ bài của các lực lượng không quân, thắng 5 trận trở lên)

Trận chiến kể trên thêm một chiến thắng nữa cho Nguyễn Văn Cốc, phi công thắng nhiều nhất (9): 7 máy bay và 2 máy bay không người lái Người Mỹ công nhận 6 trong số 7 chiếc máy bay bị Cốc hạ và, theo số liệu Mỹ Cốc thêm một trận thắng nữa: F-102 bay bởi Wallace Wiggins (KIA)

ngày 3 tháng giêng 1968 (theo Mỹ, còn trận này, theo em, có lẽ do phi công Ngân, cái này không

hiểu bác TS có lục lại được không???) Với 7 trận thắng, Cốc trở thành phi công đỉnh của chiến

tranh này với cả hai bên, vì 2 ace Mỹ chỉ vừa đạt yêu cầu, 5 phát

Tại sao con số lại chênh lệch về phía VNAF, tại sao, khi mà VNAF có lực lượng rất nhỏ???? Năm 1965 VNAF chỉ có 36 MIG-17 và khoảng đó phi công chất lượng cao, đến năm 1968, họ cũng chỉ có 180 MIG và 72 phi công chất lượng cao Trong khi đóa, họ đối mặt với 200 F-4 các loại của 8th, 35th and 366th TFW, khoảng 140 Thunderchiefs Thần Sấm F-105 của 355th của 388th TFW, Vào khaỏng 100 máy bay của Hải QUân đỗ trên trạm Yankee vịnh Bắc Bộ, chưa kể các máy bay trợ chiến EB-6Bs, HH-53s, Skyraiders Tại sao với lực lượng nhỏ như vậy mà VNAF lại thắng

Người Mỹ thì không tự ái, họ bảo như thế đơn giản là do phi công Bác Việt bận rộng hơn phi công Mỹ, họ không về nhà sau 100 chuyến bay chiến đấu, vì họ đang ở trên nhà của họ Phi công Mỹ nhanh chóng thực hiện chuyến chiến đấu và trở về để huấn luyện, chỉ huy hay bay thử Một số quay lại chiến đấu, nhưng chỉ là những ngoại lệ

Bao nhiêu chiến thuật đã được hai bên sử dụng, thật khó mà biết được Một vài lý do nữa nêu ra

để giải thích sự thắng lợi của VNAF Mỹ không đánh các trung tâm vì sự trúng chuyên gia Nga và

Tầu VNAF lái máy bay đánh chặn với sự hỗ trợ tuyệt vời từ mặt đất MIG nằm chờ từ vị trí thuận lợi đánh phục kích MIG tấn công đội hình F từ nhiều hướng (như MIG-17 đánh thẳng trước và MIG-21 tấn công đuổi theo) Sau khi bắn hạ vài F và buộc các F-105 ném bom sớm cho nhẹ để đối đầu thì MIg không đợi sự trả đũa, MIG chỉ dùng các nhát kiếm nhanh gọn Có vẻ như từ

“cuộc chiến tranh du kích trên không” thích hợp NHững chiến thuật đó đôi khi lại được sự giúp

đỡ của máy bay Mỹ, như là cuối năm 1966, các F-105 thần sấm ngày ngày đi theo một con đường, một thời điểm và dùng một cách liên lạc Các phi công Bắc Việt quen đường làm thịt 14 F-105 thần sấm mà không mất MIG nào trước khi điều đó kết thúc bởi trận đánh Bolo với 7 MIG rơi ngày 2-1-1967

Một nguyên nhân nữa là về huấn luyện, vào giữa những năm 1960, các phi công Mỹ tập trung sử dụng tên lửa trong không chiến, như là tên lửa radio horming và hồng ngoại AIM-7 Sparrow và IR AIM-9 Nhưng người Mỹ lại quên rằng, kỹ thuật của phi công trong buồng lái quan trọng hơn vũ khí của họ VNAF biết điều đó, đã huấn luyện phi công của khai thác triệt để thế trội của MIG-17,

19 và 21, là không chiến tầm ngắn, khi mà các máy bay nặng nề Thần Sấm và Con Ma kém lợi thế Chỉ đến những ngày cuối cùng của chiến tranh, Hải quân Mỹ mới tập trung huấn luyện chương trình “top gun”, rèn luyện kỹ thuật không chiến tầm ngắn (dogfight) và máy bay F-4 con

ma có thêm khẩu 20mm thì Mỹ mới chống được điểm mạnh này của VNAF

Tổng kết, môi trường tác chiến của phi công Việt Nam là môi trường giầu mục tiêu, còn môi trường tác chiến của phi công Mỹ là môi trường nghèo Phi công Mỹ không thể dễ dàng tìm kiếm mục tiêu để bắn hạ lập chiến công, đơn giản là VNAF chỉ có không quá 200 máy bay

Tất cả những điều kiện đó đã tạo ra nhiều phi công át Việt Nam hơn Mỹ và tạo điều kiện để phi công át Việt Nam bắn rơi nhiều máy bay hơn phi công Mỹ Tổng cộng, có 16 phi công át Việt Nam được chiến tranh này tạo ra, trong đó có 13 phi công MIG-21 và 3 phi công MIG-17, không

có phi công at MIG-19 nào Đây là danh sách

Top Vietnamese Aces Kills (*) Comments Unit Plane

Nguyen Van Coc 9 (7) 2 F-4Ds, 1 F-4B, 2 F-105Fs, 1 F-105D and 1 F-102A 921 FR MiG-21PF Nguyen Hong Nhi 8 (3) 1 UAV, 1 F-4D, 1 F-105D Downed once 921 FR MiG-21

Pham Thanh Ngan 8 (1) 1 RF-101C 921 FR MiG-21F-13

Mai Van Cuong 8 (?) - 921 FR MiG-21

Dang Ngoc Ngu 7 (1) 1 F-4C on May 22 1967 921 FR MiG-21

Nguyen Van Bay 7 (5) 2 F-8s, 1 F-4B, 1 A-4C and 1 F-105D 923 FR MiG-17F

Nguyen Doc Soat 6 (5) 3 F-4Es, 1 F-4J, 1 A-7B 927 FR MiG-21PFM

Nguyen Ngoc Do 6 (2) 1 F-105F, 1 RF-101C 921 FR MiG-21

Nguyen Nhat Chieu 6 (2) 1 F-4 (w/MiG-17), 1 F-105D 921 FR MiG-17 & MiG-21

Vu Ngoc Dinh 6 (5) 3 F-105Ds, 1 F-4D, 1 HH-53C 921 FR MiG-21

Le Thanh Dao 6 (2) 1 F-4D, 1 F-4J 927 FR MiG-21PFM

Nguyen Danh Kinh 6 (3) 1 F-105D, 1 EB-66C, 1 UAV 921 FR MiG-21

Nguyen Tien Sam 6 (1) 1 F-4E 927 FR MiG-21PFM

Le Hai 6 (2) 1 F-4C, 1 F-4B 923 FR MiG-17F

Luu Huy Chao 6 (1) 1 RC-47 606 ACS 923 FR MiG-17F

Nguyen Van Nghia 5 (1) - 927 FR MiG-21PFM

Đây là những con số nõi rõ tính cam đảm của những phi công tốt nhất thế giới, khi phải đối mặt với không quân mạnh nhất thế giới Bằng việc phòng thủ xứ sở của họ, họ đã giành được sự ngưỡng mộ từ đối phương, những người lính trên không Mỹ

Ai là đại tá Tun, tại sao ông không có trong danh sách đó

Mọt câu chuyện quen hoan đường hay được giới hàng không quân sự Mỹ kể, là một phi công huyền thoại tên là Tul, Đại Tá Tun , Col Toon (hoặc Col Tomb) Đây là một phi công huyền thoại được các phi công Mỹ tưởng tượng, truyền bá, VNAF không có ai tên thế Col toon gống như phi công ném bom đêm một mình ww2 "Washing Machine Charlie.", chỉ là huyền thoại

Thế nhưng, có những trận đánh kinh hoàng bắn hạ đại tá Tul, một trận đánh như thế còn được bốt lên trên này-như là một trận đánh đặc biệt quan trọng của phi công Mỹ Một bác khoái quá đã

hét toáng, đại tá Tun như Thánh Gióng, là thần xuống giúp ta đánh xâm lược (hi hi hi, có khi Mỹ

đã gặp Thánh Gióng cưỡi MIG-17 không chiến, Thánh bắn nhau chơi xong, xưng là Tun, rồi về giời)

Nguyễn Văn Bẩy:

Khi trung đoàn không quân 923 được thành lập ngày 7-9-1965, Bẩy được chọn là phi công chiến đấu lái MIG-17MiG-17F Frescos KHóa huấn luyện kết thúc tháng giêng năm 1966 và trung úy trẻ tuổi Bẩy sớm đối đầu với máy bay Mỹ

Ngày 21 thang 6 năm 1966, 4 MIG 17 của trung đoàn tấn công máy bay trinh sát RF-8A và đội hộ tống F-8 Crusaders VF-211 Sau khi đội hộ tống F-8 hạ 2 MIG, Bẩy đã lập chiến cong đầu tiên khi bắn hạ một F-8 do phi công Cole Black lái, phi công này nhảy dù và bị bắt Trận đánh phát triển, các phi công Việt Nam đạt mục đích khi Phan Thành Trung (yểm trợ) bắn hạ RF-8A, phi công là Leonard Eastman trở thành tù binh

Một tuần sau, Bẩy gây ngạc nhiên khi cùng 3 MIG khác chống lại cuộc tấn công kho xằng dầu gần Hà Nội, nạn nhân của anh là một nhân vật quan trọng, Major Murphy Neal Jones trở thành tù binh

các bác đang nói chuyện về ngòi nổ đọc ở đây này, Bẩy đã bắn trong tầm rất gầm, đạn chưa đủ khoảng cách an toàn để nổ Đạn 37 nổ trở thành đạn xuyên

Tuy nhiên, trận đánh lớn nhất của Bẩy chỉ xảy ra vào 24-4-1967 Lúc đó, dẫn đầu đội bay, Bẩy cất cánh từ sân bai Kiên An tấn công vào đội hình máy bay Hải QUân Mỹ Anh áp sát một F-8 đang không biết gì rồi bắn, F-8C -BuNo 146915, phi công trung úy Cdr E.J.Tucker trúng đạn rồi rơi, bị bắt (không may, sa đó chết trong tù) Máy bay hộ tống F-4 đến, bắn một số tên lửa nhưng

yển trợ của Bẩy báo động, Bẩy lắc máy bay tranh được hết các tên lửa Bảy lái MIG-17

Fresco về phía một F-4(.Lt Cdr C.E Southwick và Ens J.W Land được cứu) rồi bắn hạ

Ngày hôm sau, Bẩy tiếp tục lập công Ngày 25-4 đội MIG-17 bắn hạ hai A-4s (the A-4C BuNo

147799 lái bởi Lt C.D Stackhouse (POW) và A-4C BuNo 151102, lái bởi Lt(jg) A.R Crebo, cứu được ) Bẩy được thưởng huân chương của Quân Đội Việt Nam vì khả năng không chiến và chỉ huy của mình Đầu năm 1972, Bẩy cùng Lê Xuân Dị đánh trúng tầu khu trục Oklahoma City và Highbee đây là thiệt hại từ trên không đầu tiên của Hạm Đội 7 kể từ ww2 Bẩy làm bị htuơng nhẹ thằng đầu, còn Dị tương một bom 250kg vào tháo pháo thằng sau

Tạm thế nhé Tiếp sau các bác ạ, thằng em em nó rủ nhậu

Em đã hứa với các bác là mo tả MIG-17 băn F-4 thế nào, súng máy bắn tên lửa thế nào, để từ ừ làm

To bác kqndvn, tưởng bác ghét anh em tách riêng làm ăn cá thể, nay lại chui dzô hợp tác à Không chiến bằng radar là không chiến quá tầm nhìn Khái niệm đầu tiên của quá tầm nhìn là không chiếm mọi thời tiết, bài trước em có kể MIG-17 xuýt đâm vào mục tiêu vì radar quá tồi trong đêm đấy Quá tầm nhìn trong đêm tối sương mù rồi mới đến quá tầm nhìn khi trời trong khoảng cách xa Radio hormin hơn hồng ngoại là có thể bắn trong sương mù

Một trong những nguyên nhân Aim7 chưa dùng được cho Beyon Visual Range attack:

1 Giai đoạn phát triển đầu của tên lửa dẫn đường bằng Rada Ban đầu phát triển cho

all-weather, day and night fighter and all-aspect attack Aim7 cho phép phi công dùng rada bắn xuyên mây, khi mà đối phương không nhìn thấy bên tấn công (offensive force)

4 Bắn phía sau trong trường hợp bất ngờ, mục tiêu bay thẳng, tầm bắn tối đa chỉ 3 dặm

(kqndvn: vẫn trong tầm nhìn) Trong trường hợp mục tiêu biết và cơ động, tầm bắn tối đa chỉ 2 dặm, do khi tên lửa lượn theo mục tiêu bị deplete speed

5 Chỉ đến F14, F15 KQ mới bắt đầu thực sự phát triển khả năng BVR, do lúc đó địch thủ nhắm đến là Mig25 KQ Mỹ cho rằng với tốc độ quá lớn (tối đa ghi nhận được là 3.2 M tại israel [1]), Mig25 có thể đến và đi bất chợt mà phi công không kịp có thời gian ngắm bắn

Quên không ghi lại tên sách nguồn, sẽ cung cấp sau Đây là sách của một phi công F4 ở Việt nam, về sau chuyển bay cả F16 và F15

Quan điểm của phi công này không nhất thiết (not necessary) là quan điểm chung của KQ Mỹ

[1] Chiếc này đang bị một F4 của KQ Israel truy kích nên phải dùng ưu thế tốc độ để thoát ly Khi

hạ cánh, cả hai động cơ của nó bị overspeed và phải vứt bỏ

Tốc độ tối đa operationally effective là 2.83 M Nhưng sổ tay phi công ấn định chỉ nên bay tối đa 2M để đảm bảo độ bền của động cơ

Em nói thức các bác đừng giận chứ cái bõ này cãi nhau nhiều quá Sao các bác không làm như steppy đi kiểm tra rồi post lên, ngắn gọn thôi Cái chính là thông tin, chữ cái kiểu các bác quote câu chữ của nhau rồi moi móc, em nói thật lèm bèm quá.[/b

Đồng ý là từ nay chúng ta kiềm chế không nên quá moi móc câu chữ Nhưng trong trường hợp thông tin đáng ngờ quá thì vẫn phải trích dẫn cụ thể.[:D

Còn steppy nói là đi tra cứu nguồn thì ai biết là nguồn nào? Tôi cũng có nguồn chê Mig15 thậm

tệ trong không chiến với F86 đây này Tôi không kể ra trong này vì tôi không muốn HP có cớ văng bậy Phi công Mỹ nói nó chỉ hiệu quả khi dùng để săn các máy bay ném bom kềnh càng chậm chạp thôi Thế nên tôi không tham gia vào mấy vụ cãi cọ này vì tôi thấy các nguồn khác nhau quá

Còn việc VN lắm Ace thì đơn giản hơn ta tưởng: chúng ta chỉ có chừng đó phi công và máy bay nên phải ra trận liên tục và cơ hội ghi điểm cao là đương nhiên (Dĩ nhiên là nếu anh thoát chết) Giống như 1 tiền đạo thường xuyên được ra sân thì số bàn thắng sẽ nhiều hơn tụi tiền đạo phải thay phiên nhau vậy đó Còn Mỹ thì đánh kiểu xoay vòng vì họ nhiều máy bay và phi công Thế thôi, còn các yếu tố khác như tài giỏi mưu trí v v thì chán vạn sách nói rồi, tớ không nói lại chẳng phải Mỹ nhiều phi công nên xoay vòng, chẳng qua là ngay cả tổng thổng cũng chả dám ép thằng nào hy sinh cho đế quốc Mẽo cả, tụi nó nổi loạn thì khốn! Lính Mỹ thằng nào cũng chỉ mong hết hạn rồi chuồn Chỉ có vài trường hợp cá biệt là hung hăng thôi Trường hợp nổi tiếng nhất có lẽ là một tay đại tá hiệu trưởng một trường không quân của Mỹ Thấy đàn em bị hạ nhiều quá hắn bèn tình nguyện sang VN không chiến với Mig xem sao Chẳng dè ngay phi vụ đầu tiên

ở miền Bắc đã bị bắn hạ bởi một phi công rất trẻ của ta! Thế là hàng ngũ tù binh phi công có thêm chức vụ đại tá!!

Người trực tiếp bóp cò bắn rơi hắn là thiếu uý trẻ Ngô Đức Mại (Mig-17) Ngay sau trận đó được vào Phủ Chủ tịch gặp bác Hồ tặng huy chương luôn Nhưng đó là chiến công tập thể Một phi công khác đã kéo sự chú ý của tên Đại tá để Mại hạ hắn từ phía sau

Tôi nhớ không lầm thì Ngô Đức Mại sau đó đã hy sinh, sau khi đã diệt tổng số 4 máy bay địch

Mỹ có nhiều lính và có chính sách quay vòng sẵn sàng chiến đấu Lính bộ binh sau một năm về nước KQ tối đa một năm, còn không thì tính theo số phi vụ, cái nào đến trước thì được tính trước Đại tướng Võ Nguyên Giáp có chê trách điểm này là một trong những sai lầm cơ bản của

Mỹ, vì lính Mỹ không kịp tích luỹ kinh nghiệm [Đoạn này tôi không nhớ rõ là trong Hồi ký hay trong trả lời phỏng vấn với báo chí Phương Tây

Cậu xem hộ tớ cái tỉ lệ không chiến Liên Xô:Mẽo là 1:10 hay là thế nào Viết cả ra đây cho bà con luận Xem là Liên Xô có tính số máy bay ném bom vào đấy không, và Mẽo có tính số máy bay ném bom vào tỉ lệ tèo không, mỗi bên mất bao nhiêu tiêm kích

Chả là tớ đang băn khoăn cái chuyện nghe theo Mỹ thì dở vì Mỹ tuyên truyền cho trẻ con Nhưng

mà nổi tiếng hàng đầu về tuyên truyền thì hẳn nhiên không phải là Mẽo Nên tớ cứ suy nghĩ mãi cái chuyện tài liệu mật của Liên Xô mới tiết lộ gần đây là tuyên truyền cho người lớn hay cho dạng người nào Rồi không biết còn tài liệu mật nào sắp được tiết lộ nữa hay không?!

Thế giới này có vẻ như đảo lộn hết lên rồi hay sao ý Thằng nổi tiếng về tuyên truyền thì trở nên đứng đắn Sắp tới chắc còn nhiều chuyện lạ nữa Tỉ như bác Chiangshan thì quay ra viết bài ca ngợi Tàu, Antey trở nên ghét xe tăng thậm tệ, RW và spirou thì để mặc cho mọi người lăng mạ lẫn nhau và viết bài nhạy cảm, Trung quốc qui thuận và trở thành chư hầu của VN, còn tổng thỗng Mỹ thì xin lỗi nhân dân toàn thế giới vì tấn công Iraq !!!!!?

Cậu nghĩ người ta ngồi bịa ra thông tin để đưa lên đây tranh cãi với nhau hả?

Tớ cho cậu cái tin này nhá Trong CTVN, phi công CHDC Đức cũng sang VN lái Mig-21và diệt hơn chục máy bay Mẽo Cậu làm như steppy đi kiểm tra đi

Nói trước cho cậu biết, không có thông tin nói nó đúng chưa đủ để kết luận là nó sai đâu

Em xin tiếp tục, cũng như trước, bài này em dịch nguyên bản, đây là những người Mỹ và người nước ngoài nghiêm túc nghiên cứu về không chiến trong chiến tranh VN Đây là chiến tranh trên không có vai trò đặc biệt quan trọng với không quânh hiện đại Đây là lần đầu tiên các phương tiên điện tử mạnh được áp dụng thay thế cho kính ngắm và súng máy Đây là cuộc chiến tranh

mà các chiến thuật không chiến quá tầm nhìn lần đầu tiên được thử nghiệm, cuộc chiến tranh trên không mà mỗi trận đánh đã trở thành giáo khoa kinh điển cho không quân thế giới

Em cũng nhắc lại mục đích nhứng bài dịch này của em, nó cung cấp góc nhìn nghiêm túc từ bên kia, không phải những bài viết trẻ con như Mỹ Nga 10:1 của những kẻ tuyên truyền rẻ tiền Việc nghiên cứu các trận không chiến quá tầm nhìn đầu tiên là một việc quý giá, không nên làm hỏng điều đó bằng những mục đích rẻ tiền coi người đọc như trẻ con như vậy Nhiều lần trên forum này, nhiều người đã đưa ra những con số kill / lost luôn thắng về phía Mỹ, thắng đến mức không thể tin được Như CTTT, 10:1 (nếu tính ra Mỹ rơi hơn 1000 máy bay thì LX mất một vạn

chiếc!!!!!!!!!) hoặc CTVN, Mỹ khiên tốn chỉ thắng 2:1 hay 3:1 hay một tỷ số nào đó Còn đây, là nhứng gì người Mỹ viết một cách nghiêm túc

Em cũng không tránh khỏi những cảm tình riêng, nhưng những lời của em trong bài này đều dùng chữ nghiêng để phân biệt Không tự hào sao được, không quân non trẻ của ta đã thắng lợi trước không quân kỳ cựu Chúng ta đã phải chiến đấu với số lượng máy bay rất ít so với địch, thế

hệ máy bay cũ và máy bay hiện đại như MIG-21 cũng là loại nhỏ, rẻ hơn Làm sao không tự hào được, khi mỗi trận đánh, chũng ta chỉ có một vài chiếc tung hoành trong đội hình đông gấp hàng chục lần máy bay Mỹ, phía sau là các máy bay trợ chiến hiện đại nhất Không tự hào sao được, khi có những thời gian dài, trong điều kiện như vậy chúng ta thắng trắng Không tự hào sao được, khi những phi công và chỉ huy không quân Mỹ dành cho không quân ta những lời tôn trọng kính phục nhất Trong khi người Mỹ như thế thì đó một vài kẻ nói tiếng Việt mà luôn tìm cách dè

biủ bôi bác chiến thắng của chúng ta, muốn bẻ cong sự thật rõ ràng

Em cũng mong bác Chiángshan hay các bác lục lại các tài liệu mà các bác có, làm rõ hơn những

sự kiện mà em chưa rõ

To bác cà sáy Mỹ tuyên truyền khỏe như thế nào thì cứ nhìn vào độ lắm mồn của bác và đồng đội là hiểu Không kể đến những chuyện lớn gần đây như vũ khí hủy diệt hàng loạt hay siêu đại bác của Iraq, chuyện nhỏ như topic này mở đầu bằng câu muôn thủa Mỹ thắng Nga 10:1 Các bác cãi nhau thì kệ các bác, sự thật vấn là sự thật Tổng thỗng Mỹ chưa xin lỗi vì tấn công Iraq nhưng cũng phải có lời về vũ khí huye diệt hàng loạt của Iraq rồi

Một giá trị nổi bật của VNAF là khả năng truyền thụ kinh nghiệm chiến trận của họ cho những người lính mới Nguyễn Đốc Soát là một tân binh của trung đoàn 921 Huấn luyện viên của anh

là những phi công sáng tạo và nhiều kinh nghiệm chiến trường nhất của VNAF Một là Phạm Thanh Ngân, phi công sáng tạo nhất, đã sáng tạo và thử nghiệm những chiến thuật chính của MIG-21 Mọt là Cốc, phi công số một của cuộc chiến tranh này Sáo không thể đòi hỏi những huấn luyện viên tốt hơn, những trận đánh Soát đi theo với tư cách yểm trợ, anh không ghi chiến thắng nào, nhưng thu được những kinh nghiệm quý giá Sau đó, anh được biên chế vào trung đoàn mới thành lập 927 Khi chiến dịch Linebacker 1 bắt đầu tháng 5 1972, anh đã sẵn sàng làm xiếc bằng những khả năng học được Ngày 23, anh lập chiến công đầu tiên khi bắn hạ USN A-7B Corsair II với súng 30mm, nạn nhân của anh là Charles Barnett (KIA) Một tháng sau ngày 24 tháng 6, hai MIG do Nguyễn Đức Nhữ và Hà Vinh Thanh cất cánh từ Nội Bài lúc 15:12 tấn công một vài F-4 con ma đang đánh phá nhà máy Thái Nguyên các F-4 hộ tống phản ứng lập tức, tấn công về phía 2 MIG này Nhưng, 2 MIG này chỉ là mồi nhử, bỗng nhiên, các F-4 hộ tống bị 2 MIG của trung đoàn 927 xuất hiện và tấn công rất đột ngột 2 MIG do Nguyễn Đốc Soát (dẫn đường, tấn công) và Ngô Duy Thu (cảnh giới), họ làm cho F-4 hộ tống ngạc nhiên, nhưng sự ngạc nhiên chưa kịp kết thúc thì F-4E do David Grant và William Beekman điều khiển đã trúng Atoll của Soát, hai người này trở thành POW Thu cũng làm như vậy với một F-4 khác

đây là thời kỳ của topgun, phi công Mỹ được huấn luyện lại và F-4 được cải tiến, hay được quảng cáo mạnh

Ba ngày sau, 11:53, Soát và Thu lại cất cánh từ Nội Bài để tấn công 4 F-4, nhưng 8 chiếc F-4 khôn lanh đã xuất hiện từ đâu lao đến Tránh sự nguy hiểm khi 8 chú F-4 này đánh chén hai MIG như sandwiched, họ quay trở lại và trèo lên độ cao 5000 mét rồi đợi ở đó Sự kiên nhẫn của họ được đền bù, những vệt khí đen đôi của F-4 đột nhiên xuất hiện Soát và Thu mỗi người thêm một chú nữa trong bảng thành tích, nạn nhân (Miller/McDow) của Soát bị bắt

Ngày 26-8, Soát bắn hạ chiếc F-4j USMC, đây là chiếc duy nhất loại này rơi trong chiến tranh

VN, RIO được cứu còn phi công không may chết (Sam Cordova) Soát thực hiện chiến thắng cuối cùng của anh trong chiến tranh ngày 12-10, anh hạ con ma đáng ghét của bầu trời F-4E do Myron Young và Cecil Brunson lái (2 chú POW) Như Cốc và các cựu chiến binh trên trời của VN

khác, Soát trở thành huyền thoại về kỹ thuật bay và lòng dũng cảm

Khác với địch, tự đặt tên toàn những diều, sói, ma, thiên lôi v v.v.v Các phi công của ta gọi chiếc máy bay của mình bằng cái tên dịu dàng là cánh én Điều đó không làm những máy bay dữ dội của địch chiến thắng, những cánh én lẻ vẫn lao vào đàn diều đông đúc mà tung hoành lập công Thật kỳ diệu, phi công của ta mặt thật hiền từ Ơ đây không có ảnh của Phạm Thanh Ngân, anh trông như học sinh Từ trái sang phải Bẩy, Cốc Soát

MIG-17, Bẩy đã dùng máy bay này để thực hiện một phần các chiến thắng của mình, trong đó có

ném bom Oklahoma City 19 tháng 4 năm 1972 Anh lắc MIG-17 tránh được hết tên lửa, rồi

lao vào tấn công F-4, bắn hạ bằng canong37mm Dùng MIG-17 tấn công F-4, dùng súng bắn

hạ tên lửa, sao mà không kính phục phi công ta được

Here we go again, HP! Hoan hô cái freedom of speech! Nếu chỉ dựa vào độ lắm mồm của tôi, và đồng đội, để tính chuyện tuyên truyền thì cho hỏi cậu đang tuyên truyền cho ai hay cái nước nào thế? Tính trên cái độ đấy không thì chúng tôi thua đứt cậu, chưa thèm tính thêm khả năng lăng