Xây dựng đường ô tô F1 - Chương 9 doc

Trong quá trình thi công nền đường bằng các phương pháp khác nhau bằng máy, bằng nổ phá…, hình dạng thực tế của nền đường sau khi thi công thường không đúng với hình dáng thiết kế: mái t

CHƯƠNG 9 CÔNG TÁC HOÀN THIỆN NỀN ĐƯỜNG VÀ GIA CỐ MÁI TA

LUY

9.1 Khái niệ m chung.

Trong quá trình thi công nền đường bằng các phương pháp khác nhau (bằng máy, bằng nổ phá…), hình dạng thực tế của nền đường sau khi thi công thường không đúng với hình dáng thiết kế: mái ta luy không bằng phẳng, mặt nền đường bị

lồi lõm, nhiều chỗ thừa thiếu chiều rộng và trong nền đào thì có nhiều chỗ đất sót chưa đào xong Vì vậy, sau khi kết thúc công tác đào đắp cần phải tiến hành công tác hoàn thiện và gia cố mái ta luy để làm cho nền đường có hình dạng đúng với thiết kế, đảm bảo các yêu cầu về kỹ thuật và mỹ thuật, đảm bảo việc thoát nước và nâng cao độ ổn định của công trình

Công tác hoàn thiện là công tác sửa sang bề mặt của các nền đắp, nền đào và thùng đấu, sửa chữa các chỗ nền đường bị thừa thiếu bề rộng và độ cao, gọt mái ta luy đào và vỗ mái ta luy đắp, đào rãnh biên, cấu tạo độ nghiêng của nền đường và

dọn dẹp sạch khu vực nền đường

Nội dung của công tác gia cố là củng cố các mái ta luy của nền đắp, nền đào

cũng nhưđáy thùng đấu và rãnh thoát nước không để cho nước, gió xói mòn làm hư

hỏng Phải căn cứ vào tốc độ của nước và gió, điều kiện khí hậu, điều kiện làm việc

của nền đường, tính chất của đất dùng để xây dựng nền đường, tình hình vật liệu địa phương dùng để gia cố, khả năng cơgiới hoá…mà chọn kiểu kết cấu thích hợp để gia cố Biện pháp thông thường, đơn giản mà kinh tế là trồng cỏ trên mái ta luy, tạo thành một thảm cỏ tránh cho mái ta luy bị gió và nước xói mòn Những đoạn nền đắp ven bãi sông, đắp qua vùng ngập nước, mái ta luy bị xói mòn nghiêm trọng hơn,

cần phải chọn loại kết cấu chắc chắn hơn ví dụ nhưlát đá hoặc lát các tấm bê tông

để gia cố

9.2 Công tác hoàn thiệ n.

Công tác hoàn thiện bao gồm các nội dung chính là sửa sang bề mặt nền đường, bề mặt mái ta luy, rãnh cho đúng với hình dạng và cao độ thiết kế Công tác hoàn thiện cần phải được thực hiện ngay sau khi đào đắp xong nền đường

Trong quá trìnd8 6th thi công phải thường xuyên kiểm tra độ dốc mái ta luy,

bề rộng nền đường để đảm bảo nền đường được thi công đúng với kích thước thiết

kế, hạn chế tình trạng thiếu bề rộng nền đường

Với nền đường đắp, sau khi đắp xong phải tiến hành bạt mái ta luy, đầm lại mái ta luy Công việc này có thể tiến hành bằng máy xúc, máy san và có thể dùng máy kéo con lăn để đầm mái ta luy Cũng có thể dùng nhân lực để tu sửa bề mặt mái

ta luy và đầm mái ta luy Trong trường hợp nền đắp thiếu chiều rộng, thì khi đắp phụ thêm phải tiến hành đánh cấp và đầm nén đảm bảo liên kết tốt giữa phần cạp

Thông thường, với các nền đào sâu, đắp cao thì công tác hoàn thiện mái ta luy được tiến hành cùng với công tác làm đất, chiều cao mỗi lần bạt gọt phục thuộc vào từng công cụ hoặc máy móc dùng để bạt gọt mái ta luy

Với rãnh dọc, thông thường cùng nhân công thi công, tuy nhiên cũng có thể dùng máy san có gắn thêm các thiết bị phụ trợ để đào và hoàn thiện rãnh

Đầm mái taluy nền đường bằng máy kéo con lăn

9.3 Công tác bả o vệ và gia cố ta luy nền đường.

Để cho mái ta luy nền đường không bị nước và gió xói mòn và để ngăn ngừa các lớp đất đá ở mái ta luy không bị phong hoá, sụt lở, căn cứ vào tình hình địa chất,

độ dốc mái ta luy, tình hình vật liệu địa phương… mà có thể chọn một trong các biện pháp sau:

9.3.1 Lát cỏ

Cỏ mọc trên mái ta luy không những có thể giữ đất, làm chặt đất, điều tiết độ

ẩm của đất, đề phòng nước mưa và gió xói mòn mà còn có tác dụng ngăn ngừa đất,

đá nứt nẻ làm cho nền đường vững chắc, ổn định Nên tiến hành lát cỏ vào mùa đông hoặc mùa thu, không nên lát cỏ vào mùa đông, lạnh cỏ rễ bị tàn lụi không phát triển được

9.3.1.1 Trồ ng cỏ.

Thích hợp với các mái ta luy thoải và không ngập nước Nên chọn các loại cỏ nhiều rễ, bò sát mặt đất và sinh trưởng trong nhiều năm Nếu đất ở mái ta luy không thích hợp trồng cỏ thì trước tiên cần phải phủ một lớp đất màu dày từ 5-10cm, gieo

hạt cỏ xong thì bừa đều và đầm chặt làm cho lớp cỏ bám chặt vào mái ta luy Trước khi rải lớp đất màu cần đánh cấp mái ta luy có chiều dài theo mái ta luy là 100cm và

cm 100cm

Đánh cấp mái ta luy trước khi trồng cỏ

9.3.1.2 Lát cỏ

Dùng các vầng cỏ được đánh từ nơikhác đến để lát kín trên toàn bộ diện tích mái ta luy Đây là phương pháp được dùng khá phổ biến, các vầng cỏ được lát từ chân lên đỉnh mái ta luy thành hàng song song với nhau rồi dùng các cọc tre dài 0.2 đến 0.3m để ghim chặt Các vầng cỏ nên xắn vuông đều nhau để có thể lát kín và so

le với nhau:

Cäc tre dµi 0.2-0.3m VÇng cá

Lát cỏ kín mái ta luy

Dùng các vầng cỏ lát thành các hình vuông có cạnh 1-1.5m, ở giữa đắp đất màu và gieo cỏ Các vầng cỏ lát thành những hàng chéo với mép ta luy một góc 45o

Khi thi công trước hết đào các rãnh nông trên ta luy để sau đó lát cỏ lên Các cạnh trên và dưới của ta luy cũng dùng các vầng cỏ để lát thành hàng Cũng có thể thay việc lát các vầng cỏ bằng việc lát các tấm bê tông đúc sẵn tạo thành các hình vuông sau đó đổ đất màu và gieo cỏ vào trong

1-5m

Những nơicó tốc độ nước chảy tương đối lớn hoặc mái ta luy tương đối dốc thì có thể lát chồng các vầng cỏ lên nhau, có thể lát chồng các vầng cỏ thành hình

bậc cấp hoặc chồng đứng các vầng cỏ theo hướng gần thẳng góc với mái ta luy Khi lát chồng, cần làm cho các vầng cỏ áp chặt với nhau và gắn chặt vào mái ta luy, mặt

cỏ có thể hướng lên trên hoặc xuống dưới nhưng với lớp trên cùng thì mặt cỏ phải

hướng lên trên Dùng các cọc nhọn bằng tre hoặc gỗ dài khoảng 1m để ghim chặt các vầng cỏ vào mái ta luy, ở chân ta luy nên lát sâu xuống 1 ~ 3 lớp, làm cho mặt các vầng cỏ ngang bằng với mặt đất

Cäc gç hoÆc tre dµi 1m

§é

dèc

>1:

1

§édè

c 1:1 ~ 1:1.5

9.3.2 Lát đ á.

Các mái ta luy được lát đá có thể chống các dòng nước chảy với tốc độ cao ở những nơi bị ngập nước, chống sụt lở và xói mòn ta luy do nước mặt chảy tràn trên mái dốc Có thể dùng các biện pháp sau:

cũng làm cho lớp đỏ cú tớnh đàn hồi Lớp này cú thể thay bằng lớp vải địa kỹ thuật hoặc màng nhựa địa kỹ thuật Khụng nờn dựng cỏt làm lớp đệm vỡ cỏt đễ bị nước xúi

mất

- Khi lỏt phải tiến hành lỏt từ dưới lờn, cỏc hũn đỏ lỏt xen kẽ nhau chặt chẽ và dựng đỏ dăm nhột kớn tất cả cỏc khe hở giữa cỏc hũn đỏ Nếu dựng đỏ cuội lấy ở sụng suối thỡ phải lỏt thành hàng và xếp đứng cỏc hũn đỏ thẳng gúc với mộp ta luy

- Lớp đỏ khan cú thể lỏt một lớp hoặc hai lớp tuỳ theo tốc độ nước chảy Thụng thường một lớp được dựng khi vận tốc nước chảy v = 3.0 ~ 4.5m/s, hai lớp được dựng khi vận tốc nước chảy v = 3.5 ~ 5.5m/s

- Với ta luy nền đào, trường hợp cú nước ngầm chảy ra, người ta thường làm

lớp đệm theo nguyờn tắc tầng lọc ngược, dựng cỏc vật liệu từ nhỏ đến to tớnh từ trong ra ngoài để đề phũng nước ngầm xúi và cuốn đất của mỏi ta luy đi

> 0.5m

> 1.5m

h

Lớp đệm dày 10-20cm

Tầng đá xếp khan dày 20-25cm

> 0.5m

> 1.5m

h

Lớp đệm dày 10-20cm

Tầng đá xếp khan (2 lớp)

Lỏt đ ỏ khan gia cố mỏi ta luy 9.3.2.2 Lỏt đ ỏ cú kẻ mạch.

Biện phỏp này được dựng ở những nơinước chảy mạnh và tỏc dụng của súng

tương đối lớn Chiều dày lớp đỏ lỏt từ 0.3 ~ 0.5m Khi lỏt đỏ phải đảm bảo cỏc yờu

cầu sau:

- Việc sử dụng vật liệu theo cỏc thao tỏc thi cụng phải tuõn theo đỳng quy trỡnh quy phạm thi cụng hiện hành

- Dưới lớp đỏ xõy nờn rải một lớp đệm bằng đỏ dăm hoặc sỏi sạn dày 10-40cm

- Cỏc ta luy nền đường sẽ xõy đỏ thỡ phải đắp và đầm nộn kỹ, tốt nhất là đợi cho lỳn xong mới xõy dựng để trỏnh lớp đỏ bị phỏ hoại do nền đường tiếp tục bị lỳn

- Cỏch 10 ~ 15m thỡ chừa một khe co gión, những chỗ nền đường cú khả

năng lỳn phải chừa khe phũng lỳn, phớa dưới chõn ta luy phải chừa lỗ thoỏt nước

Thớch hợp gia cố cỏc mỏi ta luy dễ bị phong hoỏ, đường nứt phỏt triển nhưng

Trước khi xây tường bảo vệ trước hết cần dọn sạch đá phong hoá, cây cỏ, rác

bẩn, đắp các chỗ lõm cho bằng và làm cho tường tiếp xúc chặt với mái ta luy

Thích hợp với các ta luy đá dễ bị phong hoá Bịt đường nứt chủ yếu để đề phòng nước mưa thấm qua đường nứt chảy vào lớp đá gây tác dụng phá hoại Trước khi thi công cần phải dọn sạch mặt đá, bỏ các lớp đá phong hoá và các hòn đá rời

rạc, bù đá nhỏ vào, lấp bằng các chỗ lõm, lấy hết rễ cỏ và rễ cây trong kẽ nứt để vữa

có thể gắn chặt với đá

Vữa láng có thể là vữa xi măng, vữa xi măng cát tỷ lệ 1: 3 ~ 1:4 Loại vữa để phủ mặt tương đối kinh tế là vữa tam hợp gồm vôi, xi măng, cát hoặc vữa tứ hợp

gồm: vôi, xi măng, cát và đất sét

Với các nền đường đắp ven sông, để chống xói lở chân và mái ta luy, ngoài các biện pháp đã nêu ở trên còn có các biện pháp sau:

9.3.4.1 Rọ đá.

Thường dùng các rọ đựng đá hộc đan bằng các sợi dây thép đường kính 2.5~4mm Các rọ đá có thể lát nằm trên mái ta luy hoặc lát ở chân ta luy nền đường

MNTT hsãng+ 0.5m MNTT hsãng+ 0.5m

Rọ đá thường làm thành các hình hộp chữ nhật để dễ lát, tại những dòng sông

nước chảy mạnh thì nên làm thành các hình trụ tròn để sau khi bỏ đá xong có thể lăn

rọ xuống sông Mắt lưới của rọ có thể đan thành hình vuông hoặc hình sáu cạnh

Mắt lưới hình vuông dễ đan nhưng cường độ thấp hơn và sau khi bị hỏng một mắt thì dễ bị hỏng tiếp sang các mắt khác Để cho lưới của rọ không bị đứt, khi bỏ đá vào rọ không nên ném mạnh và phải để các đầu nhọn của đá lòi ra ngoài lưới

a) Hình hộ p; b) Hình trụ; c) Mắt lưới của rọ.

Rọ đá 9.3.4.2 Ném đ á hộ c gia cố mái ta luy

Nếu địa phương có nhiều đá thì có thể ném đá hộc xuống bộ phận taluy đã ngập nước để gia cố Đá có thể ném xuống nước tuỳ tiện, độ dốc của phần taluy đá

dưới nước thường vào khoảng 1:1,25; 1:1,5 và những nơinước chảy mạnh thì có thể lên đến 1:2; 1:3 Khi xây dựng nền đường mới có thể ném đá đắp bộ phận chân taluy Kích thước hòn đá dùng để ném xuống nước gia cố taluy xác định theo tốc độ

nước chảy, thường dùng các hòn đá 0,3-0,5m Đá phải ném thành nhiều lớp (ít nhất

là hai lớp) và các hòn đá lớn phải ném sau để đè lên các hòn đá nhỏ hơn

> 1m

MN ThÊp

MN Cao

> 0.5m

MN Cao

MN ThÊp

Phương pháp ném đá đơn giản, không sợ lún và có thể cơgiới hoá hoàn toàn

Gia cố bằng các tấm bê tông cốt thép (hình 9-19): dùng để gia cố mái taluy ở những đoạn nền đường đắp thường xuyên hoặc thỉnh thoảng bị ngập nước và các mái taluy ở dọc bờ sông chịu tác dụng của sóng lớn hơn 3 m Thường dùng các tấm kích thước từ 2,5 x 1,25m đến 2,5 x 3,0m, chiều dày từ 10; 15 hoặc 20cm bằng bê tông cốt thép mác 200

Khi thi công dùng cần trục để đặt tấm trên lớp móng đá dăm hoặc cuội sỏi đã chuẩn bị sẵn Sau khi đặt xong thì liên kết các tấm lại với nhau thành từng mảng lớn

40 x 20m ( khi chiều cao sóng dưới 1,5m) hoặc 40 x 15m (khi chiều cao sóng lớn

hơn 1,5m) bằng cách hàn hoặc buộc cốt thép liên kết và đổ vữa xi măng tỉ lệ 1:3 vào khe nối rồi đầm chặt Liên kết các tấm bê tông thành mảng nhưvậy để đề phòng tác

dụng phá hoại do nhiệt độ và lớp móng lún không đều gây ra Khi chiều cao sóng

dưới 1,0m thì không cần liên kết các tấm bê tông thành từng mảng nhưtrên

Gia cố các tấm bê tông thường: dùng khi chiều cao sóng dưới 0,7m, tốc độ chảy

Thường dùng máy xúc có gá lắp thiết bị đầm, đầm chấn động, lu để đầm chặt mái taluy Đồng thời với việc chuẩn bị mái taluy cần phải đào hố để xây móng bê tông dưới chân taluy Công tác rải lớp móng đá dăm và cuội sỏi chủ yếu là bằng tay

Cũng có thể dùng máy san ủi, san tự hành và máy xúc có thiết bị đặc biệt để rải san

và đầm lèn lớp móng

h sãng + 0.5m

1 2

3

1 2

MNCN

a) Trư ờng hợp lớp móng ở chân nề n b) Trư ờng hợp cần bảo vệ đá

đường đắp đủ ổn đị nh của dòng chảy khi bị xói mòn

Dùng cần trục để lát các tấm bê tông vào mái taluy và lát dần từ chân lên đỉnh

Với các tấm bê tông kích thước nhỏ hơn thì có thể lát bằng nhân lực

Để gia cố mái taluy chống sóng có thể tham khảo kinh nghiệm của nhân dân trồng cây cúc tần, dùng tre hoặc các bó cành cây để lát vào phần taluy bị sóng vỗ