XÂY D ỰNG CHƯƠNG TRÌNH KIỂM ĐỊNH VÀ ĐÁNH A BUILDING PROGRAM FOR ASSESSING AND EVALUATING THE QUALITY OF DIFFERENT NUMERICAL RELAYS LÊ KIM HÙNG Đại học Đà Nẵng VŨ PHAN HUẤN Trung tâm Th
Trang 1XÂY D ỰNG CHƯƠNG TRÌNH KIỂM ĐỊNH VÀ ĐÁNH
A BUILDING PROGRAM FOR ASSESSING AND EVALUATING THE QUALITY OF DIFFERENT NUMERICAL RELAYS
LÊ KIM HÙNG
Đại học Đà Nẵng
VŨ PHAN HUẤN
Trung tâm Thí nghi ệm Điện 3
TÓM T ẮT
Đối với rơle so lệch máy biến áp kỹ thuật số, các sự cố từng phía máy biến áp hoặc trên độ dốc 1, độ dốc 2 được thử nghiệm bằng tay thông qua hợp bộ thí nghiệm nhị thứ Omicron CMC 256, k ết hợp với công cụ phân tích sự cố của nhà chế tạo Bài báo tập trung vào trình bày cách xây d ựng chương trinh kiểm định chất lượng rơle so lệch kỹ thu ật số có chức năng hướng dẫn thử nghiệm, tính giá trị tác động của rơle bảo vệ so
l ệch máy biến áp, kiểm ra sai số rơle và in biên bản thí nghiệm cấp cho khách hàng Từ
đó, người thí nghiệm đưa ra kết luận về chất lượng rơle kỹ thuật số là đạt hoặc không đạt trước khi đưa vào vận hành
ABSTRACT
The test faults performed in different functions by the secondary test set Omicron CMC
256 combined with the recording analysis tool made by manufacture is on one side, slope 1, and slope 2 The article focuses the method to build a program to assess and evaluating the quality of different numerical relays like commissioning and testing guide, calculating affective values for the protection relays of the transformer, checking relay’s errors and printing a record to the customer Based on the results, the commisioner make a conclusion about the quality of the digital relays before putting them into operation
1 Đặt vấn đề
Máy biến áp lực (MBA) là thiết bị nhất thứ chiếm vị trí khá quan trọng tại các trạm
lệch kỹ thuật số giám sát, phát hiện và loại trừ nhanh chóng Tuy nhiên, trong quá trình vận hành rơle kỹ thuật số có thể bị hỏng hóc hoặc tác động sai do nhiều nguyên nhân khác nhau
Vì thế, ta cần phải thường xuyên kiểm định và đánh giá chất lượng làm việc tin cậy của rơle
kỹ thuật số nhằm sửa chữa, bảo dưỡng kịp thời Công việc này sẽ có nhiều thuận lợi khi nghiên cứu xây dựng được chương trình ứng dụng hỗ trợ
2 N ội dung công tác kiểm định
bản sau [1], [2], [3]:
1 Kiểm tra trước khi cấp nguồn: Trước khi tiến hành thử nghiệm rơle ta cần kiểm tra bằng
đúng chủng loại rơle…
mềm giao diện chuyên dụng của từng hãng sản xuất rơle để cài đặt thông số chỉnh định theo yêu cầu của trung tâm điều độ hệ thống điện và kiểm tra cấu hình các đầu ra, đầu vào, đèn led, màn hình hiển thị và bàn phím rơle làm việc đúng chức năng
Trang 2Ki ểm tra trước khi cấp nguồn
Ki ểm tra sau khi cấp nguồn
Kiểm tra chức năng bảo vệ
C ấp biên bản thí nghiệm
3 Kiểm tra chức năng bảo vệ: Người thí
bơm dòng vào cổng dòng của rơle để mô
phỏng các dạng sự cố cần thiết cho từng
chức năng bảo vệ theo tài liệu hướng dẫn kỹ
thuật của nhà sản xuất, làm rơle tác động và
báo tín hiệu như mô hình trình bày ở hình 2
Sau đó ta ghi lại kết quả và đem so sánh giá
trị tính toán với giá trị tác động của dòng so
lệch và thời gian cắt trên rơle xem sai số có
nằm trong sai số cho phép của nhà chế tạo
không Các bước thực hiện theo sơ đồ thuật
toán ở hình 3
liệu hiệu chỉnh, giá trị tác độn g và giá trị
không tác động của rơle vào sổ nhật ký thử
nghiệm trong suất quá trình thử nghiệm Đây
chính là cơ sở kỹ thuật cho phép tiến hành
cấp biên bản thí nghiệm sau này
3 Xây d ựng chương trình ứng dụng
3.1 Kiểm tra chức năng bảo vệ so lệch
đúng
đúng sai
đúng sai
sai sai
đúng
Bắt đầu
Nhập thông
số chỉnh định
Kiểm tra ngưỡng dòng so lệch
Kiểm tra ngưỡng thời gian
T cắt = T đặt ± 2%
I SL khởi tạo = I SLđặt ± 2%
m >3
Kết thúc
Tính toán giá trị tác động
n >3
hành theo các bước sau:
tình trạng vận hành bình thường của MBA
nhau một góc là 1500 Lúc này vào thư mục đo lường, ta có trị số dòng so lệch (dòng không
Trang 3cân bằng) xấp xỉ bằng 0 A
- Kiểm tra ngưỡng d ò ng so lệch cấp 1 (Id>):
Bơm dòng tăng chậm từ 0A đến khi rơle tác động,
sau đó giảm dòng từ từ đến khi rơle trở về
- Kiểm tra thời gian tác động ngưỡng dòng so
lệch cấp 1: Bơm dòng có trị số gấp 5 lần giá trị dòng
so lệch cấp 1 và đo lường giá trị thời gian tác động
- Kiểm tra ngưỡng dòng so lệch cấp 2 (Id>>): phép thử này được thực hiện tương tự như phép thử kiểm tra ngưỡng dòng cấp 1 Tuy nhiên, nếu giá trị chỉnh định dòng so lệch cấp 2 là
lớn thì ta phải bơm theo kiểu xung dòng có thời gian giữ không quá 1 giây và tăng thời gian nghỉ giữa 2 lần đưa dòng điện vào rơle
- Kiểm tra thời gian tác động của ngưỡng dòng so lệch cấp 2: Bơm dòng có trị số khoảng
3 lần giá trị dòng so lệch cấp 2 và đo lường giá trị thời gian tác động của rơle
khả năng khắc phục độ lệch tỷ số máy biến dòng (CT), sai số tỷ số biến CT và sự bão hòa các
Xem giá trị tác động rơle bằng phần mềm SIGAR 4 (của hãng Siemens) hoặc
lệch và thời gian cắt phía cao trên rơle so lệch 7UT5 12 theo phiếu chỉnh định số 564188 ĐHT-ĐMT-2 tại TBA 110 kV Tuy Hoà
Trang 4Hình 5c: S ự cố 3 pha trên Slope 1 có m = 4 Hình 5d: S ự cố 3 pha trên Slope 2 có m = 6
5 Ki ểm tra sai số rơle:
Ghi lại giá trị dòng tác động, trở về và
thời gian cắt, đối chiếu giá trị sai số thí
nghiệm với sai số cho phép của rơle (bảng
1)
Nếu sai số của rơle vượt ra khỏi giá trị
cho phép thì ta có thể khẳng định rằng rơle
kỹ thuật số làm việc không tin cậy
Bảng 1: Sai số cho phép của rơle
3.2 Ph ần mềm kiểm định rơle so lệch kỹ thuật số:
Dựa trên sơ đồ khối ở hình 1 và thuật toán ở hình 3, chương trình kiểm định rơle so
lệch kỹ thuật số 7UT512 viết bằng ngôn ngữ C# có giao diện như hình 6
Trang 5Sau khi sử dụng phần mềm để kiểm định, ta có thể xuất ra biên bản cho khách hàng Sau đây
là biên bản kiểm định rơle bảo vệ so lệch tại trạm biến áp 110kV Tuy Hòa
Với biên bản kiểm định được thực hiện bởi Trung tâm thí nghiệm điện là cơ sở pháp lý
hành
4 K ết luận
hệ thống điện Đối với thiết bị bảo vệ rơ le, cần phải áp dụng hệ thống kiểm định chất lượng cho rơle kỹ thuật số, đặc biệt là rơle bảo vệ so lệch được sử dụng làm bảo vệ chính cho các máy
càng thuận lợi hơn khi các giá trị ngưỡng dòng so lệch, độ dốc 1, độ dốc 2 giúp cho rơle có khả năng khắc phục độ lệch tỷ số CT, sai số tỷ số biến CT, sự bão hòa các CT… được chương trình hóa Chương trình kiểm định rơle kỹ thuật số đã xây dựng cho phép tính toán chính xác và
TÀI LI ỆU THAM KHẢO
[1] ALSTOM, KBCH Different Protection Relays
[2] SEL, SEL387 Different Protection Relays
[3] SIEMENS, 7UT613 Different Protection Relays
