Hơn nữa, hoạt động tiờu thụ sản phẩm của doanh nghiệp khụng nhất thiết phải quan tõm nếu như khụng cần tỏc động bất kỳ biện phỏp nào mà sản phẩm vẫn cú thể đến được với thị trường, với n
Trang 1Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Kim Anh - QLKT K10
LỜI MỞ ĐẦU
Trong bất kỳ một nền kinh tế nào thỡ sản xuất cũng là để phục vụ cho
tiờu dựng, nếu sản phẩm sản xuất ra mà khụng tiờu thụ được thỡ sản xuất trở
nờn vụ nghĩa và vỡ thế khụng cú lý do để doanh nghiệp tồn tại Hơn nữa, hoạt
động tiờu thụ sản phẩm của doanh nghiệp khụng nhất thiết phải quan tõm nếu
như khụng cần tỏc động bất kỳ biện phỏp nào mà sản phẩm vẫn cú thể đến
được với thị trường, với người tiờu dựng, và mang lại lợi nhuận cho doanh
nghiệp Nhưng trong thực tế, khụng bao giờ cú được điều này, trong khi đú,
ngay từ đầu, khi tham gia vào thị trường, mục tiờu duy nhất của cỏc doanh
nghiệp, nhà sản xuất chớnh là thu được lợi nhuận Do vậy, cụng tỏc lập ra kế
hoạch tiờu thụ và xõy dựng cỏc chiến lược phõn phối sản phẩm của mỡnh
nhằm đảm bảo cho tớnh liờn tục của quỏ trỡnh sản xuất và hiệu quả kinh doanh
của doanh nghiệp luụn được cỏc doanh nghiệp chỳ trọng, đú chớnh là cỏc biện
phỏp nhằm gắn sản xuất với thị trường
Hiện nay, cỏc doanh nghiệp đang phải đương đầu với sự cạnh tranh
khốc liệt trờn thị trường Để cú thể tồn tại và phỏt triển được trong mụi trường
cạnh tranh đú buộc doanh nghiệp phải tạo ra cho mỡnh một vị thế vững chắc,
tạo cho doanh nghiệp một thị trường tiờu thụ riờng Điều này cú thể thực hiện
được hay khụng cũn chớnh là việc doanh nghiệp cú biết cỏch gắn sản xuất với
thị trường hay khụng, để từ đú đề ra cỏc chiến lược kinh doanh sắc bộn nhất,
hiệu quả nhất
Tại Cụng ty Thương mại và dược phẩm Như Thuỷ, vấn đề gắn sản xuất
với thị trường đang là điều quan tõm của ban lónh đạo cụng ty để đẩy mạnh
tiờu thụ sản phẩm, thụng qua đú Cụng ty thu được nhiều lợi nhuận hơn Trước
tỡnh hỡnh đú, em đó chọn đề tài: "Một số biện phỏp nhằm gắn sản xuất với
thị trường của cụng ty Thương mại và dược phẩm Như Thuỷ” Từ đú hệ
thống lại một số vấn đề lý luận cơ bản về cụng tỏc tiờu thụ sản phẩm thụng
Giỏo trỡnh hướng dẫn tỡm hiểu về sự hỡnh thành
của việc gắn sản xuất với thị trường của một số
doanh nghiệp
Trang 2qua phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp, thống kê so sánh nhằm
phân tích thực trạng tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của Công ty , đề
ra một số biện pháp nhằm thúc đẩy hoạt động tiêu thụ của Công ty trong thời
gian tới
Nội dung của chuyên đề gồm 3 phần:
_ Phần I: Lý luận chung về thị trường, hoạt động tiêu thụ và vấn đề gắn
sản xuất với thị trường
_ Phần II: Thực trạng tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của Công
ty thương mại và dược phẩm Như Thuỷ
_ Phần III: Một số phương hướng và biện pháp thực hiện nhằm gắn sản
xuất với thị trường của Công ty
Trang 3Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Kim Anh - QLKT K10
PHẦN I:
Lí LUẬN CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG, HOẠT ĐỘNG TIấU THỤ VÀ
VẤN ĐỀ GẮN SẢN XUẤT VỚI THỊ TRƯỜNG
I Thị trường:
I.1 Khỏi niệm, vai trũ, chức năng của thị trường
* Khỏi niệm thị trường
Theo C.MAC “Hàng hoỏ là là một vật phẩm cú thể thoả món được nhu
cầu nào đú của con người và nú được sản xuất ra khụng phải là để cho người
sản xuất tiờu dựng mà là để bỏn”
Hàng hoỏ được bỏn ở thị trường, tuy nhiờn khụng thể coi thị trường chỉ
là cỏi chợ, là cửa hàng, mặc dự đú là nơi mua bỏn hàng hoỏ “Thị trường là
biểu hiện của quỏ trỡnh mà trong đú thể hiện cỏc quyết định của doanh nghiệp
về số lượng, chất lượng, mẫu mó của hàng hoỏ Đú là những mối quan hệ giữa
tổng số cung và tổng số cầu với cơ cấu cung cầu của từng loại hàng hoỏ cụ
thể “ Vậy, thị trường là nơi mà người mua và người bỏn tự tỡm kiếm đến với
nhau qua trao đổi, thăm dũ, tiếp xỳc để nhận lấylời giải đỏp mà mỗi bờn cần
biết
- Cỏc doanh nghiệp thụng qua thị trường để giải quyết cỏc vấn đề:
+ Phải sản xuất loại hàng gỡ ? Cho ai ?
+ Số lượng bao nhiờu ?
+ Mẫu mó, kiểu cỏch, chất lượng thế nào?
- Người tiờu dựng thụng qua thị trường để tỡm hiểu :
+ Ai sẽ đỏp ứng được nhu cầu của mỡnh ?
+ Nhu cầu được thoả món đến mức nào ?
.
.
Trang 4+ Khả năng thanh toán ra sao ?
* Vai trò của thị trường
Thị trường có vai trò hết sức quan trọng trong sản xuất kinh doanh
Qua thị trường có thể nhận biết được sự phân phối các nguồn lực thông qua
hệ thống giá cả Trên thị trường, giá cả hàng hoá và các nguồn lực về tư liệu
sản xuất, sức lao động luôn luôn biến động nhằm đảm bảo các nguồn lực có
giới hạn này được sử dụng để sản xuất đúng những hàng hoá, dịch vụ mà xã
hội có nhu cầu Thị trường là khách quan từng doanh nghiệp không có khả
năng làm thay đổi thị truờng Nó phải dựa trên cơ sở nhận biết nhu cầu xã hội
và thế mạnh kinh doanh của mình mà có phương án kinh doanh phù hợp với
đòi hỏi của thị trường
Tái sản xuất hàng hoá bao gồm cả sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu
dùng Thị trường nằm trong khâu lưu thông, như vậy thị trường là khâu tất
yếu của sản xuất hàng hóa Thị trường chỉ mất đi khi hàng hoá không còn Thị
trường là “chiếc cầu” nối của sản xuất và tiêu dùng Để sản xuất ra hàng hóa,
doanh nghiệp phải chi phí sản xuất, chi phí lưu thông, và thị trường sẽ là nơi
kiểm nghiệm các chi phí đó của doanh nghiệp
Sự vận động của thị trường chịu sự chi phối chủ yếu của các quy luật:
_ Quy luật giá trị: quy định hàng hoá phải được sản xuất và trao đổi trên cơ sở
hao phí lao động xã hội cần thiết, tức là chi phí bình quân trong xã hội
_ Quy luật cung cầu: nêu nên mối quan hệ giữa nhu cầu và khả năng cung
ứng trên thị trường Quy luật này quy định cung và cầu luôn có xu thế chuyển
động xích lại gần nhau để tạo ra sự cân bằng trên thị trường
_ Quy luật giá trị thặng dư: yêu cầu hàng hoá bán ra phải bù đắp chi phí sản
xuất và lưu thông đồng thời phải có một khoản lợi nhuận để tái sản xuất sức
lao động và sản xuất mở rộng
Trang 5Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Kim Anh - QLKT K10
_ Quy luật cạnh tranh: quy định hàng húa sản xuất ra phải ngày càng cú chi
phớ thấp hơn, chất lượng tốt hơn để thu được lợi nhuận cao và cú khả năng
cạnh tranh với cỏc hàng húa cựng loại
* Cỏc chức năng của thị trường
- Chức năng thừa nhận: thị trường là nơi gặp gỡ giữa người sản xuất và
người tiờu dựng trong quỏ trỡnh trao đổi hàng húa, nhà doanh nghiệp đưa hàng
hoỏ của mỡnh ra thị trường với mong muốn chủ quan là bỏn được nhiều hàng
hoỏ với giỏ cả sao cho bự đắp được mọi chi phớ đó bỏ ra và cú nhiều lợi
nhuận Người tiờu dựng tỡm đến thị trường để mua những hàng húa đỳng cụng
dụng, hợp thị hiếu và phự hợp với khả năng thanh toỏn của mỡnh Trong qỳa
trỡnh diễn ra trao đổi, mặc cả trờn thị trường giữa đụi bờn về một hàng hoỏ
nào đú, sẽ cú hai khả năng xẩy ra là thừa nhận hoặc khụng thừa nhận Tức là
cú thể loại hàng húa đú khụng phự hợp với khả năng thanh toỏn hoặc khụng
phự hợp với cụng dụng và thị hiếu của người tiờu dựng trong trường hợp này
quỏ trỡnh tỏi sản xuất sẽ bị ỏch tắc khụng thực hiện được Ngược lại, trong
trường hợp thị trường thực hiện chức năng chấp nhận, tức là đụi bờn đó thuận
mua vừa bỏn thỡ quỏ trỡnh tỏi sản xuất được giải quyết
- Chức năng thực hiện: Thị trường thực hiện cỏc hành vi trao đổi hàng
hoỏ, thực hiện cõn bằng cung cầu, thực hiện giỏ trị thụng qua giỏ cả hàng hoỏ
và làm cơ sở cho việc phõn phối cỏc nguồn lực trong doanh nghiệp
- Chức năng điều tiết : nhu cầu của thị trường là mục đớch của quỏ trỡnh
sản xuất Thị trường là tập hợp cỏc hoạt động của cỏc quy luật kinh tế Do đú,
thị trường vừa là mục tiờu vừa là động lực để phỏt triển doanh nghiệp Chức
năng này thể hiện ở chỗ nú cho phộp doanh nghiệp bằng khả năng của mỡnh
tỡm được nơi tiờu thụ hàng húa và dịch vụ với hiệu quả hay lợi nhuận cao,
đồng thời cũng cho phộp người tiờu dựng mua những hàng húa cú lợi ớch tiờu
dựng cho mỡnh một cỏch hợp lý nhất
.
Trang 6- Chức năng thông tin: thể hiện ở chỗ nó chỉ ra cho nhà sản xuất biết
nên sản xuất mặt hàng nào, khối lượng bao nhiêu, và nên đưa ra thị trường ở
thời điểm nào, chỉ ra cho người tiêu dùng biết nên mua một hàng hoá hay một
mặt hàng thay thế nào đó hợp với nhu cầu của họ Chức năng này hình thành
là do trên thị trường có chứa đựng các thông tin về tổng số cung, tổng số cầu,
cơ cấu cung cầu, quan hệ cung cầu của từng loại hàng hoá, chi phí sản xuất,
giá cả thị trường, chất lượng sản phẩm, các điều kiện tìm kiếm và tập hợp các
yếu tố sản xuất và phân phối sản phẩm Đó là những thông tin cần thiết để
người sản xuất và người tiêu dùng ra các quyết định phù hợp với lợi ích của
mình
Việc tách biệt các chức năng ấy chỉ là các ước lệ mang tính chất nghiên
cứu, trên thực tế, một hiện tượng kinh tế diễn ra trên thị trường thể hiện đầy
đủ và đan xen lẫn nhau của các chức năng trên
I.2 Phân loại thị trường
Một trong những bí quyết quan trọng nhất để thành công trong kinh
doanh là sự hiểu biết căn kẽ tính chất của thị trường, nên sự cần thiết là phải
phân loại thị trường “Phân loại thị trường có nghĩa là chia một thị trường lớn
thành các thị trường nhỏ mà người tiêu dùng ở một thị trường nhỏ có cùng
đặc điểm về hành vi mua bán “ Mỗi cách phân loại có một ý nghĩa quan
trọng riêng đối với quá trình kinh doanh Dưới đây là một số cách phân loại
chủ yếu:
* Căn cứ vào quan hệ mua bán giữa các nước:
_ Thị trường dân tộc: là nơi diễn ra các hoạt động mua bán của những người
trong cùng một quốc gia và có quan hệ kinh tế diễn ra trong mua bán chỉ ảnh
hưởng đến các vấn đề kinh tế -chính trị -xã hội trong phạm vi nước đó
Trang 7Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Kim Anh - QLKT K10
_ Thị trường thế giới: là nơi diễn ra hoạt động mua bỏn giữa cỏc nước với
nhau Quan hệ kinh tế diễn ra trờn thị trường thế giới ảnh hưởng trực tiếp đến
việc phỏt triển kinh tế của mỗi nước
* Căn cứ vào hàng hoỏ lưu thụng trờn thị trường :
_ Thị trường tư liệu sản xuất :Vai trũ của tư liệu sản xuất trong tỏi sản xuất xó
hội quyết định thị trường, hoạt động trờn thị trường là cỏc doanh nghiệp lớn,
cạnh tranh diễn ra mạnh mẽ, quy mụ thị trường lớn Nhu cầu khụng phong
phỳ đa dạng như nhu cầu trờn thị trờn thị trường tiờu dựng Thị trường tư liệu
sản xuất phụ thuộc nhiều vào thị trường tư liệu tiờu dựng
_ Thị trường tư liệu tiờu dựng: Tớnh đa dạng, phong phỳ về nhu cầu của người
tiờu dựng cuối cựng quyết định tớnh phong phỳ đa dạng của thị trường tư liệu
tiờu dựng
* Căn cứ vào vai trũ của người mua và người bỏn trờn thị trường :
_ Thị trường người bỏn: Vai trũ quyết định thuộc về người bỏn, giỏ cả bị ỏp
đặt, cạnh tranh bị thủ tiờu hoặc khụng đủ điều kiện để hoạt động, nhiều mặt
hàng, loại hàng cung ứng ra thị trường khụng theo yờu cầu của thị trường, vai
trũ của người mua bị thủ tiờu Thị trường người bỏn được hỡnh thành một mặt
do hàng hoỏ chưa phỏt triển, mặt khỏc do sự tỏc động của hệ thống quản lý
hành chớnh bao cấp
_ Thị trường người mua: Vai trũ quyết định trong quan hệ mua bỏn thuộc về
người mua, vỡ vậy là yếu tố quyết định của quỏ trỡnh tỏi sản xuất hàng hoỏ
Thị trường người mua là mụi trường khỏch quan cho sự hoạt động của cỏc
quy luật kinh tế thị trường
* Căn cứ vào số lượng người mua người bỏn trờn thị trường :
_ Thị trường độc quyền : Cú thị trường độc quyền người bỏn và thị trường
độc quyền người mua Trờn thị trường độc quyền giỏ cả và cỏc quan hệ kinh
tế khỏc bị chi phối rất lớn bởi cỏc nhà độc quyền Song khụng vỡ thế mà cho
.
Trang 8rằng các quan hệ kinh tế, giá cả tiền tệ trên thị trường độc quyền là hoàn
toàn chủ quan, bởi vì trên thị trường độc quyền vẫn còn tồn tại cạnh tranh
giữa người mua và người bán, vẫn có sự hoạt động của quy luật kinh tế thị
trường
_ Thị trường cạnh tranh: có nhiều người mua, nhiều người bán, thế và lực của
họ là có thể tương đương, họ cạnh tranh với nhau và do đó tạo ra thị trường
cạnh tranh Trên thị trường quan hệ kinh tế diễn ra tương đối khách quan và
tương đối ổn định
II Những vấn đề lý luận về tiêu thụ
II.1 Khái niệm
Tiêu thụ sản phẩm là quá trình thực hiện giá trị và giá trị sử dụng của
hàng hoá Qua tiêu thụ, sản phẩm chuyển hoá từ hình thái hiện vật sang hình
thái giá trị và kết thúc một vòng luân chuyển vốn
Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp
tiêu thụ sản phẩm hàng hoá dịch vụ là một trong số 6 chức năng chủ yếu của
doanh nghiệp (chức năng tiêu thụ, chức năng sản xuất, chức năng hậu cần
trong kinh doanh, chức năng tài chính, chức năng kế toán, chức năng quản trị
trong doanh nghiệp)
Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh
doanh là yếu tố quyết định sự tồn tại phát triển của doanh nghiêp Nếu trong
thời kỳ bao cấp trước đây, khi sản phẩm còn khan hiếm, hoạt động tiêu thụ
sản phẩm không phải là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp Vì mọi
vấn đề kinh tế cơ bản của doanh nghiệp đều được giải quyết từ một trung tâm
duy nhất đó là Nhà nước Doanh nghiệp hoạt động theo sự chỉ đạo từ trung
tâm đó, sản phẩm làm ra đã có sẵn nơi tiêu thụ Vì vậy, mục tiêu duy nhất của
Trang 9Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Kim Anh - QLKT K10
Chuyển sang cơ chế thị trường cú sự cạnh tranh gay gắt, doanh nghiệp
phải tự hạch toỏn, tự ra quyết định và tự chịu trỏch nhiệm về cỏc hoạt động
kinh doanh của mỡnh, để tồn tại và phỏt triển được, doanh nghiệp phải tự tỡm
kiếm thị trường nờn buộc doanh nghiệp phải quan tõm đến hoạt động tiờu thụ
làm sao để sản phẩm đỏp ứng được nhu cầu của khỏch hàng
Mặc dự sản xuất (doanh nghiệp sản xuất), hoặc chuẩn bị hàng hoỏ, dịch
vụ (doanh nghiệp thương mại) là hoạt động trực tiếp tạo ra sản phẩm, song
chức năng tiờu thụ là điều kiện tiền đề khụng thể thiếu được
Từ thực tế hoạt động kinh doanh quản trị doanh nghiệp hiện đại cho
rằng cụng tỏc điều tra nghiờn cứu khả năng tiờu thụ sản phẩm hàng húa dịch
vụ đứng ở vị trớ trước hoạt động sản xuất tỏc động mạnh mẽ cú tớnh chất
quyết định đến hoạt động sản xuất
Trong tổ chức kinh doanh, nhịp độ cũng như cỏc diễn biến của hoạt
động sản xuất của doanh nghiệp phụ thuộc vào nhịp độ và cỏc diễn biến của
hoạt động tiờu thụ sản phẩm trờn thị trường Sản xuất khụng quyết định tiờu
thụ của doanh nghiệp mà ngược lại tiờu thụ quyết định sản xuất
II.2 Vai trũ, nhiệm vụ của hoạt động tiờu thụ sản phẩm
II.2.1.Vai trũ của hoạt động tiờu thụ sản phẩm
Muốn tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh mọi doanh nghiệp đều
phải tiến hành mua sắm cỏc yếu tố đầu vào như lao động, nguyờn vật liệu,
mỏy múc thiết bị để sản xuất ra sản phẩm, sau đú đưa sản phẩm ra thị
trường bỏn và thu tiền về Trong quỏ trỡnh này mọi doanh nghiệp đều mong
muốn đạt lợi nhuận cao để tiến hành hoạt động cho kỳ sau
Do đú, tiờu thụ sản phẩm là khõu quan trọng của quỏ trỡnh sản xuất
kinh doanh trong doanh nghiệp, thụng qua cụng tỏc tiờu thụ sản phẩm, thỡ
hỡnh thỏi tiờu thụ hiện vật chuyển sang hỡnh thỏi giỏ trị Cụng tỏc tiờu thụ sản
phẩm cú vai trũ rất lớn trong việc bảo toàn và phỏt triển vốn cho doanh
.
Trang 10nghiệp Nếu tổ chức tốt công tác tiêu thụ sản phẩm thì sẽ làm cho sản phẩm
sản xuất ra tiêu thụ nhanh và nhiều hơn, rút ngắn thời gian thu hồi vốn Công
tác tiêu thụ sản phẩm cũng có vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị
trường, góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh cho
doanh nghiệp
Khi hoạt động tiêu thụ đạt hiệu quả cao tức là tốc độ tiêu thụ cao, lợi
nhuận lớn thì doanh nghiệp cũng sẽ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cho ngân sách
Nhà nước, đảm bảo cho đời sống người lao động và thúc đẩy hoạt động sản
xuất kinh doanh phát triển
II.2.2 Nhiệm vụ của công tác tiêu thụ sản phẩm
Mục tiêu của tiêu thụ là bán hết sản phẩm hàng hoá dịch vụ của doanh
nghiệp với doanh thu tối đa và mọi chi phí cho hoạt động tiêu thụ là tốí thiểu
Với mục tiêu đó, hoạt động quản trị kinh doanh hiện đại thì tiêu thụ sản
phẩm hàng hoá, dịch vụ không còn là hoạt động chờ bộ phận sản xuất tạo ra
sản phẩm rồi mới tìm cách tiêu thụ chúng mà hoạt động tiêu thụ phải có các
nhiệm vụ chủ yếu sau:
_ Xác định cầu thị trường và cầu của bản thân doanh nghiệp về các
loại hàng hoá, dịch vụ mà doanh nghiệp đang hoặc sẽ có khả năng sản xuất
kinh doanh để quyết định đầu tư phát triển sản phẩm và kinh doanh tối ưu
_ Chủ động tiến hành các hoạt động về giới thệu sản phẩm để thu hút
khách hàng
_ Tổ chức tốt công tác bán hàng nhằm bán được nhiều hàng hoá với
chi phí cho công tác này là thấp nhất,cũng như đáp ứng được tốt các dịch vụ
cần thiết sau bán hàng
_ Xây dựng các chính sách như chính sách sản phẩm, chính sách tiêu
thụ, chính sách phân phối, chính sách giá cả sản phẩm