Độ muối của thuỷ vực ảnh hưởng đến KST Mỗi loại KST có ngưỡng độ mặn thích hợp khác nhau.. Nếu gặp môi trường có độ mặn thích hợp, KST sẽ sinh sôi nảy nở nhanh chóng, tăng cường độ và
Trang 17.3 Tác động của môi trường ngoại cảnh đến ký sinh trùng
Cơ thể vật chủ tác động trực tiếp lên KST,
ĐK ngoại cảnh (MT) tác động trực tiếp (với KST ngoại KS), và gián tiếp thông qua cơ thể ký chủ (với KST nội KS)
Độ muối của thuỷ vực ảnh hưởng đến KST
Mỗi loại KST có ngưỡng độ mặn thích hợp khác nhau Nếu gặp môi trường có độ mặn thích hợp, KST sẽ sinh sôi nảy nở nhanh chóng, tăng cường độ và tỷ lệ nhiễm, gây bệnh nặng ở vật chủ Ngược lại, nếu độ mặn không thích hợp với nhu cầu sinh thái của ký sinh trùng, chúng khó tồn tại và phát triển, nên mức độ nhiễm trên vật chủ
thường thấp, bệnh không xảy ra
Độ mặn của MT ảnh hưởng trực tiếp tới thành phần giống loài trong khu hệ KST, phân bố địa lý và khả năng gây bệnh và mùa vụ gây
bệnh của KST
Trang 2 Nếu tại một vùng nuôi có độ mặn thay đổi lớn theo mùa trong một năm, thì chỉ tiêu MT này có thể ảnh hưởng tới tính mùa vụ của bệnh
Trong thực tế, dựa vào ngưỡng sinh thái độ mặn của từng loại KST, người ta có thể dùng nước muối hay nước ngọt để tắm chữa bệnh
KST ngoại KS ở cá nước ngọt và nước mặn, như dùng nước ngọt để
Nhiệt độ nước ảnh hưởng đến ký sinh trùng
To nước không những ảnh hưởng trực tiếp đến KST, mà còn ảnh
hưởng đến KC trung gian và KC cuối cùng của các KST đó
ĐVTS đều là những ĐV biến nhiệt, nên sự ảnh hưởng của To nước đến sự sống của các vật nuôi này càng rõ ràng hơn, qua đó cho thấy
cả những KST nội KS ở ĐVTS cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi
To
Mỗi giống loài KST có thể sống, phát triển ở To nước thích ứng To
quá cao hay quá thấp so với ngưỡng thích hợp đều kìm hãm hoặc
tiêu diệt chúng
Trang 3 Sán lá đơn chủ 16 móc Dactylogyrus vastator ở To 24-260C tỷ lệ nở cao: 80-90%, nhưng nếu To >260C và < 240C thì tỷ lệ nở của trứng
giảm đi Sán lá đơn chủ 16 móc loài Dactylogyrus extensus thích hợp
ở To 150c, nếu To cao tỷ lệ nở của trứng sẽ rất thấp
hè, khi To nước ở trong khoảng 20-300C, To nước quá cao về mùa hè
và quá thấp về mùa đông đều kìm hãm sự phát triển của KST này,
mức độ nhiểm của Trichodina giảm hẳn
Trùng mỏ neo (Lernaea) thường gặp KS trên cá vào mùa đông xuân hoặc đầu mùa hè khi To còn thấp, nếu To tăng cao vào mùa hè, mức độ nhiễm trên cá giảm
Trùng quả dưa (Ichthyophthirius multifilis) PT thích hợp ở To nước 15-250C, nên rất thường xuyên gặp KS gây bệnh trên cá con vào mùa đông xuân ở miền Bắc Việt nam và khu vực Đà Lạt Trong khí đó, hầu như không gặp bệnh này ở các tỉnh Nam Trung bộ ở Việt nam
To cũng là yếu tố sinh thái ảnh hưởng đến mùa vụ của bệnh và phân
bố địa lý của KST
Ngoài ra các yếu tố khác của MT cũng có thể ảnh hưởng đến thành phần giống loài KST, như độ ô nhiễm hữu cơ của vùng nước càng cao thì KST đơn bào và một số KST ngoại KS khác như sán lá đơn chủ, giáp xác KS thường có mức độ nhiễm trên cá nuôi cao và ngược lại Mối liên quan giữa các khí độc (NH3, H2S) tới KST chưa được nghiên
ề
Trang 47.4 Quan hệ giữa ký sinh trùng với nhau
Trên cùng một vật chủ, đồng thời bị nhiễm nhiều giống loài KST khác nhau, và giữa chúng cũng nảy sinh mối quan hệ tương hỗ hay đối
kháng Có khi KST này tồn tại sẽ ức chế, hoặc kích thích mở đường cho sự xâm nhập và phát triển KST kia, từ mối quan hệ này làm ảnh hưởng đến khu hệ KST
Quan hệ hợp đồng: Là quan hệ của các KST có cùng nhu cầu về KC
và ĐK sinh thái Nên chúng thường xuyên cùng KS trên một cơ thể
KC trong cùng thời gian, và có thể hỗ trợ nhau khi xâm nhập và gây bệnh: 1 cơ thể cá có thể đồng thời bị nhiễm các KST sau: Trichodina
Quan hệ đối kháng: Đây là quan hệ giữa các KST có nhu cầu khác nhau về KC hoặc ĐKMT ngoại cảnh Nên trên cơ thể 1 loài cá, khi gặp KST này sẽ không gặp KST kia, hoặc mùa này gặp KST này sẽ không gặp KST kia
Theo E.G.Skruptrenko 1967, khi cá bị nhiễm KST Apiosoma