Hồi hộp, đánh trống ngực palpitations có thể chỉ do rối loạn lo âu, nhưng cũng có thể là triệu chứng của cơn đau thắt tim hay chứng rối loạn nhịp arrhythmia.. Nguyên nhân khác có thể là
Trang 124 Triệu Chứng Báo Nguy của Cơ Thể
1- Tức ngực và khó thở đột ngột
Có thể do thuyên tắc phổi (pulmonary embolus)
Cảm thấy khó thở sau khi tập thể dục hay khi đang nghỉ ngơi có thể do vận động quá mức hay do lo âu căng thẳng Tuy nhiên khó thở đột ngột còn do cục máu đông di chuyển lên phổi gây tắc nghẽn động mạch phổi Bệnh có thể nguy hiểm đến tính mạng
Một nguyên nhân khác là cơn đau ngực do nhồi máu cơ tim hoặc suy tim cấp Cả hai tình huống trên đều khiến bệnh nhân thở gấp, khó chịu hoặc cảm thấy thiếu không khí Cần khẩn trương đưa người bệnh đi cấp cứu ngay
2- Tim đập bất thường khi đang ngồi yên
Có thể do cơn đau thắt tim (heart attack)
Trang 2Hồi hộp, đánh trống ngực (palpitations) có thể chỉ do rối loạn lo âu, nhưng cũng
có thể là triệu chứng của cơn đau thắt tim hay chứng rối loạn nhịp (arrhythmia) Nên liên hệ với bác sĩ ngay
3- Choáng váng chóng mặt khi bước xuống giường
Có thể do huyết áp thấp
Chóng mặt vào buổi sáng được gọi là "tụt huyết áp tư thế đứng" (orthostatic hypotension) gây ra bởi sự mất nước (dehydration), đái tháo đường, bệnh Parkinson, suy tim, hay do thuốc men bao gồm thuốc lợi tiểu và thuốc hạ huyết áp Nguyên nhân khác có thể là chứng "chóng mặt tư thế nhẹ " (benign positional vertigo) gây ra do rối loạn chức năng các bộ phận giữ thăng bằng của tai trong Nên đi gặp bác sĩ để được khám và chẩn đoán
4- Rò rỉ nước tiểu
Có thể là do chứng tiểu són (urinary incontinence)
Nguyên nhân có thể do lão hoá, nhiểm trùng đường tiểu, bệnh lý tiền liệt tuyến, chèn ép dây thần kinh, hoặc do đái tháo đường
Nên đi khám bệnh để được chẩn đoán
5- Đau đầu dữ dội
Trang 3Có thể do xuất huyết não
Đa số trường hợp là triệu chứng của chứng nhức nửa đầu (migraine) Chỉ cần dùng thuốc giảm đau và nghỉ ngơi là sẽ đỡ
Tuy nhiên, trong một vài trường hợp hiếm gặp, nhức đầu có thể là dấu hiệu của khối u hay xuất huyết não Cần đặc biệt chú ý khi đau nhiều, đột ngột và kéo dài ở một nửa bên đầu có kèm theo buồn nôn, ói mửa, chảy nước mắt
Những trường hợp này phải đến bệnh viện gấp
6- Sưng mắt
Có thể do viêm thần kinh thị (optic neuritis)
Thần kinh thị có thể bị viêm nhiễm hay bị dị ứng Điều trị sớm sẽ tránh được thương tổn ở mắt, do đó cần nhanh chóng đi thăm khám
7- Tai đau và mắt nhìn một thành hai (song thị)
Có thể do viêm tai giữa
Bệnh có thể trở nặng đột ngột, do đó cần đi khám ngay nếu không bớt đau và/hoặc
có thêm chóng mặt, lảo đảo, nhức đầu, ói mửa, song thị, lơ mơ, cổ cứng, sưng vùng sau tai, sốt cao, liệt mặt
8- Giảm cân không chủ ý
Trang 4Có thể do ung thư
Nếu vẫn ăn uống bình thường mà đột nhiên sút cân thì có thể là bệnh ác tính Nguyên nhân khác là do bất thường nội tiết như bệnh tuyến giáp, tiểu đường hay trầm cảm Nên đi khám ngay để được chẩn đoán
9- Đau đột ngột vùng bẹn
Có thể là do xoắn thừng tinh hoàn
Đây là một khuyết tật bẩm sinh thường gặp Thừng tinh hoàn bị xoắn làm máu không đến được tinh hoàn Cơn đau tương tự bị đá vào vùng bìu Ngoài đau còn
có thể bị sưng phù Xoắn trong vòng 4 đến 6 tiếng thì còn có thể cứu được tinh hoàn, trễ từ 12 đến 24 tiếng thì phải cắt bỏ
Một nguyên nhân nữa là viêm mào tinh hoàn (epididymis) Đó chính là bộ phận trữ tinh trùng Viêm mào tinh hoàn có thể được điều trị bằng kháng sinh
10- Đau nhói lòng bàn chân
Có thể do bệnh lý thần kinh (neuropathy)
Đau nhói tái diễn ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể có thể do chèn ép dây thần kinh, tăng thông khí (hyperventilation) hoặc bệnh thần kinh Cần sớm liên hệ với bác sĩ
11- Vết thương lâu lành
Trang 5Có thể là do bệnh tiểu đường
Vết cắt đứt hay trầy xước chậm lành có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường (triệu chứng khác bao gồm ngứa da hoặc đau nhói bàn tay hay bàn chân) Nên giảm cân Giảm được 10% trọng lượng cơ thể cũng ảnh hưởng đáng kể đến mức đường huyết Hãy tập thể dục và cẩn thận thói quen ăn uống
12- Răng đau buốt khi ăn sô-cô-la
Có thể đã có vấn đề về răng miệng
Một trong những triệu chứng đầu tiên của sâu răng là nhạy cảm với thức ăn ngọt Dấu hiệu đầu tiên khác là răng đổi mầu và có mùi hôi Kỹ thuật laser có thể phát hiện sớm các ổ răng sâu và tiêu diệt các vi khuẩn trước chúng gây sâu răng
13 - Vòng bụng bằng 105 cm
Rối loạn cương sẽ có thể xảy ra
Hiện tại có thể chưa có vấn đề gì nhưng trong tương lai sẽ xảy ra rối loạn cương Khi đàn ông béo phì, các động mạch thường hay bị nghẽn do xơ vữa nên dòng máu vào thể hang sẽ không đủ để gây cương Hãy tập thể dục đều cho đến khi eo thon lại, thắt vừa dây lưng 86 cm
14- Mất thị lực thoáng qua - dù chỉ trong một giây
Trang 6Có thể là do đột quỵ
Các nguy cơ chính gây đột quỵ là tăng huyết áp (trên 140/90) và cholesterol toàn phần cao hơn 200 Tê một bên người và mất thị lực thoáng qua là những triệu chứng đáng chú ý nhất Tê đột ngột, nói ngọng, nới đớ lưỡi, mất thăng bằng có thể
là bằng chứng của một cơn đột quỵ nhẹ gọi là đột quỵ do thiếu máu não thoáng qua (transient ischemic attack=TIA) Đột quỵ nhẹ này thường báo trước cho một đột quỵ thật sự, do đó khi xuất hiện các triệu chứng của TIA thì phải đi cấp cứu ngay
15- Có cảm giác giống bị ợ nóng (heartburn)
Có thể là do chứng đau thắt ngực (angina)
Đau tức ngực hàng giờ, lúc có lúc không, được gọi là "hội chứng mạch vành không ổn định" (unstable coronary syndrome) Nguyên nhân là do vỡ các cục máu đông được tạo thành bên trong thành mạch vành ngay tại vị trí mảng xơ vữa (plaque) Khoảng 50% người có hội chứng kể trên sẽ bị cơn đau nhồi máu cơ tim trong vòng 6 tháng sau đó Khi thấy đau thắt ngực, cần phải đến bệnh viện ngay
16- Đau lưng nhiều
Có thể do chứng phình động mạch (aneurysm)
Trang 7Đau tương tự như khi vừa dọn dẹp xong một tủ quần áo bề bộn Thế nhưng chườm nóng, nghỉ ngơi, uống thuốc giảm đau thông thường lại không bớt Nếu không phải do tập thể dục thì đau lưng đột ngột như vậy có thể là dấu hiệu của bệnh phình động mạch
Chụp CT scan để xác định vị trí và kích thước của vị trí phình mạch, sau đó dùng thuốc hạ huyết áp hoặc phẫu thuật cắt ghép nối nhân tạo
Một nguyên nhân khác của đau lưng ít nguy hiểm hơn là sỏi thận
17- Không ngồi yên trên ghế lâu được
Có thể do căng các cơ lưng
Cứ phải thay đổi tư thế ngồi liên tục là dấu hiệu căng thẳng các cơ lưng Điều này
có thể gây ra đau thắt lưng thấp
Cần phải lựa chọn ghế ngồi cho thoải mái, sao cho đầu ở vị trí thẳng đối với cột sống để giảm đến mức tối thiểu sức căng cơ trên cổ, vai và lưng dưới
18– Cha mẹ ruột bị tăng huyết áp
Điều gì sẽ xảy ra: bạn cũng có nguy cơ bị tăng huyết áp
Tăng huyết áp vừa phải không có triệu chứng rõ rệt nên cần phải đo huyết áp mỗi năm một lần, nhất là nếu trong gia đình có tiền sử tăng huyết áp Nghiên cứu cho
Trang 8thấy những người bị căng thẳng thần kinh do cha mẹ mắc bệnh tăng huyết áp cũng
có nhiều nguy cơ bị bệnh này Nếu số đo huyết áp cao hơn 140/90, người bệnh nên tập thể dục nhiều hơn, tìm cách giảm cân, giảm muối sodium trong chế độ ăn uống, ăn những loại cá sẽ tốt cho tim mạch hơn, uống nhiều vitamin C
19- Tay run khi tập thể dục
Có thể do cơ bắp bị mỏi mệt
Nếu đã bỏ tập nhiều tháng thì cơ bắp run có thể do mệt mỏi Vì vậy, khi mới tập trở lại, bệnh nhân chỉ nên luyện tập vừa phải, đừng quá gắng sức Hãy ngưng tập khi cảm thấy các cơ bắp bắt đầu run
20- Cảm thấy mọi thứ đều quay cuồng trong bàn tiệc
Có thể đã quá chén
Rượu làm suy yếu hệ thần kinh trung ương Vì vậy nếu uống quá nhiều, tất cả những chức năng cơ thể có liên quan tới hệ thần kinh như trí phán đoán, khí sắc, khả năng phối hợp và quân bình, sự nhạy cảm với đau đớn, khả năng sinh dục v.v cũng sẽ bị suy yếu theo Cần tránh uống rượu nhiều Khi nồng độ rượu trong máu cao hơn 0,06 % thì về mặt pháp lý, đã bị xem như là say rượu
21- Đau dai dẳng ở bàn chân và cẳng chân
Nhiều khả năng là gẫy xương do sức nén (stress fracture)
Trang 9Tương tự các mô khác trong cơ thể, xương có thể tự tái tạo Nhưng nếu tập thể dục quá mạnh, xương không còn cơ hội để lành trở lại nên có thể sẽ xuất hiện một vết gẫy do sức nén (stress fracture) Do đó, mu bàn chân và phía trước cẳng chân sẽ đau dai dẳng Càng tập thể dục thì càng đau và ngay cả khi ngưng nghỉ cũng vẫn đau Uống ibuprofen hoặc paracetamol không có tác dụng Chụp X quang cho thấy chỗ gẫy xương qua phim, và bệnh nhân cần phải nghỉ tập cho đến khi xương lành hẳn Trong trường hợp xấu nhất, bệnh nhân phải được bó bột vài tuần
22 - Đau dữ dội ở bụng
Do vùng giữa xương sườn và bẹn chứa đầy các bộ phận nội tạng nên đau có thể là triệu chứng của viêm ruột thừa, viêm tụy hoặc của viêm túi mật Cả ba trường hợp đều có chung một nguyên nhân: vì một lý do nào đó các bộ phận này đã bị viêm nhiễm và gây nguy hại đến tính mạng
Nếu để lâu, các bộ phận trên bị vỡ thì người bệnh có thể tử vong, do đó nên nhanh chóng đưa đi bệnh viện
23- Cẳng chân sưng to và đau
Có thể do bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu (deep vein thrombosis=DVT)
Chỉ cần ngồi một chỗ liên tục từ 6 tiếng trở lên là máu sẽ tụ ở cẳng chân và tạo thành cục máu đông (gọi là bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu) Huyết khối kích thước
đủ lớn sẽ làm nghẽn tĩnh mạch ở chân và gây sưng đau Xoa bóp cẳng chân là việc
Trang 10đầu tiên mà bệnh nhân sẽ làm nhưng đó cũng là điều tệ hại nhất vì cục máu đông lớn có thể di chuyển ngược lên phổi và gây nguy hiểm đến tính mạng Muốn chụp Xquang để chẩn đoán bệnh DVT, cần phải tiêm chất cản quang vào mạch máu Bệnh nhân sẽ được dùng thuốc làm tan huyết khối hoặc đặt dù lọc vào tĩnh mạch
để ngăn cản các cục máu đông không di chuyển lên phổi
24 - Tiểu đau rát
Có thể do ung thư bàng quang (bọng đái)
Rặn tiểu là cả một cực hình và nước tiểu có màu rỉ sắt Đau hạ vị và có máu trong nước tiểu là hai triệu chứng của ung thư bàng quang Yếu tố nguy cơ gây ra bệnh cao nhất là thuốc lá
Nếu được phát hiện sớm, bệnh nhân ung thư bàng quang có hy vọng chữa khỏi 90%
Viêm bàng quang cũng gây ra các triệu chứng tiết niệu tương tự
Bs Đồng Ngọc Khanh