CẤU TẠO KIẾN TRÚC CĂN BẢN - TẬP 1 NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ GIẢN LƯỢC - CHƯƠNG 4 pps

1.Gỗ : chọn loại gỗ thích hợp với vị trí cửa ngoài và trong nhà, khuôn hoặc cánh.. b.liên kết khung vào tường: - Liên kết: đóng đinh vào viên gạch gỗ đã tẩm thuốc chống mối mọt bằng 1/

CHƯƠNG 4 : CẤU TẠO CỬA

A KHÁI NIỆM CHUNG

I Chức năng :

1 Giao lưu

1.1 Ánh sáng và nắng ấm

1.2 Thông thoát đón gió mát

1.3 Đi lại – liên lạc với tự nhiên

2 Ngăn cách:

2.1 Tác hại của khí hậu thời tiết tự nhiên: gió rét, mưa hắt, nắng chói Yêu cầu ngăn che chắn, cách nhiệt, giữ nhiệt

2.2 Tác hại của tiếng ồn: yêu cầu cách âm

2.3 Tác hại của tò mò, lòng tham: yêu cầu kín đáo an toàn

II Hình thức và kích thước: tuỳ thuộc vào:

-Vị trí bố cục mặt bằng kiến trúc

-Vị trí trong bố cục mặt đứng công trình

-Chức năng và yêu cầu sử dụng cụ thể

III Vật liệu

1.Gỗ : chọn loại gỗ thích hợp với vị trí cửa ngoài và trong nhà, khuôn

hoặc cánh

2 Thép nhôm

3 Thủy tinh, chất dẻo

4 BTCT

B CẤU TẠO CỬA SỔ

I Yêu cầu và phân loại

1 Yêu cầu chung

1.1 Đảm bảo chức năng:

a Giao lưu: - ánh sáng đủ theo yêu cầu sử dụng của phòng

- thông thoáng tốt

b Ngăn cách:- che mưa, che nắng, ngăn gió lùa

- Y/c chủ yếu: kín nước và gió, thoát nước đọng

1.2 Đảm bảo sử dụng: đóng kín chặt, đóng mở linh hoạt an toàn, vệ sinh thuận tiện

2 Tham số thiết kế

2.1 Diện tích lấy ánh sáng: căn cứ theo y/c sử dụng tính theo : Hệ số chiếu sáng = Diện tích cửa / Diện tích sàn nhà

- phòng làm việc, học tập : 1/5 -1/6

- phòng ở, tiếp khách, giải trí : 1/7 -1/8

- phòng phụ xí tắm, kho : 1/10 – 1/12

2.2 Diện tích thông gió căn cứ vào điều kiện khí hậu từng nơi, thông thường lấy bằng 1/2 diện tích lấy ánh sáng

2.3 Kích thước và vị trí

a chiều cao bệ cửa sổ b = 80-100 đến 150 -200cm

b chiều cao lổ cửa : h = 100 -200 cm tùy theo mặt đứng công trình h ÷ b = 1/2 chiều sâu của phòng

c đầu cửa đến trần: 0 < k <30cm

d chiều rộng lỗ cửa tùy thuộc vào diện tích lấy ánh sáng và thông thoáng

3 Phân loại

3.1 Số lớp cửa sổ: tùy theo yêu cầu sử dụng và điều kiện khí hậu, đảm bảo chức năng theo từng lúc trong ngày và mùa trong năm: cửa 1 lớp, 2 lớp, 3 lớp

3.2 Hình thức đóng mở:

a Mở theo chiều thẳng đứng

- trục quay ở giữa cách: đón gió và che chắn thuận tiện

- trục quay ở cạnh bên cửa cánh, mở ra ngoài hoặc vào

trong nhà, mỗi hướng mở đều có ưu và nhược điểm

b Mở lật: trục quay theo chiều nằm ngang ở cạnh trên (chống)

cạnh dưới (kéo giữ) hoặc ở giữa (lật)

c Mở đẩy: khi cánh mở, cánh cửa trượt trong rãnh định hướng trên thanh hướng dẫn hoặc có bánh xe lăn treo và trượt Hướng

đẩy theo chiều ngang hoặc thẳng đứng

II Cấu tạo cửa sổ

1 Mô tả bộ phận

1.1 Khuôn

Thành phần: 2 thanh đứng, thanh ngang trên và dưới thêm thanh ngang giữa, khi có cửa thông hơi hoặc lấy ánh sáng ở phần trên Vật liệu: gỗ, thép, nhôm, chất dẻo, BTCT hoặc không khuôn 1.2 Cánh

Khung cánh và bộ phận trám kín khoảng trống giữa khung bằng kính, nan chóp (lá sách) panô ván ghép, gỗ dán, lưới thép

Tăng cường đố ngang và dọc khi kích thước cánh quá lớn

1.3 Phụ tùng: bản lề, then cài, khoá bộ phận liên kết, cố định và bảo vệ khuôn, khung, cánh

2 Cấu tạo cửa gỗ – kính điển hình

2.1 Khuôn:

a Tiết diện: bốn bên giống nhau hình đa giác lồi lõm

- Hình thức: gờ lõm sâu 10 -15 mm chiều rộng theo bề dày của

khung cánh

- Kích thước: cửa 1 lớp dùng 6×8, 8×8 cm Cửa 2 lớp dùng 6×12 cm, 8×12, 8×14, 8×16

b.liên kết khung vào tường:

- Liên kết: đóng đinh vào viên gạch gỗ đã tẩm thuốc chống mối mọt bằng 1/2 viên gạch xây được chôn sẵn khi xây tường, hoặc đóng trước vào khuôn Với bách thép bản hay tròn có đuôi cá đóng sẵn vào khuôn và sẻ chôn vào tường khi dựng khuôn

- Ảnh hưởng khi thi công:

Dựng khuôn cửa trước khi xây lô cửa

Ưu điểm: liên kết chặt khít

Nhược điểm: khuôn có thể bị xê dịch, hư hỏng và va chạm trong quá trình thi công Khắc phục bằng khuôn ghép 2 lớp,

tốc độ thi công chậm

Xây lỗ cửa trước, lắp khuôn sau

Ưu điểm: tốc độ xây nhanh

Nhược điểm: có khe hở, giữa khuôn và tường, cần chèn nhét kín bằng vữa và đóng nẹp gỗ che phủ

2.2 Cánh cửa:

a Hình thức:

- Tiết diện: đa giác lồi lõm với gờ lấp kính 1 – 1,5cm rộng 0,8 – 1,2 cm

- Kích thước khung cánh: dày = 4,5 cm rộng 6,8,10 cm, giữa 3,5 cm - 4,5cm

b Lắp kính: cố định bằng hai cách: đinh và mát-tít Nẹp gỗ 1x2 cm và đinh

c Khe tiếp giáp giữa hai cánh: cấu tạo tiết diện khung dọc theo khe có hình lồi lõm chữ Z hoặc dùng nẹp che chắn vào khung

2.3 Cấu tạo gờ chận nước và chắn gió:

a Cấu tạo gờ hoặc bản chặn nước ở thanh ngang với cửa

khuôn và khung

b Cấu tạo chắn gió và nước giữa cách và khuôn bằng gờ lồi lõm chữ Z , tạo rãnh dọc và đệm nẹp cao su

c Cấu tạo thoát nước đọng cho loại cửa kính mở vào trong, bố trí rãnh thu nước và rãnh thoát nước ở thanh ngang dưới khuôn cửa

3 Cấu tạo các loại cửa khác:

3.1 Cửa chóp: (lá sách)

a Công dụng: che mưa hắt và chắn nắng, kín đáo nhưng thông gió

b Cấu tạo: khoảng trống giữa khung được trám bít với lá chớp bằng gỗ, nhôm , kính, góc nghiêng của nan chớp 45 độ – 60 độ

thay đổi theo vùng khí hậu, lớn ở vùng mưa nhiều Lá chớp gỗ dày e = 1 – 1,5 cm tùy theo chiều rộng của cánh cửa, khoảng cách giữa hai lá chớp v = 1e -1,5e Loại cửa chớp lật sử dụng thuận tiện theo y/c từng lúc trong ngày, mùa có thể đóng kín 3.2 Cửa sổ lật:

a Công dụng: lấy ánh sáng và thông gió, thích hợp nhà kho, vệ sinh

b.Cấu tạo:

- gờ chận nước và chắn gió cho phần trên ở ngoài, phần dưới

ở

trong của khuôn

- 1/2 phần cánh phía trên kể từ chốt quay > hơn một ít để cánh cửa dể lật lúc mở

3.3 Cửa sổ đẩy:

a Công dụng: khi đóng mở, cánh cửa chỉ choáng phần không gian trong phạm vi lỗ cửa , lỗ cửa bị thu hẹp có thể khắc phục bằng kiểu cửa đẩy với cánh xếp hoặc cấu tạo giấu cánh vào tường

b Cấu tạo:

Hướng đẩy: đẩy hạ lên xuống hoặc đẩy ngang qua hai bên Gờø kín gió và chống thấm giữa khuôn – cánh và hai cánh

4 Cấu tạo cửa sổ khuôn – khung thép nhôm:

4.1 Hình thức: Khuôn cố định

a Khuôn có cánh đóng mở

b Cửa có cánh đẩy, cửa kéo có đối trọng

4.2 Cấu tạo:

a Khuôn, khung cánh bằng nhôm, thép hình L.U T liên kết hàn, đinh tán cho cửa thông thường Thép hình đặc biệt hoặc tôn dập hình cho cửa nhà cao cấp

b Liên kết vào tường bằng bách sắt gắn vào khuôn ở đố đứng

ck 50 -100 cm, tùy theo chiều cao khuôn, ở đố ngang ck 50 –

100 cm (khác khuôn gỗ )

c Che kín khe hở giữa hai cánh, giữa khuôn và cánh, khuôn và

tường bằng thanh nẹp

d Cấu tạo kín gió và chống thấm, thoát nước đọng giữa khuôn và cánh, hai cánh và thanh ngang dưới Cấu tạo chống thấm, chống rung giữa kính và khung bằng nẹp đệm cao su

5 Cấu tạo cửa sổ nhiều lớp:

5.1 Cửa nhiều lớp:

a Phân loại: tùy theo yêu cầu sử dụng phòng ốc, thông dụng có hai lớp cửa

- Cửa kính ÷ cửa chớp

- Cửa kính ÷ cửa lưới

-Cửa kính ÷cửa sáo cuốn

b Hình thức đóng mở:

-Hai lớp đều mở vào trong:

khuôn cần đủ rộng với 2 gờ đều nằm ở phía trong, bản của khung cánh trong lớn hơn cánh ngoài, có thể làm hai khuôn rời

nhau khi khoảng cách giữa hai lớp cửa rộng

- Một lớp mở vào, một lớp mở ra: khuôn cửa tương đối lớn, gờ lõm đều có ở hai mặt Có thể bố trí thêm lớp chấn song, hoa

saĩt bạo veô hoaịc cöûa löôùi giöõa hai lôùp cöûa neâu khuođn coøn ñụ choơ

5.2 Cöûa soơ löôùi:

a Vaôt lieôu: khuođn, khung baỉng goê, theùp nhođm, löôùi theùp, ñoăng,

chaât dẹo

b Vò trí : laĩp döïng ôû phía ngoaøi hoaịc trong cụa lôùp cöûa kính, cöûa chôùp coâ ñònh hay ñoùng môû

c Cođng dúng: tróng löôïng nhé, cạn gioù ít, thođng thoaùng, bạo veô, ngaín ruoăi, muoêi, chim chuoôt

5.3 Cöûa saùo cuoân: caâu táo baỉng caùc thanh goể moûng lieđn keât nhö maønh saùo coù chöøa khe hôû hoaịc kín, ñöôïc luøa giöõa hai thanh saĩt chöõ U coù theơ choâng toaøn boô cöûa, ñoăng thôøi coù theơ cuoôn gón cöûa quanh 1 trúc ñaịt ôû phía tređn ñaău cöûa coù boâ trí hoôp che Coù 3 vò trí ñaịt thanh saĩt höôùng daên cuoôn: ñaịt ôû trong, ôû meùp ngoaøi vaø ôû giöõa (thöôøng bò két)

6 Caâu táo cöûa soơ khuođn BTCT:

Cöûa coâ ñònh vôùi khoạng troâng giöõa khuođn ñöôïc traùm kín baỉng kính caâu táo nhö moôt vaùch thaâu quang

7 Cöûa soơ khođng khuođn:

Nhaỉm tieât kieôm goê Bạn leă gođng lieđn keât caùnh, chođn tröïc tieâp vaøo töôøng Duøng vöõa XM # 50 ñeơ xađy tođ cho phaăn töôøng thay khuođn vôùi gôø loõm theo ñuùng qui caùch caâu táo khuođn ñạm bạo kín gioù vaø nöôùc möa khođng len loõi vaøo beđn trong

C CAÂU TÁO CÖÛA ÑI :

I Yeđu caău chung:

1 Chöùc naíng vaø söû dúng:

1.1 Chức năng:

a.Giao lưu: đi lại giữa các phòng trong và ngoài nhà, thông gió

và lấy ánh sáng

b Ngăn cách: đảm bảo các y/c như cửa sổ

1.2 Sử dụng:

a Số lượng và chiều rộng cửa đảm bảo nhu cầu đi lại, thoát hiểm và vận chuyển trang thiết bị, vật dụng ra vào dễ dàng

b Vị trí đặt cửa hợp lý, đóng mở thuận tiện, chiếm ít chổ và không ảnh hưởng đến việc bố trí đồ đạc trong phòng ốc, kể cả việc đi lại

c Đảm bảo mỹ quan, thi công và bảo trì dễ dàng

2 Tham số kích thước:

Tuỳ thuộc vào yêu cầu sử dụng, mỹ quan kích thước tính theo yêu cầu thông thoáng và đi lại với chiều cao: 1,8 – 2,1 m; chiều rộng 1 cánh: 0,65 – 0,90 m; 2 cánh: 1,2m – 1,4m; 4 cánh ≥ 2,10m

Trường hợp chiều rộng cửa quá lớn so với chiều cao, để tạo cảm giác cân đối, bố trí thêm cửa sổ ở phần trên đầu cửa, cao 0,50m – 0,60m, đồng thời để lấy ánh sáng, thông gió

II PHÂN LOẠI

1 Theo vật liệu: cửa gỗ, cửa thép, nhôm, chất dẻo, thuỷ tinh

2 Theo nhiệm vụ:

2.1 Đi lại ÷ ngăn kín (cửa bản, panô, kính)

2.2 Đi lại ÷ ngăn thoáng (cửa chóp)

2.3 Đi lại ÷ cách âm

2.4 Đi lại ÷ cách nhiệt , giữ nhiệt

2.5 Đi lại ÷ cửa sổ (cửa sổ đi)

2.6 Thoát hiểm, chống cháy

3 Theo cách đóng mở:

3.1 Cửa mở 1 chiều: trục quay thẳng đứng hướng mở theo y/c sử dụng: cửa thoát hiểm, cửa ra vào chíùnh, nhất thiết phải mở ra ngoài

3.2 Cửa mở 2 chiều : dùng ở nơi công cộng đi lại nhiều, trong phòng có thiết bị điều hoà nhiệt độ

3.3 Cửa trượt: đóng mở không choán diện tích và không gian nhưng cần bố trí mảng tường cho cánh ẩn

3.4 Cửa xếp: dùng khi lỗâ cửa rộng, ngăn chia phòng, cửa hàng, kho, nhà để xe Cửa có mặt xếp bằng da, vải, nhiều cánh bằng gỗ, cửa xếp song sắt

3.5 Cửa quay: công dụng cách ly, giữ nhiệt, ngăn gió lạnh, hơi nóng, bụi lùa từ ngoài vào Hạn chế lượng người đi lại, cấu tạo phức tạp, dùng cho công trình cao cấp

3.6 Cửa cuốn: dùng bảo vệ cửa hàng có mặt kính trưng bày rộng, cửa ga ra, cửa kho, cửa cuốn thoáng, cửa cuốn kín

III Cấu tạo bộ phận cửa đi:

1 Khuôn cửa gỗ:

1.1 Phân biệt loại khung:

a Khuôn cửa có ngạch gờ cao 1,5 – 2 cm, chận nước và bụi do gió lùa từ ngoài vào

b Khuôn cửa không ngạch: cánh cửa đặt cách mặt nền 0,5 – 1cm,vệ sinh thuận tiện, dùng cho cửa đi trong nhà

1.2 kích thước tiết diện: 2 thanh đứng ÷ thanh ngang trên bằng cỡ

nhau: 6×8 -8×8, 8×14, 8×16 Thanh đứng có dự trù đoạn chôn sâu vào nền 5cm Sơn chống mối mọt phòng mục vào các phần chôn và tiếp xúc khối xây

1.3 lieđn keât vaøo töôøng: töông töï nhö khuođn cöûa soơ, toâi thieơu 3 baùch saĩt lieđn keât cho 1 thanh ñöùng Tröôøng hôïp khuođn ñaịt saùt töôøng, caăn coù moôt khoạng troâng ≥ 10 cm chođn baùch saĩt vaø bạo veô tay naĩm cöûa caùnh luùc môû

2 Caùnh cöûa goê :

2.1 Khung caùnh: duøng goê daøy 4 – 4,5 cm thanh ngang tređn, thanh ñöùng roông 8–10 cm thanh ngang giöõa ngang taăm tay, ngang döôùi cuøng roông 12 – 20 cm ñeơ bạo veô cöûa, caăn bóc theđm nhođm, ñoăng, mica

2.2 Caâu táo boô phaôn traùm bít:

a Cöûa panođ: baỉng bạn goê , goê daùn daøy 1 – 2 cm lieđn keât vaøo khung baỉng raõnh vaø nép

b Cöûa chôùùp: nan chôùp ñaịt nghieđng 45 ñoô, coâ ñònh hoaịc laôt theo

yeđu caău söû dúng

c Cöûa kính : nhö cöûa soê vôùi 1/2 phaăn döôùi cụa caùnh thöôøng ñöôïc gheùp panođ hoaịc nan chôùp

d Cöûa goê daùn caùch ađm: goê daùn gheùp hai maịt beđn cụa khung caùnh vaø söôøn taíng cöôøng Ñúc loê thođng hôi giöõa ñoẫ ngang cụa Ñép vaø veô sinh nhöng deơ bò hö hoûng khi gaịp aơm öôùt , naĩng Khi coù yeđu caău khạ naíng caùch ađm thì cheøn giöõa caùc khoạng troâng baỉng vaôt lieôu caùch ađm nhö daím baøo eùp, thạm sôïi khoaùng,

sôïi thuyû tinh, hoaịc phụ neôm, bóc vại, da ôû maịt ngoaøi

2.3 Caùnh khođng khung

a Baỉng goê: caâu táo cöûa chöõ Z vôùi höôùng thanh choâng vaø vò trí baĩt bạn leă ñuùng caùch

b Baỉng kính; chaât dẹo

3 Cấu tạo cửa đi bằng thép nhôm:

Khuôn, khung bằng thép hình hàn ghép hoặc tôn dập hình đặc biệt Bộ phận trám bít giữa khung bằng tôn, bọc 1 lớp hoặc 2 lớp hay lắpkính với nẹp đệm cao su chống thấm và rung

Cửa đi cách nhiệt, giữ nhiệt cấu tạo bằng thép hoặc nhôm có chèn trám vật liệu cách nhiệt ở giữa 2 lớp tôn chịu nhiệt bọc 2 mặt ngoài khung

IV Chi tiết cấu tạo các loại cửa đặc biệt:

1 Cửa trượt (đẩy) :

1.1 Cửa 2 cánh hoặc nhiều cánh xếp, trượt ngang bằng bánh xe trên đường ray, đặt ở trên đầu cửa thuận tiện hơn

1.2 Cửa một cánh lớn trượt trên sắùt hướng dẫn đặt đứng, có đối trọng, giúp đóng mở thuận tiện

2 Cửa cuốn:

Tùy theo trường hợp và đặt vị trí sát chữ U hướng dẫn và hộp che dấu bộ phận cuốn để đóng mở thuận tiện

3 Cửa quay:

4 Cửa xếp:

D CÁC BỘ PHẬN LIÊN KẾT VÀ THEN KHOÁ:

I Bộ phận đóng mở:

1.Bản lề: Liên kết giữa khuôn và cánh giúp vận hành đóng mở

1.1 Kích thước: cửa sổ dùng cỡ 8 – 10 – 12 – 14 – 16 cm, cửa đi dùng cỡ 14 – 16 – 18 cm Cửa có chiều cao ≥ 1,80 cm dùng 3 bản lề / cánh

1.2 Phân loại:

a Bản lề cối dùng cho cửa có khuôn

b Bản lề gông dùng cho cửa không khuôn

c Bản lề bật mở 2 chiều

d Bộ phận đóng tự động

1.3 Phân biệt trái phải:

a Phải: mở cùng chiều quay kim đồng hồ

b Trái: mở ngược chiều quay kim đồng hồ

2 Phụ kiện khác:

Tay chống dùng cho cửa chống Chốt quay dùng cho cửa sổ lật, trục quay dùng cho cửa quay Bánh xe lăn dùng cho cửa đẩy

II Bộ phận liên kết:

1 Êke, tê:

Giữ cho khung cánh vuông góc đối với cửa sổ, không biến hình, cỡ 8 –

10 …12 …18cm thường được bắt vào mặt trong nhà

2 Bách sắt:

Liên kết khuôn vào tường, tối thiểu 3 bách sắt cho 1 thanh đứng của khuôn cửa đi

3 Đinh vít:

Liên kết êke, tê bản lề, then cài khoá vào khuôn, khung cánh

III Bộ phận then khóa

1 Thông hồng:

Lắp ở trong nhà của cánh mở trước đóng sau đối với cửa sổ; cánh đóng trước mở sau đối với cửa đi

2 Then cài :

Thay cho krê – môn : then cài ngang dùng cho cửa một cánh , then cài dọc ở trên và dưới dùng cho cửa một cánh hoặc nhiều cánh

3 Khoá:

Ổ khoá lắp vào cánh phía bên phải đối với hướng đi vào Lắp khoá trái, phải vào cách mở đẩy, mở kéo theo sơ đồ hướng dẫn

IV Bộ phận bảo vệ