Các nguyên tắc sử dụng vitamin & khoáng chất doc

Các nguyên tắc sử dụng vitamin & khoáng chất... ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC CHẤT DINH -Vitamin:Water soluble V,Fat soluble V -Trace minerals: các khoáng chất vi lượng Oligo elements,Trace elements.

Các nguyên tắc sử dụng vitamin & khoáng chất

I ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC CHẤT DINH

DƯỠNG:

 A.Chất dd lượng lớn (Macronutrient):

1,Carbonhydrat:

-Glucose và các đường đơn

-Sucrose,Tinh bột,Chất xơ( Fiber:Cellulose )

*Chỉ số đường ( Glycemic index):khả năng làm tăng Glucose máu của thức ăn

Glucose 100,mật 94,gạo 62,chế phẩm sữa35,nước cam 49,bánh mì 72, đậu nành 14

I ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC CHẤT DINH

I ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC CHẤT DINH

=>EPA( Ecosapentanoic a,DHA

(Decosahexanoic a),A arachidonic

I ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC CHẤT DINH

-Vitamin:Water soluble V,Fat soluble V

-Trace minerals: các khoáng chất vi

lượng (Oligo elements,Trace elements)

II.VITAMIN và TRACE MINERAL

 I./Các nguyên tố vi lượng:

-Các chất vô cơ có tác dụng sinh học với

hàm lượng rất nhỏ trong cơ thể,

-Các nguyên tố quan trọng :

Crom( Chromium) Đồng (Copper) Fluor

(Fluorine) Iod (Iodine) Sắt (Iron) Mangan ( Mangganese) Molybden,Selen (Selenium), Kẽm (Zinc),trong đó vai trò của Đồng, sắt, Iod đã biết từ lâu…

gần đây lưu ý đến vai trò của Selen và kẽm

II.VITAMIN và TRACE MINERALS

 II./ Vitamin:

-Là các vi chất hữu cơ cần thiết cho các

chuyển hoá của cơ thể, đa số được cung cấp

từ bên ngoài

-Các Vitamin và khoáng chất có tác dụng

sinh học như là các Coenzyme

-Enzyme = Coenzyme + Apoenzym

(Protein) , xúc tác các phản ứng chuyển hoá của cơ thể

II.VITAMIN và TRACE MINERAL

-Một số vitamin có vai trò như là các chất chống oxy hoá (anti toxidant : C,E) một số

có hoạt động như là các hormon (A,D )

-Water soluble Vit : C , B1(Thiamin),B2

(Riboflavin),B5(Nicotinic acid) B6

(Pyridoxin),B9(acid folic),B12(Cobalamin)-Có các Vit B khác nhưng ít quan trọng,các vit có các dạng hoá học (amid,amin,muối)

có hoạt tính

II.VITAMIN và TRACE MINERAL

 Fat soluble Vitamin:

III.NHU CẦU

1/RDAs:

(recommended dietary alowances)

lượng các chất dinh dưỡng bình quân

hàng ngày đáp ứng được cho đa số 98%) người khoẻ mạnh.(RDA/NAS/1941)2/DRIs:dietary refference intakes

(97-2.1/EAR: estimated average requirement2.1/AI: adequate intake

2.2/UL:tolerable upper intake level

III.NHU CẦU

 EAR :gía trị lượng chất được ước đoán là đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho một nữa nhóm dân cư

 AI : lượng chất cần thiết hằng ngày cho

một hay nhiều nhóm đối tượng qua thực nghiệm

 UL : lượng chất tối đa dùng hằng ngày mà không gây hại cho cơ thể,vượt quá liều

giới hạn này có nguy cơ xảy ra ADR

IV.THIẾU VIT & KHOÁNG CHẤT

 Các nguyên nhân gây thiếu vitamin:

-Do thực phẩm kém chất lượng

-Do bảo quản hay chế biến sai

-Do ăn chay hay ăn kiêng quá mức,người già yếu và dinh dưỡng kém

-Do bệnh:Viêm tuỵ ,tắt mật, không dung

nạp,bệnh viêm loét ruột,thiếu yếu tố nội để hấp thu B12,xơ gan,suy thận,nghiện rượu…

IV.THIẾU VIT & KHOÁNG CHẤT

-Các đối tượng có nhu cầu tăng :Phụ nữ có thai và cho bú,trẻ em và trẻ dậy thì,người

già,người nghiện rượu…

-Bệnh nhân được nuôi dưỡng hoàn toàn

bằng đường tỉnh mạch (TPN:total parenteral nutrition)

-Trẻ sơ sinh thiếu vit K

-Thiếu do tương tác thuốc:

+Thiamin:rượu-A,D:Cholestyramin,dầu

khoáng-B6:INH,Levodopa-K: antibiotic…

V.THỪA VITAMIN & KC

 Do thức ăn: hiếm gặp

 Do dùng quá liều

 Các vit hay gây ngộ độc :

 C:>2g gây tiêu chảy,acid hoá nước tiểu

 A,:>300.000ui,tăng áp lực nội sọ,độc gan

 D,:>50.000ui,tăng calci máu,chán ăn

 B6:> 2g, độc tính thần kinh,mệt mõi

 E:> 1g gây nhược cơ,buồn nôn,t chảy…

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU

 Vit B2: một nghiên cứu cho thấy Riboflavin

có hiệu quả trong dự phòng Migrain với

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU

TRỊ

 Vit B12:-Thường thiếu ở người ăn chay

 -Hydroxocobalamin được dùng giải độc

Cyanur

 -Việc phòng ngừa khuyết tật ống thần kinh

ở trẻ sơ sinh sẽ tốt nếu kết hợp cho a folic

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU

TRỊ

 Vit PP,Nicotinic acid:

 - Áp dụng được công nhận là thuốc dùng làm hạ cao lipid máu,làm tăng HDL và

 -Đang được nghiên cứu điều trị đái tháo

đường type 1 do ức chế phá huỷ tế bào β tuỵ trên thực nghiệm

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU

 -Dùng trong một vài case chậm phát triển

ở trẻ em

 -Cải thiện tốt tình trạng viêm phổi ở trẻ

em khi kết hợp với kháng sinh

 Các nguyên tố khác: ít gặp thiếu,các tác dụng điều trị vẫn đang được nghiên cứu

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU TRỊ

 Vit A :có thể gây độc tính cấp hay hội

chứng thừa (hypervitaminosis A),

thận trọng ở bà mẹ có thai vì Teratogenic

 Vit D :hoạt động như là một hormon điều hoà calcium và phosphate,dạng hoạt tính nhất như Calcitriol được dùng điều trị

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU

TRỊ

 Vit E :

-Retinopathy và chảy máu trong thất ở trẻ

sinh non và tiền sản giật (Pre-eclampsia) ở

VI.CÁC LƯU Ý & ÁP DỤNG ĐIỀU

 - K1:phytomenadione,có tần suất gây sốc phản vệ khi tiêm IV hơn là tiêm bắp hay dưới da

*Khuyến cáo được đa số chấp thuận là:

*CÁC NGUYÊN TẮC SỬ DỤNG

VITAMIN VÀ KHOÁNG CHẤT

khi đến 5 năm có thể được bổ sung vit A,C

và D với liều vừa đủ,

biệt liều điều trị ngắn hạn với sự bổ sung hằng ngày (suplementation),lưu ý độc tính hay xảy ra nhất với vit A và D

kc (Suplementation) thích hợp với người

già vì ăn uống kém và hấp thu giảm…có

thể sử dụng ở các vận động viên

*CÁC NGUYÊN TẮC SỬ DỤNG VITAMIN VÀ KHOÁNG CHẤT

vitamin :

PHỤ LỤC

Trace Minerals Recommended Daily Allowance RDA