Nâng cao hiệu quả công tác chuyển tiền điện tử tại Ngân hàng Đống đa - 1 pdf

Trong tình hình mới, một trong những khó khăn, trăn trở nhiều nhất của các ngân hàng là việc cải tạo hệ thống thanh toán đáp ứng được yêu cầu mới, theo kịp xu hướng phat triển của quốc t

Trang 1

Simpo PÖfPF Merge and Spiit Unregistered Version - h1f0:/www.Simnpopdf.com

Lời nói đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đồi mới hoạt động Ngân hàng phục vụ phát triển kinh tế đất nước và hội nhập kinh tế

quốc tế đã đặt ra những yêu câu, thách thức về mở rộng các dịch vụ Ngân hàng Trước những yêu câu về hội nhập nói chung và quá trình đàm phán gia nhập WTO nói riêng, ngành ngân hàng cần phải xây dựng cho mình một chiến lược, chính sách thích hợp đề đảm bảo quá trình hội nhập thành công, mang lại lợi ích thật sự cho nên kinh tế Việt

Nam Chiến lược ây chắc chắn phải đặt vị thế của công tác thanh toán lên hàng đầu

Bởi hoạt động của ngân hàng ở bất cứ hình thức nào cũng được kết thúc ở việc thanh- quyết toán

Trong tình hình mới, một trong những khó khăn, trăn trở nhiều nhất của các ngân hàng

là việc cải tạo hệ thống thanh toán đáp ứng được yêu cầu mới, theo kịp xu hướng phat triển của quốc tế, tạo điều kiện thu hút vốn đâu tư, đây nhanh quá trình chu chuyển vốn cho nên kinh tế Thanh toán chuyền tiền điện tử ra đời là tất yếu của sự bùng nổ công nghệ thông tin Tuy còn mới mẻ nhưng nó đã khăng định những tính năng ưu việt nhất định, đồng thời đánh dâu một bước vươn mình mạnh mẽ trong công tác thanh toán của ngành Ngân hàng

Qua thời gian học tập và nghiên cứu tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương Đống Da-

Hà Nội, em đã được tiếp cận khá đầy đủ các nghiệp vụ ngân hàng và đặc biệt quan tâm đến hệ thông thanh toán chuyền tiền điện tử của Chi nhánh Ngân hàng Công thương Đống Đa Từ nhận thức tầm quan trọng của công tác thanh toán, em nhận thấy việc nâng cao chất lượng hệ thống thanh toán chuyền tiền điện tử là một vấn đề đầy bức xúc và câp thiệt Điêu này khiên em chọn đê tài: “Giải pháp nhăm nâng cao chât lượng

Trang 2

Simpo PÖF Merge and Spid Lnregistered Versim - hiipD:/www,sinpopdf.com

công tác thanh toán chuyền tiền điện tử tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương Đống

Đa-Hà Nội” làm chuyên đề tốt nghiệp của mình

2 Mục đích nghiên cứu để tài

Từ cơ sở lý luận và thực trạng hoạt động thanh toán chuyền tiền điện tử tại Chi nhánh

Ngân hàng Công thương Đống Đa-Hà Nội, em xin đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả công tác thanh toán chuyên tiền điện tử tại ngân hàng trong thời gian tới

3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu

Chuyên để tập trung trình bày những nội dung chủ yếu về hoạt động thanh toán

chuyền tiền điện tử tại CN NHCT Đồng Đa Hà Nội từ năm 2003 đến nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Chuyên để sử dụng phương pháp thống kê, phân tích tông hợp, tiếp cận hệ thống lý

luận và thực tiễn, trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và

duy vật lịch sử đề phân tích và xử lý các vấn đề nghiên cứu

5 Chuyên đề gồm ba chương

Chương I: Lý luận chung về Ngân hàng thương mại và hệ thống thanh toán

chuyền tiền điện tử của Ngân hàng thương mại

Chương II: Thực trạng công tác thanh toán chuyển tiền điện tử tại Chi nhánh Ngân hàng Công Thương Đống Đa -Hà Nội trong thời gian qua

Chương III: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng công tác

thanh toán chuyên tiền điện tử tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương Đống Đa- Hà

Nội

Trang 3

Do còn hạn chế về thời gian nghiên cứu, tài liệu thu thập cũng như trình độ hiểu biết,

để tài nghiên cứu của em không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong các thây cô giáo cùng các bạn độc giả quan tâm, tham gia đóng góp ý kiến quý báu cho để tài thêm

phong phú

Em xIn chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 20 tháng 3 năm 2006

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Thục Bình

Chương I: Lý luận chung về Ngân hàng Thương Mại và hệ Thống thanh toán chuyển

tiền điện tử của Ngân hàng Thương mai

1.1 Ngân hàng thương mại và việc tô chức thanh toán giữa các NHTM

1.1.1 Vài nét khái quát về Ngân hàng thương mại (NHTM!)

Ngân Hàng (NH) được hình thành và phát triển trải qua một quá trình lâu dài với nhiều hình thái kinh tế xã hội khác nhau Trong thời kỳ đầu vào khoảng thế kỷ thứ XV đến

thế kỷ thứ XVHI, các NH còn hoạt động độc lập với nhau Đó là trung gian tín dung,

trung gian thanh toán cho nên kinh tế và phát hành giấy bạc cho NH

Sang thế kỷ XVIII, lưu thông hàng hoá ngày càng phát triển Việc các NH cùng thực hiện chức năng phát hành giây bạc ngân hàng làm cho lưu thông có nhiều loại giấy bạc khác nhau đã cản trở cho quá trình lưu thông hàng hóa phát triển kinh tế Chính điều

này đã dẫn đến phân hoá hệ thống NH Lúc này hệ thông NH đã phân làm hai nhóm: thứ nhất là nhóm các NH được phép phát hành tiền, được gọi là NH phát hành sau đổi

thành NHTW Thứ hai là các NH không được phép phát hành tiên, chỉ làm trung gian tín dụng, trung gian thanh toán trong nên kinh tế được gọi là NH trung gian Đây là

Trang 4

một mắt xích cực kỳ quan trọng nối giữa NHTW với nên kinh tế, cũng như là cầu nối

để những người có vốn và những người cần vốn gặp nhau

Thời kỳ đâu khi mới thực hiện sự phân hoá hệ thống NH, các NH trung gian thực hiện tất cả các hoạt động của nó như nhận tiền gửi, cho vay và làm các dịch vụ thanh toán

Ban đầu, các NH chủ yếu nhận tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn ngắn và cho vay ngắn

hạn Về sau, nó thực hiện cả cho vay trung hạn, đài hạn bằng nguồn vốn trung hạn, đài

hạn do huy động tiền gửi trung hạn, dài hạn và phát hành trái khoán

Hoạt động NH ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán đòi hỏi hình thành nên những NH, những trung gian tài chính chuyên hoạt động trong một lĩnh vực nào đó, phân chia NH trung gian thành các NH hoạt động trong lĩnh vực

riêng: NHTM, NH đầu tư, NH phát triển

Đặc trưng NH được thể hiện rõ nhất thông qua các chức năng sau:

-Chức năng làm thủ quỹ cho xã hội

-Chức năng trung gian thanh toán

-Chức năng làm trung gian tín dụng

-Chức năng “tạo tiền”

NH làm trung gian thanh toán khi nó thực hiện thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như: trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ đề thanh toán tiên hàng hoá, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng, tiền thu bán hàng và các khoản thu

khác theo lệnh của họ

NH thực hiện chức năng trung gian thanh toán trên cơ sở nó thực hiện chức năng làm thủ quỹ cho xã hội Việc nhận tiền gửi và theo dõi các khoản thu, chi trên tài khoản

tiền gửi của khách hàng là tiền đề để NH thực hiện vai trò trung gian thanh toán Mặt

Trang 5

khác, việc thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt giữa các chủ thể kinh tế có nhiều hạn chế

như rủi ro do phải vận chuyền tiền, chi phí thanh toán lớn, đặc biệt là với khách hàng ở

cách xa nhau

Chức năng trung gian thanh toán có ý nghĩa quan trọng với nền kinh tế

Trước hết, thanh toán không dùng tiền mặt qua NH góp phần tiết kiệm chi phí lưu

thông tiền mặt và đảm bảo thanh toán an toàn Khả năng lựa chọn hình thức thanh toán

thích hợp cho phép khách hàng thực hiện thanh toán chính xác hiệu quả Điều này góp phan tăng nhanh tốc độ lưu thông hàng hoá, tốc độ luân chuyển vốn và hiệu quả của

quá trình tái sản xuất xã hội

Mặt khác, việc cung ứng một dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt có chất lượng

lam tang uy tin cho NH và do đó tạo điều kiện dé thu hút nguồn vốn tiền gửi

Chu chuyển tiền tệ hiện nay chủ yếu thông qua hệ thống NHTM và do vậy, chỉ khi chức năng trung gian thanh toán được hoàn thiện thì vai trò của NHM mới được nâng cao hơn với tư cách là người thủ quỹ cho xã hội

1.1.2 Khái niệm, sự cần thiết và ý nghĩa thanh toán giữa các NHTM

Khái niệm: Thanh toán giữa các NH là việc thanh toán vốn tiền tệ giữa các chỉ nhánh NH trong cùng hệ thống hoặc giữa các NH khác hệ thống phát sinh trên cơ sở đáp ứng yêu cầu thanh toán hàng hoá, dịch vụ và điều chuyển của các đơn vị, tổ chức kinh tế, cá nhân và nghiệp vụ điều chuyền tiền của chính bản thân NH

Sự cân thiết thanh toán giữa các NH: Hoạt động kinh tế ngày càng phát triển, theo đó

là sự phát triển của thanh toán tiền tệ trong nước và quốc tế Mối quan hệ ngày càng đa dạng, điều đó không chỉ đòi hỏi sự gia tăng hoạt động của hệ thống ngân hàng nói

Trang 6

chung mà còn làm cho hoạt động thanh toán vốn giữa các NH ngày càng trở nên cần thiết Điều đó thể hiện như sau:

Nền kinh tế ngày càng phát triển thì việc trao đối hàng hoá dịch vụ không chỉ bó hẹp ở

một địa phương mà nó còn mở rộng ra mọi miền đất nước Hiện nay, nhiéu hé thong

NHTM và các tổ chức tín dụng khác nhau có mạng lưới chi nhánh trong toàn quốc

Bên cạnh đó, khách hàng được quyên lựa chọn NH đề mở tài khoản cho mình Do đó,

thanh toán tiên hàng hoá dịch vụ giữa người mua và người bán qua hai NH khác nhau

là rat cần thiết Nó giúp cho việc thanh toán các khoản nợ giữa các tác nhân trong nền

kinh tế một cách dé đàng, nhanh chóng, đem lại hiệu quả to lớn cho kinh tế-xã hội

Việc cấp chuyển vốn, kinh phí, chuyển tiền thực hiện nghĩa vụ ngân sách diễn ra thường xuyên, liên tục đòi hỏi phải có nghiệp vụ thanh toán giữa các NH để đáp ứng yêu câu của việc chuyển vốn trong nên kinh tế

Ngân hàng, tổ chức tín dụng không chỉ là nơi cung ứng các dịch vụ thanh toán mà còn

là chủ thể tổ chức tham ø1a vào hệ thống thanh toán, thực hiện việc thanh toán trong phạm vi nội bộ của chính hệ thống các NH như: điều chuyển vốn, cấp vốn, chuyền

nhượng tài sản, nộp khấu hao, chuyền lãi lỗ đảm bảo cho việc quản lý và sử dụng vốn được khép kín trong toàn hệ thống NHTM

Để làm tốt các nghiệp vụ trên, thanh toán giữa các NH ra đời là một tất yếu

ý nghĩa:

Thanh toán giữa các NH là hành lang cho thanh toán không dùng tiền mặt phát triển Thanh toán giữa các NH góp phần phục vụ sản xuắt, lưu thông hàng hoá phát triển, bởi

nếu tố chức tốt nghiệp vụ thanh toán giữa các NH sẽ đảm bảo cho thanh toán nhanh,

Trang 7

chính xác, an toàn Từ đó giúp cho các doanh nghiệp, cá nhân thu hôi vốn nhanh, đầy

đủ để tiếp tục chu kỳ sản xuất kinh doanh tiếp theo

Thể hiện chức năng tập trung vốn trong thanh toán của NH trong nên kinh tế quốc dân

la NH da phat huy được vai trò giám đốc đối với nền kinh tế, nâng cao uy tín, góp phân tăng cường vai trò làm trung gian thanh toán cho nên kinh tế

Thực hiện thanh toán giữa các NH giúp cho NH và các TCTD thu hút được lượng vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi của các doanh nghiệp, các tầng lớp dân cư để cho vay phục vụ phát triển kinh tế, tăng trưởng nguồn vốn cho NH Ngoài ra, thông qua các dịch vụ thanh toán, NH đã tiết kiệm được chỉ phí trong lưu thông, chi phí bảo quản, hạn chế

tham ô, lợi dụng, bảo vệ an toàn tài sản [rong quá trình thanh toán, người mua không

phải mang một lượng tiền mặt rất lớn đề thanh toán cho người bán mà thực hiện thanh toán thông qua các dịch vụ thanh toán qua NH

Thanh toán giữa các NH không chỉ tạo điều kiện cho các NH tổ chức quản lý vốn và

điều hoà vốn có hiệu quả trong cả nước mà còn tạo điều kiện nối liền các cơ sở NH

thành một hệ thống chặt chẽ và điều hoà vốn trong nội bộ hệ thống NH Điều đó làm

tăng tốc độ vòng quay vốn, tăng hiệu quả sử dụng vốn, tránh tình trạng có NH thừa vốn mà vẫn phải trả lãi tiền gửi cho khách hàng, trong khi đó lại có NH thiếu vốn phục

vụ sản xuất kinh doanh, bỏ lỡ các cơ hội kinh doanh có thể thu được nguôn lợi lớn

Thông qua điều chuyên vốn, NH thiếu vốn vẫn giữ được khách hàng và tiến hành hoạt

động kinh doanh trôi chây, chỉ nhánh thừa vốn vẫn có thu nhập từ nguồn vốn thừa do hưởng lãi suất điều hoà

1.1.3 Điều kiện thanh toán giữa các NH

Trang 8

Như ta đã biết, thanh toán giữa các NH là việc thanh toán vốn tiền tệ giữa các chi nhánh NH trong cùng hệ thống hoặc giữa các NH khác hệ thống phát sinh trên cơ

sở đáp ứng yêu cầu thanh toán hàng hoá, dịch vụ và điều chuyển của các đơn vị, tổ

chức kinh tế, cá nhân và nghiệp vụ điều chuyển tiền của chính bản than NH Vi vay,

điều kiện thanh toán giữa các NH là:

Điều kiện pháp lý: Phải xây dựng được hệ thống pháp lý ồn định và tin cậy, thể

lệ và chế độ đồng bộ, tạo cơ sở vững chắc đề tổ chức nghiệp vụ thanh toán Hệ thống

pháp lý chặt chẽ là cơ sở để giải quyết các tranh chấp nấy sinh và ngăn ngừa các sai phạm trong thanh toán

Thực hiện thanh toán qua tài khoản tiền gửi mở tại ngân hàng khác phải có sự thoả

thuận bằng văn bản của hai ngân hàng chủ quản, đồng thời, phải theo đúng nguyên tắc

mở và sử dụng tài khoản Thanh toán kịp thời, cập nhật chính xác, an toàn tài sản, không được chiếm dụng vốn lần nhau

Đối với uỷ nhiệm chi hộ, thu hộ phải có văn bản thoả thuận và cam kết chặt chế giữa

hai ngân hàng bảo đảm sự tín nhiệm trong thanh toán Định kỳ, hai bên phải đối chiếu,

thanh toán sòng phẳng với nhau

Đối với thanh toán bù trừ: Các NHTM, TCTD, Kho Bạc Nhà Nước muốn tham gia

thanh toán bù trừ phải có đơn xin tham gia thanh toán bù trừ, phải chấp hành nội quy trong thanh toán như: giới thiệu người giao dịch, mẫu chữ ký, chấp hành giờ truyền nhận dữ liệu hay phiên giao dịch

Điều kiện về tổ chức và kỹ thuật: Thanh toán giữa các ngân hàng phải được tổ

chức một cách khoa học, áp dụng kỹ thuật hiện đại đảm bảo thanh toán chính xác,

nhanh chóng, an toàn, chi phí thấp; phải có trung tâm xử lý thông tin nhanh nhậy,

Trang 9

thông suốt theo các chuẩn mực quy định của NHNN nhằm đáp ứng được các phương thức thanh toán giữa các NH Thông tin phải được cập nhật và lưu trữ, bảo quản cân trọng, đảm bảo tính bảo mật cao Phải bố trí những người có trách nhiệm cao, trung thực và thành thạo nghiệp vụ thanh toán giữa các NH, đây nhanh tốc độ và sự an toàn trong thanh toán

Điều kiện về vốn: Các NHTM thực hiện thanh toán giữa các NH phải có đủ khả

năng cân đối nguồn và sử dụng vốn, phải chuẩn bị được đủ lượng vốn đảm bảo kha

năng thanh khoản, đáp ứng nhu câu về vốn trong thanh toán Trường hợp làm mất khả năng thanh toán phải chịu phạt theo quy định

Các NHTM khi thực hiện thanh toán qua thanh toán bù trừ phải luôn duy trì tồn quỹ tiền mặt và số dư trên tài khoản tiên gửi cân thiết tại NHNN đề đảm bảo cho khả năng thanh toán, sẵn sàng chi trả cho khách hàng Trường hợp thiếu vốn thanh toán thì vay Ngân hàng chủ trì hoặc Ngân hàng thành viên

1.1.4 Các nghiệp vụ thanh toán của NH và sự phát triển của chúng

1.1.4.1 Cac hinh thuc thanh toan (Means of payment)

Sản xuất hàng hoá càng phát triển thì các hoạt động nghiệp vụ của NH cũng

không ngừng mở rộng và phát triển Các nghiệp vụ này ngày càng được cải tiễn phù hợp với xu hướng phát triển chung về khoa học công nghệ trên thế giới, trong đó lĩnh

vực thanh toán đặc biệt quan trọng với điều kiện và trình độ phát triển của mỗi nước

Nhìn chung, các nước có nên kinh tế thị trường thì hình thức thanh toán qua NH phô

biến sau đây:

Hình thức thanh toán séc:

Trang 10

Séc là lệnh trả tiền của chủ tài khoản được lập trên mẫu in sẵn do NHNN quy định để yêu cầu đơn vị thanh toán trích một số tiền từ tài khoản tiền gửi thanh toán của mình

để trả cho người thụ hưởng có tên trên séc hoặc người cầm séc

Séc là hình thức thanh toán lâu đời, phố biến nhất ở hầu hết các NH trên thế giới với

tiêu đề: Cheque (tiếng Anh), Chéque (tiếng Pháp) dịch ra tiếng Việt là “chi phiếu” Séc

bao gồm nhiều loại khác nhau: séc ký danh, séc vô danh, séc tiền mặt, séc chuyển khoản, séc bảo chi, séc định mức, séc cá nhân, séc du lịch

Đối tượng áp dụng: Séc thường được áp dụng để thanh toán chỉ trả các khoản tiền

hàng hoá dịch vụ, công nợ

Phạm vị áp dụng: Bên mua và bên bán phải mở tài khoản tại cùng một NH hoặc khác

NH cùng một hệ thống Trường hợp bên mua và bên bán có tài khoản tại hai NH khác

hệ thống thì hai đơn vị thanh toán đó phải tham gia thanh toán bù trừ giao nhận chứng

từ trực tiếp

Điều kiện đề séc được NH chấp nhận thanh toán:

-Người phát hành séc chỉ được ghi số tiền trên séc trong phạm vi số dư tài khoản tiền

gửi của họ tại NH Nếu phát hành quá số dư NH không chấp nhận thanh toán đồng

thời, NH còn áp dụng phạt vi phạm hợp đông thanh toán và phạt chậm trả

-Trường hợp có nhiều tờ séc nộp vào NH cing mot luc dé doi tiền từ một tài khoản mà

số dư trên tài khoản đó không đủ để thanh toán toàn bộ những tờ séc đó thì thứ tự thanh toán được xác định theo số séc đã phát hành, các séc có số thứ tự nhỏ hơn sẽ

được thanh toán

-Séc phải đảm bảo tính hợp pháp hợp lệ cả về hình thức và nội dung

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	128,36 KB