- Nắm được các thành phần chính của cơ quan phân tích thị giác, nêu rõ được cấu tạo của màng lưới trong cầu mắt.. HS: Cơ quan phân tích thị giác gồm: Cơ vận động mắt, Màng cứng, Màng mạc
Trang 1BÀI 49
CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
Khi học xong bài này, HS:
- Nắm được thành phần của một cơ quan phân tích Nêu được ý nghĩa của các cơ quan phân tích đối với cơ thể
- Nắm được các thành phần chính của cơ quan phân tích thị giác, nêu rõ được cấu tạo của màng lưới trong cầu mắt
- Giải thích được cơ chế điều tiết của mắt để nhìn rõ vật
2 Về kĩ năng
Rèn luyện cho học sinh các kĩ năng sau:
- Kĩ năng hoạt động nhóm
- Kĩ năng vận dụng liên hệ thực tế
- Kĩ năng tư duy, lập luận logic
3 Về thái độ
Trang 2Giáo dục ý thức yêu thích bộ môn và ý thức bảo vệ mắt
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Soạn giáo án, sưu tầm tư liệu, tranh phóng to H 49.1; 49.2; 49.3
- Mô hình cấu tạo mắt
- Vật mẫu: 1 cầu mắt lợn bổ đôi, 1 cầu mắt lợn bổ ngang
- Bộ thí nghiệm về thấu kính hội tụ của môn vật lí
2 Học sinh
Học bài cũ, đọc trước bài mới
III TIẾN TRÌNH GIỜ GIẢNG
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
- Trình bày sự khác nhau giữa cung phản xạ sinh dưỡng và cung phản xạ vận động?
- Trình bày sự giống và khác nhau về mặt cấu trúc và chức năng giữa 2 phân hệ giao cảm và đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng?
- Kiểm tra câu 2 SGK
Trang 33 Bài mới
VB: Nhờ các giác quan chúng ta nhận biết và phản ứng lại các
tác động của môi trường Cơ quan phân tích thị giác giúp ta nhìn
thấy xung quanh, vậy nó có cấu tạo như thế nào? Cơ chế nào giúp
ta nhìn thấy vật? Chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin
SGK và trả lời câu hỏi:
- Mỗi cơ quan phân tích gồm những
thành phần nào?
- HS tự thu nhận thông tin và trả lời:
+ Cơ quan phân tích gồm 3 thành phần
- 1 HS trình bày, các HS khác nhận xét,
bổ sung
- Vai trò của cơ quan phân tích đối với
cơ thể?
HS: Vai trò giúp cơ thể nhận biết tác
I Cơ quan phân tích
- Cơ quan phân tích gồm:
+ Cơ quan thụ cảm
+ Dây thần kinh (dẫn truyền hướng tâm)
+ Bộ phận phân tích ở trung ương (nằm
ở vỏ não)
- Cơ quan phân tích giúp cơ thể nhận biết tác động của môi trường xung quanh
II Cơ quan phân tích thị giác
Trang 4động của môi trường xung quanh
GV: Cơ quan phân tích thị giác gồm
những thành phần nào?
HS: Cơ quan phân tích thị giác gồm:
Cơ vận động mắt, Màng cứng, Màng
mạch, Màng lưới,
Tế bào thụ cảm thị giác
GV: Nêu cấu tạo của màng lưới?
- Sự khác nhau giữa tế bào nón và tế
bào que trong mối quan hệ với tế bào
thần kinh thị giác ?
HS: Nghiên cứu thông tin trong SGK
kết hợp với thảo luận nhóm Trình
bày
GV: Tại sao ảnh của vật hiện trên điểm
vàng lại nhìn rõ nhất?
- Cơ quan phân tích thị giác gồm:
+ Cơ quan thụ cảm thị giác (trong màng lưới của cầu mắt)
+ Dây thần kinh thị giác (dây số II) + Vùng thị giác (ở thuỳ chẩm)
1 Cấu tạo của cầu mắt
- Thông tin hoàn chỉnh trong bài tập SGK
2 Cấu tạo của màng lưới
- Màng lưới gồm:
+ Các tế bào nón: tiếp nhận kích thích ánh sáng mạnh và màu sắc
+ Tế bào que: tiếp nhận kích thích ánh sáng yếu
+ Điểm vàng (trên trục mắt) là nơi tập trung các tế bào nón, mỗi tế bào nón liên hệ với tế bào thần kinh thị giác qua
Trang 5HS: ở điểm vàng, mỗi chi tiết của ảnh
được 1 tế bào nón tiếp nhận và truyền
về não qua 1 tế bào thần kinh thị giác,
ở các vùng khác tế bào nón và nhiều tế
bào que liên hệ với 1 vài tế bào thần
kinh thị giác
GV nhận xét và rút ra kết luận
GV hướng dẫn HS quan sát thí nghiệm
về quá trình tạo ảnh qua thấu kính hội
tụ và trả lời câu hỏi:
- Trình bày quá trình tạo ảnh ở màng
lưới?
- Vai trò của thể thuỷ tinh trong cầu
mắt?
HS theo dõi thí nghiệm, ghi nhớ kiến
thức
- 1 vài HS phát biểu, các HS khác nhận
1 tế bào 2 cực giúp ta tiếp nhận hình ảnh của vật rõ nhất
3 Sự tạo ảnh ở màng lưới
- ánh sáng phản chiếu từ vật qua môi trường trong suốt tới màng lưới tạo nên 1 ảnh thu nhỏ, lộn ngược sẽ kích thích tế bào thụ cảm thị giác, xuất hiện luồng xung thần kinh qua dây thần kinh thị giác tới vùng thị giác ở thuỳ chẩm cho ta nhận biết hình ảnh của vật
- Thể thuỷ tinh (như 1 thấu kính hội tụ) có khả năng điều tiết để điều chỉnh ảnh rơi trên màng lưới giúp ta nhìn rõ vật
- Lỗ đồng tử (giữa lòng đen) có tác dụng điều tiết ánh sáng
Trang 6xét, bổ sung để hoàn thiện kiến thức
4 Kiểm tra- đánh giá
Câu 1 Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu đúng:
a Cơ quan phân tích gồm: cơ quan thụ cảm, dây thần kinh và bộ phận trung ương
b Các tế bào nón giúp ta nhìn rõ về ban đêm
c Sự phân tích hình ảnh xảy ra ngay ở cơ quan thụ cảm thị giác
d Khi dọi đèn pin vào mắt đồng tử dãn rộng để nhìn rõ vật
e Vùng thị giác ở thuỳ chẩm
Câu 2 Trình bày quá trình thu nhận ảnh của vật ở cơ quan phân tích thị giác?
5 Hướng dẫn về nhà
- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK
- Làm bài tập 3 vào vở
- Đọc mục “Em có biêt”
- Tìm hiểu các tật, bệnh về mắt
Trang 7IV RÚT KINH NGHIỆM