Về thị trường cung ứng nguyên vật liệu: Hàng năm, công ty sản xuất và kinh doanh một khối lượng lớn bánh kẹo do vậy nhu cầu tiêu dùng cao về đường, sữa, bột gạo, bột mỳ, tinh dầu, gluco,
Trang 1Từ khi thành lập đến nay công ty không ngừng đổi mới công nghệ như: năm 1997 trang bị cho xí nghiệp thực phẩm Việt Trì một dây chuyền Jelly khuôn và Jelly cốc Năm 1997, đã đầu tư mua máy gói kẹo của hãng KLOCNER HANSEL TEVONPHAN với công suất 1000 viên/phút Năm 1998, Công ty đầu tư thêm máy đóng gói nhỏ các loại bánh có công suất 1 tấn/ngày, máy quật kẹo với công suất 10 tấn/ngày Dây chuyền sản xuất bánh xốp dạng que công suất 10 tấn/ngày Dây chuyền sản xuất kẹo caramel có công suất 200-300kg/giờ Công nhân của nhà máy
là 1709 người
Đòi hỏi công ty phải có một lượng vốn để thực hiện hoạt động kinh doanh, ảnh hưởng trực tiếp đến việc huy động vốn của công ty
3.3 Đặc điểm về lao động
Tình hình lao động của công ty được thể hiện qua bảng sau:
Biểu 3: Tình hình lao động của công ty
Chỉ tiêu Đơn v ị 1997 `1998 1999
- Tổng số lao động Người 1835 1832 1962
- Lao động trực tiếp Người 1685 1791 1703
- Tỷ trọng lao động trực tiếp % 91,8 92 93
- Tỷ trọng lao động nữ lao động trực tiếp % 77,5 78,2 79
Từ tổng kết bảng trên ta thấy rằng lực lượng lao động của Công ty qua các năm từ 1997-1998 có sự tăng lên rõ rệt Tỷ lệ lao động nữ cũng có xu hướng tăng lên
Ta thấy rằng đội ngũ lao động của công ty chủ yếu lao động nữ (gần 80%) Vì đặc điểm của nữ là cần cù, khéo léo, rất thích hợp với công việc gói kẹo, cân kẹo Song
Trang 2bên cạnh đó còn có những hạn chế là lao động nữ thường hay đau ốm, thai sản, nuôi con nhỏ dẫn đến hoạt động sản xuất bị ảnh hưởng, có khi làm gián đoạn sản xuất 3.4 Đặc điểm về nguyên vật liệu
Hiện nay, nguồn cung cấp các yếu tố đầu vào cho công ty chủ yếu từ hai nguồn trong nước và nhập khẩu từ nước ngoài Các nguyên vật liệu bao gồm: bột mỳ, bơ, bột ca cao, hương liệu, phẩm màu Các cơ sở trong nước cung cấp nguyên vật liệu cho công ty bao gồm: nhà máy đường Lam Sơn, Quảng Ngãi, công ty sữa Việt Nam Đây là nhà cung cấp thường xuyên nguyên vật liệu cho công ty, đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý Tuy nhiên, công ty bánh kẹo Hải Hà phần nào chịu ảnh hưởng của những nhà cung cấp ở nước ngoài Các nguyên vật liệu được nhập từ nước ngoài như Singapo, Malaixia, Thái Lan
Để tránh bị ép giá công ty luôn luôn theo dõi, bám sát thị trường tìm nguồn hàng có chất lượng tốt Công ty rất năng động trong việc tìm nguồn cung cấp, có chính sách thưởng cho các cá nhân, tổ chức nào tìm được nguồn cung cấp tốt, ổn định, giá rẻ
Về thị trường cung ứng nguyên vật liệu:
Hàng năm, công ty sản xuất và kinh doanh một khối lượng lớn bánh kẹo do vậy nhu cầu tiêu dùng cao về đường, sữa, bột gạo, bột mỳ, tinh dầu, gluco, nha Trong khi
đó thị trường trong nước mới chỉ cung cấp được nguyên liệu như đường, bột gạo, bột mỳ, nha từ các nhà máy Lam Sơn, Quảng Ngãi, công ty Cái Lân Còn phần lớn các loại nguyên liệu khác phải nhập và chịu sự biến động giá cả trên thị trường thế giới Tỷ giá hối đoái thường thay đổi đã gây ra nhiều khó khăn trong việc cung ứng nguyên vật liệu cho sản xuất, làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh Để khắc phục tình trạng này công ty đã chủ động ký kết các hợp đồng cung ứng dài hạn với
Trang 3một số công ty, nhà máy chuyên sản xuất và kinh doanh các loại nguyên vật liệu nhằm giảm bớt chi phí và bảo quản nguyên vật liệu, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh
3.5 Thị trường tiêu thụ sản phẩm
Sản phẩm của công ty được đông đảo người dân tin dùng, đời sống được nâng cao, người tiêu dùng mua bánh kẹo không chỉ vì hàm lượng dinh dưỡng của nó, không chỉ để ăn mà còn dùng vào mục đích biếu tặng, cưới xin, lễ tết Đây còn là yếu tố thuận lợi để công ty mở rộng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Khác với trước đây, việc tiêu thụ sản phẩm của công ty chỉ bó hẹp trong phạm vi chỉ tiêu của Nhà nước
do Nhà nước phân phối và bao cấp thì nay sản phẩm của công ty được tiêu thụ theo đơn đặt hàng của mọi đối tượng và được bán rộng rãi trên thị trường phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của mọi tầng lớp dân cư Để thực hiện công tác tiêu thụ một cách
có hiệu quả nhất, công ty chọn phương thức tiêu thụ tổng hợp
Cho đến nay, công ty đã thiết lập một mạng lưới bán hàng rộng khắp ở hầu hết các thành phố lớn và thị xã ở cả ba miền Việc tiêu thụ sản phẩm của công ty chủ yếu do các đại lý đảm nhận, công ty đã có trên 200 đại lý và các cửa hàng giới thiệu sản phẩm trên toàn quốc Tuy nhiên thị trường của công ty mới chỉ phát triển mạnh ở các tỉnh miền Bắc, đặc biệt là ở Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định còn ở các khu vực khác tiêu thụ không đáng kể
Thị trường tiêu thụ có rộng và hiệu quả hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của công ty Hiện nay, thị trường Hà Nội là thị trường tiêu thụ sản phẩm mạnh nhất Năm 1999, thị trường Hà Nội tiêu thụ khoảng 4837 tấn sản phẩm bánh kẹo các loại trong đó sản lượng tiêu thụ ở công ty Hải Hà là 2902 tấn, chiếm
Trang 460%; Hải Châu chiếm 15%; Công ty Biên Hoà chiếm 12,3%; Công ty bánh kẹo Hà Nội chiếm 9%, thị phần còn lại giành cho các công ty sản xuất bánh kẹo khác
Vì vậy, muốn mở rộng thị trường Công ty bánh kẹo Hải Hà luôn luôn nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành và thực hiện tốt công tác marketing đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng
II Thực trạng về tình hình huy động vốn ở công ty
1 Khái quát chung về tình hình huy động vốn
Trước hết chúng ta xem xét tình hình tài sản các nguồn vốn của công ty qua một số chỉ tiêu của bảng cân đối kế toán của các năm như sau:
Biểu 4: Tổng kết tài sản qua các năm
Đơn vị: Đồng
Tài sản 31/12/1998 31/12/1999 31/12/2000
A Tài sản lưu động và đầu tư ngắn hạn 162.385.026.008 143.328.193.246
127.902.125.844
I Tiền 4.939.852.337 3.313.862.586 6.558.096.089
II Các khoản phải thu khác 63.473.923.934 63.825.586.541
62.742.201.692
1 Phải thu của khách hàng 47.226.082.386 48.361.162.529
50.806.684.370
2 Trả trước ngoài bán 716.540.035 2.269.096.483 558.236.808
III Hàng tồn kho 91.781.480.589 73.468.622.758 55.643.472.546
IV Tài sản lưu động khác 1.589.488.802 2.080.914.393 2.376.672.031
V Chi phí sự nghiệp (đầu tư quốc gia) 600.280.346 639.473.960 551.683.486
Trang 5B Tài sản cố định và đầu tư dài hạn 25.163.994.432 53.390.185.673
35.571.806.008
I Tài sản cố định 21.317.462 28.559.836.253 28.967.337.537
1 Tài sản cố định hữu hình 21.317.462.593 28.559.836.253
28.967.337.537 Nguyên giá 47.536.522.373 65.559.836.253 69.650.407.055
Giá trị hao mòn luỹ kế 26.219.059.780 36.514.318.989
40.683.069.518
II Các khoản đầu tư dài hạn 500.000.000 1.000.000.000 1.000.000.000 III Chi phí xây dựng cơ bản dở dang 3.346.531.838 5.380.349.420
5.604.468.417 Cộng tài sản 201.434.340.131 178.718.378.919 163.473.931.852
Nguồn vốn 31/12/1998 31/12/1999 31/12/2000
A Nợ phải trả 156.098.349.581 135.093.535.705 117.870.270.732
I Nợ ngắn hạn 145.022.925.161 123.097.510.012 108.830.481.484
II Nợ dài hạn 11.075.424.420 11.977.052.010 9.039.789.248
B Nguồn vốn chủ sở hữu 45.335.990.550 43.624.843.214
45.603.661.120
I Nguồn vốn quỹ 36.835.990.550 35.124.843.214 37.103.661.120
II Nguồn kinhphí (nguồn hàng dự trữ quốc gia) 8.500.000.000 8.500.000.000
8.500.000.000 Cộng nguồn vốn 201.434.340.131 178.718.378.919 163.473.931.852
Trang 6Qua xem xét Bảng cân đối kế toán qua các năm của công ty, ta có kết quả tổng tài sản các năm như sau:
Biểu 5:
Tổng tài sản (%)
Đầu năm 1998: 168.310.608.096
Cuối năm 1998: 201.434.340.131 33.123.732.035 19,68
Cuối năm 1999: 178.718.378.919 -22.715.961.212 -11,27
Cuối năm 2000: 163.473.931.852 -15.244.447.067 -8,53
Ta thấy tình hình biến động về tài sản của công ty là không ổn định, thể hiện: Năm
1998 tăng so với 1997 là 19,68% nhưng năm 1999 lại giảm so với 1998 là 11,27%
và năm 2000 giảm so với 1999 là 8,53% Tương đương với sự biến động về tài sản
là sự biến động về nguồn vốn Có thể năm 1992 và 2000 các nguồn vốn huy động của công ty giảm
Biểu 6: Tình hình biến động nguồn vốn của công ty
Chỉ tiêu Năm 1998 Năm 1999 Năm 2000
A Nợ phải trả 27,65% -13,456% -12,75%
I Nợ ngắn hạn 18,87% -15,12% -11,59%
II Nợ dài hạn 3794,6% 8,14% -24,5%
B Nguồn vốn CSH -1,5% -3,77% 4,54%
Nhìn vào biểu trên ta thấy năm 1998 tài sản tăng lên được hình thành từ khoản nợ phải trả, còn nguồn vốn chủ sở hữu của công ty lại giảm đi Điều này sẽ làm giảm khả năng thanh toán nhanh của công ty và hệ số tự chủ về tài chính
Trang 7Năm 1999 và năm 2000 tài sản của công ty giảm, tương ứng là nguồn vốn của công
ty bị giảm Nhưng điều đáng bàn là ta sẽ xem xét các nguồn huy động vốn của công
ty
2 Những hình thức huy động mà công ty đã áp dụng
Qua phân tích trên, ta thấy nguồn vốn của công ty bị giảm qua các năm hoạt động Hãy xem xét đâu là nguyên nhân và các nguồn giảm như thế nào
a Tín dụng thương mại từ các nhà cung cấp
ở chương I ta đã biết đến tín dụng thương mại từ các nhà cung cấp hay nguồn vốn đi chiếm dụng là khoản mua chịu nhà cung cấp và khoản khách hàng đặt tiền trước của công ty Trong cơ chế thị trường việc này xuất hiện và tồn tại như một tất yếu khách quan
Ta hãy xem xét nguồn vốn đi chiếm dụng của công ty
Biểu 7:
Chỉ tiêu Năm 1998 Năm 1999 Năm 2000
1 Phải trả người bán 2,195% -3,975% 2,75%
2 Người mua trả tiền trước -58,01% 73,69% 110,77%
Tổng (1+2) -55,815% 69,715% 113,52%
Nhìn vào kết quả ta thấy: Nếu xét riêng từng các hình thức một “Phải trả người bán”
và “người mua trả tiền trước” thì sự biến động là không ổn định Có thể là cùng tăng nhưng có thể là tăng cái này giảm cái kia Nhưng nhìn vào kết quả tổng thể lại thấy nguồn vốn đi chiếm dụng của công ty tăng rất nhanh trong mấy năm qua Mặc
dù nguồn tín dụng thương mại làm tăng nguồn vốn của công ty, nhưng về dài hạn cũng biểu hiện những hạn chế nhất định Sự tăng lên của nguồn này cũng thể hiện
Trang 8sự ràng buộc về tài chính với các nhà cung ứng, nhưng nó giúp cho doanh nghiệp giải quyết một phần vốn kinh doanh
Bên cạnh sự tăng lên nhanh chóng của vốn đi chiếm dụng thì ngược lại công ty vốn
bị chiếm dụng của công ty cũng tăng lên tương ứng
Biểu 8: Tình hình về vốn bị chiếm dụng của công ty
Chỉ tiêu Năm 1998 Năm 1999 Năm 2000
1 Phải thu khách hàng 29,46% 2,4% 5,057%
2 Trả trước người bán 934,15% 216,67% 75,39%
Tổng (1+2) 963,61% 219,07% 70,333%
Như vậy năm 1998 và năm 1999 thì vốn của công ty bị chiếm dụng cũng tăng rất nhanh Tuy nhiên đến năm 2000 thì vốn bị chiếm dụng của công ty lại giảm đi Bây giờ có thể xem xét thực chất công ty bị chiếm dụng vốn hay đi chiếm dụng vốn ta sẽ xem xét phần chênh lệch
Biểu 9: Chênh lệch giữa vốn chiếm dụng và bị chiếm dụng
Đơn vị: đồng
Chỉ tiêu Đầu 1998 Cuối 1998 Cuối 1999 Cuối 2000
1 Vốn đi chiếm dụng 41.764.261.982 42.453.331.858
40.888.656.725 42.306.834.622
2 Vốn bị chiếm dụng 36.518.803.708 47.942.622.421
50.630.259.012 51.364.921.178
3 Chênh lệch 5.245.458.274 -5.489.290.563 -9.741.602.287
-9.058.086.556
Trang 9Qua xem xét mấy năm ta thấy: Chỉ có năm 1997 là công ty chiếm dụng được vốn còn thực chất công ty không chiếm dụng được vốn mà còn bị chiếm dụng một khoản rất lớn và khoản này tăng lên hàng năm Điều này không phải do chính sách bán hàng của công ty mà do đặc điểm về sự tiêu thụ sản phẩm mà đã nói ở trên Khả năng thanh toán phụ thuộc vào tiến độ tiêu thụ sản phẩm và nguồn vốn Nhà nước cấp Đó là điều ảnh hưởng rất lớn tới hiệu quả sử dụng vốn của công ty Vì phần lớn vốn kinh doanh của công ty là vay ngân hàng lại bị chiếm dụng nên phải chịu lãi suất cho khoản vốn đó và hạn chế số vòng quay của vốn lưu động Công ty nên tìm
ra biện pháp để cân đối hợp lý giữa khoản phải trả và phải thu
b Vay ngắn hạn ngân hàng
Trong mấy năm qua hoạt động tình hình vay ngắn hạn của ngân hàng của công ty như sau:
Biểu 1: Tình hình vay ngắn hạn ngân hàng
Đơn vị: đồng
Chỉ tiêu Đầu 1998 Cuối 1998 Cuối 1999 Cuối 2000
1 Giá trị 51.937.095.511 76.155.695.845 61.792.965.702
39.962.244.884
2 Phần tăng giảm 24.218.600.334 -14.362.730.143
-21.830.720.818
3 % tăng 46,63% -18,86% -35,33
Vốn vay ngắn hạn ngân hàng biến động tăng, giảm không ổn định qua các năm Đây là nguồn huy động chính của công ty, nên nguồn này tăng hay giảm phụ thuộc nhiều vào trữ lượng sản xuất, vào khả năng thanh toán tiền hàng cho công ty Tuy
Trang 10nhiên công ty cũng có một ưu đãi là: lãi suất vay thấp hơn so với các tổ chức khác
và có thể vay khi có nhu cầu Nguồn vốn này có ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn vốn kinh doanh của công ty
c Các khoản phải nộp NSNN, phải trả CNV và phải trả khác
Đây chỉ là những nguồn giải quyết nhu cầu vốn cấp bách, tạm thời Ta h•y xem xét tình hình thực hiện các nguồn này của công ty như sau:
Biểu 11: Các khoản phải trả, phải nộp khác
Đơn vị: đồng
Chỉ tiêu Đầu 1998 Cuối 1998 Cuối 1999 Cuối 2000
1 Phải nộp NSNN 2.583.721.757 1.311.712.356 -365.087.886
1.432.018.860
2 Phải trả CNV 4.693.381.126 4.878.707.893 2.950.451.221
5.727.281.804
3 Phải trả nội bộ 3.931.587.881 7457.247.046 3.610.704.065
869.009.940
4 Phải trả khác 17.091.423.922 12.766.260.163 14.219.820.185
18.530.091.374
5 Tổng 28.300.114.686 26.413.897.458 20.415.887.585
26.558.401.978
6 Lượng tăng, giảm -1.886.217.228 -5.998.009.873 6.142.514.393
7 % tăng giảm -6,66% -22,7% 30,08%
Năm 1998 và 1999 thì nguồn vốn này giảm nhưng đến năm 2000 nguồn vốn này lại tăng