skkn lụa chọn, ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho học sinh nữ lớp 11 trường thpt chuyên lam sơn.

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠOTRƯỜNG THPT CHUYÊN LAM SƠN SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM Năm học 2011-2012 Tên đề tài: “ LỰA CHỌN, ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC MẠNH NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH M

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

TRƯỜNG THPT CHUYÊN LAM SƠN

SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM

Năm học 2011-2012

Tên đề tài:

“ LỰA CHỌN, ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC MẠNH NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH MÔN NHẢY CAO KIỂU “NẰM NGHIÊNG” CHO HỌC SINH NỮ LỚP 11 TRƯỜNG THPT CHUYÊN LAM SƠN”.

Họ và tên: Lê Thị Như PhượngChức vụ: Giáo viên

Bộ môn: Thể dục-Quốc phòngĐơn vị: Trường THPT Chuyên Lam Sơn

Thể dục thể thao trường học là bộ phận đặc biệt quan trọng trong việc nângcao sức khoẻ và thể lực, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức ý chí, giáo dục nhâncách cho học sinh, sinh viên gĩp phần đáp ứng yêu cầu cơng nghiệp hố,hiện đại hố đất nước Thể dục thể thao trường học là mơi trường thuận lợigiàu tiềm năng để phát hiện và bồi dưỡng tài năng thể thao cho đất nước.

Giáo dục thể chất trong nhà trường là một bộ phận quan trọng khơngthể thiếu được của nền giáo dục chung Nĩ gĩp phần đào tạo con người mớiphát triển tồn diện, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổquốc

Trường trung học phổ thơng chuyên Lam Sơn là trường trung học phổthơng (THPT) cơng lập nằm ở thành phố Thanh Hĩa, tỉnh Thanh Hố Làmột trong những trường trung học phổ thơng chuyên đầu tiên của cả nước

và duy nhất của tỉnh Thanh Hố, tuyển chọn và đào tạo học sinh năng khiếucấp THPT các mơn văn hĩa, ngoại ngữ trên địa bàn tồn tỉnh Thanh Hĩa

Trong quá trình phát triển, Nhà trường luơn đặt chất lượng giáo dụclên hàng đầu và đã đào tạo được rất nhiều học sinh đạt giải cao trong các kỳthi học sinh giỏi quốc gia và quốc tế Tuy nhiên, vì mục tiêu chính củatrường Chuyên Lam Sơn là tuyển chọn và đào tạo học sinh năng khiếu cácmơn văn hĩa, ngoại ngữ trên địa bàn tồn tỉnh Thanh Hĩa nên cơng tácGDTC đơi khi cịn chưa thực sự được coi trọng và chưa phát triển xứngđáng với tiềm năng của nhà trường

Xuất phát từ những lý do trên, là giáo viên đang giảng dạy trựctiếp tại trường cần phải có những phương pháp giảng dạy và những bàitập phù hợp với sách giáo khoa cũng như phù hợp với lứa tuổi nhằm nâng

cao thành tích môn nhảy cao nên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài :

“ Lựa chọn, ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu “Nằm Nghiêng” cho học sinh nữ lớp 11 trường THPT chuyên Lam Sơn”.

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tư liệu chuyên môn cần thiết

cho các giáo viên giảng dạy bộ môn thể dục ở các trường Đồng thờicũng là những kiến thức cơ bản để áp dụng giảng dạy ở một số địaphương có điều kiện tương tự

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Thơng qua kết quả nghiên cứu lựa chọn được một số bài tập phát triển sứcmạnh trong mơn nhảy cao phù hợp với học sinh Từ đĩ nâng cao hiệu quả cơngtác giáo dục ở nhà trường phổ thơng

NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Để giải quyết mục đích nghiên cứu trên tơi thực hiện hai nhiệm vụnghiên cứu sau:

 Nhiệm vụ 1: Xác định và lựa chọn một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích trong mơn nhảy cao kiểu Nằm Nghiêng cho học sinh nữ trường THPT chuyên Lam Sơn.

 Nhiệm vụ 2: Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích trong mơn nhảy cao kiểu Nằm Nghiêng cho học sinh THPT chuyên Lam Sơn.

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Khái quát về các cơng trình nghiên cứu liên quan

Ở nhiều nước, giờ học thể dục là một bộ phận khơng thể thiếu đượctrong nhà trường và nĩ được tiến hành khơng dưới 3 tiết/ tuần

Chương trình học thể dục ở Việt Nam từ những năm 1991 đã áp dụngcho tất cả các học sinh 2 tiết/tuần và những hoạt động thể dục thể thao khác

đã phần nào nâng cao được chất lượng giáo dục thể chất

1.2 Mục tiêu TDTT trong trường phổ thông:

- Mục tiêu TDTT trong trường phổ thông giúp học sinh biết được một sốkiến thức, kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực

- Góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, kỉluật, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ gìn vệ sinh

- Có sự tăng tiến về thể lực, đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thểhiện khả năng của bản thân về thể dục thể thao

- Biết vận dụng ở mức nhất định những điều đã học và nếp sinh hoạt ởtrường và ngoài nhà trường

1.3 Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh trung học phổ thông:

1.4 Cơ sở khoa học của giáo dục thể chất trong trường phổ thông

Trên cơ sở quan sát và đánh giá thực trạng công tác GDTC của học sinhtrường THPT chuyên Lam Sơn, đề tài nhận thấy hiệu quả công tác GDTCchưa phát triển tương xứng với tiềm năng của Nhà trường Nếu lựa chọnđược những giải pháp phù hợp, có tính khả thi sẽ giúp nâng cao hiệu quảcông tác GDTC trong Nhà trường, chất lượng đào tạo cũng vì thế mà caohơn Từ nhận định đó, đề tài sẽ lựa chọn các giải pháp nâng cao thành tíchnhảy cao kiểu “Nằm Nghiêng” cho học sinh nữ lớp 11

1.4.1 Vài nét về tình hình giảng dạy và học tập môn nhảy cao ở các trường phổ thông:

Nhảy cao là môn thể thao không đòi hỏi nhiều về trang thiết bị, kĩ thuậttương đối đơn giản, dễ phổ cập, phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính, do đónhảy cao là một nội dung cơ bản trong chương trình giáo dục thể chất Trong các kì Hội Khỏe Phù Đổng từ cấp trường đến cấp quốc gia đều

có thi đấu nhảy cao, các học sinh nói chung và các vận động viên nói riêng

đã lập được những thành tích đáng khen ngợi Tuy nhiên thành tích nhảycao của học sinh nước ta so với thành tích của học sinh các nước trên thếgiới còn ở mức chênh lệch quá lớn

1.4.2 Tác dụng của tập luyện môn nhảy cao ở trường phổ thông:

Nhảy cao là một môn thể thao khá phổ biến, được nhiều người ưa thích

và tham gia tập luyện.Tập luyện nhảy cao nhằm phát triển sức mạnh củachân và khả năng khéo léo

1.4.3 Sức mạnh và sức mạnh trong nhảy cao:

Dạng sức mạnh này xuất hiện và giữ vai trò quan trọng trong các môn cóhoạt động bật nhảy, được tính theo công thức

max max

F I

T



- Sức mạnh tốc độ: Dạng sức mạnh này thể hiện trong động tác chạy đà.

- Sức mạnh bột phát: Dạng sức mạnh thể hiện trong động tác giậm

nhảy (sức bật)

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TÔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các mục tiêu nghiên cứu, đề tài dự kiến sẽ sử dụng cácphương pháp nghiên cứu sau:

2.1.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

Phỏng vấn gián tiếp: Thông qua phiếu hỏi để lựa chọn các giải phápphù hợp nhất nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất tại trường THPTchuyên Lam Sơn, áp dụng trong thực tiễn giải quyết các mục tiêu nghiêncứu của đề tài

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Tiến hành quan sát giờ học giáo dục thể chất trường THPT chuyênLam Sơn để tìm hiểu thực trạng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, công tácchỉ đạo và thực hiện chương trình giáo dục thể chất cho đối tượng nghiêncứu, đồng thời tìm hiểu các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất

và thu thập các thông tin để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Sử dụng phương pháp kiểm tra sư phạm để kiểm tra thể lực của họcsinh bằng Test được lựa chọn qua phỏng vấn

Đề tài dự kiến sẽ sử dụng các test để đánh giá trình độ thể lực của họcsinh như sau:

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp này được sử dụng với mục đích ứng dụng các giả pháp

đã lựa chọn vào thực tế và kiểm nghiệm hiệu quả của các giải pháp đã lựachọn nâng cao chất lượng giáo dục thể chất tại trường THPT chuyên LamSơn, Thanh Hoá

Quá trình thực nghiệm dự kiến sẽ được tiến hành trong 1 năm học.Thực nghiệm dự kiến được tiến hành theo hình thức thực nghiệm so sánhsong song

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

Đề tài dự kiến sẽ sử dụng các công thức tính tỷ lệ phần trăm (%) sốtrung bình cộng (x), phương sai (2), độ lệch chuẩn (), hệ số tương quan(r), tham số t, nhịp tăng trưởng (W%)

Phương pháp toán học thống kê dự kiến được sử dụng trong hầu hếtcác giai đoạn nghiên cứu của đề tài, từ thống kê thực trạng, sử lý số liệuphỏng vấn, lựa chọn Test và chứng minh độ tin cậy, tính thông báo của Test,tới xử lý số liệu trước thực nghiệm, sau thực nghiệm

Phương pháp này dùng để xử lí các số liệu thu được theo các công

thức toán học thống kê với sự hổ trợ của chương trình MS – Excel

Số trung bình cộng (X ):

n

X X

(khi n 30).

1

) (

n

i i x



Hệ số biến thiên (V c%):

% 100

5 , 0

) (

%

2 1

1 2

V V

V V W

n d t

2 2

i i

i i

i i i

i

Y Y

n X X

n

Y X Y

X n r

Tính nhịp tăng trưởng:

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu:

Sau khi xác định được nhiệm vụ nghiên cứu, căn cứ vào thời gian vàchương trình học tập của Trường THPT chuyên Lam Sơn

Tôi chọn đối tượng là 30 em học sinh nữ ở khối 11 năm học 2011-2012 chialàm hai nhóm

- Nhóm thực nghiệm: Tôi chọn ngẫu nhiên 15 em học sinh nữ lớp 11D

thời gian tập luyện mỗi tuần 1 buổi, mỗi buổi 02 tiết nội dung tập luyện dotôi đưa ra theo các bài tập đã xác định

- Nhóm đối chứng: Tôi chọn ngẫu nhiên 15 em học sinh nữ lớp 11P

thời gian tập luyện giống như nhóm thực nghiệm mỗi tuần 1 buổi, mỗi buổi

02 tiết nội dung tập luyện theo phân phối chương trình hiện hành

- Thời gian tổ chức thực hiện 12 tuần

2.2.2.Thời gian ngiên cứu

4 Kieåm tra soá

lieäu laàn 1

27/12/1

2 02/01/12

THHP Chuyên Lam Sơn

6 Kieåm tra soá

lieäu laàn 2

04/04/1

2 09/04/12

THHP Chuyên Lam Sơn

2.2.3 Địa điểm nghiên cứu:

Trường THPT chuyên Lam Sơn

3.1 Xác định và ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích trong môn nhảy cao.

Để xác định một cách khách quan, tôi dùng phiếu phỏng vấn để lấy ýkiến của các giáo viên thể dục ở trường THPT chuyên Lam Sơn để xem xétđánh giá mức độ quan trọng của hai tố chất thể lực trên Câu hỏi được đưa ragồm hai yếu tố về mặt tố chất thể lực được đánh giá theo ba mức sau:

STT Bài tập về sức mạnh tốc độ STT Bài tập về sức mạnh bộc phát

1 Chạy 30m xuất phát cao 1 Bật xa tại chỗ

2 Chạy 30m tốc độ cao 2 Bật cao tại chỗ

3 Chạy 60m xuất phát cao 3 Bật cóc 30m

4 Chạy đạp sau 30m 4 Lò cò nhanh một chân 30m

Song để xác định được các bài tập này có độ tin cậy và có giá trị sửdụng hay không tôi tiến hành phỏng vấn các giáo viên thể dục để đánh giáxác định độ tin cậy của các bài tập đã đưa ra

Bảng 3 2: Kết quả phỏng vấn các bài tập phát triển sức mạnh để nâng cao

thành tích nhảy cao cho học sinh

T

SỐ PHIẾU ĐỒNG Ý KHÔNG ĐỒNG ÝPHÁT

Qua kết quả phỏng vấn thấy rằng trong 8 bài tập ở phiếu phỏng vấn đưa

ra có tỷ lệ đồng ý cao Điều đó cho thấy độ tin cậy của các bài tập có giá trịthực tiễn trong huấn luyện và giảng dạy Từ kết quả trên tôi đưa toàn bộ 8 bàitập phát triển sức mạnh này vào thực nghiệm

3.2 Đánh giá hiệu quả của các bài tập trong quá trình giảng dạy

3.2.1 Kết quả kiểm tra trước và sau tập luyện

- Trước khi tiến hành thực nghiệm tôi tiến hành kiểm tra kết quả lần 1

ở cả hai nhóm thực nghiệm và đối chứng Sau 12 tuần thực nghiệm tôi kiểmtra lần 2 để so sánh đánh giá thành tích giữa hai nhóm nhằm đánh giá hiệuquả của các bài tập đã đưa vào thực nghiệm

Sau khi tiến hành tính toán các số liệu thu thập được, tôi có hệ sốtrung bình (X ), độ lệch chuẩn ( ), Hệ số biến thiên (Cv%), Sai số tương đối

( ), T-student (t) của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng

Bảng 3.3: Kết quả kiểm tra của 2 nhóm TN và nhóm ĐC trước thực nghiệm

Bật cao tại chổ 49.45 49.35 1.54 1.57 3.11 3.18 0.017 0.018Nhảy cao có đà 127.75 128.00 8.31 8.44 6.5 6.6 0.036 0.037Bảng 3.4 Sự khác biệt của nhóm TN và nhóm ĐC trước thực nghiệm.

Biểu đồ 3.1 So sánh nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm trước thực

Tôi thấy rằng các số liệu thu được trước và sau tập luyện đều có: Hệ

số biến thiên (Cv%) của các test đều nhỏ hơn 10%, phản ánh được đám

Thành tích(cm)

Test

đông số liệu là tương đối đồng đều; Sai số tương đối ( ) đều < 0.05, nên giátrị trung bình mẫu đủ tính đại diện

Bảng 3.5 So sánh sự phát triển của nhóm thực nghiệm trước (TTN) và sau

Kết quả phân tích được minh họa ở Biểu đồ 3.2.

Biểu đồ 3.2 So sánh sự phát triển của nhóm thực nghiệm trước và sau thực

nghiệm.

Qua bảng 3.5 và biểu đồ 3.2 cho thấy nhóm đối chứng có sự phát triển

về sức mạnh tốc độ trước và sau tập luyện cụ thể như sau:

Kết quả phân tích được minh họa ở Biểu đồ 3.3.

Biểu đồ 3.3 So sánh sự phát triển của nhóm đối chứng trước và sau thực nghiệm.

Qua bảng 3.6 và biểu đồ 3.3 cho thấy nhóm đối chứng có sự phát triển

về sức mạnh tốc độ trước và sau tập luyện cụ thể như sau:

+ Sau thực nghiệm có: X = 129.75± 5.04

So sánh cho thấy có sự phát triển với nhịp tăng trưởng W=1.36

ttính = 0.67 < tbảng = 2.145 nên sự khác nhau giữa hai giá trị trung bình mẫukhông có ý nghĩa thống kê

Bảng 3.7 So sánh sự phát triển của nhóm TN và nhóm ĐC sau thực nghiệm.

1 Bật cao tại chổ 53.75 ± 2.02 51.45 ± 2.04 3.00 <0.05

2 Nhảy cao có đà 134.50 ± 6.75 129.75 ± 5.04 2.12 <0.05

Kết quả phân tích được minh họa ở Biểu đồ 3.4.

Biểu đồ 3.4 So sánh nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau thực

Biểu đồ 3.5 Nhịp độ tăng trưởng của

nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm.

Diễn biến nhịp độ tăng trưởng của hai nhóm thực nghiệm và nhóm đốichứng đều tăng sau 10 tuần tập luyện Kết quả kiểm tra của nhóm thực nghiệm

có sự tăng trưởng cao, đồng đều và ổn định hơn so với nhóm đối chứng

Tóm lại: từ kết quả nghiên cứu trên cho thấy qua 2 nội dung kiểm tra,nhóm thực nghiệm đều phát triển hơn nhóm đối chứng, đạt sự khác biệt có ýnghĩa thống kê với ngưỡng xác suất p < 0.05

- Hệ thống bài tập phát triển sức mạnh đã thể hiện tính hiệu quả đếnviệc huấn luyện nâng cao thành tích nhảy cao cho học sinh nữ lớp 11 trườngTHPT chuyên Lam Sơn

- Từ kết quả nghiên cứu cho phép nhận xét:

- Qua nghiên cứu đã chọn được 8 bài tập phát triển sức mạnh cho họcsinh nữ lớp 11 trường THPT chuyên Lam Sơn

- Qua kiểm tra diễn biến nhịp tăng trưởng thành tích của học sinh ở 2nhóm thực nghiệm và đối chứng đều tăng, nhưng nhóm thực nghiệm có sựtăng trưởng cao, đồng đều và ổn định hơn nhóm đối chứng

- Sau 12 tuần thực nghiệm sư phạm ở học sinh nữ lớp 11 trường THPTchuyên Lam Sơn

- Các bài tập huấn luyện phát triển sức mạnh cĩ hiệu quả với độ tincậy ở ngưỡng xác suất thống kê P < 0.05.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

I Kết luận:

Từ những kết quả nghiên cứu trên cho phép rút ra những kết luận như sau:

- 1 Qua các bước nghiên cứu đề tài đã xác định được 8 bài tập pháttriển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích nhảy cao cho học sinh nữ lớp11trường THPT chuyên Lam Sơn

Đảm bảo cĩ giá trị thơng báo và đủ độ tin cậy đĩ là:

STT Bài tập về sức mạnh tốc độ STT Bài tập về sức mạnh bộc phát

1 Chạy 30m xuất phát cao 1 Bật xa tại chỗ

2 Chạy 30m tốc độ cao 2 Bật cao tại chỗ

3 Chạy 60m xuất phát cao 3 Bật cĩc 30m

4 Chạy đạp sau 30m 4 Lị cị nhanh một chân 30m

2 Sau 12 tuần tập luyện thành tích của cả 2 nhĩm đều tăng với nhịptăng trưởng từ 1,36% - 8,33% Tuy nhiên nhĩm thực nghiệm tăng cao vàđồng đều hơn nhĩm đối chứng

II Kiến nghị:

Từ kết quả nghiên cứu của đề tài cho phép cĩ một số kiến nghị như sau:

- Cĩ thể sử dụng hệ thống các bài tập trên để đưa vào quá trình giảngdạy và huấn luyện nội dung nhảy cao cho các trường THPT chuyên LamSơn nĩi riêng và các trường THPT nĩi chung

- Do chương trình ở bậc THPT chỉ cĩ 2 tiết/ tuần Vì vậy cần tăngcường thời gian để tập luyện ngoại khĩa cho học sinh, gĩp phần nâng caosức khỏe

- Cần mở rộng nghiên cứu này trên các đối tượng khác để hình thành

hệ thống bài tập phù hợp với các đối tượng, các lứa tuổi khác

- Lãnh đạo Sở, Phòng Giáo dục, BGH các trường quan tâm hơnnữa đến địa điểm sân bãi ,cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, dụng cụ tậpluyện nhằøm phục vụ tốt cho công tác dạy và học môn Thể Dục