LUẬN VĂN CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ TÍCH HỢP MÔI TRƯỜNG AN TOÀN VÀ SỨC KHỎE (HSE) THEO HAI TIÊU CHUẨN ISO 14001 VÀ OHSAS 18001 CHO THỦY ĐIỆN SÔNG BUNG 4 QUẢNG NAM

LUẬN VĂN CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ TÍCH HỢP MÔI TRƯỜNG AN TOÀN VÀ SỨC KHỎE (HSE) THEO HAI TIÊU CHUẨN ISO 14001 VÀ OHSAS 18001 CHO THỦY ĐIỆN SÔNG BUNG 4 QUẢNG NAM HVTH: Nguyễn Văn Thanh MSHV: 12260679 GVHD 1: TS. Hà Dương Xuân Bảo GVHD 2: PGS.TS Bùi Xuân Thành NỘI DUNG TRÌNH BÀY Phần I. PHẦN MỞ ĐẦU Phần II. PHẦN NỘI DUNG Chương I: Tổng quan Chương II: Khảo sát, đánh giá hiện trạng quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp tại thủy điện Sông Bung 4 Chương III: Xây dựng hệ thống HSE trên cơ sở tích hợp tiêu chuẩn ISO 14001 và OHSAS 18001 tại thủy điện Sông Bung 4 Phần III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ VÀ PHỤ LỤC

1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

LUẬN VĂN CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN

LÝ TÍCH HỢP MÔI TRƯỜNG - AN TOÀN VÀ SỨC KHỎE (HSE) THEO HAI TIÊU CHUẨN ISO 14001 VÀ OHSAS 18001 CHO THỦY ĐIỆN SÔNG BUNG 4 - QUẢNG

Phần III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ VÀ PHỤ LỤC

Phần II PHẦN NỘI DUNG

Chương I: Tổng quan Chương II: Khảo sát, đánh giá hiện trạng quản lý an toàn

và sức khỏe nghề nghiệp tại thủy điện Sông Bung 4

Chương III: Xây dựng hệ thống HSE trên cơ sở tích hợp tiêu

chuẩn ISO 14001 và OHSAS 18001 tại thủy điện Sông Bung 4

Phần I PHẦN MỞ ĐẦU

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

Hệ thống điện lệ thuộc nặng nề vào thủy điện Thủy điện chiếm 40% về công suất và 25% về sản lượng

Lợi ích của thủy điện:

- Hạn chế được giá thành nhiên liệu, tuổi thọ cao, chi phí nhân cao rẻ, cho phép phát điện ở mức thấp vào giờ thấp điểm, tưới tiêu, kiểm soát lũ…

Bên cạnh đó, thủy điện còn có những hạn chế:

- Phá vỡ sự cân bằng môi trường sinh thái xung quanh, sự thay đổi bất thường của dòng chảy, công nhân làm việc trong môi trường thiếu an toàn…

và cộng đồng hướng tới sự phát triển bền vững.

Tuy nhiên, hoạt động QLMT và ATSK đồng thời tại các công trình TĐ chưa được quan tâm đúng mức, khi triển khai thường lúng túng, phụ thuộc nhiều các đơn vị tư vấn

Tóm lại, Nghiên cứu tích hợp hai bộ tiêu chuẩn này là vô cùng cấp bách và cần thiết

Phần I PHẦN MỞ ĐẦU

5

0.2 Mục tiêu nghiên cứu

- Nhằm kiểm soát, giảm thiểu và ngăn ngừa tai nạn, ô nhiễm phát sinh từ các hoạt động xây dựng, đồng thời tiết kiệm chi phí, nguồn nhân lực và thời gian hoạt động quản lý của công trình

0.3 Nội dung nghiên cứu

- Khảo sát và đánh giá thực trạng và hoạt động quản lý liên quan đến sức khỏe, an toàn và môi trường (HSE) tại thủy điện Sông Bung 4

- Đề xuất xây dựng hệ thống quản lý HSE trên cơ sở tích hợp tiêu chuẩn ISO 14001 và OHSAS 18001 tại thủy điện Sông Bung 4

0.4 Đối tượng nghiên cứu

1) Hệ thống HSE

2) Hai Bộ tiêu chuẩn ISO 14001, OHSAS 18001

3) Thủy điện Sông Bung 4 - Quảng Nam

- Phương pháp nghiên cứu, chọn lọc và tổng hợp dữ liệu

- Phương pháp chuyên gia

Phần II PHẦN NỘI DUNG

Chương I: Tổng quan

1.1 Khái niệm HSE

HSE là ngành chuyên nghiên cứu ứng dụng các lĩnh vực hoạt động hướng đến mục đích bảo đảm:

- Sức khỏe nghề nghiệp (H- Health): sức khỏe của người lao động

- An toàn (S- Safety): sự an toàn của người lao động và trang thiết

bị, tài sản của DN

- Môi trường (E- Environment): bảo vệ trường sống và môi trường làm việc

- ISO 14001 được coi là tiêu chuẩn về cụ thể hóa HTQLMT

- Nguyên tắc chính của ISO 14001 là phòng ngừa (PN) và cải tiến liên tục theo chu trình Deming hay PDCA

- Lợi ích: ngăn ngừa và giảm thiểu ô nhiễm, tiết kiệm chi phí đầu vào, thoả mãn nhu cầu của khách hàng nước ngoài

1.2 Giới thiệu bộ tiêu chuẩn ISO 14001

Phần II PHẦN NỘI DUNG

1.3 Giới thiệu Bộ tiêu chuẩn OHSAS 18001

- OHSAS 18001 là hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp

- Đặc điểm: mọi tai nạn cá nhân đều có thể ngăn ngừa, mọi người phải có trách nhiệm ngăn ngừa các tai nạn tại nơi làm việc, trong an toàn có mối quan

hệ rõ ràng giữa cố gắng và kết quả…

- Lợi ích: thúc đẩy sự tuân thủ đối với các yêu cầu pháp luật, giảm thiểu chi

phí giải quyết việc TNLĐ, nâng cao ý thức TNLĐ cho cán bộ công nhân viên, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh và cung cấp dịch vụ của DN, bảo vệ sức khỏe cho cán bộ công nhân viên

1.4 Khái niệm tích hợp tiêu chuẩn

- Khái niệm tích hợp: Tích hợp là đưa tất cả các hoạt động QL của tổ chức vào một hệ thống nhất, nối kết chúng thông qua các điểm chung của các Bộ tiêu chuẩn, nhằm xóa bỏ các công việc trùng lặp, tăng tính đồng bộ trong QL nội bộ, và tập trung mọi nguồn lực có thể đạt được các mục tiêu của DN…

Phần II PHẦN NỘI DUNG

1.5 Tổng quan về thủy điện Sông Bung 4

- Vị trí địa lý: nằm trên địa bàn xã Tà BHing, xã Zouih và một phần thuộc địa bàn xã Cha Vàl huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam

- Hồ chứa thủy điện Sông Bung 4 nằm trên sông Bung là một nhánh của sông Vu Gia, trên địa bàn huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam

- Diện tích lưu vực tính đến tuyến đập Sông Bung 4 là 1.477km2

- Mực nước dâng bình thường là 222,5m

- Các hạng mục chính của công trình: Hồ chứa, Đập dâng, Đập tràn, Tuyến năng lượng, Kênh vào và cửa lấy nước, Đường hầm dẫn nước, Giếng điều áp, Đường ống áp lực, Nhà máy thủy điện và trạm phân phối điện, Kênh xả, Lưới điện, Khu vực phụ trợ

Phần II PHẦN NỘI DUNG

Chương II: khảo sát, đánh giá hiện trạng quản lý môi trường và an toàn sức khỏe nghề (hse) nghiệp tại thủy điện sông bung 4

2.1 Cơ sở pháp lý Bảng 2.1: Các văn bản PL đang áp dụng tại nhà máy

2.2.1 Khảo sát và phân tích thực trạng sức khỏe nghề nghiệp (H)

Thực trạng liên quan đến sức khỏe nghề nghiệp(H)Bảng 2 3: Khảo sát nguyên nhân 9 vụ ngộ độc năm 2011

1) Chủ yếu nguồn thức ăn đem từ Đà Nẳng lên không được tươi do để

2) Do các công nhân làm việc sát bờ sông, các công nhân đã uống nước

sông bị nhiễm bẩn do khu đào vàng phía thượng nguồn 3Ngoài ra hàng ngày vẫn thường xảy ra các vụ ngộ độc với mức độ tương đối nhỏ

Phần II PHẦN NỘI DUNG

2.2.2 Khảo sát và phân tích thực trạng an toàn lao động (S)

Bảng 2 4: Thực trạng liên quan đến an toàn lao động (S)

STT Các yếu tố liên

quan đến S Khảo sát thực trạng

Phân tích Tác động/hậu quả

- Giàn giáo không đảm bảo

- Công nhân tự ý tháo đai an toàn trong quá trình làm việc

- Gây ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản của NLĐ, NM và cộng đồng

Phần II PHẦN NỘI DUNG

2.2.2 Khảo sát và phân tích thực trạng an toàn lao động (S)

Bảng 2 5: Khảo sát nguyên nhân qua 9 vụ cháy, 2011

1) Tại khu quản lý vận hành, các công nhân đốt phát quan đã để lửa cháy

lan vô khu quản lý vận hành, làm cháy đồ đạc, các thiết bị văn phòng tại

khu A, nhưng không gây ảnh hưởng đến tính mạng của nhân viên

1

2) Tại hồ chứa, cháy do chập điện trong quá trình trộn bê tông 23) Tại đập dâng, do công nhân hút thuốc làm cháy bình chứa dầu 14) Tại đường hầm của gói thầu XL01 và XL02, trong quá trình hàn đã

xảy ra chập điện làm cháy cả đường dây điện dưới hầm này 25) Các vụ cháy khác: công nhân uống rượu, hút thước trong lều, nhóm

Phần II PHẦN NỘI DUNG

2.2.2 Khảo sát và phân tích thực trạng an toàn lao động (S)

Bảng 2 6: Khảo sát nguyên nhân 29 vụ tai nạn nguy hiểm, 2011

4) Trong quá trình nổ mìn, do không đảm bảo khoảng cách an toàn, đã

6) Tại lòng hồ tích nước, do đất đã dễ sạt lở, trong quá trình làm việc,

Phần II PHẦN NỘI DUNG

2.2.3 Khảo sát và phân tích thực trạng môi trường làm việc (E)

- Theo số liệu khảo sát năm 2012, trong tổng số 1607 công nhân đang làm việc tại công trường, người Trung Quốc có 450 công nhân Đa số những công nhân này đều không có giấy phép làm việc.

- Công nhân Việt Nam đang làm việc tại đây bị đối xử bất công về giờ làm, lương thưởng Không được ký hợp đồng lao động, không được hưởng chế độ bảo hiểm và các chế độ khác…

Bảng 2 7: Thực trạng liên quan

đến môi trường (E)

2.3.1 Khảo sát và phân tích thực trạng công tác quản lý sức khỏe

- Ý thức về an toàn của bản thân người lao động chưa cao

- Chưa nhận thức được tầm quan trọng của tiêu chuẩn OHSAS 18001

Phần II PHẦN NỘI DUNG

2.3.3 Khảo sát và phân tích thực trạng công tác quản lý môi trường

HSE

Từ các cở sở khảo sát và phân tích vừa nêu, tác giả thực hiện công việc đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp phù hợp (cho các hoạt động liên quan đến HSE),

Phần II PHẦN NỘI DUNG Chương III: Xây dựng hệ thống hse trên cơ sở tích hợp tiêu chuẩn

ISO 14001 và OHSAS 18001 tại thủy điện sông bung 4

3.1 Ứng dụng SWOT trong quá trình xây dựng hệ thống tích hợp

- Các thuận lợi và khó khăn của nhà máy:

- Từ các phân tích trên, tác giả đề xuất các giải pháp như sau:

PHÂN TÍCH S - O (1)

1)Cử cán bộ có chuyên môn tham

gia các lớp đào tạo để nâng cao

chuyên môn

PHÂN TÍCH S - T (3)1)Thường xuyên phát động phong trào BVMT2)Tằng cường công tác kiểm tra, quản lý giám sát chặt chẽ để bảo vệ môi trường tốt hơn

3)Khuyến khích nhà máy, nhà thầu đầu tư các trạng thiết bị hiện đại phù hợp

2)Tăng cường đầu tư, hoàn thiện bộ máy quản lý

SL17: Thuận lợi và khó khăn

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.2 Đề xuất hệ thống văn bản cần thiết

- Các văn bản tác giả đề xuất bổ sung:

3.3 Mối tương quan giữa ISO 14001 và OHSAS 18001

- Mối tương quan giữa OHSAS 18001 và ISO 14001, HSE (đề xuất)

Bảng 3 1: Các văn bản pháp lý đề xuất bổ sung

Bảng 3 2: Mối tương quan giữa OHSAS 18001 và ISO 14001,

HSE (đề xuất)

3.4 Đề xuất danh mục tài liệu HTQLTH Nhà máy TĐ Sông Bung

4 - Danh mục tài liệu quản lý tích hợp NM Sông Bung 4 (đề xuất):

Bảng 3 3: Danh mục tài liệu quản lý tích hợp NM Sông Bung 4 (đề xuất)

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.5 Đề xuất xây dựng chính sách HSE của thủy điện Sông Bung 4

CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ SỨC KHỎE, AN TOÀN & MÔI TRƯỜNG

(HSE) CỦA THỦY ĐIỆN SÔNG BUNG 4

Là một trong những thủy điện lớn trong cả nước, chúng tôi đang triển khai thực hiện nguyện vọng một môi trường làm việc an toàn và quan niệm tồn tại bền vững bằng tất cả các quyết định quan trọng của mình

Thủy điện Sông Bung 4 cam kết BVMT, điều kiện làm việc, SK và AT

thường xuyên trong suốt quá trình xây dựng và vận hành hệ thống, sử dụng các trang thiết bị máy móc và quản lý tốt nhất để đạt được hiệu quả xây dựng và sản xuất tốt nhất – Thiết lập HTQLMT – sức khỏe và an toàn, khuyến khích toàn thể cán bộ - công nhân viên cùng chung vài góp sức và tham gia vào tất cả các hoạt động BVMT – SK và AT

3) Ngăn ngừa ô nhiễm, giảm lượng chất thải và liên tục cải tiến để hạn chế tối

đa những tác động đến môi trường xuyên suốt trong quá trình xây dựng và vận hành

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.5 Đề xuất xây dựng chính sách HSE của thủy điện Sông Bung 4

4) Đào tạo huấn luyện để cán bộ và công nhân viên có ý thức hiểu biết tốt hơn

về hệ thống quản lý môi trường – sức khỏe và an toàn và cùng tham gia các hoạt động để chuyển đổi trách nhiệm môi trường thành nghĩa vụ công tác

5) Nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng xung quanh nhà máy

6) Tuân thủ các yêu cầu pháp lý về môi trường - sức khỏe và an toàn

Chúng tôi sẽ vạch ra những bước và tất cả các cách quản lý từng bước thực hiện chính sách môi trường, thường xuyên quan trắc, đo đạc và cập nhật kế hoạch công tác được sự tồn tại lâu dài

3.6 Lập kế hoạch xây dựng hệ thống HSE

3.6 Lập kế hoạch xây dựng hệ thống HSE

Phần II PHẦN NỘI DUNG

- Trách nhiệm:

+ Lập ra danh mục các khía cạnh và tác động về HSE, thẩm định và cập nhật + Phân phát danh mục và thông tin về các khía cạnh và tác động về môi trường, sức khỏe, an toàn với giám đốc các bộ phận và ban giám đốc

- Tiến hành: 7 bước

hành xem xét mỗi năm một lần Việc xem xét và nhận biết các khía cạnh HSE được tiến hành bất cứ khi nào có một trong các tình huống sau: Những thay đổi tại bất kỳ một quy trình hay sản phẩm nào đó, một thiết bị mới được lặp lại, một nguyên liệu hay một hóa chất mới được giới thiệu, một yêu cầu pháp lý hay yêu cầu khác được

áp dụng,bất kì hoặc hoạt động thầu phụ mới bắt đầu.

+ Bước 2: Trưởng các bộ phận chịu trách nhiệm về việc nhận biết tất cả các

hoạt động của bộ phận mình và xác định các khía cạnh và tác động HSE của các hoạt động Thành viên HSE các bộ phận liệt kê tất cả các khía cạnh và tác động của

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.6 Lập kế hoạch xây dựng hệ thống HSE

+ Bước 3: trưởng các bộ phận phải liên kết với bộ phận kỹ thuật để kiểm soát,

cập nhật các hoạt động chính

+ Bước 4: xem xét các hoạt động ở ba tình huống: tình trạng bình thường, bất

bình thường và tình huống khẩn cấp Sau đó, thành viên HSE bộ phận sẽ đánh giá dựa trên bảng mẫu do CR cung cấp

+ Bước 5: Trưởng bộ phận có trách nhiệm báo cáo cho đội HSE qua email, bộ

phận CR sẽ sắp xếp, các nhân viên về môi trường và an toàn sẽ chuyển kết quả đánh giá đến trưởng các bộ phận và thành viên HSE các bộ phận

+ Bước 6: Thành viên HSE bộ phận phải liệt kê những khía cạnh, tác động HSE

quan trọng dựa trên kết quả đánh giá, sau đó trưởng các bộ phận chuyển đến bộ phận CR, nhân viên an toàn và môi trường sẽ tổng hợp các khía cạnh và tác động quan trọng của toàn nhà máy và thông báo mọi người biết (Theo bảng 3.4, 3.5)

+ Bước 7: Sau khi xác định các khía cạnh HSE có ý nghĩa, nhóm HSE sẽ tiến

hành họp thảo luận để xem xét tính khả thi kinh tế và khả thi kỹ thuật của chương trình cải thiện những khía cạnh, tác động HSE

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.6 Lập kế hoạch xây dựng hệ thống HSE

Bảng 3.4: định lượng

BẢNG ĐỊNH LƯỢNGTiêu chí đánh

giá

Trọng số

1: Quy mô nhỏ, trong khu vực diễn ra hoạt động2: Quy mô vừa, có tầm ảnh hưởng toàn nhà máy3: Quy mô lớn, có ảnh hưởng lớn đến địa bàn xung quanhTần suất 0.5

1: Không hoặc chưa bao giờ xảy ra2: ít xảy ra hoặc xảy ra trong 3-6 tháng/lần

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.6 Lập kế hoạch xây dựng hệ thống HSE

Do tại mỗi hạng mục trong công trình được phụ trách bởi một nhà thầu riêng biệt, cho nên tác đã đánh giá các khía cạnh lần lượt theo hạng mục công trình (bảng 3.5):

Căn cứ vào hồ sơ khía cạnh và tác động HSE như bảng 3.5 trên, tác giả xin đề ra các Mục tiêu HSE cho Nhà máy (Bảng 3.6):

`

Bảng 3 6: Mục tiêu

3.7 Triển khai áp dụng và giám sát

3.7.1 Triển khai áp dụng và giám sát

Thủ tục này được thiết lập nhằm xác định trách nhiệm và quyền hạn trong toàn bộ

hệ thống HSE của nhà máy

Bảng 3 5: Hồ sơ khía cạnh và tác

động HSE

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.7.2 Trách nhiệm và quyền hạn

- Tổng giám đốc: Đảm đương trách nhiệm cao nhất của hoạt động HSE và điều

hành chung, quyết định chính sách môi trường…

- Đại diện môi trường: Thiết lập, thực hiện và duy trì các yêu cầu của hệ thống

HSE, xem xét và phê duyệt mục tiêu và chỉ tiêu HSE của nhà máy…

- Trưởng bộ phận CR: Biên soạn và cải tiến liên tục chương trình HSE, cập nhật những thông tin về luật và các yêu cầu khác về HSE…

- Thành viên đội HSE: Biên soạn thủ tục hành chính bộ phận, lập kế hoạch thực

hiện huấn luyện HSE cho bộ phận…

3.7.3 Đào tạo, ý thức và năng lực

- Mục đích: Phần này được thiết lập nhằm xác định rõ nhu cầu đào tạo và

cách thức tiến hành xây dựng và duy trì chương trình đào tạo phù hợp cho

- Tài liệu: Danh sách liệt kê các khía cạnh HSE đáng kể, các thủ tục và hướng dẫn công việc thuộc hệ thống HSE

25

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.7.3 Đào tạo, ý thức và năng lực

o Lưu hồ sơ huyến luyện từng bộ phận

o Hồ sơ bao gồm: tài liệu huấn luyện, danh sách tham dự có ký tên, bài kiểm tra nếu có, hình ảnh huấn luyện

+ Các bộ phận khác:

o Trưởng các bộ phận: chịu trách nhiệm sắp sếp thời gian, địa điểm và các dụng cụ

huấn luyện cho toàn bộ CB - CNV của bộ phận mình

oThành viên đội HSE: chịu trách nhiệm kết hợp với các trưởng bộ phận mình để đào tạo cho toàn thể nhân viên của bộ phận về HSE

oCuối mỗi tháng: sau khi hoàn thành việc huấn luyện các bộ phận phải gửi hồ sơ

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.7.3 Đào tạo, ý thức và năng lực

- Tiến hành:

+ Bước 1: xác định nhu cầu đào tạo

+ Bước 2: xem xét và phân tích lập kế hoạch

+ Bước 3: Phê duyệt

+ Bước 4: triển khai huấn luyện

+ Bước 5: Kiểm tra và khắc phục

3.8 Ứng phó với các tình huống khẩn cấp và các sự cố tiềm ẩn

Phần II PHẦN NỘI DUNG

3.9 Giám sát và đo đạc

3.9.1 Đề xuất thủ tục giám sát

- Thủ tục giám sát tại nhà máy:

+ Bước 1: Bộ phận CR xác định những hoạt động vận hành cần giám sát đo

đạc dựa trên các khía cạnh môi trường và tác động HSE quan trọng các bộ phận, các mục tiêu và chỉ tiêu của các bộ phận đã đề ra hàng năm dựa trên sự cố tiềm ẩn tình huống khẩn cấp đã xác định

+ Bước 2: Nếu hiện tại chưa có thủ tục giám sát và đo đạc cho các hoạt động

vận hành thì bộ phận CR sẽ thiết lập các thủ tục cần thiết kết hợp với yêu cầu đo

và giám sát về HSE

+ Bước 3: Thủ tục sau khi đã được phê duyệt thì bộ phận CR tiến hành huấn luyện cho các bộ phận liên quan Trách nhiệm giám sát và đo đạc cho từng công việc cụ thể đó là giám sát đo đạc nhiệt độ, độ ồn…

+ Bước 4: Trường hợp cần bên thứ 3 là cơ quan có chức năng chuyên ngành

đo đạc thì bộ phận CR phải có trách nhiệm theo dõi quá trình đo đạc theo yêu cầu nhà máy và đảm bảo bên thứ 3 có đủ năng lực và tính pháp lý đảm bảo công việc