và nhiều văn bản chỉ thịkhác đã được ban hành, chẳng những đánh dấu sự phát triển của sựnghiệp thư viện trong các trường học, mà còn là sự khẳng định vị tríquan trọng và tác dụng lớn lao
Trang 2Bộ giáo dục và đào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biệnpháp cụ thể nhằm đẩy mạnh công tác xây dựng thư viện trong cáctrường học Quyết định 61, quyết định 01 của BGD&ĐT, thông tư 30TTLB, thông tư 05/VP Pháp lệnh thư viện và nhiều văn bản chỉ thịkhác đã được ban hành, chẳng những đánh dấu sự phát triển của sựnghiệp thư viện trong các trường học, mà còn là sự khẳng định vị tríquan trọng và tác dụng lớn lao của thư viện đối với sự nghiệp giáo dục
và đào tạo thế hệ trẻ
2 Lí do chủ quan
Trường THPT Minh Khai (nơi tôi đang công tác), thuộc tỉnh HàTây (cũ) nay là Thành phố Hà Nội Hiện tại trường có 112 cán bộ,giáo viên nhân viên Với 42 lớp học, 1736 em học sinh Gần Bamươi năm, cùng với sự trưởng thành không ngừng và phát triển đếnnay trường đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận Cùng với nhữngthành tích lớn lao của nhà trường, thư viện ngày càng được củng cố vàtừng ngày càng được phát huy, góp phần tích cực trong sự nghiệptrồng người
Ngay từ những ngày đầu trường mới thành lập, thư viện gặp rấtnhiều khó khăn về cơ sở vật chất, không có phòng đọc, phòng thưviện chỉ là một cái kho chứa sách mà hầu hết lại là sách cũ, số lượngsách quá ít, cán bộ thư viện là nhân viên kiêm nhiệm, không nghiệp
vụ, thiếu tự tin trong công việc Qua nhiều năm phấn đấu liên tục,được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, nhất là Ban giám hiệu(BGH) đã đầu tư kinh phí cho thư viện, vì vậy thư viện từng bướcđược đổi thay
Trang 3Giờ đây thư viện trường đã duy trì được một không gian gầnbằng 50m 2 chia làm 2: phòng đọc của giáo viên và phòng đọc của họcsinh Tổng số sách trong thư viện hơn 11 nghìn bản, với số đầu sáchcác loại tương đối phong phú, ngoài ra còn có 10 loại báo và tạp chí.Hằng năm, tổng số vốn tài liệu được bổ sung bằng nhiều nguồn quĩkhác nhau, làm cho kho sách ngày càng phát triển phong phú về chủngloại và chất lượng Hơn nữa, trong những năm qua việc triển khai đổimới chương trình giáo dục phổ thông, cải tiến phương pháp dạy học,phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh thì vai trò củathư viện trường học càng trở nên quan trọng hơn trong hoạt động dạy
và học của giáo viên và học sinh Điều mà tôi luôn băn khoăn trăn trở
là làm thế nào để Thư viện trường THPT Minh Khai không những đãđạt CHUẨN mà còn phấn đấu thư viện Tiến tiến đáp ứng thoả mãnnhu cầu về văn hoá đọc cho giáo viên và học sinh trong trường Đó
cũng chính là lý do tôi chon đề tài: “Một số biện pháp xây dựng thư
viện trường học đạt chuẩn và tiên tiến tiến”
III MỤC ĐÍCH THỜI GIAN ĐỐI TƯỢNG THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1 Mục đích của đề tài
Từ thực tế là thư viện có nhiều sách báo, phần đa là giáo viên vàhọc sinh yêu thích đọc sách bằng ấn phẩm hơn mạng Internet Thư viện
đã và đang duy trì và phát huy được hiệu quả của hoạt động này Mục
tiêu nữa là thư viện nhà trường đạt chuẩn tiến tới là thư viện tiên
tiến Với mục đích nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Thư
viện góp phần quyết định chất lượng và nâng cao năng lực giảng dạycủa giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học, tự
Trang 4nghiên cứu cho học sinh, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồidưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhàtrường Thư viện còn giúp các em học sinh xây dựng được phươngpháp học tập và phong cách làm việc khoa học, bồi dưỡng hứng thú,thói quen và phương pháp tự học, biết cách nghiên cứu sách báo, thảoluận chuyên đề, ghi chép tư liệu, viết lưu bút
2 Phạm vi thời gian đối tượng thực hiện đề tài
Để thực hiện được đề tài này tôi đã áp dụng đề tài vào thực tế côngtác thư viện các năm 2012 - 2013, 2013 - 2014 cho các đối tượng bạnđọc là: Giáo viên, cán bộ nhân viên và học sinh trong toàn trường
Trang 5- Vốn tài liệu sách: có sách giáo khoa, sách giáo dục đạo đức,sách nghiệp vụ cho giáo viên, sách tham khảo chung cho giáo viên vàhọc sinh được xử lý nghiệp vụ theo từng phân môn.( các môn học tựnhiên, xã hội, sách giáo dục kỹ năng sống ).
- Báo, tạp chí, át lát: hơn 10 loại báo chí các loại, các báo củangành, báo giáo dục thời đại, Hoa học trò, báo phụ nữ Các chuyênsan và tạp chí, toán học tuổi trẻ, văn học tuổi trẻ ”
- Tủ giá đựng sách báo, bàn ghế cho học sinh và giáo viên ngồiđọc Người phụ trách công tác thư viện có trình độ trung cấp, ham họchỏi, năng động sáng tạo và cầu tiến, biết tư vấn cho lãnh đạo về côngtác chuyên môn thư viện, tâm huyết, hăng hái nhiệt tình, có tinh thầntrách nhiệm trong công việc được giao
- Có ban giám hiệu quan tâm, sát sao với công tác thư viện, cóđội ngũ giáo viên trẻ nhiệt tình, tổ cộng tác viên hăng hái, linh hoạt
- Được sự quan tâm của cấp trên, các ban ngành và các đoàn thể.Thư viện có được như ngày hôm nay là sự kết hợp của cả hội đồnggiáo dục với thư viện, đã đẩy mạnh các hoạt động thư viện bằng nhiềubiện pháp
2 Khó khăn
Kể từ ngày thành lập trường đến nay thư viện gặp không ít khókhăn về vốn tài liệu cơ sở vật chất Phòng đọc và kho sách chưa đượckhang trang thư viện chỉ là một gian phòng học cấp 4 cải tạo lại Đầusách còn hạn hẹp các loại báo tạp chí chưa thật phong phú… Bạn đọcđến thư viện đọc và mượn tài liệu chỉ tập ở một số lớp, các em đến thưviện bằng một khoảng thời gian ít ỏi của mỗi giờ ra chơi Phần đa họcsinh của trường là con em lao động nghèo vùng bán sơn địa “ lo cái ăn
Trang 63 Khảo sát thực trạng trước khi thực hiện đề tài
Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã tìm hiểu, phỏng vấn trực tiếpbạn đọc khi đến thư viện, phát phiếu khảo sát Kết quả thu được nhưsau:
- Nhu cầu đọc, mượn chiếm 75 % không thích đọc chiếm 25 %
- Nhu cầu tìm kiếm thông tin 65%, 35 % không có nhu cầu tìmkiếm thông tin
II NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Biện pháp thứ nhất: “Bám sát vào các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà nước”
* Căn cứ vào quyết định 61/1998, quyết định 01/2003 của
BGD-ĐT ban hành ngày 2 -1- 2003 và QĐ số 01/ 2004/ QĐ-BGD&BGD-ĐT ngày29-1-2004 về sửa đổi bổ sung Quyết định số 01/2003/ QĐ-BGD&ĐT.Ban hành quy định thư viện
chuẩn trường phổ thông, bao gồm có 5 tiêu chí:
- Tiêu chí thứ nhất về sách, báo, tạp chí bản đồ tranh ảnh, băngđĩa sách giáo khoa Có sách giáo khoa hiện hành, sách tham khảo,sách nghiệp vụ dùng cho giáo viên, ngoài ra còn có thêm sách giáo dụcđạo đức và pháp luật
- Tiêu chí thứ hai về cơ sở vật chất: Phòng đọc đúng tiêu chuẩncủa quyết định 01 (thư viện đạt chuẩn tối thiểu là 50m2, tiên tiến là 70
m2, đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, đủ ánh sáng
có tủ giá chuyên dùng trong thư viện để đựng sách báo, tạp chí, bản đồ,tranh ảnh giáo dục, băng đĩa sách giáo khoa Có đầy đủ tiện nghi, ánhsáng cho phòng đọc và cán bộ thư viện làm việc Có tủ mục lục, bảng
để giới thiệu sách với bạn đọc Có máy vi tính đã được nối mạng, để hỗ
Trang 7trợ cho việc dạy và học, thuận tiện cho việc khai thác các dữ liệu Cóbảng hướng dẫn tra cứu mục lục, có nội quy của thư viện…
- Tiêu chí thứ ba về nghiệp vụ: Tất cả các tài liệu, ấn phẩm trongthư viện phải được đăng ký, mô tả, phân loại, tổ chức mục lục, sắp xếptheo đúng nghiệp vụ thư viện Hằng năm thư viện cần tổ chức 2 bảnthư mục để phục vụ giảng dạy và học tập trong nhà trường
- Tiêu chí thứ tư về tổ chức hoạt động: Hiệu phó trực tiếp phụtrách công tác thư viện, cán bộ thư viện có trình độ về chuyên môncông tác thư viện, có tổ cộng tác viên thư viện, hàng năm có kinh phí
để hoạt động Hoạt động của thư viện phù hợp với nội dung giáo dụctoàn diện, với công việc của giáo viên, với tâm lý lứa tuổi học sinh Tổchức tốt ngoại khóa, tuyên truyền giới thiệu sách, điểm sách, thông báosách mới
- Tiêu chí thứ năm về quản lý thư viện: Tất cả các tài liệu cótrong thư viện phải được bảo quản tốt, đóng bọc và tu sửa thườngxuyên liên tục để đảm bảo mỹ quan và thuận tiện cho việc sử dụng lâudài Có đầy đủ các loại hồ sơ sổ sách đúng nghiệp vụ thư viện
Dựa vào những qui định trên, tôi đã tham mưu với ban giám hiệu,
ổn định hoạt động thư viện ngay từ đầu năm học Trước hết cán bộ thưviện đã cùng với tổ thư viện tổ chức lại kho sách, xin nâng cấp trangthiết bị như bàn ghế, tủ, giá, vốn tài liệu các loại cho thêm phong phú,sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, tài liệu được phân chia theo kho và theogiá sách riêng (Sách giáo khoa - Sách tham khảo - Sách giáo viên - cácloại báo tạp chí - Sách giáo dục đạo đức và sách giáo dục pháp luật).Đây là một công tác rất quan trọng vì nó góp phần nâng cao việc sửdụng sách báo được thuận tiện Việc tổ chức hoạt động hợp lý đã giúp
Trang 8cho cán bộ thư viện, giáo viên và học sinh tìm kiếm tài liệu một cách
3 Biện pháp thứ ba: “Tăng cường công tác tuyên truyền giới thiệu sách và hướng dẫn cách đọc sách”
Phát huy tinh thần phục vụ bạn đọc ở những năm học trước,năm học 2013 -2014, tôi luôn chủ động việc hướng dẫn và giới thiệusách hay sách mới tới bạn đọc,
Trang 9Bên cạnh đó tôi tích cực tuyên truyền giới thiệu sách theo chủ
Đó là sự kết hợp của các tổ chức trong nhà trường Ban giámhiệu, các đoàn thể coi công tác thư viện là một công tác quan trọng vì
nó góp phần không nhỏ vào việc giáo dục toàn diện Ban giám hiệugiám sát chỉ đạo công tác thư viện trường học cho phù hợp với nộidung, nhiệm vụ năm học Đoàn thanh niên, tạo điều kiện cho thư việnphát huy tinh thần năng động, sáng tạo và nhiều hình thức phục vụ bạnđọc hấp dẫn Nhắc nhở, đôn đốc các em thực hiện tốt lịch mượn trảsách, công tác tuyên truyền giới thiệu sách cũng như các chuyên đề màthư viện đã làm Phân công, chuẩn bị về con người, góp ý xây dựngchuyên đề, buổi tuyên truyền giới thiệu sách Phát động cuộc vận độngquyên góp sách trong toàn trường đạt được kết quả và rất thành công
5 Biện pháp thứ 5: “tổ chức mạng lưới cộng tác viên thư viện”
Ngay từ đầu năm học tổ công tác thư viện trường học được thànhlập do đồng chí phó hiệu trưởng làm tổ trưởng, bí thư chi đoàn, giáoviên chủ nhiệm, tổ trưởng tổ chuyên môn và 15 em học sinh làm cộngtác viên ở các lớp học Các thành viên luôn nhiệt tình giúp đỡ thư việnmỗi khi thư viện huy động
Một biện pháp quan trọng là: Cán bộ thủ thư phải là người luônchủ động trọng mọi hoạt động của thư viện Xin kinh phí bổ sung vốn
Trang 10tài liệu, phát động phong trào “góp một cuốn sách nhỏ đọc nghìn cuốnsách hay” luôn có thái độ thân thiện khi phục vụ bạn đọc
III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Năm học 2013 -2014 hoạt động thư viện đã góp phần không nhỏtrong việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường cụ thể là:
*Đối với đối tượng bạn dọc là học sinh
Bạn đọc đến thư viện mỗi ngày một tăng dần với những kết quảthật đáng khích lệ, tỷ lệ các em đến thư viện chiếm 75% và các em rấtthích đọc và mượn sách tại thư viện trường Số học sinh đọc tại chỗ:trung bình 100 lượt/tuần tăng 25 lượt/tuần
- Số học sinh mượn về nhà: trung bình 60 cuốn / tuần tăng 25bản/ tuần Những em đọc sách theo sự hướng dẫn của cán bộ thư việnthì nề nếp và nhất là việc nâng cao trình độ văn hoá ngày càng tiến bộnhiều, cũng như chất lượng học tập, đạo đức của học sinh chuyển biếnrất nhanh
- 100% giáo viên đến thư viện mượn đọc Việc đọc đã có tácdụng tốt trong công tác giảng dạy, nâng cao trình độ chuyên môn củagiáo viên
* Đối với thư viện
- Lượng sách được tuyên truyền, luân chuyển trong bạn đọc đượcnhiều hơn - Đẩy mạnh được công tác bổ sung sách báomới
- Phong trào đọc sách báo trở thành nề nếp và ngày càng phát triển
- Thư viện phục vụ bạn đọc bằng hình thức kho mở tự chọn
Đặc biệt năm học 2012-2013- Thư viện trường THPT Minh Khai
đã được SGD-ĐT Hà Nội công nhận thư viện đạt chuẩn, đây là mộtniềm vinh dự cho tập thể nhà trường, trong đó có cá nhân tôi
Trang 11C PHẦN KẾT LUẬN
1 Bài học kinh nghiệm
* Phong trào đọc sách của trường THPT có được ở giáo viên vàcác em học sinh Đó là nhờ sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo,của hiệu trưởng và cả ban giám hiệu, tổ chuyên môn Nề nếp này đượcduy trì và phát huy hơn nữa cần phải có những bài học kinh nghiệm sau
* Muốn nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường Thư việnphải được quan tâm, luôn được đầu tư cơ sở vật chất, vốn tài liệu
* Người làm công tác thư viện phải là người có nhiệt tình, say
mê với công việc, đồng thời phải có năng lực tổ chức xắp xếp côngviệc Biết kết hợp công tác thư viện với hoạt của nhà trường Có tinhthần dám nghĩ dám làm Tham mưu tốt với các cấp lãnh đạo
* Công tác thư viện của nhà trường phải được ban giám hiệu,hội đồng giáo dục quan tâm, cho các hoạt động của thư viện vàophong trào thi đua
* Hàng năm có bổ sung sách, báo, tạp chí mới theo từng quýtừng năm, phải thường xuyên và liên tục
* Giới thiệu tuyên truyền sách, báo có sự góp sức của đôngđảo mọi thành viên trong nhà trường
* Cán bộ thư viện cần phải có kế hoạch biện soạn thư mụcphong phú về nội dung ; đạt hiệu quả chất lượng về khả năng phục vụ
có tác dụng thiết thực với bạn đọc bám sát chương trình dạy và học của
Trang 12nhà trường( Đây chính là một trong những tiêu chí để đánh giá xếp loạidanh hiệu thư viện).
* Tích cực phát huy phong trào đưa học sinh thăm quan trườngbạn để học hỏi để trao đổi tài liệu
Với những hoạt động đồng bộ này công tác thư viện trườngTHPT Minh Khai đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện của nhà trường.Với một niềm hy vọng làtrong năm học sau và các năm tiếp theo thư viện trường THPT MinhKhai không những giữ vững danh hiệu thư viện đạt chuẩn mà còn
phấn đấu thư viện “ tiên tiến”.
2 Giá trị phổ biến của đề tài
Đây chỉ là một và giải pháp nhỏ mà tôi đã áp dụng vào hoạtđộng thư viện tại đơn vị mình Tôi rất mong được sự đánh giá đúngmực tính đúng đắn của các bạn đọc cho các giải pháp đã nêu để tôi có
sự điều chỉnh và áp dụng một cách linh hoạt hơn trong công tác này vàphổ biến cho các đơn vị bạn cùng áp dụng
Sau khi áp dụng thành công các giải pháp trên vào công tác thưviện của nhà trường tôi nhận thấy các giải pháp trên có thể áp dụngcho những năm tiếp theo của công tác thư viện trường trung học phổthông Minh Khai và thư viện các đơn vị trường học, đặc biệt là cáctrường trung học phổ thông
3 Kiến nghị với nhà trường
Để phong trào đọc sách được phát huy và đạt kết quả cao hơnnữa Tôi nghĩ các đoàn thể trong nhà trường, các đồng chí giáo viên,học sinh cần giúp đỡ công tác thư viện của trường những yêu cầu sau
* Nhà trường : Ban giám hiệu nên xếp các hoạt động của thư việnvào phong trào thi đua của giáo viên và học sinh
* Tạo mọi điều kiện thuận lợi về kinh phí để phát triển vốn tàiliệu
Trang 13* Ban chấp hành Đoàn Thanh Niên nên đưa phong trào đọc sáchcủa học sinh vào thi đua theo từng đợt mà hoạt động đoàn phát động
* Giáo viên và học sinh luôn luôn ủng hộ các phong trào của thưviện phát động Như tặng sách giáo khoa cho học sinh nghèo vượt khó,phong trào quyên góp sách, đọc sách và tự học tập bồi dưỡng của giáoviên và học sinh.Tổ chức thi giới thiệu sách trong cả giáo viên và họcsinh
- Phải có thêm tủ trưng bày giới thiệu sách mới
Trên đây là một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt độngthư viện phát huy và đưa thư viện trường đạt danh hiệu thư viện
“chuẩn” phấn đấu xây dựng thư viện tiên tiến.
Với khả năng còn nhiều hạn chế, tôi chỉ xin được đóng gópnhững giải pháp riêng của bản thân với lòng mong muốn thiết tha:Những giải pháp nhỏ này mong sao nó có thể góp phần nâng cao hiệuquả hoạt động thư viện để thu hút bạn đọc nhiều hơn nữa Có thể đâu
đó trong thực tế có những kinh nghiệm về hoạt động này hay hơn nữa
mà ta chưa phát hiện ra
Để có được kinh nghiệm này tôi xin cảm ơn các thầy cô giáo cácbạn cộng tác viên đã chỉ dẫn giúp tôi trong công tác thư viện Mặc dù
đã hết sức cố gắng, song cũng không sao tránh khỏi thiếu sót, rất mong
sự đóng góp ý kiến chân thành của quý thầy cô trong Hội đồng khoa
học các cấp để tôi có thể hoàn thiện công tác “Một số biện pháp xây
dựng thư viện trường học đạt chuẩn và tiên tiến” ngày đạt hiệu quả
cao hơn