Bên cạnh việc cảm thông với số phận bi kịch của người lao động , người phụ nữ, đề cao phẩm chất và tài năng của họ , chèo còn châm biếm, đả kích trực tiếp và mạnh mẽ những điều bất công,
Trang 1Trích đoạn chèo:
GV Lê Ngọc Thành
Chào các em !
TIÕT 117 - 118
Trang 2H§ 1 : KIÓM TRA BµI Cò
Sù phong phó vµ ®a d¹ng cña c¸c lµn ®iÖu ca HuÕ.
Trang 3C©u 2: Lo¹i h×nh nghÖ thuËt nµo sau ®©y kh«ng ph¶i lµ h×nh thøc s©n khÊu d©n gian ?
Nh· nh¹c ChÌo
Trang 4HĐ 2 : Đọc hiểu chUNG
Là loại kịch hát, múa dân gian, kể chuyện, diễn tích bằng hình thức sân
khấu và trước kia thường được diễn ở sân đình nên còn được gọi là chèo sân đình Chèo nảy sinh và phổ biến rất rộng rãi ở Bắc bộ
- Nội dung phản ánh trong chèo:
Giới thiệu những mẫu mực về đạo đức, tài năng để mọi người noi theo Bên cạnh việc cảm thông với số phận bi kịch của người lao động , người phụ nữ, đề cao phẩm chất và tài năng của họ , chèo còn châm biếm, đả kích trực tiếp và mạnh mẽ những điều bất công, xấu xa trong xã hội phong kiến đương thời.
Trang 5Chèo có một số nhân vật truyền thống với những đặc trưng tính cách riêng Mỗi loại nhân vật trong chèo đều có hình thức hoá trang, một khuôn diễn ước lệ, cách điệu thể hiện trong ngôn ngữ, các làn điệu, các loại động tác chuyển động …
- Nhân vật :
Chèo là loại sân khấu tổng hợp các yếu tố nghệ thuật có tính
ước lệ và cách điệu cao Kết hợp chặt chẽ giữa cái bi và cái hài.
Trang 6Mét sè kiÓu nh©n vËt :
Vai l·o
N÷ lÖch
Th
sinh
Mô ¸c N÷ chÝnh
Trang 7a/ Cách đọc : Nối cột A với cột B sao cho phù hợp với giọng đọc của
các nhân vật trong vở chèo:
3.Chua ngoa, tru tréo, chì chiết, đay nghiến.
1.Nhỏ nhẹ, âu yếm, ân cần chuyển sang đau đớn, nghẹn tủi.
Trang 8+ Sùng bà :Vai mụ ác Đại diện cho tầng lớp địa chủ phong kiến.
+ Thị Kính: Vai nữ chính Đại diện cho những người phụ nữ lao động, người dân thường.
Gồm 3 cảnh:
Cảnh 1: Trước khi nỗi oan xảy ra
Cảnh 2: Trong khi bị oan
Cảnh 3: Sau khi bị oan
Từ đầu đến << thấy sự bất thường >>
Đoạn tiếp theo đến << Đi! Đi vào! >>
Đoạn còn lại
Trang 9Thị Kính là một người vợ thảo hiền, có tình yêu thương chồng rất đằm thắm, trong sáng, chân thật, mộc mạc trong tình yêu, mong muốn có một hạnh phúc lứa đôi tốt
đẹp
HĐ 3 :III.Tìm hiểu chi tiết trích đoạn :
Cảnh 1: Trước khi nỗi oan xảy ra.
+Khung cảnh gia đình có:
-Chồng đọc sách dùi mài kinh sử để nhập hội long vân.
- Vợ ngồi khâu áo.
Một khung cảnh sinh hoạt gia đình ấm cúng, hạnh phúc.
Tâm trạng:-Băn khoăn ,lo lắng khi
phát hiện thấy chiếc râu mọc ngược dư
ới cằm chồng
Trang 10Câu hỏi thảo luận :
Em suy nghĩ gì về việc Thị Kính thấy chiếc râu mọc ngược dưới cằm
Trang 11a Sùng bà
Sùng bà là một kẻ tàn nhẫn , thô bạo ,độc ác bất nhân.
Quan hệ giữa mụ ta và Thị Kính không còn quan hệ mẹ chồng nàng dâu
mà là quan hệ giữa hai giai cấp giàu nghèo Mụ không giấu giếm điều ấy –
trong những lời nói chua ngoa, cay nghiệt của mình
I Đọc - Hiểu chú thích
1 Tìm hiểu sơ lược về chèo
2 Vị trí của trích đoạn
3 Bố cục:
II Đọc - tìm hiểu trích đoạn
III.Tìm hiểu chi tiết trích đoạn :
Cảnh 1: Trước khi nỗi oan xảy ra.
Cảnh 2: Trong khi Thị Kính bị oan.
Thị Kính là một người vợ thảo hiền, có tình
yêu thương chồng rất đằm thắm, trong sáng,
chân thật, mộc mạc trong tình yêu, mong
muốn có một hạnh phúc lứa đôi tốt đẹp.
Giống nhà bà
đây giống phượng giống
công.
-Mày là
con nhà cua ốc
Trang 12-Liu điu lại nở ra dòng liu điu.
-Mày là con nhà cua ốc.
-Cả gan say hoa đắm nguyệt…
=>Thô bạo, tàn nhẫn, bất nhân.
-Tuồng bay mèo mả gà đồng lẳng lơ.
Trang 13Trước khi đuổi Thị Kính, Sùng bà và Sùng ông còn dựng lên một
vở kịch tàn ác : lừa Mãng ông sang ăn cữ cháu, thực ra là bắt
Mãng ông sang nhận con về Chúng có thú vui làm điều ác, khiến cha con Mãng ông nhục nhã ê chề
Ông ơi! Ông cho tôi
biết đầu đuôi câu
chuyện với, ông ơi !
Biết này !
Sùng ông dúi ngã
Mãng ông rồi bỏ vào nhà.
Thị Kính chạy vội lại đỡ cha
Hai cha con ôm nhau khóc.
Trang 14ơi !
Oan thiếp lắm chàng
ơi ! Mẹ xét
tình cho con, oan lắm mẹ
để tấn công
Trang 15Cha ¬i ! Oan cho con l¾m cha ¬i !
Con ¬i ! Dï oan dï nhÉn
KÕt côc cña nçi oan lµ mèi t×nh chång vî ThiÖn SÜ ThÞ KÝnh –
tan vì ! ThÞ KÝnh bÞ ®uæi khái nhµ chång
Trang 16Đây là chỗ xung đột kịch tập trung cao nhất Thị Kính như
bị đẩy vào chỗ cực điểm của nỗi đau : nỗi đau oan ức, nỗi đau
tình chồng vợ tan vỡ, và giờ lại thêm nỗi đau trước cảnh cha già kính yêu bị chính cha chồng hành hạ, sỉ nhục.
Trên sân khấu chỉ còn hai cha con Thị Kính bơ vơ, lẻ loi
Hình ảnh hai cha con ôm nhau than khóc là hình ảnh vủa những người chịu oan, đau khổ mà hoàn toàn bất lực Cảnh Sùng bà
quy kết đổ vạ cho Thị Kính diễn ra chóng vánh, dồn dập Còn cảnh hai cha con Thị Kính ôm nhau than khóc thì kéo dài trên sân khấu Sự bố trí xô đảy, dồn dập và kéo dài những tình tiết kịch của sân khấu dân gian ở đây mang đầy ý nghĩa
Trang 17Chiếc kỷ, chiếc thúng khâu,
chiếc áo khâu dang dở là bằng
chứng của sự thuỷ chung, yêu
thương của một người phụ nữ
hiền dịu với chồng Tất cả
những điều ấy giờ đã thành ảo
ảnh xa vời ! Vì dưới âm mưu của
Sùng bà Sùng ông - đã trở thành
bằng chứng của tội lỗi
Thương ôi ! Bấy lâu sắt
cầm tịnh hảo Bỗng ai làm chăn gối lẻ loi
Trách lòng ai nỡ phụ lòng
Đang tay nỡ bẻ phím đồng
làm đôi. Về ĐÂU ?
Trang 18Cảnh cuối cùng của trích đoạn Nỗi oan hại chồng là cảnh Thị
Kính lạy cha lạy mẹ, rồi chít áo cài khuy, giả trai bước vào cửa Phật Trong sự đau khổ, bất lực, con đường giải thoát của Thị Kính có hai mặt Mặt tích cực là ước muốn được sống ở đời để tỏ
rõ cho mọi người thấy sự đoan chính của mình Mặt tiêu cực là
cho rằng mình khổ là do số kiếp, do phận hẩm duyên ôi “ ” , tìm vào cửa Phật để tu tâm.
Con đường giải thoát của Thị Kính cũng bế tắc như ở chị Dậu
(Tắt đèn) , ở Vũ Nương (Chuyện người con gái Nam Xương)
Đọc GHI
NHớ
Trang 19HĐ 4 : IV/ LUYệN TậP :
BT 1 :
Hãy tóm tắt đoạn chèo trích học.
BT 2 :
Trích đoạn Nỗi oan hại chồng Ithể hiện những phẩm chất tốt
đẹp cùng nỗi oan bi thảm, bế tắc của người phụ nữ và những đối lập giai cấp thông qua xung đột gia đình, hôn nhân trong xã hội phong kiến.
Thành ngữ Oan Thị Kính dùng để nói về những nỗi oan ức “ ”
quá mức, cùng cực và không thể nào giãi bày được.
Trang 20Lắng lòng nghe thấy chuyện xa hoá gần
Mới hay trong cuộc xoay vần Gương oan khổ, kiếp phong trần là đây Bởi Thị Mầu trót đắm say
Yêu đến hận có bằng này mà thôi
Là là lạ cho một người Giữa thanh thiên vẫn chịu lời oan sai Nỗi kia đâu khó giãi bày
Trang 21Lòng thầm gọi Tiểu Kính ơi
Bởi thèm sống trọn kiếp người phải không ?
Đã từng biết nỗi thương chồng
Mà tay chưa được bế bồng đứa con !
Hay là giữa cõi nhân gian Người từng nếm trải muôn vàn đắng cay Người từng thấu những đoạ đày
Mà thương cô gái không may lỡ lầm
Trang 22Một mình đi trong âm thầm
Phải vì tin mọi lỗi lầm sẽ qua
Con đường cho dẫu rất xa
Lặng lẽ bước, dẫu biết là chông gai ?
Làm người như thế mấy ai Tôi nghe bao tiếng thở dài chung quanh Ngẩng nhìn lên thấy cao xanh
Tự nghìn xưa vẫn trong lành đấy thôi !
NGUYễN LAM ĐIềN
Trang 23HĐ 5 : DặN Dò
1/ Đọc lại phần trích ở nhà Có thể phân vai đọc cho diễn cảm 2/ Xem các vở chèo trên T.V hoặc trên sân khấu.
3/ Chuẩn bị kỹ càng cho tiết Ôn tập Văn học :
-Dung lượng kiến thức cần ôn tập lớn nên cần chuẩn bị sớm.
- Ôn tập trên prozector có kết hợp Trò chơi ôn tập