* MỤC ĐÍCH :Trang bị chO sinh viên những kiến thức cơ bản về ứng dung mạch điện tử trong điều khiển tự động * YÊU CẦU: -Nắm được sơ đồ mạch điện, sự liên hệ giữa các linh kiện, chức năn
Trang 1* MỤC ĐÍCH :
Trang bị chO sinh viên những kiến thức cơ bản về ứng dung mạch điện tử trong điều khiển tự động
* YÊU CẦU:
-Nắm được sơ đồ mạch điện, sự liên hệ giữa các linh kiện, chức năng và nhiệm vụ của từng linh kiện trong mạch
- Hiểu được nguyên lý hoạt động của mạch điện để thiết kế, lắp ráp và sửa
chữa
- Biết được tính năng của mạch điện để ứng dụng vào thực tế
Trang 2+VCC 12V
220VAC
P N
Đèn
T1 BC238
R1 1K
R2 100K
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
ly:ù
R 1
1K
* Điện trở R1:
1 Mạch điều khiển
Trang 3T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
I Giơí thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
R 3
470
* Điện trở R3:
1 Mạch điều khiển
Trang 4T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
I Giơí thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
R 2 100K
* Biến trở R2:
1 Mạch điều khiển
Trang 5T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
I Giơí thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
AS
R
0
* Quang trở (LDR - Light Dependent Resitor):
- Là loại điện trở cĩ giá trị phụ thuộc vào cường độ ánh sáng chiếu vào Khi độ sáng càng mạnh, giá trị nội trở của nĩ càng nhỏ và ngược lại
- Vật liệu dùng để chế tạo quang trở thường là Sulfurcadminum
- Ngày nay, quang trở được ứng dụng rất rộng rãi trong các mạch điện tử, nhất là trong các mạch tự động điều khiển bằng ánh sáng như mạch đếm sản phẩm, mạch tự động tắt mở đèn thường khi trời sáng, tối, mạch báo động, mạch tự động đĩng mở cửa
Ký hiệu của quang trở
1 Mạch điều khiển
Trang 6
T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
I Giơí thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
Loại 1W Loại 10W
D 1 1N4148
K
A
* Diod D1:
1 Mạch điều khiển
Trang 7T1 BC238
R1 1K
R2 100K
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
I Giới thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
D2
K
A
* Diod D2:
1 Mạch điều khiển
Trang 8T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
I Giới thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
* TRANSISTOR T1 và T2 (loại NPN)
Khuêch đại Darlington
C1
C2 E1
E2 B2
B1
C
E
T2
- Mạch khuếch đại phức hợp gồm 2 Transistor T1 và T2 mắc theo kiểu C1 và C2 nối với nhau E1 nối vào B2 của T2 chúng tạo thành 1 Transistor tương đương
- Mạch khuếch đại Darlington tương tự như mạch khuếch đại dùng 1 Transistor, nhưng chúng có nhiều ưu điểm hơn là:
+ Điện trở vào lớn(vài chục, vài trăm KΩ ), điện trở ra nhỏ cỡ vài chục Ω
+ Độ ổn định cao + Độ méo tín hiệu nhỏ + Hệ số khuếch đại áp nhỏ nhưng hệ số khuếch đại dòng rất lớn
1 Mạch điều khiển
Trang 9T1 BC238
R1 1K
R2 100K
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
0 V
a
C1
B1 E1
C2 B2 E2
I Giới thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
* Relay K:
1 Mạch điều khiển
Relay K
Trang 10I Giới thiệu sơ đồ nguyên ly:ù
2 Mạch động lực P N220VAC
T2 BC238
RELAY K
+VCC 12V
Đèn
0 V
C2
T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
a
C1
B1 E1
B2 E2
K
Trang 11T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
220VAC
P N
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
Đèn
0V a
AS
R
0
C1
B1 E1
C2 B2 E2
* Khi có ánh sáng chiếu vào LDR
* Khi không có ánh sáng chiếu vào LDR
Đặc tính của quang trở
Trang 12T1 BC238
R1 1K
R2 100K
LDR
220VAC
P N
T2 BC238
R3 470
D1 1N4148
D2 1N4148
RELAY K
+VCC 12V
Đèn
0 V a
AS
R
0
C1 B1 E1
C2 B2 E2
* Khi có ánh sáng chiếu vào LDR
* Khi không có ánh sáng chiếu vào LDR
Đặc tính của quang trở
Trang 13R1 4,7K
R2 250K
R3 1K
R4 10K
R5 10K
741
2 3 4
7
6 R
6
4,7K
T1 BC238
D1 1N4148
RELAY K
+VCC 12…15V LDR
0V
Mạch điện tự động sáng đèn khi trời tối
Dùng vi mạch 741
SCR
TIC 106D
Đ
<200W
NGUỒN
220VAC
R5 220K
R1 100K/1W
R2 100K
R3 100K
R4 6,8K VR 100K
R7 68K
R6 470K
R7 33K
T1
BC547B
741
D1 D4
4 x 1N4004
DZ
10V/400mW
C1
100 µ F/16V
B C LDR
Trang 141/ Sơ đồ nguyên lý mạch điện
3/ Nguyên lý làm việc của sơ đồ
+ Cầu phân áp + Cầu khuếch đại Darlington + Chức năng, nhiệm vụ của một số linh kiện
2/ Đặc tính làm việc của quang trở
+ Khi có ánh sáng chiếu vào LDR
+ khi không có ánh sáng chiếu vào LDR
Trang 15Câu 1 : Điod D2 được mắc song song với cuộn dây Relay có tác dụng gì?
a Để cho dòng một chiều đi theo một hướng
b Để bảo vệ quá dòng cho cuộn dây Relay
c Để bảo vệ cho Transistor T2
a Khi cuộn dây của nó tại thời điểm có dòng đi qua nó
b Khi cuộn dây của nó tại thời điểm ngăt dòng đi qua nó
c Cả hai trường hợp trên
Trang 16Ứng dung quang trở thiết mạch điện báo động.
- Phân tích mạch
- Tính toán và chọn thông số các linh kiện