skkn giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh THPT qua bài 6 chương trình GIÁO DỤC CÔNG DÂN 12 công dân với các quyền tự do cơ bản. thpt vĩnh lộc

Áp dụng pháp luật: là hình thức thực hiện pháp luật mà ở đó các cơ quan nhànước có thẩm quyền căn cứ vào các quy định của pháp luật để đề ra các quyđịnh làm phát sinh ,chấm dứt hoặc thay

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT VĨNH LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

GI¸O DôC ý THøC PH¸P LUËT CHO HäC SINH THPT QUA BµI 6

CH¦¥NG TR×NH GDCD 12 : C¤NG D¢N VíI C¸C QUYÒN

Tù DO C¥ B¶N

Trường Trung HọcPhổ Thông Vĩnh

Lộc Tổ: Sử- Địa - Giáo Dục Công Dân

Môn: Giáo Dục Công Dân

Giáo Viên: Nguyễn Thanh Hải

Năm học 2012-2013

ĐỀ CƯƠNG ĐỀ TÀI

A.ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lời mở đầu.

2 Mục đích nghiên cứucủa đề tài.

3.Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.

4 Đối tượng ngiên cứu của đề tài.

5 Phương pháp nghiên cứu của đề tài.

6.Phạm vi nghiên cứu của đề tài.

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

2 Kết quả của thực trạng trên.

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu

II Cơ sở thực tiễn của đề tài nghiên cứu

III Giải pháp thực hiện:

1.Giải pháp thứ nhất: Thiết kế các phương pháp và kỹ thuật dạy hocjcho phù hợp với từng đối tượng học sinh.

2.Giải pháp thứ 2:Thiết kế bài giảng trong một giáo án cụ thể là bài 6 chương trình GDCD 12: Công dân với các quyền tự do cơ bản.

3 Giải pháp thứ 3: Thực hiện giảng một tiết giảng trong thực tế.

4 Giải pháp cuối cùng: tổng kết, rút kinh nghiệm.

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồidưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân,đáp ứng yêu cầu của sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

Giáo dục và đào tạo phải là quốc sách hàng đầu trong sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc

Do nghành giáo dục có nhiệm vụ: nâng cao dân trí ,đào tạo nhân lực và đàotạo nhân tài, vì thế giáo dục có nhiệm vụ quan trọng là sự phát triển toàn diệncon người Việt nam trong đó việc hình thành ý thức pháp luật, văn hóa chấphành pháp luật- văn hóa pháp lý trong nhân dân Hoạt động giáo dục pháp luật làmột hoạt động giáo dục cụ thể gắn bó hữu cơ với hoạt động giáo dục nóichung.Đây là hoạt động có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong chương trình giáodục của nền giáo dục Việt nam

Trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng cộng sản Việt nam lần thứVIII đã chỉ rõ: “ Tăng cường giáo dục công dân, giáo dục lòng yêu nước, chủnghĩa Mác Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đẩy mạnh giáo dục pháp luật, đạođức, thẩm mỹ, môi trường ,dân số, rèn luyện thể chất cho học sinh”

Trong thời gian qua công tác giáo dục pháp luật trong hệ thống giáo dụcquốc dân đã có những chuyển biến tích cực cả về nội dung, phương pháp vàhình thức tiến hành

Tuy nhiên trong một thời gian khá dài công tác tuyên truyền, phổ biến vàgiáo dục pháp luật trong các nhà trường chưa thực sự được chú trọng đúng mức,cho nên sự hiểu biết pháp luật của học sinh còn nhiều hạn chế, dẫn đến tìnhtrạng một số ít học sinh đã vi phạm pháp luật với mức độ ngày càng giatăng.Trong thời gian tiếp theo chúng ta cần có những biện pháp gì ,dặc biệt làtrong môn học GDCD 12 để năng cao chất lượng giáo dục pháp luật trong họcsinh THPT, từ đó năng cao ý tức chấp hành pháp luật cho học sinh, góp phầngiảm thiểu những vi phạm pháp luật của học sinh THPT trong gia đoạn mới Chính vì thế mà Luật số 14/2012/QH13 của Quốc hội (Luật này có hiệu lựcthi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2013 )

Điều 3 Chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật có đoạn viết: “ 1 Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị,trong đó Nhà nước giữ vai trò nòng cốt

2 Nhà nước bảo đảm nguồn lực cần thiết cho công tác phổ biến, giáo dụcpháp luật

3 Thực hiện xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; khen thưởng

cơ quan, tổ chức, cá nhân có đóng góp tích cực trong công tác phổ biến, giáodục pháp luật

4 Giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốcdân được lồng ghép trong chương trình giáo dục của các cấp học và trình độ đàotạo; là một nội dung trong chương trình giáo dục trung học cơ sở, trung học phổthông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học.”

Nội dung của giáo dục pháp luật là một phần của nội dung chương trình giáodục ở các cấp học và trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân.

Giáo dục pháp luật tốt không chỉ góp phần ổn định hoạt động của nghànhgiáo dục và đào tạo mà còn góp phần trực tiếp vào việc nâng cao chất lượnggiáo dục, góp phần vào việc nâng cao năng lực nguồn nhân lực chất lượng caocho đất nước

Trước yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đát nước, xâydựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt độnggiáo dục pháp luật cần được thường xuyên, liên tục

Nhiều vấn đề nổi cộm trong xã hội do ảnh hưởng mặt trái của cơ chế thịtrường và nạn bạo lực học đường cũng đang là vấn nạn trong trường học

Việc triển khai vấn đề giáo dục pháp luật trong trường THPT đã được Bộ giáodục và đào tạo định hướng qua cuốn tài liệu “ Phổ biến giáo dục pháp luật trongmôn học giáo dục công dân cấp THPT” năm học 2012-2013

Tháng 1 năm 2013 Nhà nước ta đã ban hành luật Phổ biến giáo dục pháp luậttrong môn học giáo dục công dân cấp THPT”

Ở trường THPT Vĩnh Lộc cũng đã triển khai ngay trong năm học 2012-2013thông qua môn học Giáo dục công dân cả 3 khối

Tuy thời gian chưa dài song bản thân đã có nhiều cố gắng và cũng đã thuđược một số kết quả nhất định Thông qua đề tài sáng kiến kinh nghiệm “ Giáodục ý thức pháp luật cho học sinh THPT qua bài 6: Công dân với các quyền tự

Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho

học sinh THPT qua bài 6: Công dân với các quyền tự do cơ bản nhằm cho học sinh xác định được bản thân mình có những quyền cơ bản gì từ đó xác định được ý thức pháp luật cho chính bản thân khi bước vào ngưỡng cửa cuộc đời

3.Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về giáo dục ý thức pháp luật cho học sinhTHPT

qua bài 6:Công dân với các quyền tự do cơ bản nhằm cho học sinh xác định được bản thân mình có những quyền cơ bản gì từ đó xác định được ý thức pháp luật cho chính bản thân khi bước vào ngưỡng cửa cuộc đời

4 Đối tượng ngiên cứu

Các đối tượng là học sinh THPT ở trường THPT Vĩnh Lộc năm học

2012-2013 và các biện pháp giáo dục nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của chính các em

5 Phương pháp nghiên cứu

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trỡnh GDCD 12

- Phương phỏp nghiờn cứu lý luận ( thụng qua việc đọc và phõn tớch cỏc văn bản

- Điều tra số liệu thực tế

- Sử dụng cỏc phương phỏp, kỹ thuật dạy học tớch cực để soạn giỏo ỏn bài 6 chương trỡnh GDCD 12: Cụng dõn với cỏc quyền tự do cơ bản

- Soạn giỏo ỏn cho tiết giảng bài 6

6 Phạm vi nghiờn cứu

Phạm vi nghiờn cứu của đề tài là nhúm đối tượng 1: 2 lớp 128, 12a9 là cỏc lớp

cú chất lượng đầu vào lớp 10 thấp hoặc do đỳp lại cỏc năm trước.Đối tượng thứ

2 là cỏc lớp 12 vũn lại từ 12a1-12a7 số học sinh cú chất lượng đầu vào cao hơn

II Thực trạng của vấn đề nghiờn cứu

1 Thực trạng của vấn đề nghiờn cứu

Giáo dục công dân là một môn học mang tính trừu tợng và khái quát hoácao Đặc biệt trong phần giáo dục pháp luật lớp 12 THPT, với lợng kiến thứcrộng, chủ yếu tập trung vào các khái niệm, phạm trù pháp luật khô cứng, yêu cầuchính xấc tới từng câu chữ với lợng kiến thức rộng, chủ yếu tập trung vào cáckhái niệm , phạm trù điều chỉnh các mối quan hệ xã hội đợc pháp luật điều chỉnhliên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của các cơ quan, cá nhân, tổ chức màkhông đợc áp dụng trong thực tế nên học sinh rất khó nhớ, khó tiếp thu nội dungbài học

“ Chơng trình GDCD 12 ở trờng THPT có vai trò quan trọng trong việc hìnhthành và phát triển nhận thức, hành vi pháp luật và thái độ tôn trọng pháp luậtcho học sinh”

( Tài liệu phổ biến giáo dục pháp luật trong môn GDCD cấp THPT – Hànội tháng 7/2012)

Vì vậy muốn lôi cuốn học sinh vào bài giảng, ngoài những hiểu biết sâusắc, ngời giáo viên cần phải vận dụng linh hoạt các phơng pháp dạy học nhằmkích thích t duy sáng tạo, khả năng tự tìm tòi phát hiện của học sinh

Không thể phủ nhận đợc tác dụng đợc tác dụng quan trọng của các phơngpháp truyền thống nh thuyết trình, đàm thoại, nêu gơng, sử dụng đồ dùng trựcquan, thì các phơng pháp hiện đại cũng có ảnh hởng tích cực tới hoạt động củahọc sinh nh phơng pháp thảo luận nhóm, phơng pháp động não, phơng pháp

đóng vai, phơng pháp nghiên cứu trờng hợp, phơng pháp tổ chức trò chơi, phơngpháp dự án và các kỹ thuật dạy học tích cực nh kỹ thuật chúng em biết 3, kỹthuật đọc hợp tác, kỹ thuật phòng tranh, kỹ thuật KWL

Các phơng pháp kỹ thuật này có thể đợc học theo nhóm, theo lớp, cá nhân

có thể tổ chức học tập theo nhóm trong hoặc ngoài lớp

Hiện nay do sự phát triển của công nghệ thông tin vào bài giảng đã cho các

em thấy những vấn đề trong thực tế mà không có giáo án nào bù lấp đợc khoảngtrống đó

Một trong các phơng pháp dạy học mới thờng đợc giáo viên sử dụng đó làphơng pháp thảo luận nhóm, phơng pháp động não , phơng pháp nghên cứu trờnghợp điển hình là phù hợp với với khả năng của giáo viên và học sinh

Tuy nhiên trong thực tiễn dạy học nói chung và dạy môn GDCD hiện naynói riêng, phơng pháp này cha đợc giáo viên áp dụng một cách khoa học, thờng

mang tính đối phó, chiếu lệ và đặc biệt cha có sự chuẩn bị chu đáo, vì thế phầnnào cha phát huy hết tác dụng và tính hiệu quả của nó.

Một trong những phơng pháp dạy học mới thờng đợc giáo viên sử dụng, đó là

phơng pháp thảo luận nhóm Tuy nhiên trong thực tiễn dạy học nói chung và dạymôn GDCD hiện nay nói riêng, phơng pháp này cha đợc giáo viên áp dụng một cách khoa học, thờng mang tính đối phó, chiếu lệ và đặc biệt cha có sự chuẩn bị chu đáo, vì thế phần nào cha phát huy hết tác dụng và tính hiệu quả của nó

Là một giỏo viờn giảng dạy mụn GDCD ở trường THPT Vớnh Lộc hiện nay

tụi đó sử dụng cỏc phương phỏp này vào nhiều bài giảng dưới những hỡnh thứckhỏc nhau như chỉ sử dụng đơn thuần tổ chức học sinh thảo luận nhúm, phươngphỏp động nóo , phương phỏp nghiờn cứu trường hợp điển hỡnh, hoặc thảo luậnnhúm cú sử dụng phiếu học tập và sử dụng tranh ảnh để thảo luận nhúm

Qua thực tế giảng dạy, bản thõn tụi nhận thấy trong quỏ trỡnh tổ chức thảo luậnnhúm, phương phỏp động nóo, phương phỏp nghiờn cứu trường hợp điển hỡnh, nếu giỏo viờn biết kết hợp với phương phỏp dạy học mới thỡ tớnh hiệu quả củaphương phỏp này sẽ cao hơn, giờ học sẽ sinh động hơn

Trong bài viết này tụi xin trao đổi một vài kinh nghiệm về vấn đề giỏo dục ýthức giỏo dục phỏp luật cho học sinh THPT qua bài 6 - chương trỡnh GDCD 12Cụng dõn với cỏc quyền tự do cơ bản.Với mong muốn sẽ gúp một phần nhỏ bộcủa mỡnh vào việc đổi mới phương phỏp dạy học, gúp phần làm thay đổi nềngiỏo dục mới của huyện nhà

2 Kết quả của thực trạng trờn

Lõu nay giảng dạy theo cỏc phương phỏp truyền thống chỉ cú sự truyền thụ

từ một phớa theo kiểu thầy đọc trũ chộp, sao lại kiến thức của thầy một cỏch mỏymúc, thụ động khụng cú tớnh sỏng tạo Ưu điểm của phương phỏp này là tớnh lụ-gic, đi từ đơn giản đến phức tạp, cú giải nghĩa cỏc từ khú cho học sinh theocỏch hiểu của thầy , làm cho thời gian 45 phỳt truyền đạt tới học sinh hết theonội dung kiến thức cần truyền đạt là một điều hết sức khú

Cũng được học tập kiến thức tin học nhưng một số giỏo viờn đứng tuổi bắtđầu thấy ngại vỡ đó cú tuổi mắt kộm hơn, khả năng tiếp thu kiến thức, xử lý cỏctỡnh huống sư phạm cú ứng dụng khoa học kỹ thuật vào giảng dạy đó khụng cũnnhạy bộn Quả thật nếu khụng cú kiến thức tin học thỡ trong vũng 45 phỳt khụngthể sử dụng hết hiệu quả của mỏy múc

Bộ mụn GDCD ở trường THPT cũng đó cố gắng vươn lờn trong tiếp nhận

kiến thức, nắm bắt sự phỏt triển của khoa học kỹ thuật, tự học , tự bồi dưỡng cúđược học qua chương trỡnh đào tạo cấp chứng chỉ tin học của tỉnh,,đỏp ứng yờucầu của giai đoạn mới, họ đó cú được kỹ năng kỹ xảo trong xử lý cỏc tỡnhhuống của mỏy chiếu đa năng, khả năng xử lý cỏc phần mềm Power Poin trongmụi trường Windows, kốm theo dự cập nhật hằng ngày cỏc thụng tin thời sựtrong và ngoài nước làm cơ sở cho cụng tỏc giảng dạy của bản thõn

Cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử loài ngời đã diễn ra hết sứcchóng vánh, chỉ trong vòng cha đầy 100 năm xã hội loài ngời đã có những thay

đổi diễn ra mau lẹ, trên quy mô lớn khiến nhiều ngời không thể tởng tợng nổi :Chỉ trong khoảng thời gian ngắn mà máy ghi âm, phim ảnh ,điện thoại,…đã đđã đợc

đa vào để phục vụ con ngời Tiếp đó là hàng loạt những thành tựu KH&KT khác

đã lại ra đời trong đó có máy tính điện tử

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trỡnh GDCD 12

Trong một số thời gian gần đây xã hội loài ngời có sự bùng nổ thông tin ,theo quan điểm truyền thống áp dụng cho thời đại ngày nay thì ba nhân tố cơbản của nền kinh tế có ý nghĩa quyết định tới sự phát triển mọi mặt của nềnkinh tế-xã hội là đất đai (bao gồm cả tài nguyên thiên nhiên ),lao động và t bảnkhông còn thực sự đúng nữa

Ngày nay,ngời ta khẳng định rằng : phải là 4 yếu tố then chốt là động lực thúc

đẩy sự phát triển kinh tế một nớc -đất đất đai,lao động,t bản và thông tin,trong

đó thông tin đợc xem là một dạng tài nguyên mới

Cùng với việc sáng tạo ra hệ thống công cụ mới ,con ngòi từng bớc xây dựngngành tin học tơng ứng đáp ứng nhiều cho việc khai thác tài nguyên thông tin vớicác nội dung, mục tiêu, phơng pháp riêng ngày càng đa dạng và ứng dụng tronghầu hét các lĩnh vực của đời sống xã hội.Điểm đặc thù của môn khoa học này làtrong quá trình nghiên cứu và triển khai không tách rời với việc sử dụng máytính

Vậy ta hãy cùng nhau tìm hiểu về việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuậtvào giảng dạy bộ môn GD CD ở trơng TH PT trong giai đoạn hiện nay,thựctrạng và những kiến giải của bản thân về vấn đề này

Sự phát triển mạnh mẽ của KH-KT cung với xu thế quốc tế hoá nền kinh tếthế giới,xu thế hội nhập quốc tế, đặc biệt khi Việt nam gia nhập WTO ,trở thànhthành viên thứ 150 của tổ chức thơng mại thế giới , ngành GD&ĐT không thể

đứng ngoài cuộc Đó là sự nghiệp của toàn nhân loại ,.nó kéo theo sự tụt hậu rấtnhanh của cả một quốc gia,một dân tộc Có thể nói đây vừa là thời cơ vừa làthách thức, nó đòi hỏi sự thực dụng trong mọi vấn đề ,tất cả đều có sự đòi hỏicao về nguồn nhân lực có trình độ cao ,đáp ứng đủ về chất cho sự nghiệp pháttriển kinh tế

“ Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng cây, Vì lợi ích mời năm thì phảitrồngngời” câu nói này ai cũng khắc ghi trong lòng lời Bác dặn Bộ môn GD CD

có nhiệm vụ góp phần hình thành nhân cách ,thế giới quan và nhân sinh quancho học sinh, việc đầu t cho giáo dục là đầu t cho tơng lai vững bền nhất

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sỏ lý luận của đề tài nghiờn cứu

a Một số khỏi niệm giỏo viờn cần lưu ý

Cơ sở lý luận của vấn đề giỏo dục ý thức phỏp luật cho học sinh THPT trướchết mỗi giỏo viờn cần phải hiểu được cỏc khỏi niệm sau:

Phỏp luật : phải được hiểu là hệ thống cỏc quy phạm phỏp luật mang tớnh bắtbuộc chung do Nhà nước ban hành và dược đảm bảo thi hành bằng chớnh sứcmạnh của Nhà nước, nhằm điều chỉnh cỏc mối quan hệ phỏt sinh trong tất cảcỏc lĩnh vực của đời sống xó hội

Phỏp luật được hiểu là cỏc văn bản luật và văn bản dưới luật từ Hiến phỏp đếncỏc bộ luật, luật, cỏc nghị định do Quốc hội và cỏc cơ quan nhà nước cú thẩmquyền ban hành

Phổ biến phỏp luật là sự chuyển tải những thụng tin cụ thể của phỏp luật tớimột đối tượng nhất định nhằm đạt tới được một mục đớch cụ thể nào đú của Nhànước

Tuyờn truyền phỏp luật lả chuyển tải những thụng tin cụ thể của phỏp luật tớimọi thành viờn trong xó hội nhằm đạt được một mục đớch cụ thể của Nhà nước

Hàng loạt các khái niệm pháp luật mà học sinh phải biết, phải tìm hiểu vì chỉ

có 45 phút/ 1 tiết giảng giáo viên không thể chuyển tải hết thông điệp cần thiếtcho học sinh

Khái niệm: quyền bất khả xâm phạm về thân thể: đó là quyền không ai bị bắtnếu không có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểmsát trừ trường hợp phạm tội quả tang

Pháp luật cũng quy định cụ thể có 3 trường hợp bắt, giam giữ người:

Trường hợp 1: Viện kiểm sát, Tòa án trong phạm vi thẩm quyền mà phápluật cho phép có quyền quyết định bắt bị can , bị cáo để tạm giam, khi có căn cứxác đáng chứng tỏ bị can, bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điểu tra , truy tố vàxét xử hoặc tiếp tục phạm tội

Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp theo Điều 81 Bộ luật Tốtụng Hình sự năm 2003

“ 1 Trong những trường hợp sau đây thì được bắt khẩn cấp:

a.Khi có căn cứ cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêmtrọng hoặc tội phạm cực kỳ nghiêm trọng

b Khi người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trôngthấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện hành vi tội phạm mà xét thấy cầnngăn chặn ngay việc người đó bỏ trốn

c Khi thấy có đấ vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở của bị nghi thực hiệntội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó bỏ trốn hoặc tiêu hủychưng cứ

4 Trong mọi trường hợp việc bắt khẩn cấp phải được báo ngay cho Việnkiểm sát cùng câp bằng văn bản kèm theo tài liệu liên quan đến việc bắt khẩncấp để xét phê chuẩn

Trong thời hạn 12 giờ , kể từ khi nhận được đề nghị phê chuẩn và tài liệu liênquan đến việc bắt khẩn cấp , Viện kiểm sát phải ra ngay quyết định phê chuẩnhoặc quyết định không phê chuẩn

Trường hợp 3:Bắt người đang phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã Điều

82 Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định:

Bắt người đang phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã

* Đối với người đang thực hiện phạm tội hoặc ngay sau khi thực hiện tộiphạm thì bị phát hiện hoặc bị bắt, cũng như người đang bị truy nã thì bất kỳngười nào cũng có quyền bắt và giải ngay đến cơ quan công an, viện kiếm sáthoặc UBND nơi gần nhất.Các cơ quan này phải lập biên bản và giải ngay ngayngười bị bắt đến cơ quan điều tra có thẩm quyền

* Khi bắt người phạm tội quả tang hoặc người đang bị truy nã thì người nàocũng có quyền tước vũ khí của người bị bắt

Một số khái niệm khác giáo viên cũng cần phải nắm được: Khái niệm tuânthủ pháp luật, khái niệm sử dụng pháp luật, khái niệm thi hành pháp luật, kháiniệm áp dụng pháp luật, khái niệm bộ luật , luật là gì ?

Khái niệm sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật của cá côngdân, cá nhân tổ chức Các chủ thể pháp luật được chủ động làm những gì màpháp luật cho phép , không phụ thuộc vào ý chí của người khác khác

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

Thi hành pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật Các chủ thể pháp luật( làcác cá nhân, tổ chức) phải thực hiện những nghĩa vụ mà pháp luật quy định phảilàm bằng những hành động cụ thể

Tuân thủ pháp luật : là hình thức thực hiện pháp luật có tính chất cấm đoán,theo đó các cá nhân tổ chức không được làm những việc , những hành động bịpháp luật cấm

Áp dụng pháp luật: là hình thức thực hiện pháp luật mà ở đó các cơ quan nhànước có thẩm quyền căn cứ vào các quy định của pháp luật để đề ra các quyđịnh làm phát sinh ,chấm dứt hoặc thay đổi việc thực hiện các quyền và nghĩa

vụ của cụ thể của các cá nhân, tổ chức.Trong một số trường hợp cá nhân, tổchức chỉ có thể thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình thông qua hình thứcsau:

- Các quyền và nghĩa vụ của ông dân không tự phát sinh hay chấm dứt nếukhông có một văn bản, quyết định áp đụng pháp luật của các cơ quan nhà nước

có thẩm quyền

- Cơ quan nhà nước ra quyết định xử lý người vi phạm pháp luật hoặc giảiquyết tranh chấp giữa các cá nhân tổ chức Căn cứ vào các quyết định của cơquan nhà nước có thẩm quyền, người vi phạm pháp luật hoặc các bên tranhchấp phải thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật

Ngành luật : Là tổng hợp các quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan

hệ xã hội phát sinh trong một lĩnh vực nhất định của đời sống xã hội

Bộ luật tố tụng là tổng hợp các quy phạm pháp luật quy định trình tự thủ tụcgiải quyết các vụ án dân sự , hình sự, hành chính, hôn nhân và gia đình

Quy định các quyền tự do cơ bản của công dân thuộc phạm vi điều chỉnh của

bộ luật dân sự, nhưng giải quyết các vụ án hình sự lại thuộc phạm vi điều chỉnhcủa Bộ luật tố tụng hình sự

Bộ luật hình sự chỉ quy định thế nào là tội phạm và các hình phạt tương ứngvới loại hình tội phạm đó

Bộ luật hình sự quy định tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quyđịnh trong Bộ luật hình sự, do người có đủ năng lực pháp luật hình sự thực hiện,xâm hại đến các quan hệ xã hội do pháp luật hình sự bảo vệ ( đó là tính mạng ,tài sản ,danh dự và nhân phẩm của cá nhân, tổ chức, hay của nhà nước.)

Như vậy khái niệm tội phạm phải được cấu thành bởi 4 yếu tố theo quy địnhcủa Bộ luật Hình sự Việt nam đã sủa đổi bổ sung ngày 19/6/2009 chứ khôngphải bằng 3 yếu tố như trong sách giáo khoa đã viết: trong đó đã thiếu hẳn yếu

tố khách quan của tội phạm tội phạm ở đây được hiểu là động từ khái niệmtrong sách giáo khoa chỉ nói tới một phía là kẻ phạm tội thế họ phạm tội gì ? với

ai ? Nếu học sinh có suy nghĩ sẽ nhìn thấy điều này Ví dụ :Khái niệm tội phạmvới tội danh giết người nếu chỉ là hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quy địnhtrong Bộ luật Hình sự, do người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện.Vậy kẻ giết người đó chưa có đối tượng để giết sao trở thành tội phạm.Trongsách giáo khoa không thể viết như thế vì rất dễ làm cho học sinh hiểu sai vấn đề.Nếu người giáo viên không chú ý tới điều này cũng rất dễ mắc sai lầm trong khilên lớp

Phân biệt thế nào là bị các, bị can

Điều 9 Bộ luật Tố tụng Hình sự cũng khẳng định: Không ai bị coi là có tộikhi chưa có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật Không ai bị coi

là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệulực pháp luật

Giáo dục pháp luật là sự chuyển tải những thông tin về các quy định của phápluật theo mục đích chung, nhằm mục tiêu nâng cao ý thức pháp luật, để từ đóhình thành lối sống tuân thủ pháp luật đối với tất cả mọi thành viên trong xã hội Như vậy để giáo viên chuyển tải được những tinh túy nhất của pháp luật đẽhiểu nhưng phải chính xác, khoa học đảm bảo cho học sinh dễ tiếp thu từ đó mớichuyển thành hành động chấp hành pháp luật và qua bài 6 các em biết rằng phápluật luôn bảo vệ những người luôn biết thực hiện pháp luật và kiên quyết xử lýngười phạm tội

b Cơ sở lý luận về giáo dục pháp luật trong các trường THPT

- Cơ sở lý luận chung về vấn đề giáo dục pháp luật cho học sinh THPT:

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI ( năm 1986) đã ghi nhận: “Coitrọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, pháp luật, giáo dục thể chất và quốcphòng cho học sinh.”

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã chỉ rõ: “ Tăng cường giáodục công dân, giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác Lê nin và tư tưởng HồChí Minh Đẩy mạnh giáo dục pháp luật, đạo đức, thẩm mỹ, môi trường ,dân số,rèn luyện thể chất cho học sinh”

“ Nhằm định hướng cho việc triển khai thực hiện nhiệm vụ phổ biến giáo dụcpháp luật cho học sinh phổ thông, Bộ giáo dục và đào tạo đã xây dựng cuốn tàiliệu : Phổ biến giáo dục pháp luật trong môn học giáo dục công dân cấp THPT”

và đã đưa vào giảng dạy lồng ghép đúng vào năm học 2012-2013 ở các trườngTHPT.Yêu cầu là phải lồng ghép được kiến thức pháp luật trong tất cả các bàihọc và các đề kiểm tra ở các khối lớp phần các vấn đề xã hội của khối 10 và 11

Có thể nói đây là yêu cầu mới và cũng rất khó khi giáo viên phải dạy ở các khốilớp 10 và 11 THPT

C. Cơ sở thực tiễn và pháp lý của đề tài nghiên cứu

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

Trường THPT Vĩnh lộc là ngôi trường nằm cạnh quốc lộ 45 và quốc lộ 217,lại gần với khu di tích thành nhà Hồ - là di sản văn hóa thế giới vừa được thếgiới công nhận, là điểm đến của nhiều du khác trong và ngoài nước là điều kiện

để giao lưu văn hóa đễ dàng, tiếp thu những tinh hoa văn hóa của bên ngoàinhưng cũng bị ảnh hưởng không nhỏ của các mặt trái của cơ chế thị trường vớimuôn mặt biểu hiện

Vấn đề cấp bách là lam sao phổ biến được kiến thức pháp luật cho học sinh,đặc biệt là số học sinh cá biệt xấu, vì chính các em mới là đối tượng đễ sa vàocác tệ nạn xã hội, và dễ vi phạm pháp luật

Quốc hội khóa X đã thông qua nghị quyết số 40/ 2000/ NQ- QHX ( 09/12/2000

về vấn đề đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

Ngày 17/1/2003 Thủ tướng chính phủ đã ra quyết định số 13/QĐ-TTg , phêduyệt Chương trình phổ biến giáo dục pháp luật từ năm 2003 đến năm 2007 Nội dung chương trình SGK lớp 12 THPT đã hệ thống được một số nét cơ bản

về pháp luật nước cộng hòa XHCN Việt nam

Trong đó bài 6 thể hiện rõ các quyền tự do cơ bản của công dân sẽ đượcchuyển tải tới học sinh và các em sẽ được hiểu biết hơn về pháp luật luôn bảo

vệ cho các quyền tự do cơ bản của công dân

Đó là quyền được sống , được bảo vệ và đi lại, được tự do ngôn luận, đượcsống ở một môi trường lành mạnh, được bảo vệ nhân phẩm và danh dự, đượcbảo đảm an toàn cho cá nhân, bí mật cá nhân

Trường THPT Vĩnh Lộc là ngôi trường nằm cạnh quốc lộ 45 và quốc lộ 217xuyên sang cửa khẩu quốc tế Na - mèo thuận lợi cho phát triển kinh tế văn hóa

xã hội Lại nằm gần với di tích lịch sử vừa được UNESCO công nhận là di sảnvăn hóa của nhân loại nên học sinh càng có cơ hội tiếp xúc với văn hóa bênngoài, là nơi có truyền thống hiếu học nên học sinh trường THPT Vĩnh Lộc có

cơ hội học tập và tiếp thu những thành quả, truyền thống lâu đời đó

Bên cạnh đó mặt trái của cơ chế thị trường với những mặt trái của nó cũng bắtđầu len lỏi vào trường học ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng công tác giảngdạy trong nhà trường

Vấn đề cấp bách ở đây là làm sao phổ biến được kiến thức pháp luật cho họcsinh đặc biệt là nhóm các trẻ em cá biệt xấu, vì chính các em là những học sinhkhông biết tự kiềm chế được bản thân, nghỉ học nhiều, không được thầy cô yêuquý, bạn bè xa lánh, bố mẹ phiền lòng và rất dễ sa vào các tệ nạn xã hội nhất Bản thân là giáo viên giảng dạy môn GDCD lại đang dạy khối lớp 12, trực tiếpgiảng dạy phần pháp luật tôi luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ, cố gắng đưachương trình giáo dục pháp luật tới các em, mong sao các em có được nhữnghành vi ứng xử đúng pháp luật khi bước vào cuộc sống xã hội đầy rẫy cạm bẫy

và ảnh hưởng mặt trái của cơ chế thị trường thông qua bài 6: Công dân với cácquyền tự do cơ bản chương trình GDCD lớp 12

III Giải pháp thực hiện

1 Giải pháp thứ nhất: Thiết kế các phương pháp dạy học và kỹ thuật dạy học sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh.

Trường THPT Vĩnh lộc có tổng số học sinh lớp 12 là 450 học sinh/ 1120 em

toàn trường rải khắp các địa bàn trong huyện.chia thành 9 lớp từ 12a1- 12a9thành các lớp ban tự nhiên và các lớp ban cơ bản Các lớp ban tự nhiên các em

có nhận thức tốt hơn vì thế các em biết tự kiềm chế bản thân và có mục đích họctập đúng đắn hơn, ý thức lập thân lập nghiệp của các em cao hơn so với các emhọc sinh ban cơ bản Vì thế khi tiếp thu các kiến thức pháp luật thì các em có ýthức cao hơn trong học tập và thực hiện các kỹ thuật dạy học tốt hơn

Các lớp 12a1, 12a3, 12a5, 12a7 là các lớp có sụ nhận thức cao hơn vì thếkhông bao giờ các em biết vi phạm kỷ luật, không bao giờ biết vi phạm nội quycủa nhà trường

Các lớp 12a2, 12a4 12a6,12a8, 12a9 hay có học sinh vi phạm nội quy của nhàtrường vì các em luôn muốn khám phá, đua đòi theo cái mới lạ bên ngoài màkhông cần biết hậu quả tiếp theo sẽ là gì? Lại là những lớp có nhiều em bỏ học

đi chơi, đua đòi an chơi, tập làm người lớn , cá tính và hay bắt chước bênngoài

Đây chính là mầm mống dễ làm các em sa đà vào các tệ nạn xã hội, dễ viphạm pháp luật Nội dung giáo dục pháp luật là một phần trong nội dungchương trình giáo dục các cấp học, đặc biệt là trong cấp học THPT.Giáo dụcpháp luật phải làm thường xuyên trong các trường THPT

Giáo dục pháp luật tốt không chỉ góp phần ổn định hoạt động của ngành màcòn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

Trước yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nhà nướcpháp quyền XHCN và hội nhập quốc tế, công tác phổ biến giáo dục pháp luậtcủa ngành giáo dục cần được tăng cường thường xuyên, liên tục, ở tầm cao hơnnhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của đất nước

Bản thân đã tiếp thu, học tập bồi dưỡng thường xuyên năm học 2012 -2013 và

đã đưa chương trình giáo dục pháp luật vào nhà trường.Qua năm hộc 2012-2013bản thân tôi đã thu được những kết quả bước đầu đáng kể

Thông qua các hình thức điều tra, thăm dò ý kiến của học sinh bằng cách phátphiếu thăm dò ý kiến cho 407 học sinh khối 12 :

Phiếu thăm dò ý kiến chia làm 3 ô: Một ô ghi các hành vi ứng xử theo phiếutổng hợp điều tra Một ô ghi phần ý kiến cho là đúng của học sinh, một ô ghi ýkiến cho là sai của học sinh, tôi thu được số ý kiến như sau:

Chỉ chào và lễ phép với thầy cô là người trực

Phải chào và lễ phép với tất cả các thầy cô

trong trường bất kỳ đó là thầy cô có dạy mình

hay không.

359/407 12/407

Chỉ cần có thái độ lễ phép với một mình thầy

cô là chủ nhiệm và chỉ nghe lời của người đó

mà thôi.

12/407 359/407

Trang phục,đầu tóc dày dép không cần theo

nội quy vì nó hết sức gò bó và không đẹp,

không mốt.

48/407 359/407

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

Thích thì đi học mà không thích thì thôi, vì

không có ai làm gì được mình. 27/407 196/407

Cần thiết phải chấp hành đúng nội quy nhà

trường vì nó thực sự giúp cho việc học tập của

học sinh.

359/407 12/407

Chỉ cần đi học và học giỏi còn không cần

tham gia bất kỳ công việc gì của trường. 120/407 287/407 Theo phiếu tổng hợp trên ta thấy số phiếu có ý kiến chấp hành đúng nội quy

và thực hiện tốt các hành vi đạo đức, có xu hướng và mục tiêu học tập đúng đắnvẫn chiếm sô lượng lớn hơn số học sinh chậm tiến

Vì thế việc sử dụng các phương pháp dạy học để giáo dục ý thức pháp luậtphải làm sao cực kỳ tế nhị và khéo léo nếu không các em sẽ có sức ép và không

có hứng thú tiêp thu bài học

Thông qua biểu hiện của các hành vi, ngôn ngữ ứng xử, trang phục của họcsinh, tôi bước đầu đã phân biệt được khả năng của học sinh trong việc tiết chếhành vi, thực hiện việc chấp hành pháp luật thực sự là gò bó hay coi việc chấphành pháp luật là thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình Trên đây chỉ là số họcsinh trực tiếp bày tỏ ý kiến còn lại số mà không có trong số liệu điều tra trênđây là số học sinh không có ý kiến gì và vì thế các em không bày tỏ ý kiến bảnthân trên phiếu điều tra

Mức độ năm vững các điều khoản quy định về nội quy của nhà trường cũngđược tôi phát phiếu điều tra và thu được các số liệu sau đây:

Mức độ năm vững được nội

quy điều lệ nhà trường

Số lượng học sinh khối 12

Bản thân cúng đã cố gắng tìm tòi nhiều phương pháp dạy học mới để gópphần nâng cao ý thức học tập pháp luật cho học sinh trong trường THPT

Trong chương trình bồi dưỡng thường xuyên bản thân đã tiếp thu được nhữngphương pháp dạy học mới có thể khuyến khích sự sáng tạo của học sinh,

Chương trình môn giáo dục công dân lớp 12 có vai trò quan trọng trong việchình thành nhân cách , ý thức công dân chấp hành pháp luật, phát triển nhậnthức có rất nhiều phương pháp dạy học môn GDCD

Các phương pháp mới đã được thực hiện như phương pháp thảo luận lớp,phương pháp thảo luận nhĩm, các kỹ thuật dạy học tích cực như kỹ thuật khăntrải bàn, kỹ thuật hỏi chuyên gia,

Chúng ta lần lượt tìm hiểu các phương pháp đĩ phù hợp như thế nào đối vớihọc sinh THPT Vĩnh lộc qua bài 6 chương trình GDCD 12:

Tác dụng của các phương pháp mới là cĩ thể phát huy tốt các hoạt động củahọc sinh, với phương pháp thảo luận lớp thì khơng cần tốn thời gian thực hiệnphương pháp trong bài 6

Cách thức tiến hành: Giáo viên nêu vấn đề cần thảo luận

Học sinh thảo luận ( nêu ý kiến, cĩ thể tranh luận những điều mình chưa rõ,phản hồi kiến thức

Giáo viên hoặc đại diện học sinh ghi ý kiến tĩm tắt ý kiến thảo luận

Giáo viên chính xác hĩa đáp án Trong mục c của phần 1.Các quyền tự do

cơ bản, giáo viên nên bổ sung thêm mỗi phần một ví cụ tình huống thảoluận cho học sinh Học sinh phải thảo luận trong vịng 5 phút tìm hiểu thêm về khái niệm cơng dân vĩi các quyền tự do cơ bản

Trong đề tài này tơi muốn thực hiện việc sử dụng các phương pháp giảngdạy cả phương pháp hiện đại và phương pháp truyền thơng để làm sáng tỏ hơn quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, quyền được bảo đảm an tồn và bí mật vềthư tín, điện thoại điện tín

Tùy theo khối lớp và nhận thức của từng lớp mà cĩ phương pháp giảng dạyhợp lý

Khối lớp 12 năm học 2012-2013 gồm 9 lớp,nhận thức của từng khác nhau

Vì thế sự nhận biết về pháp luật cũng khơng hồn tồn giống nhau Bản thâncũng đã thự hiện các phương pháp và các kỹ thuật dạy học cho phù hợp Cáclớp 12a1,12a3,12a5 là các lớp cĩ sự nhận thức cao hơn trong hành vi, cách ứng

xử với người khác nên nhận thức của các em về các vấn đề pháp luật, các emcũng cĩ ý thức học hơn Các em học sinh lớp 12a2,12a4,12a7, 12a6,12a8,12a9 ýthức học của các em cũng khơng thể bằng được các lớp khác nên vấn đề sử dụngcác phương pháp giảng dạy cũng phù hợp hơn, khơng thể địi hỏi cao hơn vềkiến thức nhưng lại cho các em giải quyết các bài tập tình huống và các em cũnghứng thú hơn trong học tập pháp luật

Giải pháp thứ 2: Thiết kế bài giảng trong một giáo án cụ thể là bài 6 chươngtrình GDCD 12: Cơng dân với các quyền tự do cơ bản

Bài 6 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN

( 4 tiết )TiÕt 14 tuÇn 14Ngµy so¹n

Ngµy ®¨ng ký gi¸o ¸n

Ngêi duyƯt gi¸o ¸n

I.Mục tiêu bài học:

1.Về kiến thức:

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

- Nêu được khái niệm, nội dung, ý nghĩa của các quyền tự do cơ bản của côngdân: Quyền bất khả xâm phạm về thân thể; - Trình bày được trách nhiệm củaNhà nước và công dân trong việc bảo đảm và thực hiện các quyền tự do cơbản của công dân

2.Về kiõ năng:

- Biết phân biệt những hành vi thực hiện đúng và hành vi xâm phạm quyềntự do cơ bản của công dân

- Biết tự bảo vệ mình trước các hành vi xâm phạm của người khác

3.Về thái độ:

- Có ý thức bảo vệ các quyền tự do cơ bản của mình và tôn trọng các quyềntự do cơ bản của người khác

- Biết phê phán các hành vi xâm phạm tới các quyền tự do cơ bản của côngdân

II Nội dung:

1 Trọng tâm:

- Khái niệm, nội dung, ý nghĩa các quyền tự do cơ bản của công dân, bao

gồm: + Quyền bất khả xâm phạm về thân thể

- Khái niệm quyền bất khả xâm phạm về thân thể

- Trách nhiệm của Nhà nước và công dân trong việc bảo đảm và thực hiệncác quyền tự do cơ bản của công dân

2 Một số kiến thức cần lưu ý:

Quyền tự do cơ bản của công dân là giá trị nhân văn to lớn của xã hội loàingười và mang tính lịch sử đối với mỗi quốc gia – dân tộc

Đây là thành quả đấu tranh lâu dài của nhân loại tiến bộ , mà bước ngoặtđược đánh dấu bằng cuộc Cách mạng tư sản dân quyền ở Pháp năm 1789

Ở nước ta, Nhà nước thừa nhận công dân có các quyền tự do cơ bản vềthân thể , tinh thần, tự do lao động và sáng tạo, tự do kinh doanh , học tập vàtự do nghiên cứu khoa học…

Các quyền này được gọi là các quyền tự do cơ bản của công dân, vì nó quyđịnh mối quan hệ cơ bản giữa Nhà nước và công dân và vì nó được ghi nhậntrong Hiến pháp – luật cơ bản của Nhà nuớc

Bài học không đặt ra mục đích tìm hiểu tất cả các quyền tự do cơ bản củacông dân , mà chỉ tìm hiểu một số quyền tự do cơ bản quan trọng đầu tiên đốivới mỗi công dân

Đây là kiến thức mở rộng, chung, bao quát, cần thiết đối với GV, nhưngkhông nhất thiết phải giảng hết cho HS GV cần hiểu những nội dung sau: Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân

Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân được hiểu là:

Về nguyên tắc, không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án,quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quảtang.

Như vậy, trừ trường hợp bắt người đang phạm tội quả tang, trong mọitrường hợp khác việc bắt người chỉ được tiến hành khi có quyết định của Tòaán, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát

Để đảm bảo quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân, chỉnhững người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và chỉ trong một sốtrường hợp thật cần thiết mà pháp luật quy định mới được tiến hành bắtngười:

§ Trường hợp 1: Bắt bị can, bị cáo để tạm giam khi có căn cứ chứng tỏ bịcan, bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc sẽ tiếp tụcphạm tội

§ Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp

§ Trường hợp 3: Bắt người đang bị truy nã

Lưu ý, trong ba trường hợp này, thì trường hợp 1 và 3 đòi hỏi phải có quyếtđịnh của Toà án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát trước khitiến hành bắt người

Đối với trường hợp bắt người trong trường hợp khẩn cấp thì đòi hỏi phải cólệnh bắt khẩn cấp của người có thẩm quyền, đó là Thủ trưởng, Phó Thủtrưởng Cơ quan điều tra các cấp; người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấptrung ương và tương đương; người chỉ huy đồn biên phòng ở hải đảo và biêngiới; người chỉ huy tàu bay, tàu biển khi tàu bay, tàu biển rời khỏi sân bay,bến cảng

Tuy nhiên, dù đã có lệnh bắt khẩn cấp rồi thì sau đó việc bắt khẩn cấpphải báo ngay cho Viện Kiểm sát cùng cấp bằng văn bản kèm theo các tàiliệu liên quan để Viện Kiểm sát xem xét, điều chỉnh

Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi nhận được đề nghị xét phê chuẩn, ViệnKiểm sát phải ra quyết định phê chuẩn hoặc không phê chuẩn Nếu ViệnKiểm sát không phê chuẩn thì người đã ra lệnh bắt phải trả tự do ngay chongười bị bắt

Bắt người đúng pháp luật có nghĩa là bắt người theo đúng quy định củapháp luật về thẩm quyền, trình tự và thủ tục

Ï Mối quan hệ giữa quyền bất khả xâm phạm về thân thể với quyền đượcpháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm

Giữa quyền bất khả xâm phạm về thân thể và quyền được pháp luật bảohộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm có mối quan hệ mật thiếtvới nhau, và trong một số trường hợp cụ thể, có thể còn có sự giao thoa vớinhau Vì thế, cần có sự phân biệt các quyền này theo các dấu hiệu:

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

Quyền bất khả xâm phạm về thân thể đề cập tới quyền tự do của côngdân, trong đó không ai có thể bị bắt, bị giam cầm một cách tuỳ tiện, vô căncứ từ phía cơ quan nhà nước có thẩm quyền và từ phía người khác Mọi hành

vi bắt người, giam giữ người trái pháp luật đều bị xử lí theo quy định củapháp luật hình sự

ï Trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm các quyền tự do cơ bản củacông dân

Quyền tự do cơ bản của công dân không chỉ được quy định trong các vănbản pháp luật mà điều quan trọng là phải được bảo đảm thực hiện một cáchhữu hiệu đúng quy định của pháp luật

III.Phương pháp lên lớp :

Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm, tạo tình huống, trực quan,

Học sinh thực hiện các phương pháp:

Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, tạo tình huống, trực quan,…

Thực hiện một số kỹ thuật dạy học tích cực:

Kỹ thuật KWL, kỹ thuật khăn trải bản, kỹ thuật hợp tác, Kỹ thuật sơ đồ tưduy…

IV Phương tiện lên lớp:

- Tranh, ảnh, sơ đồ, giấy khổ to

- Có thể sử dụng vi tính, máy chiếu

V Tiến trình lên lớp :

1 Ổn định tổ chức lớp Kiểm tra bài cũ:

2 Giới thiệu bài học mới:

Quyền tự do cơ bản là kết quả của một quá trình đấu tranh lâu dài của mọidân tộc yêu chuộng tự do trên toàn thế giới

Vậy quyền tự do cơ bản là gì ?

Qua bài 6 Công dân với các quyền tự do cơ bản chúng ta cùng nhau tìmhiểu giúp chúng ta hiểu được điều này

3 Tiến trình lên lớp:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Hoạt động 1:

Tìm hiểu khái niệm quyền tự do cơ

bản của cơng dân là gì ? Tìm hiểu thế

nào là quyền bất khả xâm phạm về

thân thể của cơng dân ?

Mục tiêu hoạt động:

Tìm hiểu khái niệm quyền tự do cơ

bản của cơng dân là gì ? Tìm hiểu thế

nào là quyền bất khả xâm phạm về

thân thể của cơng dân ?

1.Các quyền tự do cơ bản của cơng dân.

a Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của cơng dân.

Học sinh nghe giảng và nắm được

khái niệm quyền tự do cơ bản của cơngdân:

- Các quyền tự do cơ bản của cơng dân là các quyền được quy định trong Hiến pháp

và luật.

- Quy định mối quan hệ cơ bản giữa Nhà

Cách thức tiến hành

Thuyết trình, vấn đáp

Thảo luận nhóm

Kỹ thuật khăn trải bàn

Kỹ thuật hỏi chuyên gia

Giáo viên bằng phương pháp thuyết

trình, nhanh chóng làm rõ cho học sinh

hiểu khái niệm quyền tự do cơ bản của

công dân là gì ? ( thời gian 3 phút)

Giáo viên tổ chức thành lập một

nhóm chuyên gia làm các “ Luật sư|”

Chọn các em cần cù , học giỏi hơn các

bạn khác trong lớp

Giáo viên yêu cầu học sinh trong lớp

chuẩn bị 1 đến 2 câu hỏi tình huống

liên quan đến quyền bất khả xâm phạm

về thân thể của công dân để hỏi các

“Luật sư”

Cho học sinh thảo luận bài tập tình

huống số 9 trang 66 sách giáo khoa

GDCD 12

Thông qua quá trình thảo luận của

học sinh, giáo viên chỉ cho học sinh

biết kết luận cuối cùng trong tình

huống số 9 SGK:

Ông trưởng công an xã biết chuyên

cãi nhau và xô xát giũa H và T nên đã

băt H và T về trụ sở UBND, trói tay và

giam trong phòng kín 13 giờ mà không

được tiếp xúc với gia đình và không

được ăn như thế là vi phạm pháp luật

Ông ta đã vi phạm điểu 12 Bộ luật Tố

tụng Hình sự 2003 sửa đổi bổ sung

năm 2009:

Điều 12 Trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố

tụng, người tiến hành tố tụng

Trong quá trình tiến hành tố tụng, cơ quan tiến

hành tố tụng, người tiến hành tố tụng phải nghiêm

chỉnh thực hiện những quy định của pháp luật và

phải chịu trách nhiệm về những hành vi, quyết định

của mình.

Người làm trái pháp luật trong việc bắt, giam, giữ,

khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án thì tuỳ

theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật

hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

nước và công dân.

- Nhằm xác định địa vị pháp lý của công dân trong mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân trong xã hội.

- Là cơ sở để xác định các quyền và nghĩa

vụ khác của công dân ở mọi cấp độ và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Các em theo sự chỉ dẫn của giáo viên,thành lập ra nhóm các ban học sinhgiỏi hơn trong học tập để hình thànhHội “ Luật sư” nhằm thảo luận để trảlời tình huống 9 của sách giáo khoatrang 66

Học sinh sẽ thảo luận trả lời => phảibám được nội dung:

Không ai được tự ý bắt giam giữ người khi chưa có đủ bằng chứng phạm tội.

Nếu học sinh nào nêu thêm được ý: Nếu bắt người phải có lệnh bắt thì có thể khen học sinh đó có nắm được một số ý trong Bộ luật Tố tụng Hình sự.

Học sinh chú ý nghe giáo viên trìnhbày kết luận đáp án tình huống trên Học sinh sau khi thảo luận xongthông qua kỹ thuật khăn trải bàn phảinêu được :

- Khái niệm quyền bất khả xâm phạm

về thân thể là gì ?

Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang

b Nội dung cơ bản của quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân:

Học sinh sau khi thảo luận xong

thông qua kỹ thuật khăn trải bàn phảinêu được :

Nội dung thứ nhất:

tự ý bắt giam giữ người vì những lý do không chính đáng hoặc do nghi ngờ không

có căn cứ.

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

Giáo viên thuyết trình cho học sinh

hiểu được:

Quyền tự do cá nhân là quyền cơng dân

trong sinh hoạt,đời sống hàng ngày

, trong cĩ cơng dân được tự mình lựa chọn

phong cách sống, nếp sống phù hợp với sở

thích, sở trường của mình trong khuơn khổ

điều kiện, hồn cảnh của gia đình và các

nhu cầu trật tự xã hội.

Giáo viên nêu qua được cho học sinh

hiểu nguyên tắc cơ bản của Bộ luật Tố

tụng Hình sự:

- Bảo đảm quyền bào chữa của bị cáo Bị

cáo cĩ thể tự bào chữa hoặc nhờ người

khác bào chữa cho mình (Điều 11 Bộ luật

tố tụng hình sự) Cần chú ý là trong một số

trường hợp Tồ án phải yêu cầu Đồn luật

sư phân cơng Văn phịng luật sư cử người

bào chữa cho bị cáo hoặc đề nghị Uỷ ban

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức thành

viên của Mặt trận cử người bào chữa cho

thành viên của tổ chức mình (khoản 2 Điều

57 Bộ luật tố tụng hình sự);

- Khơng ai bị coi là cĩ tội khi chưa cĩ bản

án kết tội của Tồ án đã cĩ hiệu lực pháp

luật (Điều 9 Bộ luật tố tụng hình sự);

- Xác định sự thật của vụ án (Điều 10 Bộ

luật tố tụng hình sự) Khi xét xử Tồ án

phải áp dụng mọi biện pháp hợp pháp để

xác định sự thật của vụ án một cách khách

quan, tồn diện và đầy đủ, làm rõ những

chứng cứ xác định cĩ tội và chứng cứ xác

định vơ tội, những tình tiết tăng nặng và

những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình

sự của bị cáo;

- Trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc

về người tiến hành tố tụng, trong đĩ cĩ

Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân Bị cáo cĩ

quyền nhưng khơng buộc phải chứng minh

là mình vơ tội.

Giáo viên thuyết trình tiếp: Điều 82 Bộ

luật Tố tung Hình sự ghi rõ:

Đối với trường hợp bắt người trong trường

hợp khẩn cấp thì đòi hỏi phải có lệnh bắt khẩn

cấp của người có thẩm quyền, đó là Thủ

trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các

cấp; người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấp

trung ương và tương đương; người chỉ huy đồn

biên phòng ở hải đảo và biên giới; người chỉ

huy tàu bay, tàu biển khi tàu bay, tàu biển rời

-Tự tiện bắt giam giữ người trái pháp luật

là xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm

về thân thể của cơng dân, là hành vi trái pháp luật, , phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Nội dung thứ 2:

Học sinh sau khi thảo luận xongthơng qua kỹ thuật khăn trải bàn phảinêu được :

- Trong một số trường hợp cần thiết phải bắt giam giữ người để giữ gìn trật tự an tồn xã hội, giữ vững an ninh, để điều tra tội phạm, để ngăn chặn tội phạm thì những cán bộ nhà nước cĩ thẩm quyền trong

trường hợp khác việc bắt người chỉ được tiến hành khi có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát

Để đảm bảo quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân, chỉ những người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và chỉ trong một số trường hợp thật cần thiết mà pháp luật quy định mới được tiến hành bắt người: § Trường hợp 1: Bắt bị can, bị cáo để tạm giam khi có căn cứ chứng tỏ bị can, bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc sẽ tiếp tục phạm tội.

§ Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp được tiến hành:

- Khi cĩ căn cư cho rằng người đĩ đnag thực hiên hành vi tội phạm nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

- Khi người bị hại và người cĩ mặt tại nơi xẩy

ra tội phạm chính mắt trơng thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần phải ngăn chặn ngay việc người đĩ bỏ trốn.

- Khi thấy đấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở của người bị nghi thực hiện tội phạm

và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đĩ

bỏ trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ.

§ Trường hợp 3: Bắt người đang bị truy nã.

Học sinh sau khi thảo luận xong thơng qua

kỹ thuật khăn trải bàn phải nêu được :

C Ý nghĩa của quyền bất khả xâm

khỏi sân bay, bến cảng.

Đối với người đang bị truy nãvà bị bắt quả

tang thì ai cũng cĩ quyền bắt người và phải áp

giải đến cơ quan cơng an hoặc UBND nơi gần

nhất.

Sau khi cho học sinh thảo luận

nhĩm và kỹ thuật khăn trải bàn,, cử đại

diện trả lời theo ý chung nhất mà mỗi

nhĩm đã tổng kết thì giáo viên kết luận

cuối cùng về ý nghĩa của quyền bất

khả xâm phạm về thân thể của cơng

dân như nội dung sách giáo khoa

Giáo viên cho học sinh rút ra bài học

cho bản thân khi tơt nghiệp khỏi

trường THPT, em thực hiện các quyền

tự do cơ bản như thế nào ?

phạm về thân thể của cơng dân.

Học sinh sau khi thảo luận xongthơng qua kỹ thuật khăn trải bàn phảinêu được :

- Quyền bất khả xâm phạm về thân thể : Quyền bất khả về thân thể của cơng dân là một trong những quyền tự do quan trọng nhất của con người, liên quan đến quyền được sống trong tự

do của con người, liên quan đến hoạt động của các cơ quan nhà nước cĩ thảm quyền trong mối quan hệ với cơng dân.

- Pháp luật quy định quyền bất khả xâm phạm

về thân thể của cơng dân nhằm ngăn chawnj mọi hành vi tùy tiện bắt giam giữ nguwoif trái với quy định của pháp luật.

- Trên cơ sở pháp luật, các cơ quan nhà nước

cĩ thẩm quyền phải tơn trọng và bảo vệ quyền bất khả xâm phạm của cơng dân, bảo vệ quyền con người, quyền được sống của cơng dân, quyền cơng dân trong một xã hội cơng bằng dân chủ văn minh.

4 Củng cố và hướng dẫn ơn tập

Dựa trên bài tập sau:

Nối hành vi ở cột 1 sao cho phù hợp với mỗi biểu hiện xâm phạm quyền bấtkhả xâm phạm vè thân thể của cơng dân trong bảng dưới đây:

I II

a Xâm phạm tính mạng của người khác 1 Đánh đập người đĩ đến chết

b Xâm phạm sức khỏe của người khác 2 Đánh nhau với người khác gây thương tích

c Xâm phạm thân thể của người khác 3 Bắt người giải đến cơ quan cơng an do nghi

nghờ lấy cắp xe đạp.

d Xâm phạm thân thể của người khác 4 Bắt , giam giữ người, đe dọa đánh đập

người đĩ.

Giáo viên nên giới thiệu cho học sinh quyền tự do cơ bản là quyền cơ bản nhất

mà con người đã giành được Pháp luật đã ghi nhận thì bản thân mỗi học sinhcần giữ gìn nĩ bằng cách khơng vi phạm pháp luật để bảo vệ tự do cho chínhmình

5.Hoạt động tiếp nối:

Dặn dị học sinh về nhà làm bài tập trong SGK và bài tập tình huống mà giáo viên đưa ra trong tiết trước

Học sinh biết tơn trọng và thực hiện các quy định của pháp luật về quyền bấtkhả xâm phạm về thân thể của cơng dân

cho học sinh THPT qua bài 6- chương trình GDCD 12

VI Hướng dẫn và kiểm tra đánh giá

Dựa vào hệ thống các câu hỏi trong sách giáo khoa để kiểm tra đánh giá

Rút kinh nghiệm:

III KẾT LUẬN

1 Kết quả thực hiện:

Qua năm học 2012-2013 bản thân đã có thực hiện công tác giảng dạy pháp

luật cho học sinh để học sinh có được ý thức pháp luật

Học sinh đã biết tôn trọng và thực hiện các quy định của pháp luật về quyềnbất khả xâm phạm về thân thể của công dân một cách rõ nết hơn trong một bộphận học sinh

Đồng phục học sinh đã chấp hành đầy đủ hơn, các hoạt động góp phần nângcao chất lượng dạy và học đã được nâng cao hơn

Qua điều tra sơ bộ chỉ riêng trong năm học 2012-2013 với 9 lớp 12 bản thân

đã thu được một số kết quả như sau:

Về phương pháp điều tra: Lấy phiếu thăm dò ý kiến học sinh theo các mẫu sau:

Số học sinh hứng thú học tập pháp luật đã nâng cao hơn về nhận thức trong sốhọc sinh diện đại trà ( ban cơ bản ) Các em đã biết ý thức hơn trong chấp hànhnội quy, quy chế trong nhà trường, đó cũng là sự vươn lên có thể ghi nhận cho

số học sinh chậm tiến ở các lớp : 12a 2, 12a6, 12a4,12a9

PHIẾU LẤY Ý KIẾN CỦA khối 12

- Giáo dục pháp luật tốt không chỉ góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng giáo

ục pháp luật, nhằm tăng cường nhà nước pháp quyền XHCN Việt nam ngàycàng vững mạnh