Tài liệu thi triết học duy vật biện chứng

Tài liệu thi triết học duy vật biện chứngBằng lý luận triết học duy vật biện chứng và thực tiễn cách mạng Việt Nam, đồng chí hãy phân tích luận điểm sau đây của Đảng ta: “Tiến hành đổi mới xuất phát từ thực tiễn và cuộc sống xã hội Việt Nam, tham khảo kinh nghiệm tốt của thế giới, không sao chép bất cứ một mô hình có sẵn nào…”.

1 HỌC PHẦN: TRIẾT HỌC DUY

VẬT BIỆN CHỨNG.

Bằng lý luận triết học duy vật biện

chứng và thực tiễn cách mạng

Việt Nam, đồng chí hãy phân tích

luận điểm sau đây của Đảng ta:

“Tiến hành đổi mới xuất phát từ

thực tiễn và cuộc sống xã hội Việt

Nam, tham khảo kinh nghiệm tốt

của thế giới, không sao chép bất

cứ một mô hình có sẵn nào…”

(VK ĐH ĐCS VN lần thứ IX, Nxb

CTQG, HN-2001, tr 81)

Bài làm

Sự gắn kết giữa nhận thức lý luận

và hoạt động thực tiễn luôn là một

đòi hỏi cấp bách và là một phương

thức để mang đến thành công cho

hoạt động của mỗi cá nhân, của tổ

chức và của một chính đảng

Nhận thức đúng và giải quyết hợp

lý mối quan hệ biện chứng tác

động qua lại của lý luận và thực

tiễn, dùng lý luận làm kim chỉ nam

cho hoạt động thực tiễn, tổng kết

thực tiễn để phát triển lý luận, thực

tiễn phải là cơ sở, động lực của

nhận thức và tiêu chuẩn của chân

lý là chìa khóa để giải quyết

mọi vướng mắc trên con đường đi

đến mục tiêu đã định Ngược lại,

nhận thức không đúng và giải

quyết không tốt mối quan hệ giữa

lý luận và thực tiễn sẽ rơi vào chủ

nghĩa giáo điều, chủ nghĩa kinh

nghiệm hoặc chủ quan duy ý chí,

tất nhiên sẽ dẫn đến những thất

bại mà đối với một chính đảng, sự

thất bại đó có thể dẫn đến những

hậu quả nghiêm trọng

Thực tiễn - theo quan điểm triết

học duy vật biện chứng - là toàn

bộ hoạt động vật chất có mục đích

mang tính lịch sử xã hội của con

người làm biến đổi, cải tạo tự

nhiên và xã hội Bản chất của hoạt

động thực tiễn đó là sự tác động

qua lại của chủ thể và khách thể,

là con người sử dụng những công

cụ vật chất tác động vào đối tượng

vật chất làm biến đổi chúng theo

mục đích của mình Thực tiễn

cũng có quá trình vận động, phát

triển, trình độ phát triển của thực

tiễn nói lên quá trình chinh phục tự nhiên, làm chủ xã hội của con người Thực tiễn mang tính lịch sử

xã hội bởi nó phát triển qua các giai đoạn lịch sử Hoạt động thực tiễn có thể chia làm 3 hình thức cơ bản : hoạt động SX vật chất, hoạt động biến đổi chính trị xã hội và hoạt động thực nghiệm khoa học

Trong đó, hoạt động SX vật chất là hoạt động có ý nghĩa quyết định các hình thức khác, hoạt động biến đổi chính trị xã hội là hình thức cao nhất và hoạt động thực nghiệm khoa học là hình thức đặc biệt nhằm thu nhận những tri thức

về hiện thực khách quan

Lý luận xuất phát từ hoạt động

nhận thức của con người, nó là sản phẩm của sự phát triển cao của nhận thức đồng thời thể hiện trình độ cao của nhận thức Xét về mặt bản chất, lý luận là một hệ thống tri thức chặt chẻ mang tính trừu tượng, khái quát , đúc kết từ thực tiễn thông qua các khái niệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật

phản ánh bản chất và xu hướng vận động phát triển của sự vật, hiện tượng trong thết giới khách

Quan Vì vậy, bản chất của lý luận

là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan Theo Hồ Chí Minh

“Lý luận là sự tổng kết kinh nghiệm của loài người, sự tổng hợp những tri thức về tự nhiên, xã hội đã được tích lũy lại trong quá trình lịch sử của con người.”

Giữa lý luận và thực tiễn có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng, có sự tác động qua lại lẫn

nhau, thâm nhập và chuyển hóa lẫn nhau Trong mối quan hệ đó, thực tiễn có vai trò quyết định, vì thực tiễn là hoạt động vật chất, còn lý luận là sản phẩm của hoạt động tinh thần

Vai trò quyết định của thực tiễn đối với lý luận thể hiện ở chổ : chính thực tiễn là cơ sở để tổng kết, khái quát thành lý luận, là động lực, là mục đích, là tiêu chuẩn để kiểm tra nhận thức và lý luận, nó cung cấp chất liệu phong

phú sinh động để hình thành lý luận Mặt khác, tri thức lý luận hình thành tổng kết khái quát kinh nghiệm nhưng lại phải thông qua

tư duy trừu tượng của cá nhân nhà lý luận cho nên nó cũng chứa đựng khả năng không chính xác

xa rời thực tiễn Vì vậy tri thức lý luận phải được thể nghiệm trong thực tiễn để khẳng định, bổ sung sửa đổi hoàn thiện, và thông qua hoạt động thực tiễn, lý luận mới được vật chất hóa, hiện thực hóa, mới có sức mạnh cải tạo hiện thực Thiếu thực tiễn thì sẽ không

có lý luận hoặc sẽ không có lý luận hoặc lý luận sẽ khô cằn, cứng nhắc, không được bổ sung, phát triển, không được kiểm nghiệm tính đúng sai, đó sẽ là lời nói suông không có ý nghĩa V.I Lênin

đã viết “Thực tiễn cao hơn nhận thức, lý luận Vì nó có ưu điểm không những của tính phổ biến

mà còn của tính hiện thức trực tiếp”

Lý luận mặc dù được hình thành từ thực tiễn nhưng nó có vai trò tác động trở lại đối với thực tiễn Sự tác động của lý luận thể hiện qua vai trò hướng dẫn, chỉ đạo, soi sáng cho thực tiễn, vạch

ra mục tiêu, khuynh hướng cho hoạt động thực tiễn, dự báo dự đoán tình hình và phương hướng hoạt động thực tiễn trong tương lai, giúp hoạt động thực tiễn đi đến thành công Những tri thức về bản chất và quy luật của khách thể do

lý luận đem lại có ý nghĩa to lớn trong hoạt động thực tiễn vì hoạt động thực tiễn chỉ có hiệu quả khi

nó tuân theo các quy luật khách quan Cho nên lý luận là kim chỉ nam cho hoạt động thực tiễn Lý luận còn có vai trò điều chỉnh hoạt động thực tiễn, làm cho hoạt động thực tiễn có hiệu quả hơn Lênin

viết “không có lý luận cách mạng thì không thể có phong trào cách mạng” Tuy nhiên, nếu lý luận

phản khoa học hoặc lạc hậu, không bắt kịp với cuộc sống thì nó

sẽ kìm hãm sự phát triển của thực tiễn

Như vậy, giữa lý luận và thực tiễn có sự liên hệ, tác động qua lại, tạo điều kiện cho nhau cùng phát triển và gắn bó hữu cơ với nhau Do đó, sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn phải kết hợp chặt chẽ công tác lý luận với công tác thực tiễn là nguyên lý cao nhất của triết học Mác - Lênin Chủ tịch

Hồ Chí Minh cũng đã từng chỉ rõ

“Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng”,

“Lý luận mà không có thực tiễn là

lý luận suông”

Từ mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thực tiễn, ta rút ra được quan điểm thực tiễn Quan điểm thực tiễn đòi hỏi khi xem xét

sự vật hiện tượng phải gắn với thực tiễn, phải theo sát sự phát triển của thực tiễn để điều chỉnh nhận thức cho sự phù hợp với sự phát triển của thực tiễn, hiệu quả của thực tiễn để kiểm tra những kết luận của nhận thức, kiểm tra những luận điểm của lý luận

Quan điểm thực tiễn cũng đòi hỏi những khái niệm của chúng ta về

sự vật phải được hình thành, bổ sung và phát triển bằng con đường thực tiễn, trên cơ sở thực tiễn chứ không phải bằng con đường suy diễn thuần túy, không phải bằng con đường tự biện

Lý luận phải được phát huy vai trò trong mọi hoạt động thực tiễn Do thực tiễn luôn vận động và phát triển nên phải thường xuyên, tổng kết quá trình vận dụng lý luận vào thực tiễn, xem nó thừa thiếu nhằm

bổ sung phát triển nó cho phù hợp

Nắm vững quan điểm thực tiễn

và lý luận có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần xây dựng một đường lối chính sách đúng đắn, tránh được bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều trong tư duy và trong hoạt động thực tiễn Chủ nghĩa kinh nghiệm theo Hồ Chí Minh là khuynh hướng tuyệt đối hóa kinh nghiệm coi thường lý

luận ”chỉ biết tối ngày vùi đầu vào công tác sự vụ” ít đào sâu suy nghĩ, nhất là những người trình độ văn hóa kém, ít quen đọc sách và suy nghĩ, áp dụng kinh nghiệm một cách thiếu sáng tạo Chúng ta coi trọng những kinh nghiệm thực tiễn và không ngừng tích lũy vốn kinh nghiệm quý báu đó Tuy nhiên nếu chỉ dừng lại ở trình độ kinh nghiệm, chỉ dựa vào những hiểu biết ở trình độ kinh nghiệm, thỏa mãn với vốn kinh nghiệm của bản thân coi kinh nghiệm là tất cả, tuyệt đối hóa kinh nghiệm đồng thời coi nhẹ lý luận, ngại học tập, nghiên cứu lý luận, ít am hiểu lý luận vươn lên để nắm lý luận, không quan tâm tổng kết kinh nghiệm để đề xuất lý luận … thì rất dễ mắc bệnh kinh nghiệm chủ nghĩa Phê phán những cán bộ, đảng viên làm theo kinh nghiệm,

Hồ Chí Minh nhận xét họ không hiểu được rằng kinh nghiệm của

họ tuy tốt nhưng cũng chỉ là từng

bộ phận, từng mặt mà thôi và

người chỉ ra rằng ''Có kinh nghiệm

mà không có lý luận cũng như một mắt sáng, một mắt mờ''

Mặt khác, thái độ thực sự coi trọng lý luận đòi hỏi phải ngăn ngừa bệnh giáo điều chủ nghĩa

Bệnh giáo điều chủ nghĩa là tuyệt đối hóa lý luận, coi thường kinh nghiệm thực tiễn, xem lý luận là bất di bất dịch, việc nắm lý luận chỉ dừng lại ở những nguyên lý chung trừu tượng, không chú ý đến những hoàn cảnh lịch sử cụ thể của sự vận dụng lý luận Bệnh

giáo điều có 2 dạng : giáo điều lý luận và giáo điều kinh nghiệm.

Bệnh giáo điều lý luận là việc thuộc lòng lý luận, cho rằng áp dụng lý luận áp dụng vào đâu cũng được, không xem xét điều kiện cụ thể của mình Bệnh giáo điều kinh nghiệm là việc áp dụng nguyên si rập khuôn mô hình của nước khác, của địa phương khác vào địa phương mình mà không sáng tạo, chọn lựa …

Ở Việt Nam chúng ta, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trì trệ, khủng hoảng của CNXH thời kỳ trước đổi mới (giai đoạn 1975-1985) chính là do xuất phát từ sự lạc hậu, yếu kém về lý luận cách mạng xã hội chủ nghĩa

Sự yếu kém về lý luận làm cho chúng ta tiếp thu lý luận Chủ nghĩa Mác Lênin một cách giản đơn, phiến diện, cắt xén sơ lược, không đến nơi đến chốn, CNXH được hiểu một cách giản đơn, ấu trĩ, bắt chước rập khuôn mô hình CNXH

ở Liên Xô, từ việc thành lập các

bộ ngành của bộ máy nhà nước (ở Liên Xô có bao nhiêu Bộ, Ngành ta cũng có bấy nhiêu Bộ ngành) đến việc đề ra chủ trương, đường lối, chính sách phát triển đất nước : Chủ trương tập trung cho công nghiệp hóa đất nước mà chủ lực là phát triển công nghiệp nặng mà không chú ý đến điều kiện vật chất và lực lượng sản xuất của ta còn chưa tương xứng, với xuất phát điểm còn rất thấp từ một nền kinh tế lạc hậu, sản xuất nông nghiệp là chính, trình độ lực lượng sản xuất không cao, sản xuất thủ công là chủ yếu Có thể nói việc bố trí cơ cấu kinh tế trước hết là sản xuất và đầu tư, chúng ta thường chỉ xuất phát từ lòng mong muốn đi nhanh, không tính đến điều kiện khả năng thực tế

Sự nhận thức giản đơn, yếu kém trong việc vận dụng xơ cứng lý luận vào trong còn thể hiện ở việc hiểu và vận dụng chưa đúng các quy luật khách quan đang tác động trong thời kỳ quá độ ở nước

ta (quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, các quy luật sản xuất hàng hoá, quy luật thị trường ), quá nhấn

mạnh một chiều vai trò của quan

hệ sản xuất, của chế độ công hữu, chế độ phân phối bình quân, không thấy đầy đủ yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất trong thời

kỳ quá độ

Mặt khác, duy trì quá lâu cơ chế

kế hoạch hóa tập trung bao cấp,

quá tập trung quyền lực nhà nước,

dùng kế hoạch pháp lệnh để chỉ

huy toàn bộ nền kinh tế đất nước,

bao cấp trong phân phối làm

cản trở sự sáng tạo, tạo nên sự

bảo thủ trì trệ của đời sống xã hội

Cũng trong thời kỳ này chúng ta

đồng nhất kinh tế thị trường với

chủ nghĩa tư bản, coi nhẹ những

giá trị, những thành tựu mà nhân

loại đạt được trong chủ nghĩa tư

bản; muốn nhanh chóng xoá bỏ

sản xuất hàng hoá, xoá bỏ sở hữu

tư nhân và kinh tế tư nhân trong

quá trình xây dựng chủ nghĩa xã

hội

Hậu quả của những sai lầm xuất

phát sự nhận thức yếu kém về lý

luận và xa rời thực tiễn đã làm cho

đường lối chính sách của Đảng ta

đề ra không phù hợp với thực tiễn

nên đất nước lâm vào tình trạng

khủng hoảng kinh tế xã hội :

Nnhiều vấn đề mấu chốt và thiết

yếu nhất của cuộc sống nhân dân

(ăn, mặc, ở) vẫn chưa được giải

quyết đầy đủ; đất nước chưa có

những thay đổi sâu sắc và triệt để

trong phương thức phát triển; tình

trạng mất cân đối trong nền kinh tế

ngày càng trầm trọng; nhiệt tình

lao động và năng lực sáng tạo của

nhân dân, tài nguyên và các

nguồn lực chưa được khai thác,

phát huy đầy đủ, thậm chí bị xói

mòn Nhìn tổng quát, với cơ chế

kế hoạch hoá tập trung, nền kinh

tế Việt Nam vận động thiếu năng

động và kém hiệu quả Những mất

cân đối và nguy cơ bất ổn định

tiềm tàng trong đời sống kinh tế

-xã hội bị tích nén lại Tình trạng

thiếu hụt kinh niên làm gia tăng

các căng thẳng trong đời sống xã

hội Lòng tin của quần chúng đối

với sự lãnh đạo của Đảng và sự

điều hành của Nhà nước giảm sút

Trên thực tế, đến cuối những năm

70, đất nước đã thực sự lâm vào

cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội

Vấn đề cấp bách đặt ra cho Đảng

cộng sản và Nhà nước Việt Nam

lúc này là tìm kiếm cách thức phát triển mới có khả năng đáp ứng các mục tiêu của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, trong đó quan trọng nhất là phải tháo gỡ các ràng buộc về cơ chế và thể chế để giải phóng các nguồn lực phát triển của đất nước

Nhận thức được những sai lầm trên, từ ĐH Đảng lần VI (1986) Đảng đã khởi xướng công cuộc đổi mới toàn diện tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó

có mọi phương hướng đổi mới phải xuất phát từ thực tiễn như Văn kiện Đại hội VI của Đảng đã

xác định “Đảng phải luôn luôn xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan” Đại Hội Đảng lần IX cũng

đã nhấn mạnh “Tiến hành đổi

mới xuất phát từ thực tiễn và cuộc sống xã hội Việt Nam, tham khảo kinh nghiệm tốt của thế giới, không sao chép bất cứ một mô hình có sẵn nào…” (Văn kiện Đại hội Đảng công sản Việt Nam lần thứ IX, NXB CTQG, HN-2001, tr 81).

Những nhận định trên của Đảng chính là sự tiếp thu và vận dụng đúng đắn quan điểm của Hồ Chí

Minh về cách mạng XHCN phải lấy thực tế làm điểm xuất phát để xác định phương hướng, mục tiêu nhiệm vụ của cách mạng, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn

để xác định chủ trương, chính sách Theo quan điểm của người,

việc học tập và vận dụng kinh nghiệm tốt, những mô hình hiệu quả trong công cuộc xây dựng đất nước của các nước XHCN trên thế giới giúp chúng ta đỡ mò mẫm, đỡ phạm những sai lầm của người đi trước Nói cách khác, những tìm kiếm, phát triển lý luận

về CNXH, con đường và các giải pháp xây dựng CNXH ở mỗi nước

có thể là kinh nghiệm tham khảo chứ không thể áp dụng máy móc, rập khuôn Hồ Chí Minh cũng

nhấn mạnh rằng “phải có sự kết hợp biện chứng giữa việc chú

trọng đặc điểm riêng của dân tộc với giá trị phổ biến trong kinh nghiệm các nước” Người chỉ rõ

“đặc điểm to nhất của ta trong thời

kỳ quá độ là từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên CNXH, không phải kinh qua giai đoạn phát triển TBCN”, vì vậy Người nhắc nhở rằng “đứng về mặt xây dựng CNXH, tuy chúng ta

đã có những kinh nghiệm dồi dào của các nước anh em, nhưng chúng ta cũng không thể áp dụng những kinh nghiệm ấy một cách máy móc, bởi vì nước ta có những đặc điểm riêng của ta” Xuất phát

từ thực tế nước ta và quy luật về quan hệ sản xuất - lực lượng sản xuất, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ trong giai đoạn quá độ đi lên CNXH, sự tồn tại của nhiều thành phần kinh

tế với nhiều hình thức sở hữu khác nhau là tất yếu, do đó cần phải duy trì nhiều hình thức quản

lý, phân phối khác nhau Theo người, chúng ta bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa bởi đó là chế độ áp bức, bóc lột, nô dịch con người

Song, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa không có nghĩa là vứt bỏ mọi thành tựu văn hoá, văn minh

mà nhân loại đã đạt được trong chủ nghĩa tư bản; những thành tựu đó cần được tiếp thu, khai thác vì sự thành công của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

Xuất phát từ đặc điểm đó, trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội (năm 1991), Đảng đã nêu :

chúng ta phải tiếp tục nâng cao ý chí tự lực tự cường, phát huy mọi tiềm năng vật chất và trí tuệ của dân tộc đồng thời mở rộng quan

hệ hợp tác quốc tế, tìm tòi bước

đi, hình thức và biện pháp thích hợp xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng làm một xã hội: do nhân dân lao động làm chủ, có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ

yếu, có nền văn hóa tiên tiến, đậm

đà bản sắc dân tộc, con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân, các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ, có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới Sáu đặc trưng nêu trên thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta sẽ xây dựng

Trên cơ sở vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, tổng kết kinh nghiệm thành công và cả kinh nghiệm chưa thành công trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước

ta và các nước khác, đặc biệt là những kinh nghiệm của những năm đổi mới, Đảng ta đã nêu ra những phương hướng cơ bản xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, gồm:

Một là, "xây dựng Nhà nước xã

hội chủ nghĩa, Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng do Đảng Cộng sản lãnh đạo Thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, giữ nguyên kỷ cương

xã hội, chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích Tổ quốc và của nhân dân"

Hai là, "phát triển lực lượng sản

xuất, công nghiệp hóa đất nước theo hướng hiện đại gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện là nhiệm vụ trung tâm nhằm từng bước xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa

xã hội, không ngừng nâng cao năng suất lao động xã hội và cải thiện đời sống nhân dân"

Ba là, "phù hợp với sự phát triển

của lực lượng sản xuất, thiết lập từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa từ thấp đến cao với

sự đa dạng về hình thức sở hữu

Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng

xã hội chủ nghĩa, vận hành theo

cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước Kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân Thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là chủ yếu"

Bốn là, "tiến hành cách mạng

xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội Kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh, vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo đức, thể lực và thẩm

mỹ ngày càng cao Chống tư tưởng, văn hóa phản tiến bộ, trái với những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và những giá trị cao quý của loài người, trái với phương hướng đi lên chủ nghĩa

xã hội"

Năm là, "thực hiện chính sách

đại đoàn kết dân tộc, củng cố và

mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất, tập hợp mọi lực lượng phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh Thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình, hợp tác và hữu nghị với tất cả các nước; trung thành với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, đoàn kết với các nước xã hội chủ nghĩa, với tất

cả các lực lượng đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới"

Sáu là, "xây dựng chủ nghĩa xã

hội và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam Trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, nhân dân ta luôn luôn nâng cao cảnh giác, củng cố quốc

phòng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Tổ quốc và các thành quả cách mạng"

Bảy là, "xây dựng Đảng trong

sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức ngang tầm nhiệm vụ, bảo đảm cho Đảng làm tròn trách nhiệm lãnh đạo sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta"

Sau gần 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới đó, có thể nói rằng mỗi Đại hội Đảng là một dịp để Đảng và Nhà nước ta tổng kết thực tiễn, nâng tầm lý luận, làm căn cứ cho việc hoạch định đường lối, chính sách phù hợp cho từng giai đoạn Những thành tựu tổng kết thực tiễn, nghiên cứu

lý luận đã cung cấp nhiều luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách của Đảng; góp phần vào những thành công rất to lớn của Đảng và nhân dân ta trong công cuộc đổi mới, tạo thế

và lực mới cho đất nước Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh khi phát biểu

bế mạc Hội nghị lần thứ 11 Ban chấp hành Trung ương khóa IX

đã nhấn mạnh : “Nhìn lại 20 năm đổi mới, chúng ta nhất trí rằng, thành tựu đạt được là to lớn, toàn diện và có ý nghĩa lịch sử, trên cả hai mặt thực tiễn và lý luận So với

20 năm về trước, đất nước ta đã

có sự thay đổi cơ bản và toàn diện : đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế

-xã hội, kinh tế tăng trưởng tương đối nhanh, bước đầu hình thành nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa, đang đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá; đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể; hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc do Đảng lãnh đạo được củng cố và tăng cường; sức mạnh tổng hợp của đất nước tăng lên nhiều; vị thế nước ta trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao Những thành tựu to lớn đó chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn và sáng tạo; con đường

đi lên chủ nghĩa xã hội của nước

ta là phù hợp với thực tiễn Việt

Nam Đường lối đó được nhân

dân ta tích cực ủng hộ và quyết

tâm thực hiện Thành tựu đó được

thế giới hoan nghênh và thừa

nhận Điều quan trọng là, sau 20

năm lãnh đạo và chỉ đạo công

cuộc đổi mới, Đảng và Nhà nước

ta ngày càng tích luỹ thêm được

nhiều kinh nghiệm; nhận thức về

chủ nghĩa xã hội và con đường đi

lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

ngày càng sáng tỏ hơn.”

Hiện nay, công cuộc đổi mới ở

nước ta càng đi vào chiều sâu,

những biến đổi trên thế giới

nhanh chóng, phức tạp, khó lường

thì những vấn đề mới đặt ra ngày

càng nhiều, trong đó có những

vấn đề liên quan đến nhận thức về

CNXH và con đường xây dựng

CNXH Không ít vấn đề về nhận

thức lý luận còn chưa đủ rõ; không

ít vấn đề về thực tiễn, nhất là

những vấn đề bức xúc nảy sinh từ

cuộc sống, chưa được giải quyết

kịp thời và tốt nhất Do vậy, “chỉ có

tăng cường tổng kết thực tiễn phát

triển lý luận thì công cuộc đổi mới

mới trở thành hoạt động chủ động

và sáng tạo, bớt được những sai

lầm và những bước đi quanh co

phức tạp”_Văn kiện Đại hội Đảng

lần thứ VII

Trên cơ sở đó Văn kiện Đại hội IX

tiếp tục chỉ rõ : “Đẩy mạnh tổng

kết thực tiễn và nghiên cứu lý

luận, thảo luận dân chủ, sớm làm

rõ và kết luận những vấn đề mới,

bức xúc nảy sinh từ thực tiễn;

từng bước cụ thể hóa, bổ sung

phát triển đường lối, chính sách

của Đảng, đấu tranh với khuynh

hướng, tư tưởng sai trái” ”(Văn

kiện Đại hội IX, trang 141) Chỉ có

như vậy con đường đến CNXH

của chúng ta mới giảm bớt gập

ghềnh, quanh co

Tóm laị, từ những phân tích

trên cho thấy rõ phải coi trọng lý

luận nhưng không được cường

điệu vai trò của lý luận coi thường

thực tiễn trong nhận thức khoa

học và hoạt động cách mạng Cội nguồn của những đột phá tạo ra những bước tiến vượt bật của xã hội loài người có sự đóng góp của

lý luận đích thực Tuy nhiên, lý luận phải gắn với thực tiễn, phải được kiểm tra, đúc kết, khái quát

từ thực tiễn thông qua việc tổng kết thực tiễn Trong công cuộc XDCN xã hội ở nước ta khi đất nước nảy sinh những vấn đề cần được giải đáp về mặt lý luận, Đảng ta đã đứng trên quan điểm, phương pháp luận của CN Mác _ Lênin và TT HCM để xem xét Nhưng, hàng lọat các vấn đề từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội không thể giải quyết chỉ bằng lý luận mà đòi hỏi Đảng ta phải thực hiện thông qua thực tiển, tổng kết thực tiển, chỉ có như vậy công cuộc XD CNXH của ta mới giảm bớt công gai, gập ghềnh