Thậm chí cĩ những tiết học giáo viên cịn nặng về việc cho học sinh chép từ mới mà khơng chú trọng tới việc dạy các kỹ năng đọc như thế nào .Với những lý do đĩ nênviệc dạy đọc hiểu ở trườ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ
-
**** -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HIỆU QUẢ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ THỦ THUẬT VÀ PHƯƠNG
TIỆN DẠY HỌC TRONG GIỜ DẠY ĐỌC TIẾNG ANH
Tác giả : Đậu Thị Diệp Đơn vị : Tổ Ngoại ngữ Trường THPT Trần Phú SKKN thuộc môn: Tiếng anh
MỤC LỤC
Trang 2TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Việc tìm ra một phương pháp dạy học tiếng có hiệu quả giúp người học nhanh chónglàm chủ được ngoại ngữ mình theo đuổi vẫn là nỗi trăn trở của nhiều nhà giáo học pháp và
Trang 3các giáo viên trực tiếp giảng dạy Trước sự phát triển tiến bộ của xã hội , của khoc học vàcông nghệ thông tin người học được tiếp cận với nhiều hình thức , phương tiện học tập hiệnđại, mang lại hiệu quả tích cực Do đó càng đòi hỏi người dạy phải luôn nâng cao trình độchuyên môn , tìm tòi, đổi mới các phương pháp dạy học sao cho đáp ứng được nhu cầu củangười học
Trong các kỹ năng dạy ngoại ngữ thì dạy đọc hiểu đóng một vai trò rất quan trọng đặcbiệt là trong điều kiện hầu hết các trường dạy ngoại ngữ không có môi trường tiếng phù hợp.Đọc là một quá trình tổng hợp không chỉ đòi hỏi nắm được từ ngữ mà còn cả dấu câu, cúpháp, ngữ pháp, tục ngữ và cảm thụ được cảm xúc của người viết Khi đọc, điều quan trọngkhông phải là tốc độ mà là khả năng nắm được nội dung.Qua đọc học sinh được tiếp xúc vớicác loại văn bản khác nhau, được cọ xát với các hiện tượng ngôn ngữ và văn hóa đa dạngphong phú Đọc hiểu giúp học sinh có điều kiện để phát triển các kỹ năng thực hành tiếngkhác như nghe , nói, viết Chính vì vậy đọc hiểu được coi là trọng tâm của dạy và học ngoạingữ dù xu hướng hiện nay chúng ta đang chú trọng vào việc dạy nghe, nói
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đề cập đến một số vấn đề , giải pháp , và một sốthủ thuật trong dạy kỹ năng đọc tiếng Anh cấp THPT Tôi lựa chọn kỹ năng đọc bởi lẽ vớihọc sinh cấp THPT việc nắm chắc kỹ năng đọc hiểu là hết sức cần thiết nhất là khi các emphải tham gia các kỳ thi các bài kiểm tra viết ở lớp, trường Nghiên cứu được thực hiện trênhai lớp 12B và 12K của trường THPT Trần Phú Lớp 12K là lớp thực nghiệm và lớp 12B làlớp đối chứng Lớp thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế khi dạy bài (Unit 6 FutureJobs - Reading ) Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập củahọc sinh: Lớp thực nghiệm đã đạt kết quả học tập cao hơn so với lớp đối chứng Điểm bàikiểm tra của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 7,26 điểm bài kiểm tra của lớp đối chứng
là 6,47 Kết quả kiểm chứng T -test cho thấy p<0,05 là có sự khác biệt giữa điểm trung bìnhcủa lớp thực nghiệm và lớp đối chứng Điều đó chứng minh rằng áp dụng một số thủ thuật vàphương tiện dạy học trong giờ dạy đọc (Reading) đã nâng cao chất lượng các giờ dạy đọc đặcbiệt là cải thiện được khả năng đọc hiểu của học sinh, tạo hứng thú cho các em trong giờ học
GIỚI THIỆU 1/ Thực trạng chất lượng dạy môn đọc hiểu ở trường THPT Trần Phú
Trong sách giáo khoa tiếng Anh bậc THPT thì kỹ năng đọc là kỹ năng được dạy đầutiên khi mở đầu một đơn vị bài học Trong bài đọc đó bao gồm cả ngữ pháp trọng tâm của bài(Phần Language Focus ) và từ vựng cũng như các hiện tượng ngôn ngữ , văn hóa Do đó tôithường dành sự đầu tư nhiều cho tiết dạy đọc hiểu thông qua việc tìm hiểu kỹ nội dung bàiđọc , thiết kế các hình thức hoạt động trên lớp cho phù hợp với các Task trong bài học, tìmhiểu, sưu tầm và giới thiệu các thông tin mang tính liên hệ thực tế để giúp học sinh nhớ bàiđọc hơn Hiện nay học sinh đang sử dụng bộ sách giáo khoa tiếng Anh hệ 7 năm Như vậyđòi hỏi các em phải đảm bảo kiến thức tiếng Anh cơ bản bậc THCS Song do nhiều nguyênnhân nên kiến thức môn tiếng Anh cấp 2 của các em còn rất yếu, nhiều em hầu như khôngnắm được kiến thức cơ bản Kết quả của kỳ thi khảo sát đầu năm môn tiếng Anh ở trườngTHPT Trần Phú (Năm học 2012 - 2013 ) cho thấy chỉ có 35,72% học sinh đạt điểm trungbình Do đó giáo viên tiếng Anh gặp rất nhiều khó khăn trong giảng dạy vì với nội dung SGKmới giáo viên không thể dạy lại kiến thức cấp II trong 45 phút của giờ học Do đó trong cáctiết học tiếng Anh với các lớp ban D thì khoảng 2/3 lớp nắm được bài ,còn với các lớp ban A
Trang 4thì chỉ khoảng 1/2 lớp hiểu bài Cụ thể hơn trong giờ "Reading" một số học sinh thấy rất ngạihọc và nản khi phải đối mặt với một bài đọc dài ,cĩ nhiều từ và cấu trúc ngữ pháp mới.Một số
em dựa vào sách học tốt để làm trước các Task ở nhà Một số em chăm chỉ hơn thì tra từ điển
từ ở nhà với rất nhiều từ mới viết đầy vào SGK Do đĩ việc học các giờ "Reading" chưa hiệuquả Các em sẽ khơng thể làm một bài kiểm tra đọc hiểu tốt vì thiếu các kỹ năng đọc Điều đĩdẫn đến hiện tượng nhiều học sinh trong các bài kiểm tra thì phần đọc hiểu thường khoanhđáp án đúng theo ý thích , khơng bám vào nội dung bài đọc.Bên cạnh đĩ một số giáo viêncũng chưa thực sự chú trọng vào việc tìm tịi những phương pháp dạy hiệu quả để giờ đọccuốn hút học sinh Thậm chí cĩ những tiết học giáo viên cịn nặng về việc cho học sinh chép
từ mới mà khơng chú trọng tới việc dạy các kỹ năng đọc như thế nào Với những lý do đĩ nênviệc dạy đọc hiểu ở trường THPT Trần Phú tuy đã cĩ chuyển biến về cách thức tổ chức học,phương pháp dạy nhưng vẫn cịn chưa thực sự hiệu quả và sự tiến bộ về chất lượng dạy kỹnăng đọc cịn chưa đồng đều ở tất cả các giáo viên tiếng Anh trong trường.Trước thực trạng
đĩ tơi đã tìm tịi , nghiên cứu áp dụng một số thủ thuật, phương pháp dạy học và phương tiệndạy học trong giờ dạy đọc hiểu giúp các em tiếp cận bài đọc một cách dễ dàng hơn, sử dụngđược các kỹ năng đọc khi làm bài tập và khơng bị phụ thuộc vào từ điển khi làm bài đọc
2 Giải pháp thay thế :
Trong đề tài này tơi áp dụng một số thủ thuật , phương pháp và phương tiện dạy học vào giờdạy " Reading "
2.1 Những việc cần chuẩn bị trước giờ dạy đọc :
Do đặc thù của tiết "Reading " nên cơng việc chuẩn bị của giáo viên sẽ nhiều hơn của họcsinh Một tiết học chỉ cĩ thể thành cơng khi giáo viên cĩ sự chuẩn bị kỹ càng , nhuần nhuyễn
và học sinh học tập chủ động tích cực
+ Về phía giáo viên :
- Xác định mục tiêu tiết dạy, trọng tâm bài , điều học sinh đạt được sau tiết dạy
- Lựa chọn phương pháp thủ thuật thích hợp nhất là áp dụng vào tiết dạy
- Giáo án, đồ dùng dạy học cần thiết
- Phân bố thời gian hợp lý cho tiết dạy.Điều này hết sức quan trọng vì nếu phân bố thời giankhơng hợp lý sẽ "cháy giáo án " và khơng nhấn mạnh được vào trọng tâm của bài.Thực tế một
số tiết "reading " nếu theo phân phối CT dạy trong một tiết là hơi "nặng" do đĩ địi hỏi giáoviên cần phân bố thời gian cho mỗi bài học phù hợp để làm nổi phần trọng tâm và lướt phầnkhơng trọng tâm
Ngoài ra giáo viên cần phải quan tâm những điều sau :
- Đối tượng học sinh, điểm mạnh, điểm yếu, vốn kiến thức và kỹ năng đã có
- Sử dụng thành thạo các thủ thuật dạy học cũng như các giáo cụ trực quan và các phươngtiện dạy học sẽ dùng vào bài
- Các dạng bài tập theo trình tự từ dễ đến khó, những bài tập, câu hỏi nào dành cho họcsinh yếu, bài nào dành cho học sinh trung bình, khá, giỏi
Trước khi dạy bài đọc hiểu tơi thường nhắc học sinh về chủ đề bài đọc sẽ học và yêu cầu các
em tìm hiểu những thơng tin về chủ đề đĩ Điều này sẽ giúp học sinh cĩ sự chuẩn bị về nộidung chủ đề bài học Ví dụ như Unit 2 ( Cultural Diversity ) yêu cầu học sinh tìm hiểu vềphong tục dựng vợ gả chồng của người phương Đơng , phương Tây, Unit 4 (School EducationSystem ) tìm hiểu về giáo dục nước Anh, Unit 8 (Life in the future ) tìm các thơng tin về cơng
nghệ thơng tin và con người trong tương lai Qua thực tế giảng dạy ở hai lớp (12B, 12K) ở
trường Lê Hồng Phong tơi nhận thấy đa số các em đều cĩ ý thức chuẩn bị tìm thơng tin ởnhà , với chủ đề Unit 8 các em học sinh nam rất hào hứng khi tìm hiểu những phát minh mớitrong tương lai.Về phần từ mới tơi cũng khơng bắt buộc các em phải tra từ điển ở nhà mà chỉyêu cầu đọc trước bài để nắm được chủ đề chính của bài là gì Mục đích của phần này là để
Trang 5học sinh ớt nhiều cú sự đọc trước bài ở nhà dự cú thể một số học sinh lười sẽ khụng thực hiệnnhưng qua thực tế ở hai lớp tụi dạy khoảng 70% học sinh là cú đọc trước bài ở nhà Điều đú
sẽ giỳp cỏc em tiếp thu bài đọc tốt hơn và bài dạy của giỏo viờn sẽ bớt "nặng" hơn vỡ cú sựchủ động, hợp tỏc tớch cực của học sinh
+ Trước khi đọc (Pre-reading )
+ Trong khi đọc (While- reading)
+ Sau khi đọc: ( Post- reading)
a Trước khi đọc (Pre-reading activities): Khoảng 12'đến 15'
Là bao gồm những hoạt động và thủ thuật nhằm đạt được mục đớch sau:
- Gõy hứng thỳ (arouse interest)
- Thiết lập ngữ cảnh (set up the context)
- Tạo nhu cầu, lý do(create reasons for reading)
- Dạy những cấu trỳc, từ mới cần thiết cho đọc hiểu(pre-teach structures, newwords)
- Giới thiệu túm tắt nội dung bài đọc(introduce briefly the topic, content)
- Gợi ý, hướng sự chỳ ý vào những điểm chớnh của bài đọc(eliciting, guidingquestions)
- Cho học sinh đoỏn trước nội dung bài đọc (predict the text)
- Nờu những điều muốn biết về bài đọc (give expectation)
Phần gõy hứng thỳ ,thiết lập ngữ cảnh, tạo nhu cầu lý do đọc chớnh là phần Warm up Cáchoạt động này nên ngắn gọn và tập trung Thời gian dành cho các hoạt động này khoảng bađến năm phút là đủ Có thể sử dụng các hoạt động sau để thực hiện:
+ Brainstorming:
Yêu cầu học sinh nêu những từ có liên quan đến bài học đọc, bức tranh trong bài đọc haytiêu đề, chủ đề của bài đọc Đồng thời giáo viên hoặc học sinh có thể viết những từ- cụm từ đólên bảng ,việc này giúp cho học sinh nhớ từ và sau đó các em có thể tìm những từ này trongbài đọc Học sinh có thể nêu từ bằng tiếng Việt, giáo viên chuyển sang tiếng Anh
sử dụng tranh ảnh để thu hút sự chú ý của học sinh về chủ điểm chính của bài đọc và tạokhông khí hào hứng cho lớp học
VD: Giáo viên có thể hỏi câu hỏi về bức tranh trong bài đọc nh:
- What are the people in the picture doing ?
- Where are they ?Who are they?
Trang 6Trong cỏc bài học tiếng Anh 12 - HK I thỡ tranh của Unit 3(Ways of socialising),
Unit 5(Higher Education ), Unit 8(Life in the future ) cú thể sử dụng đặt cõu hỏi để
dẫn dắt vào bài mới Sau đó ta có thể đa ra lời giơí thiệu ngắn để dẫn dắt vào bài
(Lead in ) nh:
" The text we are going to read today is about "
Do thời lượng 45' dạy đọc đụi khi là khụng đủ nờn cú những bài giỏo viờn cú thể sử
dụng ngay cỏc cõu hỏi hoặc yờu cầu của phần " Before you read " để làm phần" Warm up" vớ dụ như với Unit 1 (Home Life ) , Unit 2(Culutral Diversity), Unit 4(School
Education System ), Unit 6 ( Future jobs )
Tụi thường xuyờn dạy giỏo ỏn điện tử nờn phần "Warm up " rất phong phỳ về hỡnh
thức thể hiện như trũ chơi ụ chữ , xem videoclip, xem tranh liờn quan đến chủ đề bài
đọc, đoỏn từ chỡa khúa qua cỏc gợi ý
Giỏo viờn cũng cú thể tổ chức một trũ chơi thi giữa hai đội : Who is faster ?
Giỏo viờn chia lớp làm hai đội và cỏc em sẽ lần lượt lờn bảng viết cỏc từ liờn quan
đến chủ đề bài đọc Trong khoảng 3 phỳt đội nào viết được nhiều từ đỳng hơn sẽ
thắng cuộc Hoạt động này cú thể ỏp dụng vào Unit 1(Home life), Unit 4(School
Education System ), Unit 6 ( Future jobs ) vỡ cỏc chủ đề đú học sinh thường nhớ
nhiều từ hơn
Qua thực tế ỏp dụng cỏc thủ thuật và tổ chức một số hoạt động cho phần Warm up tụi thấyhọc sinh vụ cựng hào hứng, cỏc em tham gia rất tớch cực kể cả cỏc em học sinh cú lực học TB.Thậm chớ cú lần tụi tổ chức trũ chơi thi viết từ liờn quan đến chủ đề Unit 6 (Future Jobs )một
số em hs cú lực học TB mụn Anh ở lớp 12K đó rất hăng hỏi tham gia lờn bảng viết dự cú emviết cũn chưa đỳng chớnh tả Một phần quà nhỏ nếu cú thể cũng sẽ rất thỳ vị làm cỏc em hàohứng hơn khi tham gia trũ chơi Tuy nhiờn giỏo viờn nờn chỳ ý phần hướng dẫn trũ chơi, luậtchơi phải rừ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu để hs biết cần phải làm gỡ Giỏo viờn cú thể giải thớch luậtchơi bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt
Như vậy hoạt động Warm up dự rất ngắn ngủi về thời gian nhưng lại rất quan trọng khụng thể
bỏ qua vỡ nú sẽ tạo một khởi đầu hứng thỳ, tạo sự chỳ ý tập trung lụi cuốn học sinh vào cỏchoạt động chớnh tiếp theo
Sau phần Warm up là phần giải thích từ mới
Giải thích từ mới cho học sinh trớc khi đọc bài đọc hiểu là cần thiết Điều đó
sẽ làm cho học sinh thấy dễ dàng tiếp cận bài đọc hiểu hơn
Không cần thiết phải giảng tất cả các từ mới ở trong bài đọc Học sinh có thể
đoán tiếp những từ mới bằng cách đọc bài Giáo viên nên chọn lựa dạy 1 số từ và
cụm từ khó trong bài
Một số cách để giải thích từ mới.
+ Bằng cách sử dụng giáo cụ trực quan:
Có thể vẽ tranh ở trên bảng hoặc cắt các bức tranh từ hoạ báo
+ Bằng cách sử dụng nội dung bài đọc, đoỏn ngữ cảnh từ trong cõu
+ Bằng cách dịch sang tiếng Việt
Trang 7+ Với giỏo ỏn điện tử thỡ cú thể giới thiệu từ qua tranh, qua cỏc hành động Phương
phỏp này rất hiệu quả giỳp hs nhớ từ hơn
Tuy nhiờn cú một số điều giỏo viờn cần chỳ ý: Nhắc hs vừa theo dừi phần hướng
dẫn của GV vừa ghi chộp từ mới , cấu trỳc mới vào vở Nếu sử dụng GAĐT thỡ cỏc từ
cần đưa với tốc độ đủ để hs ghi chộp trỏnh tỡnh trạng cỏc slide chạy quỏ nhanh học
sinh khụng kịp ghi chộp Sau khi đó giới thiệu từ xong chỉ cần cho học sinh đọc đồng
thanh từ một đến hai lần khụng nờn cho đọc cỏ nhõn vỡ thời gian phần này khụng cho
phộp và với yờu cầu của giờ Reading hs khụng nhất thiết phải đọc lưu loỏt từ mới
Sau khi giới thiệu từ mới GV cú thể gợi mở dẫn dắt một hai cõu hỏi liờn quan đến một
số nội dung:
- Giới thiệu túm tắt nội dung bài đọc(introduce briefly the topic, content)
- Gợi ý, hướng sự chỳ ý vào những điểm chớnh của bài đọc(eliciting, guidingquestions)
- Cho học sinh đoỏn trước nội dung bài đọc (predict the text)
- Nờu những điều muốn biết về bài đọc (give expectation)
Cuối cựng giỏo viờn lưu ý thời gian cho phần Pre-reading tối đa chỉ 12' đến 15'
Trong giai đoạn dạy Pre-reading, yếu tố cần thiết và quan trọng để làm nổi bật
chủ đề cần dạy, giờ đọc hiểu đạt hiệu quả, cú sức cuốn hỳt học sinh là phần Warm-up
Đõy là phần khụng thể thiếu trong bài vỡ từ phần Warm-up chủ đề của bài học mới
được dẫn dắt, mới cú thể khai thỏc ngữ liệu phục vụ bài đọc
b Trong khi đọc (While- reading )Khoảng từ 20 đến 25 phỳt
Khi bước vào phần này thỡ yờu cầu đầu tiờn giỏo viờn yờu cầu học sinh là đọc qua cỏcTask để nắm bắt nhanh được là mỡnh sẽ làm gỡ sau khi đọc bài Sau đú yờu cầu học sinh đọcthầm bài Trong lỳc học sinh đang đọc thầm giỏo viờn chỉ đi quanh để quản lý lớp chứ khụnggiải thớch, khụng làm học sinh giỏn đoạn mất tập trung Thời gian cho học sinh đọc thầmkhoảng từ 2' đến 4' Cần phải nhớ rằng đọc thầm là vô cùng quan trọng Nếu giáo viên cứ đọc
to bài khoá cho học sinh nghe thì nó trở thành một bài nghe hiểu Đây là một số điểm cần nhớkhi dạy 1 bài đọc ở trên lớp:
- Đọc to bài khoá thật ra là luyện ngữ âm, tiết tấu do đó hãy thực hiện việc này vào cuốigiờ nếu cũn thời gian
- Việc đọc to chỉ cần thiết khi đọc thơ hay kịch bản
- Đọc to chỉ có lợi cho việc thực hành đọc một cách thuần thục, trôi chảy và làm chohọc sinh thấy tự tin khi bài đọc không quá khó đối với chúng
Sau đây là một số hoạt động nên đợc thực hiện trong khi đọc:
Là những bài tập (Task ) được thực hiện ngay trong khi học sinh đang đọc bài khúa, họcsinh cú thể đọc nhiều lần để thực hiện bài tập Cỏc hỡnh thức luyện tập này là tỡm hiểu, khaithỏc nội dung tựy theo theo mục đớch, cú những dạng cõu hỏi và yờu cầu khai thỏc khỏc nhau,
cú thể vừa về nội dung vừa về ngụn ngữ Cỏc bài tập và thủ thuật phổ biến ở giai đoạn nàythường cú dạng như sau
- Find the word/ phrase/ sentence that say
- Check/ tick the correct answer
- True / false
- Complete the
- Fill in the chat
Trang 8- Make up charts / diagrams
- Make a list of
- Matching
- What does stand for ? / refer to?
- What does _ mean ?
Các kĩ năng thờng dùng trong giai đoạn này là đọc tập trung và đọc mở rộng Đọc tậptrung có nghĩa là ngời đọc phải hiểu tất cả những gì đã đọc và có thể trả lời các câu hỏi chi tiết
về từ, ngữ và ý tởng đợc diễn đạt qua bài văn
Đọc mở rộng có nghĩa là học sinh hiểu một cách tổng quát về bài văn mà không cầnthiết phải hiểu từng từ hoặc từng ý việc đọc tập trung sẽ giúp cho học sinh đọc mở rộng tốthơn Đồng thời việc đọc mở rộng cũng sẽ giúp cho học sinh tự tin hơn khi tiếp xúc với các vănbản chuẩn xác
Đối với một bài đọc dài, giáo viên có thể áp dụng cách đọc mở rộng ở một vài đoạn vàcho học sinh đọc tập trung ở những đoạn khác Nếu để cho học sinh đọc tập trung bài văn quádài các em sẽ mất hứng thú và cũng sẽ không đủ thời gian rèn luyện kĩ năng đọc nhanh
Đọc hiệu quả giỳp học sinh thu thập được nhiều thụng tin cần thiết và cú tư duy tổng quan
về một vấn đề Trong tất cả cỏc bài kiểm tra đều cú một phần kiểm tra cỏc kỹ năng đọc
Skimming (kỹ năng đọc lướt, đọc nhanh) và scanning " kỹ năng đọc chi tiết, sõu vào một
đoạn hay một cõu" là hai trong những kỹ năng quan trọng và rất hữu ớch trong nhiều trườnghợp Để làm tốt những bài tập phần Reading, giỏo viờn cần hướng cho học sinh tới 2 kỹ năng
chớnh là:" scanning " and " skimming "
Skimming : Xỏc định vị trớ cỏc phần trong đoạn văn, từ đú tỡm ra cõu trả lời thớch hợp Khi
làm bài tập về phần Reading, tỡm đỳng đoạn văn rất quan trọng Nú giỳp ta tiết kiệm được khỏnhiều thời gian hơn là việc đọc lại từ đầu Mục tiờu của Skim là tỡm ra những Keyword (từkhúa) trong cõu hỏi, từ đú đối chiếu với Keyword của cõu chủ đề Trong vài trường hợp, ta cúthể "ỏp dụng ngược" kỹ năng Scan để tỡm Keyword Đầu tiờn, bằng cỏch đọc lướt nhanh quađoạn văn, người đọc sẽ cú được cỏi nhỡn tổng quỏt về nội dung, văn phong và cấu trỳc của
bài văn đú: Skimming cho phộp học viờn nắm được ý chớnh trong bài một cỏch nhanh chúng
vỡ Skimming cú nghĩa là nhỡn lướt nhanh qua bài đọc để biết xem bài đú viết về cỏi gỡ Giỏo
viờn hóy núi cho học sinh biết cỏch đọc nhanh, đọc lướt và một số mẹo nhỏ để đọc nhanh màvẫn bắt được đỳng ý chớnh như:
- Khụng nờn đọc từng cõu, từng từ mà chỉ nờn đọc một, hai cõu đầu hoặc một, hai cõu cuốitrong đoạn văn mà thụi vỡ hầu hết cỏc đoạn văn trong tiếng Anh đều viết theo kiểu diễn dịch(ý chớnh thường nằm ở cõu đầu tiờn hoặc cõu thứ hai của đoạn), hoặc quy nạp (ý chớnhthường nằm ở một, hai cõu cuối trong đoạn) Hay nếu gặp một bài đọc mà người ta yờucầu trả lời cõu hỏi hoặc sắp xếp cõu theo đỳng thứ tự thỡ cú thể chỉ cho học sinh nờn đọcphần cõu hỏi hoặc những cõu cần sắp xếp trước, sau đú mới đọc đoạn văn để tiết kiệm đượcthời gian làm bài, vỡ như thế học sinh chỉ cần đọc đoạn văn một lần và tập trung tỡm những
key words (từ khoỏ) cỏc cõu hỏi đưa ra trong bài đọc mà thụi Đọc lướt để nắm bắt được
quan điểm của tỏc giả về vấn đề, chủ điểm được đề cập trong bài đọc: Kỹ năng skimming rất
hữu ớch khi giỏo viờn muốn học sinh phải tư duy sõu hơn trong những bài đọc bằng cỏch tỡm
ra quan điểm của tỏc giả một cỏch nhanh chúng Điều này rất quan trọng vỡ đọc khụng chỉ đểlấy thụng tin mà cũn để biết xem quan điểm của tỏc giả về vấn đề mà họ nờu ra: đồng tỡnh,phản đối hay trung lập Khi đọc nhanh để tỡm ra quan điểm của tỏc giả, người đọc khụng cầnphải đọc tất cả từng từ, từng chữ mà chỉ đọc một vài từ quan trọng thụi Những từ đú cú thể
là danh từ, động từ hoặc tớnh từ, thậm chớ cả cỏc từ nối
Trang 9Đọc lướt để nắm được lô-gíc trình bày của bài: Đôi khi chúng ta cần biết ngay cấu trúc củamột bài văn hoặc một cuốn sách mà không cần phải đọc cả một đoạn văn hay một bài dài lê
thê Kỹ năng skimming sẽ rất hữu ích trong trường hợp này Nên chỉ cho học sinh thấy
những từ nào, dấu hiệu nào mà họ nên chú ý tới để tìm ra lô-gíc trình bày của bài Đó là các
marking words (từ dấu hiệu) như: because (vì), firstly (đầu tiên), secondly (thứ hai), finally
(cuối cùng), but (nhưng), then (sau đó), includes (bao gồm) và những từ chỉ thời gian khác,
v.v Những từ này sẽ giúp cho người đọc nhanh chóng nhận ra đoạn văn được trình bày theo
cách nào: listing (liệt kê), comparison-contrast (so sánh-đối lập), time-order (theo thứ tự thời gian), và cause-effect (nguyên nhân-kết quả) Việc đọc lướt cũng rất hữu ích cho các
doanh nhân và sinh viên Nó giúp người đọc phân biệt được phần nào quan trong hơn còn
phần nào kém quan trọng hơn trong một mẩu tin Phần quan trọng hơn thường là danh từ (đặc biệt là những cái tên trong một mẩu tin về sự kiện có thật) và các động từ Những điểm khác cần lưu ý khi đọc lướt là các con số ( như số liệu thống kê, ngày tháng) và thời của
động từ (liệu hành động được diễn ra ở thời quá khứ, hiện tại hay tương lai) Những phần
quan trọng hơn có thể là các từ như “a”, “the”, “or”, “and”, “if”, “as” các từ được lặp lại,hay một số tính từ và trạng từ
- Với những thủ pháp trên ta thấy kỹ năng skimming rất quan trọng vì đã phần nào tiết kiệm
được thời gian, giải quyết được vấn đề khó và dài
S
canning : Đọc lướt, đọc quét, nhưng không phải là đọc xong mà sáo rỗng Kỹ năng này thực
sự rất khó nhưng lại rất hữu ích khi làm bài Người thành thạo kỹ năng này, chỉ cần lướt qua
là tóm được ý chính của cả đoạn, thậm chí là vài đoạn Mục tiêu của scanning là tìm cho bằng
được câu chủ đề (câu chốt) mang ý nghĩa khái quát của toàn đoạn văn
Khi scan một đoạn văn, nghĩa là đọc để tìm một từ hay một cụm từ, chứ không phải để hiểu
cả bài đọc Do đó yêu cầu học sinh không cần phải đọc từng từ hoặc nghĩ đến nghĩa của từ màhọc sinh đang tìm kiếm Ta có thể tìm từ hoặc cụm từ đó rồi dùng bút gạch chân từ hoặc cụm
từ đó
Những câu hỏi liên quan dến ý chính của bài.
Dạng câu hỏi thông thường nhất của loại câu hỏi này là hỏi về ý chính, nhan đề hay chủ đề của bài đọc.
* Trả lời đúng những câu hỏi về ý chính của bài đọc
Câu hỏi về ý chính của bài đọc Xác định loại
câu hỏi
What is the topic of the passage?
What is the subject of the passage?
What is the main idea of the passage?
What is the author's main point in the passage?
What is the author primarily concerned?
Which of the following would be the best tittle?
- Đọc dòng đầu tiên của mỗi đoạn trong bài
- Tìm ra chủ đề hay ý chung của những dòng đầu tiên
- Đưa mắt nhìn thật nhanh những phần còn lại của bài đọc
mà bạn đẵ tìm thấy câu chủ đề
- Loại bỏ đáp án hoàn toàn sai và chọn ra đáp án đúng nhất trong số các đáp án còn lại
Trang 10* Phải hiểu rõ bố cục nội dung của bài
Với câu hỏi dạng này, học sinh phải xác định xem các ý trong từng đoạn được gắn kết với nhau như thế nào.
Cấu trúc ý Xác định loại
câu hỏi
How is the information in the passage organised?
How is the information in the second paragraph related to the information in the first paragraph?
Tìm câu trả lời ở
đâu
Bạn có thể trả lời câu hỏi này bằng cách đọc câu đầu tiên của các đoạn liên quan
Cách trả lời câu
hỏi
- Đọc dòng đầu tiên của từng đoạn đọc _ Tìm những từ mà chỉ ra mối quan hệ trong từng đoạn đọc
- Chọn ra câu trả lời mà diễn đạt đúng nhất mối quan hệ đó
Những câu hỏi trả lời trực tiếp
* Trả lời đúng những câu hỏi chi tiết được nêu ra
Câu hỏi dạng này thường hỏi một thông tin trong bài đọc chứ không không phải
là toàn bộ bài đọc Câu trả lời cho dạng câu hỏi này thường xuất hiện theo trật tự của bài đọc Do đó, đáp án đúng thường diễn đạt ý tương tự nội dung trong bài đọc, tuy nhiên từ dùng để diễn đạt thì khác.
Cấu trúc ý Xác định loại
câu hỏi
According to the passage
It is stated in the passage
The passage indicates that
The author mentions that
Which of the following is true?
Tìm câu trả lời ở
đâu
Câu trả lời được tìm thấy theo trật tự của bài đọc
Cách trả lời câu
hỏi
- Chọn một từ chủ chốt trong câu hỏi
- Tìm từ chủ chốt hay ý chính trong đoạn đọc thích hợp của bài đọc
- Đọc câu chứa từ chủ chốt hay ý chính
- Tìm đáp án mà nhắc lại ý trong đoạn đọc
- Loại bỏ những phương án trả lời sai và tìm ra phương án trả lời đúng nhất
* Tìm những chi tiết không được nêu rõ trong bài
Thỉnh thoảng học sinh sẽ được yêu cầu tìm ra câu trả lời mà không được đề cập, hay không đúng trong đoạn đọc Loại câu hỏi này có nghĩa là ba trong bốn phương án trả lời là được chỉ ra, được đề cập hoặc là đúng trong bài đọc, và chỉ duy nhất một phương án là không Bởi vậy học sinh phải tìm ra ba phương án có chứa thông tin trong bài đọc và do đó phương án còn lại phải là phương án học sinh cần lựa chọn.
Trang 11Nên chú ý rằng có hai loại đáp án với câu hỏi dạng này:
- Có ba đáp án đúng và một đáp án không được thảo luận trong bài đọc.
- Có ba đáp án đúng và một đáp án sai theo như bài đọc
Cấu trúc ý Xác định loại
câu hỏi
- Which of the following is not stated ?
- Which of the following is not mentioned ?
- Which of the following is not discussed ?
- All of the following are true except
Tìm câu trả lời ở đâu Câu trả lời được tìm thấy theo trật tự của bài đọc Cách trả lời câu hỏi - Chọn một từ chủ chốt trong câu hỏi - Tìm từ chủ chốt hay ý chính trong đoạn đọc thích hợp của bài đọc - Đọc câu chứa từ chủ chốt hay ý chính - Tìm phương án hoàn toàn đúng theo như nội dung bài đọc Loại bỏ những phương án đó - Tìm ra đáp án bỏ sai * Tìm các đại từ thay thế Có những câu hỏi mà yêu cầu người đọc phải tìm xem danh từ nào mà đại từ đề cập đến Đối với loại câu hỏi này rất là quan trọng đối với người đọc là phải hiểu rằng thông thường danh từ được dùng đầu tiên trong bài đọc và rồi đại từ mà nó đề cập đến sẽ xuất hiện sau Để trả lời đúng câu hỏi loại này nên đọc lại câu văn trước đó để tìm danh từ Đại từ thay thế Xác định loại câu hỏi The pronoun " " in line X refers to which of the following? Tìm câu trả lời ở đâu Dòng mà đại từ xuất hiện thông thường được đưa ra trong câu hỏi Danh từ mà đại từ đề cập đến thông thường được tìm thấy trước đại từ Cách trả lời câu hỏi - Tìm đại từ trong đoạn đọc ( Dòng mà đại từ xuất hiện thông thường được đưa ra trong câu hỏi) - Tìm những danh từ mà xuất hiện trước đại từ - Đọc thật kĩ phần đứng trước đại từ của bài đọc - Loại bỏ bất kể phương án sai và chọn ra phương án đúng nhất * Trả lời đúng những câu hỏi chi tiết phải suy diễn Câu hỏi dạng này thường chứa các từ như: implied, inferred, likely, probably và để cho người đọc biết rằng câu trả lời đúng không được chỉ ra trực tiếp Câu hỏi chi tiết được ngụ ý Xác định loại It is implied in the passage that
Trang 12câu hỏi It can be inferred from the passage that
It is most likely that
What probably happened ?
- Dùng ngữ cảnh để đoán nghĩa của những từ khó.
Trong các câu hỏi của phần đọc hiểu, thông thường học sinh phải đoán nghĩa của từ Trong trường hợp này, bài đọc sẽ giúp học sinh đoán nghĩa của từ đó.
Câu hỏi về từ vựng chứa những từ khó Xác định loại
câu hỏi
What is the meaning ?
Which of the following is closest meaning to ?
- Đọc cẩn thận câu văn có chứa từ mới đó
- Dựa vào nghữ cảnh để đoán từ mới.
- Chọn ra đáp án đúng
- Dùng ngữ cảnh để đoán nghĩa của các từ đơn giản.
Thỉnh thoảng học sinh gặp phải những câu hỏi về từ vựng mà yêu cầu đoán nghĩa của một từ mà gặp hàng ngày với những câu hỏi dạng này, học sinh không nên đưa ra nghĩa thông thường hàng ngày của từ đó mà bạn phải căn cứ vào tình huống để đưa ra nghĩa đúng của từ
Câu hỏi về từ vựng chứa những từ đơn giản Xác định loại
câu hỏi
What is the meaning ?
Which of the following is closest meaning to ?
- Đọc cẩn thận câu văn có chứa từ mới đó
- Dựa vào nghữ cảnh để đoán từ mới.
- Chọn ra đáp án đúng
* Loại câu hỏi xác định nguồn gốc của văn bản
Trang 13Thỉnh thoảng câu hỏi cuối cùng trong số các câu hỏi của bài đọc thường yêu cầu bạn tìm xem một mẩu thông tin được tìm thấy ở đâu trong bài đọc Các phương
án trả lời sẽ cho bạn các vị trí có thể tìm ra thông tin đó Cách tốt nhất để làm được câu hỏi loại này là phải nghiên cứu câu hỏi , quyết định thông tin mà người đọc đang tìm kiếm, xem các dòng mà được đưa ra ở bốn phương án trả lời và tìm ra câu trả lời đúng nhất
Câu hỏi về dạng thông tin ở dòng nào trong bài Xác định loại
câu hỏi
Where is the passage taken from "?
Where in the passage ?
- Chọn ra từ chủ chốt hay ý chính trong câu hỏi
- Tìm thật nhanh các dòng trong đoạn đọc mà có câu trả lời Bạn nên đọc lướt để tìm từ chủ chốt hay ý chính mà thôi
- Chọn ra đáp án đúng
Tất cả các kỹ năng và thủ thuật trên giáo viên sẽ hướng dẫn học sinh trong khi học sinh làmbài tập ( Task ) trong SGK Tuy nhiên với từng dạng bài tập thì yêu cầu học sinh áp dụngnhững kỹ năng và thủ thuật đọc phù hợp Trong SGK tiếng Anh 12 thì nội dung của các Task
trong bài đọc chủ yếu là các dạng bài True / false- Matching- Answer the questions -Give the
Vietnamese equivalents ti the words or phrases
Do đó áp dụng các kỹ năng đọc nêu trên là rất hữu ích Để kiểm tra sâu hơn về độ hiểu củahọc sinh và cũng là để tránh tình trạng học sinh dựa vào sách học tốt trả lời giáo viên nên yêucầu học sinh tìm bằng chứng cho câu trả lời ( Tìm thông tin ấy từ đoạn nào, câu nào trong bàiđọc ) Trên thực tế khi tôi áp dụng yêu cầu này vào những học sinh dựa vào sách học tốt hoặchỏi bạn câu trả lời sẽ rất lúng túng vì không tim được bằng chứng chứng minh cho câu trả lời Thông thường mỗi tiết Reading có khoảng 2 đến 3 bài tập vì vậy giáo viên cần chủ động phânphối thời gian hợp lý cho từng bài tập Do thời gian cho phần While reading là khoảng 20-25' nên với bài tập : Answer the questions tôi thường chú trọng vào hướng dẫn học sinh kỹnăng đọc , tìm ra bằng chứng cho các câu trả lời và chỉ yêu cầu học sinh trả lời miệng ( Theocặp ) chứ không nhất thiết phải viết câu trả lời lên bảng và phần viết vào vở câu trả lời chuyểnthành Homework Cách làm này vừa đảm bảo tiến trình thời gian , vừa nhấn mạnh được các
kỹ năng đọc và kiểm tra được độ hiểu sâu bài của học sinh Tuy nhiên tiết học sau tôi thườngkiểm tra nhanh vở một số học sinh ( chủ yếu vào các học sinh lười học) để xem các em có làmvào vở các câu trả lời không.Do thường xuyên sử dụng giáo án điện tử nên tôi thường thiết kếphần Task trả lời câu hỏi thành trò chơi: Lucky number, lucky animal, lucky job gắn vớichủ đề bài đọc khiến giờ học sôi nổi hơn Còn với các dạng bài tập về từ thì tôi thường yêucầu học sinh lên bảng viết theo hình thức thi giữa hai đội Khi hướng dẫn học sinh làm cácTask tôi thường chia nhóm , chia cặp để các em thi đua và so sánh kết quả của mình Với hìnhthức chia nhóm thì sử dụng bảng phụ là rất hiệu quả Nhiều lớp học ở trường tôi luôn có bộbảng phụ (to và nhỏ ) treo sẵn ở lớp nên hoạt động này học sinh rất nhuần nhuyễn và mang lạihiệu quả Như vậy sau khoảng thời gian đọc thầm ,làm việc độc lập, các hoạt động nhóm ,cặp , sử dụng các giáo cụ trực quan, phương tiện dạy học sẽ làm cho tiết Reading bớt nặng
nề , học sinh sẽ hứng thú và tích cực hơn trong giờ học
c Sau khi đọc (Post - reading )Khoảng từ 5 đến 7 phút