SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Nâng cao chất lượng bài soạn quan trọng vì : “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triên đúng đắn và lâu dài về đức, trí,
Trang 1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Nâng cao chất lượng bài soạn
quan trọng vì : “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triên đúng đắn và lâu dài về đức, trí, thể, mỹ và các kỹ năng
cơ bản làm nền tảng của những bậc học sau này; nó là cơ sở vững chắc cho sự phát triển toàn diện con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa là nền móng vô cùng quan trọng cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ” (Luật giáo dục năm
2005)
Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng dạy và học đúng thực chất là mộtyêu cầu vô cùng cần thiết mà các nhà quản lý giáo dục cần có những biện pháp chỉđạo, quản lý tốt để đảm bảo chất lượng dạy và học
Trong những năm qua, giáo dục tiểu học đã đạt được nhiều thành tựu to lớn,rất đáng tự hào trong sự nghiệp phát triển giáo dục Song bên cạnh đó chất lượngđào tạo vẫn còn thấp, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự mất cân đối vì: Đội ngũgiáo viên chưa đều, vẫn còn một số tuổi đời cao cho nên sự nhiệt tình năng nỗ cònhạn chế dẫn đến việc giảng dạy không theo kịp với phương pháp đổi mới làm hạnchế sự phát triển tư duy của học sinh, các em tiếp thu chậm dẫn đến chất lượnggiảng dạy thấp Đặc biệt vấn đề đáng quan tâm hiện nay mà các cấp, các ngànhđều bức xúc và trăn trở đó là chất lượng giáo dục đúng thực chất Và để có chấtlượng giáo dục thì phải có những tiết học, bài học chất lượng, để đạt được điềunày càng không thể thiếu các kế hoạch bài học khoa học, hấp dẫn để giúp học sinhtiếp thu bài một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất
Vì vậy muốn nâng cao chất lượng học tập của học sinh, muốn phát huy hếttiềm năng tri thức của các em thì người giáo viên luôn phải biết trăn trở, tìm tòi,khám phá, biết định hướng và biết vạch ra kế hoạch, phương án khi tổ chức cáchoạt động dạy học Đối với người giáo viên, một giờ lên lớp bao gồm rất nhiều
Trang 2Thiết kế bài soạn có một vai trò đặc biệt quan trọng bởi nó giúp cho giáoviên vạch ra rõ ràng phần trọng tâm mà học sinh bắt buộc phải biết, từ đó giáoviên dễ dàng hơn trong việc điều chỉnh khung thời gian, tăng giảm nội dung giảngdạy, đề phòng các trường hợp cháy giáo án, ướ giáo án tức thừa thời gian khi dạy.Việc soạn giáo án trước khi lên lớp giúp giáo viên vững vàng tự tin hơn khi tổchức, hướng dẫn, hình thành khái niệm cho học sinh
Trường tiểu học là một trường vùng xa của huyện, công tác dạy vàhọc chưa được quan tâm đúng mực nên hoạt động chuyên môn chưa thực sựmạnh, đây là một trong những nguyên nhân chính của công tác soạn bài và hiệuquả của các bài soạn - dụng cụ, phương tiện khi lên lớp của người giáo viên, điềunày là trăn trở lớn, nhất là đối với một người quản lý làm công tác chuyên môn
như tôi, do đó tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp về nâng cao chất lượng bài soạn cho giáo viên trường tiểu học ”
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:
3.1 Mục tiêu: Trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng công tác soạn bài của đội
ngũ giáo viên ở trường tiểu học để đề ra được cách thức, biện pháp đổimới công tác soạn bài và ứng dụng phù hợp với thực tế đơn vị
3.2 Nhiệm vụ: Nghiên cứu kĩ năng, kế hoạch bài soạn của đội ngũ giáo viên ở
trường tiểu học công tác trường tiểu học xã trong nhữngnăm học vừa qua từ đó, đưa ra những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng côngtác soạn bài của nhà trường
3 Phạm vi nghiên cứu:
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
- Đội ngũ giáo viên trường tiểu học
- Nghiên cứu công tác soạn giáo án của trường Tiểu học từ năm học
2008 - 2009 đến học kì I năm học 2012 - 2013
4.2 Địa bàn nghiên cứu: Trường tiểu học xã
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát:
Trang 3
- Phương pháp điều tra, kiểm tra
- Xem vở học, vở tập, bài kiểm tra của học sinh
- Kiểm tra hồ sơ, giáo án của giáo viên qua hình thức đột xuất, định kỳ
3 Phương hướng giải quyết
III Phần kết luận, kiến nghị:
Soạn bài là một công việc hết sức quan trọng Nhìn vào bài soạn ta có thểbiết được toàn bộ kế hoạch, các bước, các khâu của cả quá trình dạy học của thầy
và trò trong một tiết lên lớp nhằm đạt mục đích, yêu cầu của bài dạy.Soạn bài chuđáo cẩn thận, có nhiều công sức đầu tư suy nghĩ thì càng giúp cho người thầy làmchủ được tiết học, môn học Trong bài soạn, mục đích, nội dung, phương phápphải được dự kiến sắp đặt và tuân thủ từng bước tiến hành Người thầy phải đềxuất được các tình huống, hoạt động nhằm phát huy tính tự giác tích cực hoạt độngcủa học sinh Quá trình soạn bài thực sự là một quá trình lao động trí óc vất vả vàthể rõ ý thức, tinh thần trách nhiệm cũng như lương tâm nghề nghiệp của ngườithầy đối với tương lai của thế hệ trẻ Ở một bài soạn không chỉ nói lên sự đầu tưcông sức, nghiên cứu khoa học mà còn thể hiện những lao động sáng tạo của thầy,những tâm đắc đối với bài dạy và nhiều kinh nghiệm quý báu đúc rút từ nhiều nămtrước
Như vậy một bài soạn cần xác định rõ 3 yếu tố: Mục đích, nội dung,phương pháp Bài dạy lý thuyết khác với dạy bài tập Dạy lý thuyết, nếu có thể đưa
ra những hoạt động cụ thể hướng dẫn học sinh tự tìm đến những kiến thức mới
Trang 4
Hoạt động có thể là các câu hỏi dẫn dắt hoặc yêu cầu học sinh giải một bài toán cụthể có liên quan đến kiến thức mới Giải xong bài toán cũng là lúc học sinh tìm rakiến thức và thầy giáo chỉ còn hợp thức hóa và chính xác hóa kiến thức mà họcsinh vừa tìm được Giờ bài tập cần tạo điều kiện cho học sinh làm việc được càngnhiều càng tốt Tâm lý học sinh là rất thích tự mình tìm được lời giải; nó như làmột sự động viên về tinh thần cũng như một sự khẳng định năng lực của mình.Thầy giáo cần tạo cho học sinh được hưởng niềm vui trong học tập ấy Vì vậy cầnchú đến sự phân hóa trong các giờ dạy
Học sinh trường tham gia Hội thi “Học sinh viết chữ đẹp” cấp huyện năm học 2012
Trang 5
- Cán bộ giáo viên đã ý thức tự tham gia đăng ký theo học các lớp nâng caotrình độ chuyên môn nghiệp vụ như đại học cao đẳng tại chức góp phần tăng tỉ lệgiáo viên đạt trình độ trên chuẩn tương đối cao 28 đ/c (trên 50%)
- Đội ngũ giáo viên loại hình nhiều nên hiệu quả giáo dục chưa cao Tỉ lệ họcsinh yếu còn cao
- Năng lực sư phạm của giáo viên qua đánh giá xếp loại cuối năm học chưathực sự tốt Số giáo viên giỏi các cấp còn ít trong khi đó có một bộ phận giáo viênkhông đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, trong đó có một số giáo viên loại hình dạy chưatốt các môn học không đúng phân môn
- Trường TH đóng trên địa bàn vùng xa của huyện, trường nhiềuphân hiệu (4 phân hiệu), phân hiệu xa bán kính gần 3 km nằm trên địa bàn dân cưthưa, 99 % là đồng bào dân tộc thiểu số Trình độ dân trí thấp, kinh tế còn nghèonàn, học sinh dân tộc thiểu số, dân tộc tại chỗ chiếm số lượng lớn 45 % số họcsinh toàn trường
2 Thực trạng thiết kế kế hoạch bài học:
Trong học kì I năm học 2012 – 2013 qua kiểm tra kế hoạch bài học hàngtuần và đột xuất và như tổng kiểm tra hồ sơ ba lần trong năm học, nhận thấy có sựkhác biệt ở các nhóm giáo viên khác nhau Đối với giáo viên tuổi cao hoặc hoàncảnh gia đình gặp nhiều khó khăn thì sự đầu tư cho soạn bài rất hạn chế Việc lập
kế hoặch bài học chỉ như là chép lại sách giáo viên mà không có sự đầu tư nàokhác, không chú ý đến đối tượng học sinh cũng như cơ sở vật chất phục vụ cho bàigiảng Đặc biệt có trường hợp mượn giáo án cũ rồi chép lại Những điều đó làmcho chất lượng giảng dạy kém hiệu quả Đối với những giáo viên có trình độchuyên môn vững thì đã có sự đầu tư nhất định Khi lập kế hoặch bài học họ đã có
sự lựa chọn phương pháp giảng dạy cũng như tính đến các yếu tố: Học sinh,phương tiện, dạy học, mày mò các tư liệu tham khảo, chú trọng tới việ phát huytính chủ động, sáng tạo của học sinh Tuy nhiên số giáo viên này chưa nhiều
Phân tích tình hình soạn giáo án của giáo viên trong 5 năm liền kề, nhàtrường có kết quả khảo sát công tác soạn giáo án của giáo viên như sau:
Trang 6
Việc phân loại kế hoạch bài học mới chỉ dừng ở mức những tiêu chí sau:
- Loại tốt: Đủ bài soạn, không nhầm lẫn kiến thức, tích hợp kĩ năng sống, soạnđúng chuẩn kiến thức kĩ năng, không cắt xén chương trình, đủ các bước lên lớp,trình bày sạch sẽ, khoa học, có hệ thống câu hỏi gợi mở hướng dẫn học sinh
- Loại khá: Như các tiêu chí của loại tốt nhưng còn một số bài soạn sơ lược
- Loại đạt: Bài soạn sơ lược nhiều, trình bày chưa khoa học
- Loại chưa đạt: Bài soạn sơ sài, thiếu căn bản, soạn chưa đúng chuẩn kiến thức
kĩ năng, thiếu khoa học
* Một số tồn tại chủ yếu trong công tác soạn bài của giáo viên trường tiểu hoc :
- Còn số ít sử dụng giáo án cũ chép lại không thực hiện theo chuẩn kiến thức kĩ
năng, không điều chỉnh đúng theo quy định của CV 896
- Còn có hiện tượng down load giáo án trên mạng (giáo án vi tính)
- Một số giáo viên còn thiếu các bước (cấu trúc) cơ bản của một tiết dạy
- Thiếu phần hỗ trợ cho học sinh khó khăn, học sinh yếu
- Ngại soạn giáo án bổ sung
- Chép lại y nguyên sách giáo viên, sách thiết kế Chưa tích hợp kĩ năng sốnghoặc có nhưng sơ sài
* Nguyên nhân:
Việc đổi mới phương pháp soạn giáo án đã được quy định một cách chi tiết,đầy đủ tại công văn 896 và công văn 138/SGD&ĐT Đăk Lăk, nhưng hiện nayphần lớn giáo viên đang bị bó buộc bởi cách làm cũ: Soạn giáo án thay vì lập kếhoạch bài học Mặt khác, do sức ỳ tâm lý, thói quen làm việc nên giáo viên cònphụ thuộc giáo án cũ, sách giáo viên và sách thiết kế trong soạn bài Qua khảo sátthực tế tình hình soạn bài của giáo viên cho thấy đa số giáo viên không lập kếhoạch bài học mà chép lại bài soạn cũ hoặc chép bài soạn từ sách giáo viên, sáchthiết kế; một số khác chỉ thực sự quan tâm đến việc soạn bài khi mới ra trườnghoặc khi được bố trí giảng dạy lớp mới (trước đó chưa giảng dạy), còn sau đó chéplại giáo án cũ Chỉ có rất ít giáo viên nghiên cứu kỹ sách giáo khoa, sách giáo viên,sách thiết kế và các tài liệu liên quan, đọc lại bài soạn (kế hoạch bài học) đã lập từnăm trước, sau đó đối chiếu với tình hình học sinh lớp mình đang giảng dạy để lập
kế hoạch bài học hợp lý
Trang 7
Hình ảnh “Hội thi giáo viên dạy giỏi” cấp trường năm học 2011 - 2012
II MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÀI SOẠN:
1 Công tác chỉ đạo công tác xây dựng kế hoặch giảng dạy hàng tuần:
Tổ, khối chuyên môn ở trường Tiểu học là đơn vị trực tiếp quản lý hoạtđộng chuyên môn của mỗi thành viên trong khối Để tiện cho việc chỉ đạo chuyênmôn của tổ trưởng nhà trường đã biên chế mỗi khối lớp một tổ chuyên môn Việcchỉ đạo công tác xây dựng kế hoặch giảng dạy được triển khai trực tiếp từ bangiám hiệu tới tổ trưởng tổ chuyên môn Trong quản lý chỉ đạo xây dựng kế hoạchgiảng dạy một mặt phải phát huy vai trò của toàn trường Căn cứ để xây dựng kếhoạch giảng dạy là phân phối chương trình và thời khóa biểu hàng ngày trongtuần Bên cạnh đó là các hoạt động ngoài giờ lên lớp của nhà trường hoặc các nộidung khác do phòng Giáo dục chỉ đạo như kế hoặch bồi dưỡng thay sách, bồidưỡng sử dụng đồ dùng dạy học Từ đó các tổ chuyên môn sẽ bàn bạc và xâydựng kế hoặch lên lớp hằng ngày sao cho đúng chương trình và thời khóa biểu,
Trang 82 Biện pháp chỉ đạo công tác soạn bài để nâng cao chất lượng giảng dạy:
2.1 Nghiên cứu và xác định mục tiêu bài giảng:
Tổ chuyên môn được giao nhiệm vụ nghiên cứu, vạch kế hoặch bàn bạcthống nhất cáh xác định mục tiêu cho các môn học sao cho phù hợp với đối tượnghọc sinh và đảm bảo sát với yêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng chung do bộgiáo dục ban hành Trước hết các tổ chuyên môn sinh hoạt ít nhất tháng 3 lần, ở đótài liệu về yêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng của các môn học được triển khaiđến từng thành viên, các cuộc họp này bao giờ cũng có đại diện Ban giám hiệu dự
để có ý kiến chỉ đạo cụ thể và kịp thời Từ đó giúp giáo viên chỉ lại mục tiêu trongsách giáo viên để phù hợp với tình hình học sinh trong lớp mình và đảm bảo yêucầu cơ bản tối thiểu so với mặt bằng chung Có thể lấy ví dụ như sau: Một số bài
chính tả so sánh phân biệt các phụ âm Ví dụ: Ở địa phương học sinh thường
không mắc lỗi thì đồng thời chỉnh cả nội dung và mục tiêu để dạy cho học sinh
những cặp phụ âm hay mắc lỗi hơn như tr/ch/, s/x hay l/n
2.2.Thống nhất cách trình bày bài soạn:
Thống nhất về nội dung và hình thức thể hiện các loại bài soạn Với nhữnggiáo viên khá giỏi, dạy lâu năm thì uyeeu cầu bài soạn khác với những giáo viênmới ra trường Hình thức trình bày bài soạn phải phù hợp với nội dung bài dạy Từđầu năm học nhà trường phân công một số giáo viên có kinh nghiệm như tổ trưởngchuyên môn, giáo viên dạy giỏi tham gia vào việc xây dựng cấu trúc bài soạn chotừng môn học Sau đó đưa ra lấy ý kiến tham khảo rộng rãi và thống nhất chung, inthành tài liệu cho từng giáo viên để thực hiện Nhờ đó mọi bài soạn của giáo viêntrong trường đều theo một cấu trúc thống nhất, chất lượng bài soạn được nâng lênmột bước góp phần vào nâng cao chất lượng dạy học
2.3 Kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên:
Kiểm tra việc thống nhất cách soạn của từng môn học ở từng khối lớp Cácdạng bài soạn giờ ôn tập, kiểm tra,thực hành Yêu cầu về giáo án của giáo viênmới ra trường, của các giáo viên giỏi, của các giáo viên cần cố gắng Chọn câu hỏi
Trang 9- Kiểm tra đột xuất.
- Kiểm tra trước giờ lên lớp
- Kiểm tra sau dự giờ
- Kiểm tra định kỳ cùng khối trưởng chuyên môn
- Kiểm tra chéo trong buổi sinh hoạt chuyên môn
- Kiểm tra đồ dùng trực quan cho giờ dạy
- Trang thiết bị cho giờ dạy
- Giờ học ngoài trời (Địa điểm học, kế hoạch quản lý học sinh)
2.4.Kiểm tra hoạt động tổ chuyên môn:
Nội dung kiểm tra gồm:
* Kiểm tra tổ trưởng:
- Nhận thức về vai trò của tổ chuyên môn, của tổ trưởng chuyên môn
- Nhận định của tổ trưởng về từng tổ vi
* Kiểm tra hồ sơ chuyên môn:
- Các kế hoạch năm học năm học của tổ nhóm cá nhân
- Các loại sổ biên bản sinh hoạt
- Các kết quả điều tra cơ bản về học sinh và giáo viên
* Nề nếp sinh hoạt tổ:
- Thông qua bài, nộp bài soạn
- Thông báo việc thực hiện chương trình
- Khối lượng dự giờ, việc chữa bài cho học sinh
* Bồi dưỡng nhiệm vụ:
- Thực hiện các chuyên đề của nhà trường
- Chuyên đề rút kinh nghiệm cả tổ nhóm
* Chỉ đạo phong trào học tập:
- Bồi dưỡng học sinh giỏi
- Phụ đạo học sinh kém
- Theo dõi học sinh yếu kém
* Chất lượng dạy học:
- Trình độ kiến thức nghiệp vụ của tổ viên
- Chất lượng học tập của tổ viên
Trang 10
Ban giám hiệu thống nhất hình thức kiểm tra:
- Dự sinh hoạt tổ xem việc thống nhất nội dung sinh hoạt cử tổ chuyên môn
- Trao đổi, phỏng vấn tổ trưởng, giáo viên
- Xem xét hồ sơ thi đua, chú ý tính hệ thống và tính thống nhất của tài liệu
- Xem giáo án sổ điểm lớp
- Nghe báo cáo, dự các buổi rút kinh nghiệm dự giờ
- So sánh các hồ sơ
- Dự giờ, khảo sát chất lượng
Thành phần kiểm tra tổ chuyên môn ngoài Ban giám hiệu còn thêm cán bộcốt cán như Chủ tịch Công Đoàn, tổ trưởng các tổ chuyên môn Khi kiểm tra xong
có biên bản kiểm tra
3 Các giải pháp cụ thể để bài soạn có chất lượng:
* Biện pháp kĩ năng soạn bài:
Bài soạn là kế hoạch của giáo viên để dạy học từng tiết, nó thể hiện một cáchsinh động mối liên hệ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và điều kiện dạy học
Vì vậy để nâng cao chất lượng dạy học cho học sinh cần phải hình thành kỹ năngsoạn bài cho giáo viên Kỹ năng soạn bày gồm các kỹ năng sau:
- Kỹ năng xác định mục tiêu bài dạy.(lưu ý kĩ năng hỗ trợ)
- Kỹ năng xác định nội dung và cấu trúc bài dạy
- Kỹ năng xác định các thông tin (tranh ảnh, tài liệu …) phục vụ cho hoạt độngdạy học
- Kỹ năng xác định các hoạt động dạy học (hình thức tổ chức, phương phápdạy học)
* Biện pháp xác định mục tiêu:
Về mục tiêu bài học bao gồm: Kiến thức, kỹ năng và thái độ cần căn cứmục tiêu môn học và mức độ cần đạt của bài học cụ thể của đối tượng học sinh đểđiều chỉnh (thêm, bớt) ở từng mục cho phù hợp
- Khi điều chỉnh ở mục tiêu, giáo viên cần thể hiện ở các hoạt động học, tránhmâu thuẩn (mục tiêu điều chỉnh, nội dung chép lại SGV)
- Phần bổ sung hỗ trợ chỉ khi cần thiết, tránh lạm dụng làm ảnh hưởng đến nộidung của bài học
Vậy giáo viên cần lưu ý: khi soạn bài, xem nội dung bài học để diễn đạt lạimục tiêu cắt ở phần nào? Nói lại ở phần nào ? VD Tập đọc: Sách giáo viên yêucầu đọc thuộc cả bài, giáo viên tùy theo đối tượng học sinh theo chuẩn mà sửa lạimục tiêu)
Trang 11
- Mục tiêu của việc lập kế hoạch bài học là làm rõ việc dạy cái gì, dạy vào lúc
nào, dạy như thế nào và học sinh cần học ra sao ? VD: Bài: “Mẫu giấy vụn” môn
kể chuyện lớp 2, GV chỉ yêu cầu học sinh biết thể hiện lời kể tự nhiên, không yêucầu phải phối hợp lời kể với điệu bộ, nét mặt, việc thay đổi giọng kể theo từng vai
VD: Tiếng “nghiêm” trong bài Chính tả: “Ngôi trường mới”, học sinh hay viết
“ng” đơn, giáo viên phải phân tích “ngh” kép… Nếu lớp viết yếu phải chấm bài
100% để sửa lỗi cho các em
- Mục tiêu được xây dựng theo một trình tự hợp lý trong một tiết dạy, có nộidung ứng phó kịp thời và đón đầu những tình huống có thể xảy ra khi tổ chức giờhọc với những đối tượng học sinh cụ thể
- Mục tiêu dạy học phải do học sinh thực hiện
- Xác định mục tiêu đúng, cụ thể thì mới có căn cứ để đánh giá chất lượng,hiệu quả học tập của học sinh
- Khi xác định mục tiêu cần phải tính đến việc đánh giá theo chuẩn
- Mục tiêu dạy học phải cụ thể, có khả năng đo được, đánh giá được
- Mục tiêu mỗi hoạt động học phải xác định được mức độ thành công của họcsinh sau mỗi bài học đó
* Biện pháp xác định cấu trúc bài dạy:
Xác định cấu trúc của bài dạy cần phụ thuộc vào sách giáo khoa và đặc điểmcủa học sinh, điều kiện giảng dạy của nhà trường Ví dụ: giáo viên có sách giáokhoa, các tài liệu tham khảo với mức độ khác nhau, khi đó giáo viên sẽ chọn nộidung dạy học theo cấu trúc sau:
- Mục tiêu bài giảng và những kĩ năng mà học sinh phải có được sau buổi học
- Tài liệu (sách giáo khoa, các tài liệu bổ sung và tham khảo khác)
- Phương pháp và kĩ năng giảng dạy
- Các bước và các bài tập dành cho học sinh/ tiến trình dạy VD: Hoạt động 1
sẽ tiến hành bài tập nào…HĐ2…
- Sắp xếp công việc, các hoạt động tương tác trong lớp học (làm theo cặp haytheo nhóm, cá nhân, cả lớp…)
- Sắp xếp công việc, các hoạt động tương tác trong lớp học (làm theo cặp haytheo nhóm, cá nhân, cả lớp…)
- Thời gian dành cho từng bài tập ở mỗi hoạt động VD: Câu 1a thảo luận nhóm trong thời gian ? phút
- Các vấn đề dễ nảy sinh VD: Ở bài tập câu b, có 1 HS đã đưa ra nhiều cách giải khác nhau nhưng rất hợp lý và gây hứng thú học tập ,và thời gian của hoạt
Trang 12- Đi đến những đâu? (mục tiêu của bài học)
- Làm thế nào để đi đến đó? (phương pháp dạy, kĩ năng, sắp xếp công việc)
- Sử dụng những phương tiện gì ? (tài liệu, các phương tiện hỗ trợ giảng dạy,nguồn tài liệu…)
- Hướng đi có đúng không? (thời gian giảng dạy, bài tập ứng dụng…)
- Tự đánh giá kết quả dạy và học sau khi áp dụng giáo án giảng dạy đó?
* Nhóm giải pháp xác định nội dung bài học:
Để xác định tốt nội dung bài học theo Công văn 896/GD&ĐT-GDTH ngày13/02/2006 của Bộ Giáo dục & Đào tạo, giáo viên phải biết nghiên cứu nội dungbài học trong sách giáo khoa và xác định được:
- Nội dung chính, phụ trong bài dạy
- Những sách, tài liệu có liên quan đến nội dung bài dạy Khi dạy các bài tậpnâng cao cho học sinh, giáo viên cần biết rõ bài tập đó ở cuốn sách nào, nhà xuấtbản năm nào, có phù hợp với chương trình phổ thông không ?
- Đồ dùng trực quan phục vụ cho bài dạy.VD: Đưa tranh để giải nghĩa từ hay giới thiệu bài .trò chơi học tập…
- Các ví dụ cụ thể được sử dụng trong bài soạn (VD: khi sửa lỗi cho học sinh,
giáo viên cần soạn các ví dụ cụ thể như: - Em, (cháu) cảm ơn…ạ! Dùng để đáp lời người trên, - Tôi ( tớ) cảm ơn… nhé! Dùng để đáp lời người dưới.)
- Độ khó của nội dung trong bài soạn VD: Bài “Tìm Ngọc” các cụm từ “Chó tranh ngậm ngọc….Mèo nhảy tới ngoạm ngọc đội ngọc trên đầu Quạ đớp ngọc…” đều chỉ một động tác dấu ngọc của các con vật thông minh, giáo viên cần
hướng dẫn cho học sinh các tiếng trên đều là động từ chỉ hoạt động của các con
vật… Hoặc câu: “Những cánh hoa lấp ló trong cây” khác “Những cánh hoa lấp
ló trên cây)
- Nội dung tích hợp kĩ năng sống trong các bài học cho HS VD: Trong các tiết
chào cờ, tiết học ngoài trời, các tiết sinh hoạt tập thể, giáo dục các em lòng yêu nước, yêu văn hóa dân tộc, lòng biết ơn Hay khi kiểm tra bài cũ công việc thường
xuyên trước mỗi tiết dạy giáo viên cũng có thể giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Trang 13
như chỉnh đốn tác phong áo quần cho gọn gàng, ngay ngắn, nhắc nhở các em cách đưa vở cho thầy cô bằng hai tay…
Sau đây là một bài sọan ngắn gọn có tích hợp kĩ năng sống:
I Mục tiêu:
- Kiến thức: Học sinh hiểu vì sao phải tiết kiệm nước
- Kĩ năng : HS biết cách thực hành tiết kiệm nước ở gia đình và nơi công cộng.
+ KNS: Xác định giá trị bản thân trong việc tiết kiệm, tránh lãng phí nước + KNS: Đảm nhận trách nhiệm trong việc tiết kiệm, tránh lãng phí nước + KNS: Bình luận về việc sử dụng nước, về tiết kiệm nước.
- Thái độ : Học sinh luôn có ý thức tiết kiệm, bảo vệ nguồn nước.
II/ Đồ dùng dạy-học: - Giấy khổ to, bút màu cho các nhóm
III/ Các hoạt động dạy-học:
3.Bài mới: Giới thiệu bài
Hoạt động 1: Tìm hiểu những biện pháp
bảo vệ nguồn nước.
- Hãy quan sát các hình trong
SGK/60,61, thảo luận nhóm đôi
- Gọi một số hs trình bày kết quả
Kết luận: Phê phán những việc làm sai
- HS kể được một số hành vi sai…
- QS hình vẽ, thảo luận nhóm đôi
- Đại diện nhóm trình bày
*Những việc không nên làm:
Trang 14Kết luận: Nước trong thiên nhiên là có
hạn Tiết kiệm nước là tiết kiệm tiền
cho bản thân, vừa góp phần bảo vệ
nguồn tài nguyên nước
Hoạt động 3: Vẽ tranh cổ động tuyên
truyền tiết kiệm nước
- Thảo luận nhóm 6 xây dựng bản cam
kết tiết kiệm nước,
+ Tìm ý cho nội dung tranh tuyên truyền
- Học sinh lắng nghe
- Thảo luận nhóm 6:
HS biết bình luận về việc sử
dụng nước ( hành động đúng, chưa đúng về tiết kiệm nước).
- HS Trình bày sản phẩm
- 2-3 HS đọc ghi nhớ SGK
- HS liên hệ thực tế
* Lưu ý: Những dòng in nghiêng là nội dung tích hợp kĩ năng sống
- Nội dung được bổ sung hoặc được điều chỉnh trong bài soạn bổ sung
- Trình tự các hoạt động của giáo viên, của học sinh
- Hình thức dạy học (cá nhân, hợp tác theo nhóm nhỏ, …)
*Thiết kế giáo án bổ sung:
Để đạt yêu cầu, đủ điều kiện được miễn soạn giáo án, được sử dụng giáo án
cũ soạn bổ sung giáo viên cần hiểu và trả lời được các câu hỏi sau:
1 Vì sao phải đổi mới cách soạn giáo án của giáo viên tiểu học bằng cách điều chỉnh và bổ sung ?
2 Như thế nào là soạn giáo án có điều chỉnh, bổ sung ?
3 Việc soạn giáo bổ sung có tác dụng như thế nào ?
Theo công văn 896 đã chỉ đạo đổi mới cách soạn giáo án để giáo viên cóthời gian tập trung vào công tác giáo dục Giáo án cần ngắn gọn nhưng có nhiềuthông tin (có thể chỉ khoảng một trang giấy A4) theo CV 138/SGD&ĐT/2007 vìvậy giáo viên cần tập trung vào nghiên cứu và soạn ở các phần cơ bản sau: