hướng con người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xâydựng xã hội với những con người có ích và hướng thiện.Bản thân tôi đã liên tục nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm tôiluô
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TĨNH GIA I
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP
TRONG TRƯỜNG THPT
Người thực hiện: Lê Thị Minh Chức vụ : Giáo viên SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác chủ nhiệm
Trang 2THANH HÓA NĂM 2013
TÊN ĐỀ TÀI: VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
LỚP TRONG TRƯỜNG THPT
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Giáo viên chủ nhiệm ở bậc THPT có một vị trí vô cùng quan trọngtrong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu về sự pháttriển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ Cùngvới kỹ năng sống để các em chuẩn bị bước vào cuộc sống tự lập dễdàng đạt được những nhân cách nhất định
Vì sự nghiệp đào tạo con người mới XHCN, vì sự giáo dục củanền giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục Tỉnh Thanh Hóa,Huyện Tĩnh Gia nói riêng Là người giáo viên tôi nhận thức hết sứcsâu sắc lời dạy bảo ân cần của Bác
"
Hiền dữ phải đâu là tính sẵn.
Phần nhiều do giáo dục mà nên".
"Nửa đêm" ( Trích tập NKTT)
Theo Bác Hồ con người từ khi mới sinh ra vốn bản chất là tốtnhững chỉ sau khi sống và ảnh hưởng của giáo dục, môi trường sốngcùng với sự phấn đấu rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành nênnhững con người thiện ác khác nhau Do đó giáo dục làm một nhiệm
vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện biến đổi dần tính cách con người,
Trang 3hướng con người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xâydựng xã hội với những con người có ích và hướng thiện.
Bản thân tôi đã liên tục nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm tôiluôn mong muốn học trò của mình là những con ngoan trò giỏi, tàiđức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, năng động bản lĩnhbước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho xã hội.Lương tâm của nhà sư phạm mách bảo tôi phải uốn nắn kịp thời đểcác em hình thành có ý thức nội quy nề nếp đã được quy định Vìvậy người giáo viên chủ nhiệm lớp cũng như người chỉ huy ngoàichiến trường muốn cho học sinh ngoan giỏi phải biết tổ chức, baoquát, xử lý các công việc của lớp một cách hiệu quả, biết quan tâmđộng viên các em từ việc nhỏ đến lớn làm hành trang cho các emmang theo vào cuộc sống sau này Hiểu rõ như vậy, do đó tôi đãchọn đề tài "Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong trườngTHPT"
II- NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI:
1- Cơ sở lý luận:
Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức
có mục đích, có kế hoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáodục và người được giáo dục nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội củaloài người Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tưtưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ,hành vi, thói quen ứng xử đúng đắn trong xã hội
Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồngngười không chỉ là sự nghiệp của toàn nhân loại nói chung mà còn của
Trang 4toàn Đảng, toàn dân ta nói riêng Đối với nước ta, giáo dục được xácđịnh là "Quốc sách hàng đầu" là vô vùng quan trọng và cấp thiết bởi
sự thành đạt của một con người, sự phát triển của một thế hệ, sự hưngthịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả của hoạt động giáo dục
"Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người" Hơnthế trong một thời đại hội nhập kinh tế, thời đại Công nghệ thông tinphát triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết Làmthế nào để những người chủ tương lai của đất nước có đủ đức lẫn tài?Làm thế nào sự nghiệp giáo dục mang lại hiệu quả tốt? Đây chính làtrách nhiệm chung của toàn xã hội, của tất cả những người làm côngtác giáo dục, đặc biệt là của giáo viên chủ nhiệm lớp Người trực tiếp
và thường xuyên nhất tiếp xúc với các em học sinh Có thể nói ngườigần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ở bên cạnh giảiđáp mọi khó khăn thắc mắc của các em, người mà các em kính trọng
và yêu quý nhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không
ai khác chính là giáo viên chủ nhiệm lớp
2- Cơ sở thực tiễn.
Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm là quản lý học sinh Theo cácnhà nghiên cứu lứa tuổi học sinh THPT là thời ký từ tuổi thơ sang tuổitrưởng thành và được phản ánh bằng những tên gọi khác nhau: "Tuổikhó bảo", "Tuổi bất trị" "Tuổi khủng hoảng" chính vì thế, có thể coicác em là những cây còn non, còn người giáo viên chủ nhiệm thay mặtnhà trường (Cùng với cha mẹ các em) là người uốn nắn được cái cây
ấy lớn lên thẳng, có độ cứng cáp, vững chãi, bản lĩnh để chống chọi lại
Trang 5vô vàn thử thách, bão táp của cuộc đời Do đó chủ nhiệm lớp là mộtcông việc vô cùng vất vả khó khăn.
III- NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1- Đặc điểm tình hình.
a) Thuận lợi:
Đầu năm 2011 - 2012 tôi được nhà trường giao nhận chủ nhiệmlớp 10A9 đây là một lớp học theo chương trình cơ bản D, nên sựchênh lệch giới tính cũng rõ ràng 40 nữ - 6 nam Điều đó cũng là một
sự thuận lợi đối với tôi vì các em nữ ít nghịch hơn em nam Một sựthuận lợi hơn nữa là tôi trực tiếp dạy môn văn ở lớp nên thời gian tiếpxúc với các em là 4 tiết/ tuần
Trang 6Hầu hết các phụ huynh học sinh đều rất quan tâm đến việc học củacác em Hơn nữa các em được học với đội ngũ các thầy cô giáo bộmôn nhiệt tình, yêu nghề và trách nhiệm cao chuyên môn vững vàng.Đội ngũ cán bộ lớp tập trung những thành viên khá tích cực, hamhoạt động.
b) Khó khăn:
- Đa số học sinh hoàn cảnh khó khăn như bãi ngang, hộ nghèo
- Một số học sinh ham chơi lười học
- Một số học sinh nhà xa phải trọ học
2- Vai trò của giáo viên chủ nhiệm.
a) Giáo viên phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình hoàn cảnh của từng học sinh.
Như chúng ta thấy muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm
tư tình cảm nguyện vọng của các em Nhưng làm thế nào để hiểu đượcnhững điều ấy một cách tường tận? Kinh nghiệm nhiều năm làm chủnhiệm cho thấy là phải tiếp xúc gần gũi trò chuyện tìm hiểu về hoàncảnh, đặc điểm tâm sinh lý, tình hình sở thích của các em Vì vậy khiphụ trách lớp 10A9 tôi đã tìm hiểu học sinh thông qua các mặt sau:Thành phần gia đình:
+ Con thương binh liệt sỹ: 01 (Thu Huyền)
+ Con dân tộc: 0
+ Con mồ côi cha mẹ: 0
Học sinh có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế:
+ Lê Thị Lan: Hộ khẩu bãi ngang, gia đình hộ nghèo, mẹ ốm, bố
đi làm mướn xa, nhà đông chị em
Trang 7+ Lê Thị Nguyệt ánh: Bố mất, một mình mẹ lại ốm, nương nhờ vào anh em họ hàng.
Hạnh kiểm: Tốt: 20 em; Khá: 20 em; TB: 6 em
Để tìm hiểu và nắm bắt các nội dung trên tôi tiến hành làm các công việc sau:
* SƠ YẾU LÝ LỊCH HỌC SINH.
I- PHẦN HỌC SINH GHI:
Trang 81 Họ và tên học sinh nam hay nữ
2 Ngày tháng năm sinh Dân tộc tôn giáo
3 Địa chỉ thường trú: Thôn
6 Số anh chị em trong gia đình:
7 Điều kiện kinh tế của gia đình:
II- PHẦN GHI CỦA PHHS.
Trang 91 Phụ huynh có thường xuyên quan tâm đến con mình hay
không? vì sao?
2 Phụ huynh tạo điều kiện gì cho con mình học
tốt?
3 Phụ huynh có nhận xét gì về tính tình con em
mình?
4 PHHS có đề nghị gì với nhà trường và
GVCN?
5 Chữ ký của phụ huynh:
Cha: Mẹ:
+ Sau khi học sinh ghi rõ lý lịch của mình tôi tiếp tục tìm hiểu các kênh thông tin khác như giáo viên bộ môn Bên cạnh đó cung cấp số điện toại của bản thân của nhà trường đến từng em và liên hệ với gia đình học sinh qua điện thoại Qua đây tôi sẽ biết được những diễn biến
về đạo đức, về học tập của các em từ đó có thể đánh giá hiệu quả
những tác động sư phạm đồng thời điều chỉnh phương pháp giáo dục
Trang 10Vì đạo đức, học lực của học sinh luôn biến đổi từng ngày từng giờ, chứ không phải bất biến theo kiểu "Đầu sao đuôi vậy".
b- Giáo viên chủ nhiệm là người ổn định nề nếp, xây dựng được
ý thức học sinh chấp hành nội quy trường lớp
Ở lứa tuổi THPT các em đã có ý thức trách nhiệm của bản thân trong việc thực hiện tốt nội quy nhà trường Để xây dựng một tập thể lớp luôn ổn định về nề nếp không có học sinh nào vi phạm Đầu năm học tôi đã làm các công việc sau:
* Bầu ban cán sự lớp:
+ Lớp trưởng: Nguyễn Thị Thùy Linh
+ Lớp phó học tập: Nguyễn Thị Hương Ly
+ Lớp phó lao động: Nguyễn Thị Dung
+ Lớp phó văn nghệ: Vũ Thị Ánh (Kiêm thủ quỹ)
+ Khóa nhà xe: Nguyễn Hoàng Anh
* Phân công nhiệm vụ cụ thể:
+ Lớp trưởng: Theo dõi mọi hoạt động của lớp điều khiển các buổi sinh hoạt 15', tổng hợp và báo cáo kết quả thi đua hàng tuần, hàng tháng, học kỳ, năm học cho giáo viên chủ nhiệm
Tôi đã giao cho lớp trưởng quyển sỏ các trang có nội dung tổng hợp như sau:
Trang 11Sổ theo dõi tình hình học sinh lớp 10A9 Năm học 2011 - 2012.Tuần thứ: Tháng
Tổ 1: Tổng số học sinh vi phạm tuần: tháng là:
Tổ 2:Tổng số học sinh vi phạm tuần: tháng là:
Tổ 3:Tổng số học sinh vi phạm tuần: tháng là:
Tổ 4:Tổng số học sinh vi phạm tuần: tháng là:
* Lớp phó học tập: Theo dõi về mặt học tập của lớp, giải đáp mội thắc mắc của các bạn về học tập, lập kế hoạch giúp đỡ các bạn học sinh yếu kém vươn lên, bảo quản sổ ghi đầu bài và báo cáo cho lớp trưởng kết quả học tập của lớp hàng tuần, hàng tháng
* Lớp phó lao động: Chịu trách nhiệm về mặt lao động vệ sinh của lớp phân công trực nhật các tổ, kết hợp với lớp trưởng quản lý lao động và báo cáo kết quả cho GVCN
* Lớp phó văn nghệ (Kiêm thủ quỹ) Tổ chức theo dõi, tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao do Đoàn trường tổ chức Kiêm thu và chi quỹ lớp xây dựng kế hoạch khen thưởng, báo cáo thu chi cho lớp trưởng và GVCN
* Tổ trưởng: Theo dõi các hoạt động của tổ, nắm kết quả học tập của từng tổ viên, xếp loại đánh giá tổ viên và báo cáo cho lớp trưởng tổng hợp
Tổ trưởng có sổ theo dõi:
Sổ theo dõi nề nếp tổ: Năm học 2011 - 2012
Tuần:
Trang 12STT Họ tên Lý do vi phạm
1
2
* Sắp xếp chỗ ngồi
- Sắp xế theo tổ - để tổ trưởng trên theo dõi
VD: Tổ 1: Ngồi bên phải bảng
+ Học nội quy của trường
+ Quy định: Nếu vi phạm bị ghi SĐB, BNN bắt được sẽ mời phụhuynh lên gặp GVCN và nhận hạnh kiểm yếu trong tuần
Những quy định này phải được đặt ra trên tinh thần dân chủ, phảilấy ý kiến của số đông tranh việc áp đặt Khi đặt ra phải quy định nộiquy của lớp thì phải cố gắng thực hiện, tránh tình trạng "đánh trống bỏdùi"
Cứ cuối mỗi tháng tôi lại phát cho mỗi học sinh một bản tự kiểmđiểm để các em tự nhận xét về mình:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Tên em là: - Học sinh lớp: 10A9
Em xin tự nhận xét trong tháng: em có những ưu khuyết điểm sau:
Trang 13điểm:
Khuyết điểm:
Đối chiếu với những ưu khuyết điểm trên em tự nhận mình đạt loại:
Tĩnh Gia, ngày tháng
năm
Người viết bản tự kiểm điểm Học sinh Bên cạnh đó là lớp tôi luôn có quyển sổ ghi biên bản đầu năm đã giao cho lớp phó ghi mỗi tuần - tháng - theo mẫu CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BIÊN BẢN SINH HOẠT LỚP 10A - TUẦN THÁNG
Trang 14Năm học: 2011 - 2012
Chủ tọa: GVCN
Thư ký:
Thành phần: Toàn thể học sinh lớp 10A9
Nội dung: Các tổ trưởng xếp loại hạnh kiểm thành viên trong tổ:
-
-
-
-
Lớp trưởng nhận xét trong tuần - Ưu điểm: +
+
- Nhược điểm: +
+
- Giáo viên chủ nhiệm tổng kết nhận xét lại, nhắc nhở một số những khuyết điểm học sinh mắc phải và kế hoạch tuần tới +
+
Trang 15
Cuộc họp kết thúc vào hồi giờ,ngày tháng năm
Tĩnh Gia, ngày tháng năm
GVCN Lớp trưởng Thư ký
Giáo viên chủ nhiệm có vai trò kết hợp với các lực lượng giáo dụckhác
Trong công tác giáo dục học sinh có rất nhiều lực lượng giáo dục
để giáo viên chủ nhiệm phối kết hợp Tôi xin giới thiệu một số lựclượng giáo dục sau:
c- Phối hợp với gia đình học sinh:
Tôi thiết nghĩ để công tác giáo dục đạt hiệu quả thì phụ huynh vàgiáo viên chủ nhiệm phải đồng cảm phải hiểu nhau Nếu ở nhà, cha
mẹ nhắc nhở, dạy bảo động viên con em mình, ở trường thầy cô tậntình thì học sinh đó nhất định sẽ tiền bộ
Thông thường, ở bất kỳ một học sinh nào khi bị điểm xấu hoặc viphạm nội quy trường lớp thường về nhà sợ bị la rầy, thậm chí bị đánhđập nên các em thường "dấu cha, dấu mẹ" Vì vậy tôi tôi có kế hoạchthông báo cho gia đình học sinh biết lỗi vi phạm để từ đó gia đình nắmbắt được tinh thần học tập, hành vi của con em mình Từ đó có biệnpháp giáo dục kịp thời
Khi phối hợp với gia đình, tôi thiết nghĩ giáo viên chủ nhiệm cầnlinh hoạt trong sử dụng các biện pháp và hình thức vì "Mười ngón tay
có ngón ngắn ngón dài" Hoàn cảnh gia đình không ai giống ai Có giađình có điều kiện quan tâm theo dõi sâu sát chuyện học tập của con
em, thậm chí luôn đưa đón con em đi học, theo dõi sách vở hàng ngàycủa các em Nhưng cũng có gia đình cha mẹ phải đầu tắt mặt tối đisớm về khuya, học không có thời gian để quan tâm con cái, dù họcũng rất mong muốn con em mình học giỏi, ngoan ngoãn Vậy làm thế
Trang 16nào để p hụ huynh nào cũng biết được tình hình phấn đấu và kết quảhọc tập của con em mình? Đây cũng là một trong những sự lo nghĩtrăn trở của tôi Từ đó tôi thường xuyên liên hệ phối hợp với gia đìnhhọc sinh.
Ví dụ: Em Nguyễn Hoàng Anh là một học sinh hay nghỉ học,thường xuyên vi phạm nội quy trường lớp như: đi học muộn, nhuộmtóc, vi phạm đồng phục nhà trường: những vi phạm của em làm ảnhhưởng nghiêm trọng đến điểm thi đua của lớp Tôi đã đến nhà em vàtìm hiểu thêm về hoàn cảnh biết mẹ em mất, bố em hay uống rượukhông quan tâm Vì thế gia đình không quản lý nổi Tôi trao đổi vớiphụ huynh bố em biết được kiểm tra và dạy dỗ em Có những buổi rachơi tôi phải tâm sự với em phân tích cho em hiểu, khuyên bảo em
Em hứa sẽ chấp hành nội quy nhà trường, nhuộm lại tóc và có hướnghọc tập đúng đắn
Qua ví dụ trên tôi thấy rằng vai trò của giáo viên chủ nhiệm rấtquan trọng và sự kết hợp giữa giáo viên và gia đình là điều rất cầnthiết
d- Phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường
Kế hoạch của BGH chính là "kim chỉ nam" cho mỗi giáo viên chủnhiệm Đồng thời mỗi tháng BGH tổ chức họp HĐ một lần để đưa ra
kế hoạch cho GV chủ nhiệm BGH cũng được nghe những phản ảnhcủa GVCN từ lớp mình, những thống kê xếp loại học sinh vi phạm củalớp Thực tế trong quá trình thực hiện những khó khăn thắc mắc tôi đềuxin chỉ đạo và nhận được sự giúp đỡ từ BGH
đ- Phối hợp với giáo viên bộ môn
Khác với cấp THCS, ở THPT các em học thêm nhiều môn, mỗimôn là một giáo viên phụ trách Do đó kết quả học tập rèn luyện củacác em cần phải có sự hỗ trợ của giáo viên bộ môn Để phối hợp đượctốt tôi làm công việc sau:
- Thường xuyên trao đổi với giáo viên bộ môn về tình hình học tậpcủa lớp, cũng như của từng học sinh, để giáo viên nắm bắt được khả
Trang 17năng trình độc ủa ccs em mà có phương pháp giảng dạy thích hợp Tôixin phép GVBM được dự giờ thăm lớp mình để biết được thực lựctừng môn của các em như thế nào?
Ví dụ: Tôi đã xin dự giờ Toán của thầy Ngô Quang Giang để nắmbắt kịp thời và có kế hoạch giúp đỡ các em
Đối với lớp các em dã mạnh dạn góp ý kiến nêu những trở ngạitrong môn học, chẳng hạn môn Toán thầy dạy nhanh, môn Lý cô giáohiền quá nghe những ý kiến của các em như vậy nên tôi đã trao đổivới GVBM nhờ thầy cô giúp đỡ Tôi luôn tạo cho các em mối quan hệgần gũi giữa học sinh và giáo viên bộ môn bằng cách:
- Tôi thường xuyên kiểm tra Sổ đầu bài của lớp rồi cùng trao đổivới giáo viên bộ môn về những nhận xét của tiết học Tôi đề nghị giáoviên bộ môn nên ghi thật cụ thể đúng người đúng tội để tránh tìnhtrạng chung không biết xử lý em nào
- Nhằm nâng cao kết quả học tập của các em, tôi thường xuyênxem và theo dõi sổ ghi điểm của GVBM xem điểm số của các mônhọc, cá bài kiểm tra 15 phút và 45 phút, với cách làm này tôi sẽ nắmbắt được kết quả học tập của từng em và thông báo về gia đình để giađình nhà trường có biện pháp giáo dục
Tôi thiết nghĩ không nên để các em mất căn bản mà phải điềuchỉnh kịp thời đúng lúc, bởi khi các em đã mất căn bản một môn nào
đó thì sẽ chán học thậm tình không có thiện cảm ngay với cả giáo viêndạy môn đó
Ví dụ: Em Lê Thị Liên là học sinh khá về các môn xã hội nhưng mônToán, Lý, Hóa thì em rất yếu, chính vì lẽ đó mà ở những môn tự nhiên
em rất chán học, hay làm việc riêng Biết được điều đó tôi đã trao đổivới giáo viên dạy các môn tự nhiên quan tâm giúp đỡ giảng giải cho em,chỉ sau 2 tháng em học tiến bộ hơn
e- Phối hợp với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
Đây cũng là một công việc thể hiện rõ vai trò của giáo viên chủnhiệm Bởi vì học sinh THPT ngoài việc học kiến thức văn hóa thì