1.3 Dòng hoá là gìLà quá trình tạo ra các cá thể giống nhau gần như tuyệt đối về mặt di truyền Đối với dịng hĩa động vật, kỹ thuật được sử dụng phổ biến cho đến ngày nay là chuyển nhân n
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Đề tài:
Ảnh hưởng của chu kỳ tế bào lên
nhân cho
Trang 2Môn: SINH HỌC MÔ PHÔI VÀ KỸ
THUẬT CHUYỂN CẤY
GVHD: TS NGUY N THANH BÌNH Ễ
SVTH: L P 04SH04 Ớ
Trang 3MỞ ĐẦU
1.1Dòng đơn là gì?
Một nhóm gồm 2 cá thể trở lên với bộ máy di
truyền giống nhau , được tạo từ sinh sản hữu tính hoặc vô tính từ một cha hoặc một mẹ.
1.2 2 phương pháp tạo dòng đơn:
Cắt phôi giai đoạn sớm.
Chuyển nhân.
Trang 41.3 Dòng hoá là gì
Là quá trình tạo ra các cá thể giống nhau gần như tuyệt đối về mặt di truyền
Đối với dịng hĩa động vật, kỹ thuật được sử dụng phổ biến cho đến ngày nay là chuyển nhân (nuclear transfer).
Trang 51.4 Các kỹ thuật dòng hóa
Embryo cloning là kỹ thuật sử dụng tế bào cho nhân là tế bào pluripotent (tế bào giai đoạn phôi nang hoặc phôi dâu).
Somatic cloning là kỹ thuật sử dụng tế bào cho nhân là tế bào sinh dưỡng (somatic cell) Tế bào sinh dưỡng là bất cứ tế bào nào hình thành nên các cơ quan, bao gồm cả tế bào biệt hóa và các tế bào gốc (organ stem cell).
Trang 6II Nội dung
Trang 7Chu kỳ tế bào có hai thời kỳ chính:
Thời kỳ giữa hai lần phân chia được gọi là gian kỳ (interphase) được ký
hiệu là I là thời gian tế bào trao đổi
chất, sinh trưởng và chuẩn bị cho
phân bào
Thời gian tiếp theo là kỳ phân bào
(mitosis) được ký hiệu là M, là thời kỳ
tế bào mẹ phân đơi cho ra hai tế bào con.
II.1 Chu kỳ tế bào
Trang 8II.1.1Gian kỳ
Tuỳ theo đặc điểm chức năng người ta
chia gian kỳ ra ba giai đoạn hay là pha liên tiếp nhau: giai đoạn G1 (gap 1), giai đoạn
S (synthesis) và giai đoạn G2 (gap 2)
Thời gian kéo dài của gian kỳ tuỳ thuộc
vào thời gian của ba pha G1 +S +G2 đặc biệt tuỳ thuộc vào G1 vì ở các loại tế bào khác nhau thì thời gian G1 là rất khác
nhau, còn giai đoạn S và G2 tương đối ổn định
Trang 9II.1.2 Kỳ phân bào
Tế bào ngừng tăng trưởng ở giai
đoạn này và năng lượng tế bào là tập trung và trật tự phân chia thành hai tế bào con
Trang 10II.2 Aûnh hưởng của chu kỳ tế bào lên nhân cho
Tế bào sinh dưỡng(nguồn nhân
cho)có thể đang ở 4 chu kỳ khác
nhau của chu kỳ tế bào(G1, S,
G2, M).
Trứng lợn dùng cho nhân
Trang 11II.2.1.Giai đoạn G1:
Thời gian 30p – 1h
Số NST chứa hàm lượng ADN là ổn định, NST
ở trạng thái hoạt động ( tổng hợp ARN(phiên mã) và tổng hợp protein(dịch mã)
Ù G1 là pha sinh trưởng của tế bào và thực
hiện hoạt động sinh lý khác nhau
Protein Cyclin A đ c t ng h p cu i giai ượ ổ ợ ở ố
đo n G1 Thi u cyclin A thì t ng h p ADN ạ ế ổ ợ
b c ch Ngoài ra cyclin liên kết với kinaza ị ứ ế thì enzim kinaza mới thể hiện hoạt tính phát động của chu kỳ tế bào
Trang 12 Chuyển tế bào nhân ở giai đoạn G1 có tỉ lệ phôi phát triển đến giai đoạn blastocyst cao hơn so với phôi ở giai đoạn G0
Hơn nữa, sCnt giai đoạn G1 thì DNA tổng hợp xảy ra cao hơn trong giai đoạn
G0-sCnt
Các tế bào giai đoạn G1 cĩ thể được sử dụng như là nguồn cung cấp nhân cho các
tế bào phơi sCnt và bắt đầu của tổng hợp DNA đầu tiên cĩ thể là quan trọng cho sự phát triển sau này của phơi sCnt
Trang 13II.2.2.Giai đoạn S:
Thời gian kéo dài tương đối ổn định (6-8 h)
Pha S xảy ra ở 80% nhân của các tế bào phôi dâu; đó là pha tổng hợp ADN (tái bản AND) và nhân đôi nhiễm sắc thể
Protein cyclin A cùng với kinaza sẽ xúc tiến sự tái bản ADN
Giai đoạn G2:
Thời gian ngắn từ 4-5 h
Các ARN và protein được tổng hợp
Protein cyclin B được tổng cuối pha G2 và được tích luỹ
trong nhân Cyclin B hoạt hoá enzim kinaza đóng vai trò
quang trọng trong quá trình phân bào
Trang 14
Chuyển nhân ở giai đoạn S và G2 vào trong tế bào chất chưa hoạt
hoá(có nhiều MPF) làm cho vỡ màng nhân và nhiễm sắc thể sớm cô đặc do đó lần lượt là chất nhiễm sắc thể bị hư hại hoặc có nhiễm sắc thể tứ bội
Trang 15II.2.3.Giai đoạn M( hay pha phân bào
Mitosis )
Thời gian tương đối ngắn
Sự phân chia tế bào thực sự đã diễn ra
để tạo thành hai tế bào mới giống
nhau.
Trang 16
Nếu chuyển nhân của tế bào phôi vào noãn ở thời kỳ MII thì tế bào kém phát triển; điều này có thể do tế bào bị hư hại khi nhiễm sắc thể cô đặc sớm
Trứng ở trạng thái Metaphase II
Trang 17II Tổng kết
Dòng hóa đã mở ra nhiều triển vọng hơn
trong nghiên cứu hay bảo tồn động vật có nguy cơ
Tuy nhiên khả năng thành công ở động vật lớn như bò, cừu,… chưa cao
Quy trình dòng hóa cần nghiên cứu nhiều hơn để hiểu rõ cơ chế và chuẩn hóa chung