TH- Tim hieu moi truong va anh huong cua mot so nhan to sinh thai len doi song sinh vat

Bài 45 – 46TÌM HIỂU MÔI TRƯỜNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ NHÂN TỐ SINH THÁI LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT... Nhân tố sinh thái• Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động tới sin

Bài 45 – 46

TÌM HIỂU MÔI TRƯỜNG

VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ NHÂN TỐ SINH

THÁI LÊN ĐỜI SỐNG

SINH VẬT

I Môi trường sống

của sinh vật

• Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả những gì bao quanh chúng.

• Có bốn loại môi trường chủ yếu:

Môi trường nước Môi trường trong đất

II Nhân tố sinh thái

• Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác

động tới sinh vật.

• Nhân tố sinh thái được

chia thành hai nhóm:

- Nhân tố sinh thái hữu sinh: được chia làm hai loại

- Nhân tố sinh thái vô sinh:

+ Nhân tố con người + Nhân tố các sinh vật khác

III Ảnh hưởng của

một số nhân tố sinh thái đối với đời sống

động, thực vật

1/ Ánh sáng: dựa vào những đặc điểm thích nghi với điều

kiện chiếu sáng khác nhau, thực vật được chia làm hai nhóm:

- Nhóm cây ưa sáng: gồm những cây sống nơi quang đãng.

- Nhóm cây ưa bóng: bao gồm những cây sống nơi có ánh sáng yếu, ánh sáng tán xạ như cây sống dưới tán của cây khác, cây

trồng làm cảnh đặt ở trong nhà.

mai chiếu thuỷ, tre, tùng bách táng, liễu,…

cúc dại,

chua me đất hoa vàng,

càng cua,…

Động vật cũng được chia làm hai nhóm:

+ Nhóm động vật ưa sáng: gồm những động vật hoạt động ban ngày.

+ Nhóm động vật ưa tối: gồm những động vật hoạt động ban đêm, sống trong hang, trong đất hay ở vùng nước sâu như đáy biển.

2/ Nhiệt độ: dưới ảnh hưởng của nhiệt độ, sinh vật được

chia làm hai nhóm:

- Sinh vật biến nhiệt: là những sinh vật có nhiệt độ cơ thể

phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.

- Sinh vật hằng nhiệt: là những sinh vật có nhiệt độ cơ thể không phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.

3/ Độ ẩm: dựa vào những đặc điểm sinh thái thích nghi

với môi trường có độ ẩm khác nhau, thực vật được chia

làm hai nhóm:

- Thực vật ưa ẩm: gồm những cây sống nơi ẩm ướt

- Thực vật chịu hạn: gồm những cây sống ở nơi khô hạn.

xương rồng,

thông Bristle- cone

cành giao,…

4/ Con người: do sự phát triển cao về trí tuệ, hoạt động

của con người không giống như hoạt động của các sinh vật khác mà có ý thức và quy mô rộng hơn, có thể làm môi trường phong phú, giàu có hơn nhưng cũng dễ làm cho chúng suy thoái đi Con người ảnh hưởng rất lớn

đến các sinh vật khác, đồng thời cũng đe doạ chính

cuộc sống của mình

Sự can thiệp của con người có thể phân theo giai đoạn:

a) Hái lượm b) Săn bắt c) Chăn thả

5/ Các sinh vật cùng loài và khác loài: thông qua

các mối quan hệ cùng loài hoặc khác loài, các sinh vật luôn luôn hỗ trợ hoặc cạnh tranh lẫn nhau

Quan hệ Đặc điểm

Hỗ trợ

Cộng sinh Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật.

Hội sinh Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia có không có lợi cũng không có

hại.

Đối địch

Cạnh tranh Các sinh vật khác loài tranh giành nhau thức ăn, nơi ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các

loài kìm hãm sự phát triển của nhau.

Kí sinh, nửa

kí sinh Sinh vật sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu… từ sinh vật đó.

Sinh vật ăn sinh vật khác Gồm các trường hợp: động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt con mồi, thực vật bắt sâu bọ…

Quan hệ hỗ trợ của đàn

cá

Quan hệ đối địch - Sinh vật

ăn sinh vật khác: giữa sư

Ví dụ

IV Quan sát ngoài thiên nhiên

1/ Cây phong lan.

2/ Cây cau

- Đặc điểm: thuộc lớp

cây Một lá mầm; thân

cứng, cao, không phân

nhánh, thuộc loại thân

gỗ; rễ chùm, lan rộng

nhưng không ăn sâu

vào đất; phiến lá dài, là

Cau là cây ưa sáng.

năng hút nước Sinh sản bằng bào tử.

Tuy sống ở trên cạn nhưng do chưa có rễ chính thức nên rêu chỉ sống được ở nơi ẩm ướt

Rêu là thực vật ưa ẩm

pha nên nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào môi

trường.

Thằn lằn là sinh vật biến nhiệt.

- Một số đặc điểm của thằn lằn thích nghi với đời

sống ở cạn: da khô, có vảy sừng bao bọc để ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ thể; mắt ngoài hai mi trên dưới còn có mi thứ ba mỏng và rất linh hoạt

đảm bảo cho mắt khỏi khô mà vẫn nhìn thấy được;

có tuyến lệ để giữ cho màng mắt không bị khô;

màng nhĩ nằm trong một hốc nhỏ trên đầu để bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao động âm thanh vào

màng nhĩ; bàn chân có năm ngón có vuốt để dễ

dàng cho sự di chuyển; hô hấp bằng phổi; thay đổi thể tích lồng ngực nhờ cơ liên sườn; nước tiểu đặc, phân đặc do hậu thận và trực tràng có khả năng hấp thụ lại nước;…

Thằn lằn là động vật ưa khô.

6/ Ếch

- Thường hoạt

động và kiếm mồi

vào ban đêm, ẩn

trong hang qua

mùa đông (hiện

tượng trú đông)

Ếch là động vật ưa tối.

- Một số đặc điểm của ếch thích nghi với đời sống ở nước: đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối thuôn nhọn về phía trước để rẽ nước khi bơi và giảm lực ma sát; mắt và lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu để dễ thở và quan sát khi bơi;

da trần, phủ chất nhầy và ẩm, dễ thấm khí để giảm ma sát và

hô hấp khi bơi; chi có màng bơi căng giữa các ngón để làm mái chèo bơi trong nước; hô hấp chủ yếu bằng da…

Ếch là động vật ưa ẩm.

chủ yếu vào buổi chiếu

hoặc ban đêm.

Thỏ là động vật ưa tối.

- Tim thỏ có bốn ngăn hoản chỉnh (hai tâm nhĩ, hai tâm thất), có hai vòng tuần hoàn kín, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi nên nhiệt độ cơ thể

ổn định, không phụ thuộc vào môi trường.

Thỏ là sinh vật hằng nhiệt.

Như vậy, sống trong các môi trường khác nhau, chịu sự ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái khác nhau, trải qua quá trình lâu dài, các sinh vật đã hình thành những đặc điểm thích

nghi phủ hợp với môi trường sống

của mình Nhờ khả năng thích nghi

đó mà sinh vật rất đa dạng và phân

bố rộng rãi khắp nơi trên Trái đất.

Bài thuyết trình đến đấy là kết thúc.

Cảm ơn cô và các bạn đã chú ý lắng nghe.