4 năm hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình. Báo cáo và bài học kinh nghiệm 2007 - 2010

Hiện trạng bạo lực gia đình (BLGĐ) trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã và đang là một vấn đề quan tâm của toàn xã hội. Theo thống kê trên thế giới, cứ ba phụ nữ thì có một phụ nữ đang phải chịu sự đánh đập, cưỡng bức hoặc bị ngược đãi ít nhất một lần trong đời.

TRUNG TÂM PHỤ NỮ VÀ PHÁT TRIỂN

DỰ ÁN NGƠI NHÀ BÌNH YÊN

4 NĂM HỖ TRỢ NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH

BÁO CÁO VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

2007 - 2010

Peace House Project

mà còn ảnh hưởng đến cả con cái và thiệt hại kinh tế nói chung Theo nhận định của WHO thì BLGĐ đã và đang tác động đến một bộ phận không nhỏ phụ nữ trên toàn thế giới.

Trung tâm Phụ nữ và Phát triển (CWD) là đơn vị trực thuộc Hội Liên hiệp phụ

nữ Việt Nam (VWU) có chức năng phục vụ các hoạt động chính trị - xã hội của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam theo sự chỉ đạo của Đoàn Chủ tịch Trung ương Hội nhằm hỗ trợ sự phát triển toàn diện về năng lực, trình độ mọi mặt,

kỹ năng nghề nghiệp, thể lực và thẩm mỹ của phụ nữ Việt Nam và được phép cung cấp các dịch vụ phụ trợ để tận thu, hỗ trợ các hoạt động chính trị - xã hội và các chi phí khác của Trung tâm Ngôi nhà Bình yên là một mô hình của Trung tâm Phụ nữ và Phát triển – Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam triển khai nhằm hỗ trợ nhóm phụ nữ yếu thế, thiệt thòi, chủ yếu và phụ nữ và trẻ em là nạn nhân bị buôn bán người và bị BLGĐ Mô hình Ngôi nhà Bình yên được xây dựng và đưa vào hoạt động thành công từ tháng 3 năm 2007 từ hỗ trợ của các cơ quan tài trợ như Ủy ban Y tế Hà Lan tại Việt Nam (MCNV), Cơ quan Hợp tác Phát triển Thụy Sỹ (SDC), Ford Foundation (FF), Cơ quan Hợp tác Phát triển Tây Ban Nha (AECID), Từ đó cho đến nay, với sự trợ giúp của các tổ chức trong nước và quốc tế, Ngôi nhà Bình yên thực sự là nơi hỗ trợ hiệu quả, toàn diện giúp những phụ nữ và trẻ em yếu thế thiệt thòi là nạn nhân của bạo lực gia đình tìm thấy nụ cười, xây dựng cuộc đời mới

Tuy là mô hình điểm nhưng Ngôi nhà Bình yên dần khẳng định bước chân của những người đi tiên phong trong công việc giúp nạn nhân của bạo hành gia đình vượt qua những nỗi đau và tạo lập được một cuộc sống tốt đẹp hơn

BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN NGÔI NHÀ BÌNH YÊN

[ ] 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

Trung tâm Phụ nữ và Phát triển là đơn vị trực thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nhằm hỗ trợ sự phát triển và tiến bộ cho phụ nữ, đặc biệt là phụ

nữ có hoàn cảnh khó khăn thông qua các dịch vụ khách sạn và các dịch

vụ xã hội khác

Sứ mệnh của Trung tâm Phụ nữ và Phát triển: hỗ trợ sự phát triển và tiến

bộ của phụ nữ bằng việc cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp, hiệu quả về khách sạn và hỗ trợ toàn diện cho phụ nữ có khó khăn

Tầm nhìn của Trung tâm Phụ nữ và Phát triển: vì sự độc lập, tự chủ, phát triển và tiến bộ của phụ nữ Việt Nam, đặc biệt là phụ nữ có hoàn cảnh khó

mong muốn có nhiều nạn nhân đến, tuy nhiên, trong điều kiện tính mạng, sức khoẻ, tâm lý, tài sản của phụ nữ

bị đe doạ, cần được cung cấp các dịch

vụ kịp thời, cần thiết giúp nạn nhân có môi trường thực sự AN TOÀN, KHẨN CẤP, TẠM THỜI để củng cố kỹ năng, kiến thức, sức khỏe, nghề nghiệp với mục tiêu tái hoà nhập cộng đồng độc lập, bền vững

Các dịch vụ của Ngôi nhà Bình yên

• Hỗ trợ tư vấn/ tham vấn tâm lý

1 Chuyên nghiệp Chúng tôi khẳng định tính chuyên nghiệp bằng sự hài lòng của mọi khách hàng.

2 Đoàn kết hợp tác tốt Chúng tôi cùng tôn trọng, chia sẻ, nỗ lực hợp tác vì mục đích chung, trên cơ sở hài hòa lợi ích/quan điểm cá nhân và tập

thể

3 Quan hệ hợp tác Sẵn sàng hợp tác, duy trì và mở rộng các mối quan hệ bình đẳng, cùng có lợi vì sự phát triển của phụ nữ.

4 Trách nhiệm Chúng tôi cam kết phát huy tối đa mọi nguồn lực để mang lại giá trị dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.

5 Công bằng Chúng tôi đảm bảo sự công bằng với mọi khách hàng; công bằng về quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động.

6 Hỗ trợ vì lợi ích cộng đồng Chúng tôi luôn nỗ lực và cam kết hỗ trợ cho sự phát triển của phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn vì lợi ích cộng đồng.

7 Phát triển bền vững của Tổ

chức

Chúng tôi không ngừng nâng cao năng lực, đổi mới, sáng tạo

và thích ứng; hoạt động uy tín, chất lượng, hiệu quả vì sự phát triển bền vững

[ ]

4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

MỤC LỤC

1 Bối cảnh xây dựng mô hình Ngôi nhà Bình yên

2 Tháp can thiệp phòng chống bạo lực gia đình

3 Sơ đồ tổ chức của Ngôi nhà Bình yên

4 Các dịch vụ cung cấp cho nạn nhân bị bạo lực gia đình tại Ngôi nhà Bình yên

• Hỗ trợ tư vấn/ tham vấn tâm lý

• Hỗ trợ nơi trú ẩn an toàn

• Hỗ trợ chăm sóc sức khỏe

• Hỗ trợ pháp lý

• Hỗ trợ đào tạo nghề/ hướng nghiệp

• Tạo môi trường thân thiện và sản xuất đồ thủ công

• Hỗ trợ vui chơi giải trí

• Chăm sóc trẻ và hỗ trợ khác

• Hỗ trợ hồi gia từ 18-24 tháng

5 Phụ lục

• Phụ lục 1: Báo cáo đánh giá hiệu quả hoạt động dự án Ngôi nhà Bình yên

• Phụ lục 2: Đặc điểm người tạm trú tới tạm lánh tại Ngôi nhà Bình yên

• Phụ lục 3: Danh mục tài liệu hóa các hoạt động

• Phụ lục 4: Biểu mẫu thống kê số liệu hỗ trợ phụ nữ bị buôn bán và bạo lực gia

đình qua mô hình nhà Bình yên

• Phụ lục 5: Danh mục đối tác giao chuyển và cung cấp dịch vụ

• Phụ lục 6: Danh mục các đoàn khách tới tham quan ngôi nhà bình yên

Mô hình Ngôi nhà Bình yên được xây dựng trên cơ sở tình hình bạo lực gia

đình ở Việt Nam đang ngày càng xảy ra nghiêm trọng về tính chất và mức

độ Báo cáo Điều tra gia đình Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

phối hợp với Tổng cục Thống kê, Viện Gia đình và Giới năm 2006 cho biết

có khoảng 37% cặp vợ chồng trong độ tuổi từ 18-60 được hỏi cho rằng gia

đình họ đã từng xảy ra mâu thuẫn, trong đó cứ 1.000 vụ mâu thuẫn thì có

101 vụ xảy ra bạo lực thể xác, nạn nhân của bạo lực gia đình là phụ nữ

chiếm trên 90%

Giai đoạn thiết lập mô hình Ngôi nhà Bình yên trong bối cảnh xã hội còn e

ngại, né tránh bàn đến vấn đề bạo lực gia đình do các rào cản về văn hoá

bất bình đẳng giới, bạo lực gia đình là chuyện riêng của các gia đình; việc

người phụ nữ ra khỏi nhà là điều cấm kỵ và không được chấp Nhiều ý kiến

còn hoài nghi về tính phù hợp của mô hình nhà tạm lánh tại Việt Nam Về

luật pháp, Chính phủ Việt Nam mới thông qua Luật Bình đẳng giới (2006),

do vậy mục tiêu dự án giai đoạn I (2007 -2008) tập trung vào việc Xây dựng

mô hình Ngôi nhà Bình yên đầu tiên ở Việt Nam, với các hoạt động ban

đầu sau đây:

• Hoạt động vận hành mô hình Ngôi nhà Bình yên và các dịch vụ kèm

theo bao gồm: Phòng tham vấn; Nhà tạm trú cho nạn nhân bị bạo lực gia

đình; Nhà trẻ là nơi chăm sóc con của các nạn nhân bị bạo lực gia đình trong

thời gian tạm trú tại Ngôi nhà Bình yên

• Hoạt động nâng cao nhận thức, kỹ năng và phát triển mạng lưới,

hoạt động này gồm: nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ công tác xã hội cho cán

bộ và nhân viên dự án; nâng cao nhận thức và phát triển mạng lưới;

• Hoạt động quản lý, vận hành dự án

Sau 6 tháng chuẩn bị và đào tạo nhân viên, Ngôi nhà Bình yên chính thức đi vào hoạt động từ tháng 3 năm 2007 với sự hỗ trợ kỹ thuật của các chuyên gia quốc tế và trong nước cả về kỹ năng công tác xã hội và quản lý vận hành

mô hình

Kết thúc giai đoạn I, trong bối cảnh Luật phòng, chống bạo lực gia đình đã được thông qua (tháng 11/2007) và cùng nhiều văn bản hướng dẫn Luật này và luật Bình đẳng Giới Xã hội đã cởi mở hơn khi trao đổi về bạo lực gia đình, việc người phụ nữ đến Ngôi nhà Bình yên đã đảm bảo được uy tín của họ khi ra khỏi nhà Nhằm góp phần thực hiện Luật và làm tốt chức năng của Hội liên hiệp phụ nữ, Trung tâm Phụ nữ và Phát triển đã đề nghị các tổ chức quốc tế tiếp tục hỗ trợ giai đoạn II (2009-2010) trên cơ sở tác động tích cực,hiệu quả của Mô hình Ngôi nhà Bình yên được cộng đồng chấp nhận như một tất yếu trong xã hội Để có thêm bài học kinh nghiệm trong việc hỗ trợ nạn nhân một cách toàn diện theo mô hình đã xây dựng và xây dựng đội ngũ cán bộ có thể đảm trách được các công việc vận hành Ngôi nhà Bình yên độc lập, có khả năng chuyển giao mô hình do đó, , mục tiêu của giai đoạn này tập trung vào:

• Xây dựng, củng cố và phát triển mô hình nhà tạm lánh bằng việc nâng cấp chất lượng dịch vụ hỗ trợ nạn nhân và mở rộng truyền thông mô hình

• Xây dựng, củng cố hệ thống giao chuyển và các hoạt động tiếp cận nạn nhân tại cộng đồng

• Xây dựng, củng cố nhân lực dự án để tiếp tục vận hành và hoàn thiện mô hình nhà tạm lánh

1 BỐI CẢNH XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGÔI NHÀ BÌNH YÊN VÀ MỤC TIÊU DỰ ÁN

[ ] 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

2 THÁP CAN THIỆP PHÒNG CHỐNG BẠO LƯC GIA ĐÌNH

PHÒNG CHỐNG BẠO LƯC GIA ĐÌNH

Can thiệp bạo lực gia đình ở góc độ mỗi cá nhân và gia đình, dòng họ: Trong Tháp can thiệp phòng chống bạo lực gia đình, các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức được thực hiện rộng rãi bởi các ban ngành liên quan; ở cấp độ thứ 2 và thứ 3, các hoạt động truyền thông giáo dục được triển khai với các hình thức Câu lạc bộ, chia sẻ của bạn bè, gia đình nhằm phòng ngừa bạo lực có thể xảy ra hoặc ngừng bạo lực mới bắt đầu trên cơ sở nhận thức của bản thân người trong cuộc và những người gần gũi xung quanh

Can thiệp bạo lực gia đình ở góc độ cộng đồng và hành chính: Khi các hoạt động phòng ngừa không hiệu quả, không làm giảm bạo lực gia đình, Bạo lực gia đình đòi hỏi sự tham gia can thiệp nhiều hơn, với cấp độ cao hơn của cộng đồng, của chính quyền như Tổ hòa giải, can thiệp của các ban ngành địa phương,các địa chỉ tin cậy (thực chất là địa điểm tư vấn, có thể tạm lánh khẩn cấp tạm thời).Ở cấp

độ này đã có những can thiệp chuyên sâu như tư vấn pháp lý, tham vấn tâm lý nhằm giải quyết với hy vọng có thể chấm dứt những vụ việc bạo lực gia đình bị kéo dài

Can thiệp, giải quyết bạo lực gia đình ở góc độ pháp lý: ở cấp độ này, ngành tư pháp và tòa

án đã phải can thiệp để giải quyết hậu quả của bạo lực gia đình, có những hậu quả rất nghiêm trọng đã xảy ra như chết người, hôn nhân đổ vỡ, gia đình ly tán, kinh tế gia đình phá sản…

Can thiệp, giải quyết hậu quả của bạo lực gia đình ở góc độ xã hội toàn diện:

mục đích cao nhất ở giai đoạn này là chấm dứt bạo lực kịp thời (khi sức khỏe thể chất, tinh thần; tính mạng bị đe dọa), nâng cao quyền năng và tạo cơ hội xây dựng cuộc sống mới cho nạn nhân Nhà tạm lánh là biện pháp cuối cùng cho các nạn nhân

bị bạo lực gia đình đã phải chịu hậu quả nặng nề của bạo lực gia đình kéo dài, không

có khả năng tự giải thoát hoặc các biện pháp can thiệp trên không đủ sức mạnh để làm chấm dứt bạo lực (kể cả kẻ gây bạo lực đã đi cải tạo nạn nhân vẫn phải đối mặt với dư luận, các vấn đề tâm lý, đời sống phụ thuộc hoặc tiếp tục sống với kẻ bạo lực trong tương lai…)

[ ]

4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

làm thủ tục tiếp nhận chị em vào Ngôi nhà Bình yên nếu như họ có nhu cầu và đáp ứng đủ tiêu chí mà hoạt động Ngôi nhà Bình yên đưa ra Người tạm trú sẽ được tư vấn thường xuyên trong thời gian ở tại Ngôi nhà Bình yên (3 lần/ tuần theo nhu cầu) Ngay cả sau khi hồi gia, người tạm trú vấn tiếp tục nhận được tham vấn nếu có nhu cầu Chuyên gia tư vấn tâm lý của Phòng Tham vấn làm việc trên đường dây nóng 24h/ ngày

trú Hàng ngày trẻ em dưới 6 tuổi được đưa tới nhà trẻ từ 8h sáng đến 5h00 chiều Ở đây, các em sẽ được chăm sóc và giáo dục phát triển phù hợp với lứa tuổi, được tham gia các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, giá trị sống, được hỗ trợ tâm lý Các em trên 7 tuổi được gửi đến các trường học văn hoá phù hợp với lứa tuổi và được trợ giúp tâm lý ngoài giờ học

Giáo viên đều nhận thức rằng nhiệm vụ mà họ thực hiện với trẻ ở đây đôi khi rất khó khăn vì các em đã phải trải qua và lớn lên trong môi trường bạo lực Vì thế, các giáo viên đều được đào tạo kỹ năng chuyên nghiệp để có thể phối hợp chặt chẽ với cha mẹ của các em trong giáo dục

bảo vệ và 1 quản gia làm việc 24/24h tất cả các ngày trong tuần

Các nhân viên xã hội làm việc trong Ngôi nhà Bình yên được thường xuyên tham gia các khóa tập huấn về Kỹ năng tham vấn, kỹ năng công tác xã hội nhằm tăng cường khả năng tham vấn và quản lý ca (trường hợp) một cách chuyên nghiệp cho người tạm trú (bao gồm phụ nữ và trẻ em) Các nhân viên xây dựng kế hoạch làm việc đáp ứng nhu cầu của phụ nữ và trẻ em Cán bộ xã hội sẽ phân chia thời gian làm việc để thường xuyên có một người làm việc theo ca từ 7 giờ sáng đến 9 giờ tối tất cả các ngày trong tuần

Nhân viên bảo vệ làm việc theo 3 ca, đảm bảo an ninh, an toàn cho Ngôi nhà Bình yên và người tạm trú 24h trong ngày

Nhân viên quản gia hỗ trợ người tạm trú cách làm và cùng tham gia các hoạt động sinh hoạt trong ngày như nấu

ăn, vệ sinh nhà cửa và chăm sóc trẻ nhỏ

Trung Tâm Phụ nữ

và Phát Triển

Ban quản lý dự án Ngôi nhà Bình yên

Địa phương, cộng đồng

Cơ quan thuộc Chính Phủ

bị buôn bán

[ ] 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

có những đặc thù và nhu cầu khác biệt của nhóm đối tượng Mô hình chỉ còn ba (03) hợp phần chính: Phòng Tham vấn, Nhà trẻ và Ngôi nhà Bình yên cho phụ nữ bị bạo lực gia đình

Các hợp phần cần phối hợp với nhau chặt chẽ để cung cấp gói dịch vụ toàn diện cho phụ nữ và trẻ em một cách đồng bộ, bình đẳng trong môi trường an toàn, thân thiện Nhân viên tham vấn phối hợp chặt chẽ với nhân viên xã hội và giáo viên nhà trẻ trong hoạt động hỗ trợ tâm lý cho người tạm trú; giáo viên nhà trẻ cùng nhân viên xã hội và phụ nữ có con đi cùng để hỗ trợ cách chăm sóc, giáo dục trẻ em; nhân viên xã hội, bảo vệ, quản gia trao đổi thông tin kịp thời, đầy đủ về tình trạng sức khỏe, tâm lý, mối quan hệ… của người tạm trú để có các can thiệp, hỗ trợ kịp thời Các thông tin đều được khẳng định, làm rõ tại các các cuộc họp giao ban tuần với sự chủ trì của Quản lý Nhà hỗ trợ và báo cáo tới ban quản lý dự án vào cuối tháng

Để cho các hợp phần phối hợp chặt chẽ và cơ chế vận hành được thông suốt, Ban quản lý được thành lập gồm có Giám đốc dự án, điều phối dự án và các nhân viên dự án Ban quản lý dự án đều là các cán bộ nhân viên của Trung tâm Hoạt động của ban quản lý dự án còn nhận được sự hỗ trợ của các phòng Kế toán, phòng Kinh doanh, tổ kỹ thuật, hội trường trong việc quản lý tài chính dự án, hỗ trợ duy tu bảo hành cơ sở vật chất của các hợp phần, hỗ trợ tổ chức các khóa đào tạo, sự kiện, hoạt động truyền thông…

TỔ CHÚC HOAT ĐỘNG

Tập thể cán bộ nhân viên Trung tâm Phụ nữ và Phát triển Ban Giám đốc Trung tâm

[ ]

4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam (thành lập năm 1930) có chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho phụ nữ Việt Nam Hội có 4 cấp hoạt động ở 63 tỉnh thành phố Đến năm 2010, Hội có 20 ban và đơn vị trực thuộc ở cấp Trung ương và hơn 13 triệu hội viên

Trung tâm Phụ nữ và Phát triển là một đơn vị mới của cơ quan Trung ương Hội phụ nữ Việt Nam (thành lập 2002 và đi vào hoạt động năm 2007), Trung tâm có sư mệnh hoạt động vì sự độc lập, tự chủ, phát triển và tiến bộ của phụ nữ Việt Nam, đặc biệt là phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn Các hoạt động của Trung tâm đều cần được lãnh đạo Hội chỉ đạo, tạo điều kiện và nhận được sự quan tâm, ủng hộ của Đoàn Chủ tịch và các cấp Hội phụ nữ trong quá trình vận hành

Để có thể thiết kế, mở cửa và duy trì hoạt động của Ngôi nhà Bình yên, cho đến nay, các hoạt động của Ngôi nhà Bình yên luôn luôn nhận được sự hỗ trợ về tài chính, kỹ thuật của các đối tác quốc tế như Ủy ban Y tế Hà Lan tại Việt Nam (MCNV), Cơ quan hợp tác phát triển của Thụy Sỹ (SDC), quỹ Ford (FF),

tổ chức Oxfam Novib của Hà Lan, Cơ quan hợp tác phát triển Đức (DED), Quỹ Nhi đồng Liên hiệp Quốc (UNICEF), Quỹ Dân số Liên hiệp Quốc (UNFPA)… Trong bối cảnh có nhiều trở ngại ban đầu khi thiết kế

dự án để thiết lập mô hình nhà tạm lánh cho phụ nữ bị bạo lưc gia đình đầu tiên ở Việt Nam , Trung tâm

đã nhận được rất nhiều sự ủng hộ, đồng tình của các ban ngành liên quan như Bộ Tư pháp, Bộ ngoại giao, Bộ công an, Ban điều phối viện trợ nhân dân (PACOM), Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội… Bên cạnh sự đồng tình của các ủng hộ của các bộ ban ngành, các đơn vị cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tạm trú như các trường dạy văn hóa, các cơ sở dạy nghề, các bệnh việnn, cơ sở y tế; các cơ sở trợ giúp pháp lý, các tổ chức phi chính phủ trong nước đang làm các hoạt động hỗ trợ cho nạn nhân bị bạo lực gia đình, các luật sư, nhà báo, nhà hảo tâm… chủ động liên hệ giao chuyển nạn nhân, sẵn sàng phối hợp, hợp tác giải quyết vụ việc, giảm phí hoặc miễn phí cho các dịch vụ cung cấp Đến nay, sự phối hợp của các ban ngành, các tổ chức cá nhân trên ngày càng chặt chẽ với sự quan tâm, sự chia sẻ ngày càng hiệu quả đã tạo điều kiện cho các hoạt động của Ngôi nhà Bình yên

Một trong các đối tác quan trong của Ngôi nhà Bình yên chính là cộng đồng, các ban ngành của địa phương nơi nạn nhân bị bạo lực gia đình cư trú Để có thể hỗ trợ hiệu quả cho người tạm trú, ban quản

lý dự án và các nhân viên của Ngôi nhà cần thiết lập và duy trì mối quan hệ chặt chẽ với địa phương nhằm thu thập thông tin trong quá trình hỗ trợ, phối hợp giáo dục người gây bạo lực, chuẩn bị điều kiện hồi gia và tìm người hỗ trợ theo dõi hồi gia từ 18 – 24 tháng Đây là một trong những điều kiện đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của các can thiệp từ Ngôi nhà Bình yên

Quan hệ với bên ngoài dự án

3

SƠ ĐỒ

TỔ CHÚC HOAT ĐỘNG

4 CÁC DỊCH VỤ HỖ TRỢ NGƯỜI TẠM TRÚ

CỦA NGÔI NHÀ BÌNH YÊN

12

[ ] 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

Dịch vụ tư vấn/ tham vấn tâm lý:

Ngôi nhà Bình yên cung cấp dịch vụ tư vấn tâm lý cho người tạm trú nhằm trấn an, ổn định tâm lý cho người tạm trú

Dịch vụ này được cung cấp bởi sự phối hợp giữa cán bộ tham vấn, nhân viên xã hội và giáo viên nhà trẻ

Các nhân viên xã hội làm việc hàng ngày để hỗ trợ tâm lý, xã hội cho người tạm trú Cán bộ tham vấn sẽ

có mặt 3 lần 1 tuần để tham vấn cho người tạm trú có nhu cầu Cuối tuần, sẽ có 1 cuộc họp chung giữa mọi người tạm trú nhằm giải đáp các thắc mắc và giải toả xung đột giữa các người tạm trú

Trong trường hợp vượt quá khả năng hỗ trợ nạn nhân của Ngôi nhà Bình yên phối hợp với các đơn vị như: Đường dây tư vấn trẻ em, bệnh viện tâm thần, bệnh viện Đức Giang, bệnh viện Bạch Mai, Trong thời gian người tạm trú (Phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình đến ở tại Ngôi nhà Bình yên), các nhân viên tổ chức các hoạt động như: vẽ, đan khăn, đan móc, làm thiếp với mục đích can thiệp tâm lý dưới hình thức liệu pháp nhóm, sinh hoạt nhóm cho người tạm trú

So sánh kết quả tham vấn giữa giai đoạn 1 và 2, năm đầu tiên (2007) số lượng khách hàng chỉ có

29 người, con số này đã gây băn khoăn về tính phù hợp của mô hình trong điều kiện Việt Nam

Đến năm thứ hai, số khách hàng tăng lên gần

10 lần và đến cuối 2010, số khách hàng đến với phòng tham vấn đã tăng gấp 20 lần so với năm đầu tiên Số liệu thống kê cho thấy nhu cầu của nạn nhân là rất nhiều và ngày càng tăng tăng, uy tín về các dịch vụ của Ngôi nhà Bình yên đã được khẳng định

Người tạm trú đan len trị liệu tâm lý

4 CÁC DỊCH VỤ HỖ TRỢ NGƯỜI TẠM TRÚ CỦA NGÔI NHÀ BÌNH YÊN

KẾT QUẢ HỖ TRỢ TƯ VẤN/ THAM VẤN TÂM LÝ

4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

DỊCH VỤ NƠI TRÚ ẨN AN TOÀN CỦA NGÔI NHÀ BÌNH YÊN

Dịch vụ này được cung cấp cho những nạn nhân bị bạo lực gia đình trong những trường hợp họ bị đánh đuổi, dọa giết, nguy hiểm đến tính mạng

Thời gian hỗ trợ cho những nạn nhân này ở tại Ngôi nhà Bình yên được kéo dài từ vài ngày đến 4 – 5 tháng Tuy nhiên, có một số trường hợp do điều kiện hồi gia chưa đảm bảo dẫn đến việc hỗ trợ tâm lý, pháp lý kéo dài nên nạn nhân phải ở lại Ngôi nhà Bình yên lâu hơn, có những trường hợp kéo dài đến

Sinh hoạt tại Nhà bếp của người tạm trú tại Ngôi nhà Bình yên

Chăm sóc sức khỏe là vấn đề được quan tâm nhất khi

người tạm trú tới Ngôi nhà Bình yên Do đó, chúng tôi

dành sự quan tâm trước hết cho việc chăm sóc y tế và cung

cấp dịch vụ cho họ

Khi tiếp nhận người tạm trú mới, nhân viên xã hội sẽ chăm

sóc sức khỏe và sơ cứu vết thương cho họ Sau đó, nhân

viên xã hội sẽ đề nghị chế độ điều trị thích hợp cho những

người bị tổn thương trầm trọng Dịch vụ chăm sóc sức khỏe

cho người tạm trú được chia thành các cấp độ khác nhau:

Điều trị ngoại trú cho người tạm trú tại Ngôi nhà Bình yên

trong trường hợp sức khỏe và vết thương của người tạm trú

không quá nghiêm trọng Nhân viên xã hội hướng dẫn và

theo theo dõi quá trình điều trị, kiểm soát và hỗ trợ thuốc men cho người tạm trú trong điều kiện cần thiết Bên cạnh đó, quản gia có chế độ dinh dưỡng riêng cho người tạm trú khi bị bệnh

Trong trường hợp sức khỏe hoặc vết thương cho người tạm trú bị đe dọa nghiêm trọng, người tạm trú được đưa đến khám và điều trị tại bệnh viện đến khi sức khỏe được ổn định Các trung tâm y tế, bệnh viện là một trong số những đối tác của hoạt động Ngôi nhà Bình yên và nằm trong mạng lưới hỗ trợ Điều này có nghĩa người tạm trú được đảm bảo an toàn và giữ bí mật khi tới các cơ sở y tế để chữa trị

Khi được tiếp nhận vào Ngôi nhà Bình yên, họ sẽ được tôn trọng, cảm thông trong hoàn cảnh rất nhạy cảm và nghiêm trọng này Nhân viên xã hội, nhân viên quản gia sẽ hỗ trợ những người tạm trú trong quá trình chăm sóc sức khỏe tại Ngôi nhà Bình yên

Tính đến 31/12/2010, Ngôi nhà Bình yên đã chăm sóc cho 233 người tạm trú trong đó có 93 người tạm trú được đưa đến các

cơ sở y tế để khám chữa bệnh và điều trị thương tổn do bạo lực gia đình.

4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

Người tạm trú cần có hiểu biết đầy đủ về quyền và trách nhiệm của mình trong mọi mặt đời sống như:

Quyền con người, Quyền Phụ nữ, hoặc Quyền nuôi con cái, bảo vệ tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khi li hôn, và cần biết cách yêu cầu được hỗ trợ hoặc bảo vệ khi xảy ra bạo lực gia đình

Bên cạnh đó, Ngôi nhà Bình yên phối hợp với cơ quan hỗ trợ pháp lý, các luật sư để tư vấn và làm thủ tục xin luật sư miễn phí cho người tạm trú giải quyết các vấn đề liên quan trong quá trình tố tụng tại Tòa án, Viện Kiểm sát, cơ quan Công an… Cục Trợ giúp pháp lý thuộc Bộ Tư pháp là một trong

số những đối tác của dự án trợ giúp pháp lý chủ yếu, nằm trong mạng lưới hỗ trợ Ngoài ra, Ngôi nhà Bình yên còn một danh sách các luật sư tình nguyện sẵn sàng làm việc bán thời gian cung cấp dịch vụ này Hầu hết người tạm trú và khách hàng của phòng tham vấn được các luật sư tư vấn hỗ trợ trong suốt quá trình tiến hành các thủ tục pháp lý

Trong trường hợp cần được bảo vệ, người tạm trú

có thể được các luật sự bảo vệ tại tòa án

Bên cạnh đó, Ngôi nhà Bình yên cũng phối hợp với với chính quyền, ban ngành tại địa phương nơi người tạm trú cư trú, các cơ quan tổ chức, cá nhân liên quan như Cục bảo vệ trẻ em, Hội Liên hiệp Phụ

nữ các cấp,…để hỗ trợ người tạm trú giải quyết vấn

đề bạo hành gia đình trên cơ sở bảo vệ quyền và lợi ich hợp pháp của họ

Dịch vụ hỗ trợ pháp lý có vai trò đặc biệt quan trọng trong trường hợp nạn nhân quyết định chọn li hôn như một giải pháp cuối cùng hoặc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tạm trú và con của họ

Kết quả hỗ trợ pháp lý cho người tạm trú giai đoạn 1 và giai đoạn 2

Phòng đọc sách của Ngôi nhà Bình yên

Giá tư liệu sách của Ngôi nhà Bình yên

Tính đến 31/12/2010, Ngôi nhà Bình yên

đã hỗ trợ pháp lý cho 101 người tạm trú nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của phụ nữ

và trẻ em.

4 CÁC DỊCH VỤ HỖ TRỢ NGƯỜI TẠM TRÚ

CỦA NGÔI NHÀ BÌNH YÊN

16

[ ] 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

DỊCH VỤ ĐÀO TẠO NGHỀ, HƯỚNG NGHIỆP

Có một nghề nghiệp ổn định mang lại thu nhập có ý nghĩa rất

nhiều đối với hầu hết những người tạm trú Đây là một kế hoạch

dài hạn liên quan trực tiếp đến chương trình phát triển cá nhân

của người tạm trú Do một số người tạm trú đã có nghề nghiệp

ổn định nên không phải tất cả mọi người đều cần dịch vụ này

Với các trường hợp có nhu cầu học nghề thì nhân viên xã hội và/hoặc nhân viên tham vấn sẽ tham vấn tìm giải pháp xác định nghề phù hợp với khả năng của họ Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, Ngôi nhà Bình yên sẽ hỗ trợ hoàn toàn hoặc từng phần chi phí học nghề

Ngôi nhà Bình yên hợp tác với các đơn vị như: Tổ chức Hagar International, trường dạy nghề Hoa Sữa, trường dạy nghề KOTO, các cơ sở đào tạo nghề tư nhân để tổ chức các khóa đào tạo nghề nghiệp, và những học viên sau khi vượt qua kì thi/kiểm tra chắc chắn

sẽ tìm được việc làm

Một số người không thể học nghề do lớn tuổi hoặc chịu trách nhiệm chính nuôi con nhỏ,

mẹ già nên Ngôi nhà Bình yên đã cùng với họ xây dựng kế hoạch tổ chức công ăn việc làm ngay tại địa bàn cư trú như chăn nuôi, trồng trọt, làm nghề thủ công, buôn bán nhỏ…

Hoạt động này thực sự đã giúp cho phụ nữ tự tin hơn rất nhiều khi tạo dựng cuộc sống mới

Người tạm trú thực hành nghề may

Người tạm trú tự tin trình bày vấn đề

Sau 4 năm hoạt động, Ngôi nhà Bình yên đã đào tạo nghề cho 18 người, giới thiệu việc làm cho 12 người và hỗ trợ thiết bị, kinh phí khởi nghiệp cho 28 người tạm trú.

4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

TẠO MÔI TRƯỜNG THÂN THIỆN VÀ SẢN XUẤT ĐỒ THỦ CÔNG

Môi trường làm việc an toàn và thân thiện là rất quan trọng đối với mỗi cá nhân nói riêng và tất cả những người tạm trú nói chung Các nhân viên xã hội luôn luôn tạo ra bầu không khí niềm nở trong đó mọi người được tôn trọng, chăm sóc và sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau Để tăng cường hiểu biết lẫn nhau, phá

vỡ những khác biệt về văn hóa và tâm lý, cán bộ/ nhân viên Ngôi nhà Bình yên cùng với những người tạm trú tổ chức các hoạt động khác nhau như làm thiếp chúc mừng và các sản phẩm thủ công khác

Được bảo vệ và có một môi trường sống an toàn cũng rất quan trọng với những người sống trong Ngôi nhà Bình yên, đặc biệt đối với những người mới đến Bằng sự tôn trọng lẫn nhau, các nhân viên xã hội/nhân viên Ngôi nhà Bình yên cùng với những người tạm trú cùng nhau trang trí nhà cửa, nấu ăn, v.v

Cuộc họp hàng tuần giữa những người sống trong Ngôi nhà Bình yên và nhân viên xã hội được tổ chức định kỳ với mục đích giúp những người tạm trú được gặp gỡ, chia sẻ tình cảm, khó khăn với nhau, giải quyết xung đột tiềm

ẩn v.v Thông qua các cuộc gặp gỡ này, các nhân viên xã hội sẽ hiểu biết tốt hơn khách hàng của mình và có cơ hội đầy đủ hơn để đánh giá nhu cầu của khách hàng nhằm đưa

ra sự hỗ trợ/ tham vấn tốt nhất

Tất cả các hoạt động trong thời gian rảnh rỗi, đào tạo kỹ năng sống, nâng cao quyền năng, quyền trẻ em, học sáng tạo đều hướng đến mục đích giúp đỡ những người tạm trú tự tin hơn, tăng cường năng lực làm chủ cuộc sống

Công tác xã hội, hoạt động hỗ trợ tâm lý được lồng ghép trong các hoạt động như trao đổi kinh nghiệm theo nhóm, làm đồ thủ công, thu xếp các chuyến vui chơi dã ngoại và mừng sinh nhật, tiệc sinh nhật, tiệc đầu năm, cuối năm cho người tạm trú

Quản gia và người tạm trú chuẩn bị bữa ăn tại Ngôi nhà Bình yên

Thư viện sinh hoạt chung tại Ngôi nhà Bình yên

Cuộc họp định kỳ giữa nhân viên xã hội và người tạm trú

4 CÁC DỊCH VỤ HỖ TRỢ NGƯỜI TẠM TRÚ

CỦA NGÔI NHÀ BÌNH YÊN

18

[ ] 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

HỖ TRỢ VUI CHƠI GIẢI TRÍ

Dịch vụ hỗ trợ vui chơi giải trí là một dịch vụ rất quan trọng cho người tạm trú khi

bị tổn thương về thể xác lẫn tinh thần Người tạm trú được tham gia các hoạt động

do Ngôi nhà Bình yên tổ chức như: Sinh hoạt chung định kỳ cuối tuần, người tạm trú cùng nhau đọc sách báo, tài liệu, xem tivi, chơi trò chơi do nhân viên xã hội hướng dẫn, cùng nhau đan len, làm thiệp, may khăn

Ngoài ra, người tạm trú còn được giao lưu với các tổ chức như: Mái ấm tình thân, Trường mầm non và tiểu học Chu Văn An, Câu lạc bộ phòng chống bạo lực gia đình khác như: Hội Phụ nữ Hà Nội, Câu lạc bộ Hoa Hướng Dương, Câu lạc bộ Cho bạn Cho tôi,…

Bên cạnh đó, Ngôi nhà Bình yên thường xuyên tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho nhà trẻ, đặc biệt vào các ngày kỷ niệm đặc biệt, Ngôi nhà Bình yên còn tổ chức các đợt đi du lịch Vịnh Hạ Long, tham quan Đền Hùng, Lăng Bác, Công viên Bách thảo, Phủ Tây Hồ, Bảo tàng Dân tộc, Bảo tàng Phụ nữ, Đền Ngọc Sơn, Chùa Trần Quốc cùng một số Nhà thờ, đền chùa tại Hà Nội

Giáo viên nhà trẻ và tình nguyện viên đưa trẻ em đi chơi vườn Bách thảo

Nhân viên xã hội cùng người tạm trú đan len và trao đổi cởi mở những vấn

đề các nhân

Người tạm trú tham quan lăng Bác

4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm 4 Năm hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình - Báo cáo và bài học kinh nghiệm

tế Thiếu nhi 1/6, Tết Trung Thu, Tết Nguyên Đán, Ngày Quốc Khánh 2-9…

Bên cạnh những hỗ trợ trên, Ngôi nhà Bình yên còn có những hỗ trợ khác cho người tạm trú bao gồm: hướng dẫn tổ chức cuộc sống gia đình, nâng cao nhận thức về giới, quyền của phụ nữ và trẻ em

Ngôi nhà Bình yên được sự hỗ trợ của chuyên gia Tổ chức Hợp tác và Phát triển Đức (GIZ) đã tổ chức lớp học KENDO vào cuối tuần, phối hợp với chuyên gia tổ chức lớp Yoga nhằm tăng cường sức khỏe và và thể lực

Gặp mặt đầu năm tại Ngôi nhà Bình yên

Trẻ em tại Nhà trẻ của Ngôi nhà Bình yên Hoạt động của Trẻ em tại Ngôi nhà Bình yên

Có 91 trẻ em nhận được dịch vụ hỗ trợ chăm sóc trẻ của Ngôi nhà Bình yên.

Hoạt động hỗ trợ hồi gia là hoạt động quan trọng hỗ trợ người tạm trú sau khi rời khỏi Ngôi nhà

Bình yên Trên cơ sở đánh giá điều kiện hồi gia, nhân viên xã hội cùng với người tạm trú xây

dựng kế hoạch hồi gia bền vững Bên cạnh đó,

Nhân viên xã hội phối hợp với chính quyền để tìm người hỗ trợ hồi gia ngay tại địa phương cho

người tạm trú (có thể là 1 cán bộ của các ngành Công an, Hội Phụ nữ, Hội cựu Chiến binh, Hội

Nông dân và một số cơ quan nơi người tạm trú làm việc,…) nhằm giúp người tạm trú thực hiện

kế hoạch tái hòa nhập bền vững tại cộng đồng

Ngôi nhà Bình yên có những gói hỗ trợ vật chất như vật dụng, các trang thiết bị để người tạm trú

thuận lợi trong việc lập nghiệp như máy may công nghiệp, tiền mua cây, con giống để trồng trọt

và chăn nuôi tại địa phương, nguyên vật liệu làm hương, xe đạp, khởi sự doanh nghiệp nhỏ…

Nhân viên xã hội phối hợp với cán bộ tham vấn, chuyên gia tâm lý thực hiện lịch theo dõi hồi gia

theo quy định để gặp gỡ trao đổi thông tin với người tạm trú nhằm phát hiện vấn đề/nhu cầu/khó

khăn phát sinh Trên cơ sở đó, Nhân viên xã hội sẽ xây dựng kế hoạch hỗ trợ người tạm trú kịp

thời

Trong năm 2010, nhóm tự lực đã được thành lập với các thành viên nòng cốt là những người tạm

trú đã hồi gia gồm các nội dung: luật bình đẳng giới và phòng chống bạo lực gia đình; xây dựng

kế hoạch an toàn cá nhân; khám phá sức mạnh bản thân, các kỹ năng giao tiếp cần thiết và các

thông tin về Ngôi nhà Bình yên,… để tuyên truyền và hỗ trợ, giới thiệu các chị em khác đang chịu

bạo lực gia đình tại địa phương

KẾT QUẢ HỖ TRỢ NGƯỜI TẠM TRÚ

Kết quả hỗ trợ hồi gia tại Ngôi nhà Bình yên

Ngôi nhà Bình yên đã hỗ trợ hồi gia thành công 174 trường hợp sau 4 năm hoạt động

Thời gian hỗ trợ hồi gia từ 18 – 24 tháng Một số trường hợp hồi gia được Ngôi nhà Bình

yên hỗ trợ kinh phí hồi gia và giới thiệu việc làm Trong đó, 34.98% trường hợp quay trở

lại với chồng và có kỹ năng sống, kỹ năng phòng chống bạo lực gia đình; 23.77% đã ly

thân hoặc ly hôn chồng và có cuộc sống ổn định, tự chủ về kinh tế; các trường hợp khác

quay trở lại ở cùng bố mẹ đẻ 5 trường hợp sống một mình do chồng người tạm trú đang

ở trong trại tạm giam

Các dịch vụ hỗ trợ cho người tạm trú

Số người/ Tổng số

2007 2008 2009 2010Tổng số người

Hỗ trợ kinh tế hồi