kinh nghiệm về phương pháp rèn kỹ năng làm văn miêu tả cảnh cho học sinh giỏi khối 6

Với môn Ngữ văn thì hạt giống tốt về kiến thức văn học không chỉ riêng nội dung ý nghĩa sâu sắc từ mỗi bài học hay một khái niệm Tiếng Việt nào đó mà học sinh cần phải có đợc những kỹ nă

1 Tên sáng kiến : Kinh nghiệm về Ph“Kinh nghiệm về Ph ơng pháp

rèn kỹ năng làm văn miêu tả cảnh cho học sinh giỏi khối 6 ”

2 Tác giả: Trần Thị Thu Thuỷ.

3 Trình độ chuyên môn : ĐHSP chuyên ngành ngữ văn.

4 Nơi công tác : Trờng THCS Quang Trung

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến : Trờng THCS Quang Trung.

6 Giải pháp :

6.(1): Điều kiện , hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:

- Đối tợng học sinh ở bậc phổ thông trung học cơ sở (nói riêng) rất hồn nhiên trong trắng nh vùng đất phù sa màu mỡ phì nhiêu Giáo viên cùng toàn xã hội phải có trách nhiệm gieo trồng những hạt giống tốt để thu hoạch hoa thơm trái ngọt về cả tri thức và đạo đức Với môn Ngữ văn thì hạt giống tốt về kiến thức văn học không chỉ riêng nội dung ý nghĩa sâu sắc từ mỗi bài học hay một khái niệm Tiếng Việt nào đó mà học sinh cần phải có đợc những kỹ năng quý để làm 1 bài văn một cách thành thạo Mặt khác văn học từ lâu đã là một bộ môn khoa học xã hội hay song lại là một môn học khiến nhiều học sinh ngại học, ngại viết Vậy đối với giáo viên giảng dạy bộ môn ngữ văn lớp 6 ngoài việc cung cấp nội dung bài dạy theo hớng dẫn của sách giáo khoa, sách giáo viên, chúng tôi còn phải rất quan tâm đến phơng pháp rèn kỹ năng hành văn cho học sinh Đặc biệt là

đối tợng học sinh giỏi khối 6

* Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm này.

- Việc rèn kỹ năng làm văn miêu tả cảnh này trớc hết rất thiết thực cho phần làm văn miêu tả cảnh nằm trong công tác học kỳ II ngữ văn 6 và một phần nâng cao chất lợng bộ môn cho học sinh Đặc biệt việc rèn kỹ năng làm văn miêu tả cảnh cho học sinh theo tôi còn là việc tháo gỡ những vớng mắc, xoá đi mặc cảm ngại học văn của một số học sinh Từ đó xây dựng và phát triển tình yêu với môn văn học trong nhà trờng cho học sinh

Giúp các em có đợc tình yêu với những cảnh vật bình thờng nh: dòng sông, cánh đồng, mái trờng …rộng hơn là tình yêu quê hrộng hơn là tình yêu quê hơng đất nớc trong tâm hồn các em học sinh

Lý do trên đây khiến tôi mạnh dạn đa ra một kinh nghiệm rèn kỹ năng miêu tả cảnh cho học sinh giỏi khối 6 nói riêng

* Đối tợng áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này.

- Tôi nghĩ rằng việc rèn kỹ năng miêu tả cảnh cho học sinh giỏi khối 6,

tr-ớc hết là áp dụng cho học sinh có lực học khá của khối Song ngời giáo viên cũng có thể vận dụng đợc kinh nghiệm này ở góc độ hẹp hơn, sơ lợc hơn cho đối tợng là học sinh lớp 6 đại trà vào những buổi phụ đạo Tuỳ cơ ứng biến, tôi còn có thể sử dụng kinh nghiệm này một cách tỉ mỉ, kiên trì cho đối tợng là những học sinh ngại học văn, cha có tình cảm với thể loại văn miêu tả cảnh

* Nhiệm vụ của sáng kiến kinh nghiệm

- Từ những đối tợng đa ra ở trên, giáo viên giảng dạy môn Ngữ văn 6 sẽ phải thật linh hoạt trong việc rèn kỹ năng cho học sinh Sau đây là những nhiệm vụ của sáng kiến kinh nghiệm này

+ Giúp học sinh biết cách xác định đúng yêu cầu của đề bài để xây dựng hớng làm bài

+ Hớng dẫn học sinh cách tìm ý cho bài văn tả cảnh

+ Rèn kỹ năng diễn đạt trong văn miêu tả cảnh cho học sinh

+ Rèn kỹ năng dựng đoạn trong văn tả cảnh

+ Luyện lời văn chuyển cảnh, liên kết đoạn cho bài văn tả cảnh

+ Luyện viết mở bài và kết bài cho bài văn tả cảnh

* Cơ sở nảy sinh sáng kiến

a Cơ sở lý luận:

Văn học là một bộ môn nghệ thuật sáng tạo ngôn từ đầy giá trị Có thể coi mỗi một tác phẩm văn học là một viên ngọc trong cuộc sống, nó bay bổng tạo nên những khúc nhạc làm cho cuộc sống đời thờng thêm chất thơ Vậy làm thế nào cho học sinh mình cảm nhận đợc chất thơ của cuộc sống đời

thờng cũng nh có thể sáng tạo nên những tác phẩm nghệ thuật “Kinh nghiệm về Ph bé con” giá trị ? Tôi nghĩ đó là một việc làm mà mọi giáo viên đang tìm cách đi nhẹ nhàng nhất và có hiệu quả nhất

Nhìn nhận vấn đề một cách cụ thể hơn chúng ta thấy:chơng trình ngữ văn lớp 6 so với chơng trình tiểu học mà các em đã làm quen và có nhiều những khái niệm trừu tợng Riêng làm văn, đòi hỏi các em phải có cách viết già dặn hơn, sinh động hơn và đặc biệt trong văn miêu tả cảnh phải có hình ảnh sống động,thuyết phục lòng ngời điều đó không thể đi từ lý thuyết sang thực hành ngay đợc, bởi t duy của lứa tuổi các em học sinh lớp

6 còn là t duy cụ thể, cha tiếp nhận ngay đợc những kiến thức trừu tợng Cảm quan của các em còn thô sơ cha có nhiều tính hình ảnh, sáng tạo nghệ thuật

b Cơ sở thực tế:

Thực sự mà nói thì các em đã quá quen với việc thực hành viết văn dạng văn bản mẫu và tái tạo văn bản tơng tự mẫu ở cấp tiểu học Cho nên việc sáng tạo một văn bản nghệ thuật đối với các em học sinh lớp 6 là việc làm vô cùng khó khăn và không có hứng thú Hơn nữa sự say mê đọc t liệu văn học của các em học sinh ( thời nay) quả là ít ỏi, hầu nh là không có bởi những thông tin hiện đại: hoạt hình, truyện tranh, đặc biệt là những dịch

vụ In-tơ-nét tràn lan cuốn hút lòng trẻ Điều đó đơng nhiên làm nghèo nàn vốn ngôn từ nghệ thuật quý giá của văn học trong mỗi học sinh

Từ những cơ sở trên chúng tôi thiết nghĩ :quá trình rèn kỹ năng làm văn miêu tả cảnh cho học sinh lớp 6 là một việc làm thiết thực nên làm và làm một cách cặn kẽ để có hiệu qủa tốt nhất

6 (2) Các giải pháp thực hiện

Giải pháp cụ thể

a.Trớc nhất giáo viên cần giúp học sinh biết cách xác định đúng yêu cầu của đề bài để xây dựng hớng làm bài.

* Ví dụ:

1/ Đề bài: miêu tả cảnh nh sau: “Kinh nghiệm về PhEm hãy miêu tả quê hơng em vào một buổi chiều nắng đẹp”

Giáo viên cho học sinh thấy: Trên đây là một đề bài dạng miêu tả cảnh tổng hợp Vậy thế nào là cảnh tổng hợp? - Giáo viên chỉ rõ cho học sinh thấy ta xác định cảnh tổng hợp nhờ những từ ngữ nào

Ví dụ: Đề yêu cầu tả cảnh tổng hợp thờng chứa những từ ngữ nh: “một miền quê, quê hơng em, cảnh vùng quê, hoặc cảnh nơi em ở ” cảnh tổng hợp là

nh thế nào?- là cảnh gồm nhiều cảnh nhỏ, cảnh lẻ Những cảnh nhỏ, của quê hơng hay miền quê thờng là cảnh đồng, dòng sông, con đờng làng, cây đa giếng nớc sân đình, khu vờn nhà sau đó giúp học sinh hình dung đợc cụ thể

về cảnh miêu tả ở thời gian nào (mùa nào) ở không gian nào ( cảnh đó nh thế nào) Việc xác định đợc đúng yêu cầu của đề nh ở ví dụ trên sẽ giúp các em rất nhiều trong việc định hình đợc đối tợng miêu tả

b.Hớng dẫn cách tìm ý cho bài văn tả cảnh.

Khi học sinh đã xác định đúng yêu cầu của đề, xác định chính xác đối tợng miêu tả nhng chắc chắn cha thể định hình đợc hớng đi cho bài viết Để giúp học sinh định hình đợc hớng đi của bài viết văn miêu tả cảnh tôi đã hớng dẫn học sinh bớc tìm ý cho bài văn tả cảnh :

- Nhất nhất phải theo một trình tự: Tìm ý bao quát không gian của cảnh chung sẽ tả, sau đó cụ thể sẽ có những cảnh nào? Cảnh nh thế nào?

- Bao quát không gian cảnh đợc coi là một thao tác sơ khoáng của bức tranh cảnh, rất quan trọng trong việc định hình tâm thế cũng nh nhãn thế cho ngời thởng thức bức tranh cảnh bằng ngôn từ Vậy học sinh cần phải nắm đợc cách viết phần bao quát không gian cảnh nh thế nào ? Thực tế tôi thấy học sinh thờng viết một cách cộc lốc cụt lủn, có khi chỉ viết đợc một, hai câu cho phần tả bao quát Nên dù không phải lĩnh vực tự nhiên, nhng tôi đã đa ra theo

ý nh một công thức rễ nhớ cho học sinh :

+ Để tả bao quát cảnh, trớc hết phải có câu xác định vị trí miêu tả khái quát Thờng là một vị trí cao hơn, xa cảnh trung tâm để có thể chụp đợc toàn cảnh miêu tả vào nhãn quan của ngời quan xát một cách tơng đối chọn vẹn

+ Sau câu văn giúp ngời đọc biết đợc vị trí của ngời quan xát là những lời văn nhận xét, đánh giá khái quát đầy nghệ thuật về cảnh chung đó

Cũng không quên lu ý với học sinh rằng : Lời văn nhận xét, đánh giá khái quát đầy nghệ thuật là những lời văn sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ sao cho cảnh tả nổi lên sống động, tự nhiên, hồn hậu, trong sáng sát hợp với yêu cầu của đề mà phần (a) đã xác định và mang tính biểu cảm của ngời quan sát cảnh

* Một vài ví dụ cụ thể:

Ví dụ: Tả bao quát cảnh quê hơng em vào một buổi sáng mùa thu:

Đứng trên đầu đê, ngắm nhìn toàn cảnh làng quê, tôi nh đang đắm mình trong sắc thu vàng của trốn quê hơng thanh bình, trù phú

Hay một ví dụ khác về cảnh quê hơng vào sáng mùa xuân :

Đứng giữa cánh đồng giang rộng cánh tay mà cảm nhận về làng quê Ôi ! quê hơng tôi đẹp nh một nàng tiên đang mỉm cời trớc nhân gian Thật ấm áp, thanh bình đầy sức sống,

- Những ý cốt yếu nhất của một dàn bài văn miêu tả cảnh còn là cụ thể những cảnh nào? ( Nếu là đề tổng hợp thì cảnh sẽ chia thành nhiều cảnh đơn, nếu là

đề tả cảnh đơn thì cảnh đơn sẽ có có những điểm nổi bật gì? Nh thế nào? ) Học sinh phần lớn thờng xa vào kiểu gặp đâu nói đó và không hề xác định

đợc rằng mình đang tả cảnh có mục đích làm nổi lên diện mạo nh thế nào, có làm bật lên đợc t tởng chủ đề mà mình đã xác định đợc ở đầu bài yêu cầu không Để khắc phục đợc tình trạng này tôi cho học sinh luyện kỹ năng xác

định, lựa chọn những đặc điểm tiêu biểu của cảnh sẽ tả

Ví dụ: Cảnh khu vờn vào buổi sáng mùa thu thì có những đặc điểm gì nổi bật?

Đầu tiên giáo viên cho học sinh xác định chủ đề của cảnh sẽ dựng là một cảnh khu vờn tơi tốt, đầy hoa thơm trái ngọt, rất thanh bình, dân giã mà mang

đợc vẻ trù phú của chốn quê hơng yêu dấu, đặc biệt cảnh phải mang đợc dáng dấp của thời gian, không gian mà đề quy định ( có đặc trng của mùa thu) Sau đó giáo viên hớng cho học sinh tái hiện từng hình ảnh của khu vờn theo trí tởng tợng nhng phải sát với hiện thực

Ví dụ: Cảnh giàn thiên lý trớc sân nhà ngào ngạt dậy hơng buổi sớm, hình

ảnh cây cau cạnh bể nớc với những tàu lá già giang rộng, đọt lá non cao vút; hình ảnh vờn hoa đua sắc vàng thu cùng ong bớm; hình ảnh vờn rau tơi tốt cũng rất mang đặc trng mùa thu:cải sen làm da đang lên ngồng đang trổ hoa vàng rực, những ngọn mồng tơi đang quăn mình leo lên bờ dậu để ra quả vắt mình sang thu; tiếp đó là hình ảnh hàng cây ăn quả với những hơng vị màu sắc của thu Ví dụ: Thơm lựng chuối tiêu chứng quốc đốm vàng, những trái

na mở mắt nhìn nắng thu, cây hồng trái chín nh những chấm son trên nền trời thu

Với cách làm nh trên tôi đã cho học sinh luyện tập tìm đặc điểm cho nhiều cảnh khác nhau với những thời gian, không gian đa dạng.Các em đợc luyện tập dới hình thức: “Kinh nghiệm về Phthi nhau tìm đặc điểm”, giáo viên hệ thống và giúp các

em chọn lựa những đặc điểm tiêu biểu nhất trong mỗi cảnh Nh thế sẽ tạo đợc hứng thú của học sinh với cảnh sẽ tả

c Rèn kỹ năng diễn đạt cho học sinh trong văn miêu tả cảnh.

Tìm đợc đặc điểm tiêu biểu của cảnh sẽ tả đã là một bớc quan trọng song cha phải là đã tả cảnh Miêu tả cảnh là dựng lại đợc cảnh một cách sống

động, chân thực, nghệ thuật Vậy những đặc điểm vừa tìm đợc ở trên sẽ diễn

đạt nh thế nào là một điều giáo viên chúng tôi rất quan tâm

Thực tế là qua nhiều năm chấm bài văn miêu tả của học sinh chúng tôi thấy

đáng buồn một điều là vốn ngôn từ của các em rất nghèo nàn, diễn đạt lủng củng, thờng sảy ra hiện tợng bí từ, dùng sai nghĩa từ, lặp từ, lặp ý nh vậy

để làm bài văn của học sinh diễn đạt trong sáng có sức hấp dẫn chúng tôi nghĩ rằng không có cách nào khác ngoài việc trau rồi ngôn từ nghệ thuật cho mỗi học sinh Để học sinh tự giác làm điều này là một việc làm rất khó, mà nên để học sinh tự làm sau khi giáo viên đã tạo đợc trong lòng học sinh sự

yêu thích ngôn từ nghệ thuật Dựa vào tâm lý lứa tuổi, chúng tôi đã gieo luồng yêu thích này qua việc cung cấp và phân tích một số t liệu đợc giáo viên chọn lọc kỹ càng trích trong các tác phẩm của các nhà văn

Ví dụ: đoạn trích miêu tả cảnh trong vờn dới nắng chiều sau đây:

“Kinh nghiệm về Ph Chiều buông, ánh mặt trời trở nên vàng sậm hơn ánh chiều vàng trải lên cành lá, mái nhà một màu vàng ong mon đẹp lạ vờn cây nhà tôi cũng vậy Giàn bầu mậm xanh tơi, lá non màu xanh nhạt, lá già thì xanh thẫm ánh nắng chiều chiếu xuống giàn bầu, bí, cái cốt lá xanh ngắt loc qua một lợthắt một màu xanh ngọc bích xuống vờn Nhãn , bởi , mít và các loại cây khác nữa tất cả đều xanh um tùm, nom nh chiếc ô khổng lồ , Đó là mầu xanh no nắng , no gió và no thức nuôi cây Vờn cây lao xao , gió thoảng đâu đây mùi hơng quả chín , hơng hoa ngọt lịm ”

Sau mỗi một vài đoạn văn nh thế giáo viên phân tích những hình ảnh ngôn

từ nghệ thuật sáng giá sao cho tạo đợc hứng khởi ở học sinh , kích thích các

em thích tìm , viết những lời văn hay có lẽ rèn kỹ năng diễn đạt là một

ph-ơng pháp đòi hỏi kỳ công nhất của thầy trò chúng tôi , nó cần phải mất một quá trình có nhiều bớc

Sau khi tạo hớng thú cho học sinh qua cách tiếp xúc với các t liệu chọn lọc , chúng tôi mới cho các em luyện tập diễn đạt bằng hình thức giáo viên đa ra một loạt hình ảnh , yêu cầu học sinh dùng lời văn kết hợp biện pháp nghệ thuật so sánh , nhân hoá , sử dụng những từ láy gợi hình gợi âm để tập diễn

đạt

Ví dụ : Hình ảnh cây đa -> Cây đa xum xuê , um tùm nh chiếc ô khổng lồ , hứng lấy nắng ma bảo vệ cho cái giếng làng thân quen , thấp thoáng sau tán lá đa là mái đình cổ kính quê em

- Hình ảnh không gian đồng cỏ -> Dọc theo cánh đồng là đồi cỏ may cứng nhọn trải bạt ngàn nh một tấm thảm bạc phếch nắng ma Những bông cỏ may rung rinh nhẹ nhàng trong gió chiều thu mát rợi nh đang biểu diễn một

điệu múa mềm mại nhịp nhàng Mấy chú chim sẻ tha thẩn trong vùng cỏ

may rộng tìm kiếm sâu bọ và đâu đây tiếng cuốc vọng vào tha thớt rồi tắt hẳn trong không gian đồng quê mùa thu

- Tiếng chim ngoài bãi -> Ngoài đê , ven ruộng ngô cánh bãi xanh um một màu lá mớt của ngô xen đỗ , xen cà Lại có tiếng chim khác nó bay vút lên cao thả vào không trung nghe mát lành Nó khoan thai , dìu dặt nh ngón tay thon thả búng vào dây đàn thập lục , nẩy ra tiếng đồng , tiếng thép lúc đầu vang to sau nhỏ dần nhỏ dần rồi tắt lịm …rộng hơn là tình yêu quê h

ở giai đoạn luyện kỹ năng diễn đạt nh thế này chúng tôi đặc biệt chú ý đến phép so sánh trong các câu văn Có thể coi so sánh hay để tạo những nốt luyến cho những bản nhạc ngôn từ , những nét đậm của bức tranh ngôn ngữ Chúng tôi đã hớng cho học sinh luyện tập cách dùng nhiều từ so sánh khác nhau sao cho thật đa dạng phong phú gợi cảm , tạo ấn tợng cho ngời đọc

Ví dụ :

- Dòng sông quê em dới đêm trăng mềm mại nh một áng tóc trữ tình

- Không gian quê hơng Y nh một chiếc chuông lớn vô cùng treo suốt mùa thu

- Những lá sen già khum khum chắng khác gì những chiếc thúng con đựng

đầy ắp nắng chiều thu

- Cây cối rì rào , lao xao gió nồm nam , lá cây lay động, lấp lánh tựa ngàn triệu con mắt lá răm sáng trng nắng hè

- Trăng về khuya cứ ngỡ là con thuyền đang trôi trên dòng sông Ngân Cách này chúng tôi cũng cho học sinh luyện trong nhiều tiết học để trở thành thao tác thuần thục , nhuần nhuyễn , đồng thời cho học sinh kết hợp về tìm đọc t liệu sao cho có những lời văn miêu tả sống động gợi cảm nhất

d Rèn luyện kỹ năng dựng đoạn văn miêu tả cảnh

Dựng đoạn văn chính là cách sắp xếp các lời văn diễn đạt sao cho hợp lý , logic , chặt chẽ , mạch lạc Học sinh thờng rất lúng túng không biết tả cảnh

cụ thể là tả cảnh gì ? Tả nh thế nào ? theo trình tự từ đâu ? Chúng thờng làm vào kể lể , liệt kê cảnh một cáh tràn lan , không trội lên đợc những đặc trng của cảnh và càng không tạo đợc ấn tợng cho ngời đọc về cảnh Vậy

ng-ời giáo viên phải làm nh thế nào để khắc phục khó khăn này Trớc hết tôi h-ớng cho học sinh hình dung mỗi một cảnh nhỏ sẽ viết thành một đoạn văn trọn vẹn Trong đoạn văn đó sẽ đi từ khái quát cụ thể Bao giờ câu đầu đoạn cũng là câu miêu tả khái quát cảnh đó Ví dụ khái quát cảnh dòng sông : D

-ới chân em là dòng sông hiền hoà chảy nh một tấm lụa trải dài xa tít

Sau câu tả khái quát là một loạt câu miêu tả cụ thể theo trình tự từ gần đến

xa theo tầm mắt Ví dụ : mùa này nớc sông lng chừng nớc , nớc sông trong xanh in bóng mây trời sâu thẳm Mái chèo khuấy động , lăn rung rinh cả những cây tóc tiên dới đáy Trên mặt sông điểm xuyến nhwngx lá trúc vàng

bé tẻo teo nh những chiếc thuyền tí hon dập dềnh trên sóng nớc bao la Cá nớc bơi từng đàn đen trĩu , nhô lên hụp xuống nh những ngời bơi ếch Những con sóng lăn tăn nh những con rắn vẩy vàng , vẩy bạc đang nô đùa Sóng vỗ nhẹ hai bên bờ lóc bóc nghe thật vui tai Trời chiều , trên sông có những con thuyền hối hả cập bến , chất đầy cau tơi xoài thơm từ các miền

đất lạ mang về Tiếng ngời lao xao trong tiếng hạ buồm cót két bên bờ sông quê

Trong quá trình miêu tả tả cụ thể giáo viên lu ý cho học sinh trình tự miêu tả cho phù hợp vơpí vị trí quan sát kết hợp lời văn so sánh ,lời văn nhận xét ,

đánh giá và sự liên tởng tởng tợng phong phú , ý câu trớc với câu sau logic với nhau tạo độ kết về mặt nghĩa ,nhữnh câu đoạn cuối thờng là những câu

có ý nghĩa sâu sắc , làm đậm nét cho bức tranh thiên nhiên nên giáo viên h-ớng cho học sinh biết dành những lời văn trội hơn vào cuối đoạn

Cứ theo cách hớng dẫn nh trên giáo viên cho học sinh luyện viết thành nhiều đoạn cho nhiều cảnh

e Luyện lời văn chuyển cảnh , liên kết đoạn trong văn tả cảnh

Lời văn chuyển cảnh không nhiều nhng có tác dụng rất lớn trong việc liên kết , liên hoàn mạch văn , nó đánh giá trình độ khéo léo của cây bút miêu tả cảnh Giáo viên chúng tôi sẽ “Kinh nghiệm về Ph mách nhỏ ” cho các em học sinh những thủ thuật chuyển cảnh sau đây :

- Các cảnh nhỏ đợc nối tiếp nhau một cách tự nhiên theo mô típ liên cảnh ( cảnh kề gần nhau theo tầm quan sát ) VD: chỉ một lát con đờng đã dẫn ra tới

đầu làng Cây đa Giếng đình

- Chuyển cảnh nhờ những hình ảnh trung gian VD : “Kinh nghiệm về Ph Bờ đê cao to vạm

vỡ Chân đê cỏ mọc thành thảm xanh tốt Trâu bò thung thăng gặm cỏ , vểnh đôI tai nghe tiếng sáo trở về Âm thanh ấy lúc trầm lúc bổng , hoà nhịp với tiếng chim hoạ mi lảnh lót rắc đều xuống mặt sông Con sông quê tôI nằm uốn khúc giữa làng rồi chạy dài bất tận …rộng hơn là tình yêu quê h ”

- Hớng chuyển cảnh theo gam màu VD : Sáng nay ra trông thấy màu trời

có vàng hơn thờng khi Màu lúa chín dới đồng vàng suộm lại Nắng nhạt ngả màu vàng hoe Trong vờn lắc l những quả xoan vàng lịm Từng chiếc lá mít vàng ối Buồng chuối đốm quả chín vàng Bụi mía vàng xọng , đốt ngầu phấn trắng

- Chuyển cảnh bằng cách nối âm thanh với không gian Ví dụ : Nối âm thanh của sự vật bên bờ sông với không gian vắng của bến sông ( lấy động làm nổi tĩnh ); “Kinh nghiệm về Ph Sóng vỗ nhẹ hai bên bờ lóc bóc nghe thật vui tai Trên sông giờ đây có những con thuyền hối hả cập bến , chất đầy cau tơi xoài thơm từ các miền đất lạ mang về Tiếng ngời lao xao trong tiếng hạ buồm cót két bên bờ sông quê Chiều dần buông , bến sông trở về vắng lặng Những con

đò nằm im đợi khách qua sông …rộng hơn là tình yêu quê h ”

- Chuyển cảnh bằng cách liên tởng theo sự quan sát qua các giác quan khác nhau : Thính giác , thị giác , khứu giác , vị giác và bằng cả cảm giác nữa VD: Vờn cây lao xao , gió thoảng đâu đây mùi hơng quả chín , hơng hoa thơm ngọt lịm Tiếng chim líu lo nh đem hơng thơm ấy bay cao , cao mãi Tu hú kêu trong nắng chiều cho rặng vải ven sông chín đỏ , cho cái chua bay đi , miền ngọt còn lại Hẹn một bến sông quê từng thuyền tráI ngọt ra vào Sông quê tôi …rộng hơn là tình yêu quê h

Phơng pháp này giáo viên cho học sinh tập viết kết hợp với học tập t liệu

để có nhiều cách chuyển cuốn hút ngời đọc

g Giáo viên hớng cho học sinh luyện cách mở bài và kết bài miêu tả