Kỹ thuật sản xuất giống thủy sản

 Phân biệt các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục của cá.. ỨùNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG CÔNG TÁC GIỐNG THỦY SẢN... Sản xuất giống6 - Sinh sản là quá trình sinh học phức tạp bao

Sản xuất giống 1

TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SÓC TRĂNG

KHOA TỰ NHIÊN TỔ SINH-KTNN

HỌC PHẦN THUỶ SẢN

Sản xuất giống

2

SẢN 4t

MỤC TIÊU BÀI HỌC

 Xác định nguyên lý chung và tầm quan

trọng của việc cho cá đẻ nhân tạo.

 Phân biệt các giai đoạn phát triển tuyến

sinh dục của cá.

 Cơ chế sinh sản của cá.

 Quy trình sản xuất cá giống nước ngọt.

 Tiếp cận với những ứng dụng CNSH vào

công tác giống thuỷ sản, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn địa phương và gia đình.

Sản xuất giống

4

TẠO.

2 NHỮNG HIỂU BIẾT CƠ BẢN VỀ SINH SẢN CỦA CÁC LOÀI CÁ.

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG.

4 ỨùNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG CÔNG TÁC GIỐNG THỦY SẢN.

Thảo luận 10’

1.Nêu các nguyên lý

chung của quá trình sinh

sản của cá?

2 Tầm quan trọng của

việc sinh sản?

Sản xuất giống

6

- Sinh sản là quá trình sinh học phức tạp bao

gồm nhiều giai đoạn: Sự phát triển và thành thục của TSDsự đẻ trứngsự thụ

tinhsự phát triển của phôi và cá con.

- Sinh sản là quá trình thống nhất của các

mối quan hệ giữa các yếu tố sinh thái và các

yếu tố sinh lý của cá

1 NGUYÊN LÝ CHUNG VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA

VIỆC CHO CÁ ĐẺ NHÂN TẠO

1.1 Nguyên lý chung

1.2 Tầm quan trọng

- Trong môi trường tự nhiên, các loài

cá cóù sức sinh sản rất cao nhưng tỷ lệ hao hụt cũng rất lớn

- Một số loài cá nuôi không thể sinh

sản tự nhiên trong môi trường nuôi nhân tạo.

Sản xuất giống

8

-Không phụ thuộc

vềø con giống đánh

bắt ngoài tự nhiên

- Chủ động sản

xuất giống đáp

ứng nhu cầu mở

rộng và phát triển

nghề nuôi cá

- Là phương tiện nghiên cứu

di truyền, lai tạo, chọn giống

- Tạo ra các giống có cá mới chất lượng tốt

Việc nghiên cứu sinh sản nhân tạo cá đã được các nhà khoa học trên thế giới hết sức quan tâm không chỉ trước đây mà ngay cả hiện tại và tương lai

Sản xuất giống

10

hình thức “ Chương

trình truyền hình”

2 NHỮNG HIỂU BIẾT CƠ BẢN VỀ SINH SẢN CỦA CÁC LOÀI CÁ

2.1 Tuổi thành thục

2.2

Các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục của c

á

2.3 Cơ chế sinh sản của cá

2.4 Các loại thuốc kích dục tố đang sử dụng phổ biến trong sinh sản nhân tạo cá

Sản xuất giống

12

a.Thế nào là tuổi thành thục của cá?

b Cho biết tuổi thành thục của một số

loài cá nuôi phổ biến? Nhận xét?

c.Các yếu tố có quan hệ mật thiết với

tuổi thành thục của cá? Vận dụng vào

việc nuôi vỗ cá bố mẹ?

Sản xuất giống

14

2.2 Các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục của cá:

I -Tế bào sinh dục cái

III -Tế bào sinh dục cái

-Buồng trứng -Tế bào sinh dục đực-Tinh sào

IV -Tế bào sinh dục cái

Sản xuất giống

16

đang ở thời kỳ phân

bào nguyên nhiễm, tế

bào hình tròn, mắt

thường không nhìn

thấy.

-Tuyến sinh dục rất

nhỏ, mảnh, trong

suốt, chưa phân biệt

2.2 Các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục của cá

GĐ

op

Buồng trứng cá Tinh sào cá

II -Noãn bào ở thời kỳ

sinh trưởng nguyên

sinh chất.

-Buồng trứng trong

suốt, có máu hồng,

mạch máu nổi rõ ở

vỏ buồng trứng, có

thể quan sát bằng

Sản xuất giống

18

trưởng dinh dưỡng.

-Buồng trứng to hơn, có

màu đặc trưng của loài,

trên noãn sào có

những hạt sắc tố đen,

mạch máu phân bố

nhiều

-Túi sinh tinh chứa tinh bào sơ cấp và thứ cấp

-Tinh sào đạt chiều cao cực đại, màu trắng phớt hồng, mạch máu phân bố nhiều

2.2 Các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục của cá

G

Đ

Buồng trứng cá Tinh sào cá

IV -Noãn bào kết thúc thời

kỳ sinh trưởng dinh

dưỡng Nhân noãn hoàng

(túi mầm) chuyển dần

sang ngoại biên.

-Buồng trứng màu vàng

xanh hoặc vàng trắng,

trứng tròn và căng

-Túi sinh tinh chứa tinh bào

sơ cấp, thứ cấp và tinh trùng.

-Tinh sào màu trắng

Sản xuất giống

20

tách khỏi bao noãn và

màng liên kết để rụng vào

xoang noãn sào

-Dốc cá và ấn nhẹ vào

vào bụng cá, trứng sẽ

2.2 Các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục của cá

G

Đ

VI -Sau -Sau khi khi đẻ: đẻ:

buồng trứng xẹp,

bao noãn rỗng,

mềm nhão, màu

đỏ thẫm ,mạch

máu xuất hiện

nhiều.

-Sau khi sinh sản: tinh sào teo nhỏ giống giai đoạn II nhưng có màu

hồng đỏ, nhiều mạch máu phân bố trên bề mặt

Sản xuất giống

22

Sinh sản tự nhiên Sinh sản nhân tạo

Điều kiện sinh thái

Cơ quan cảm giác ngoài

Thần kinh trung ương

Vùng dưới đồi Não thuỳ thể (tuyến yên)

Tuần hoàn máu

Tuyến sinh dục

 Trò chơi có thưởng

Sản xuất giống

24

quý bà

con

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG

3.1 Kỹ thuật sinh sản nhân tạo loài cá nước ngọt

3.1.1 Kỹ thuật nuôi vỗ cá bố mẹ:

3.1.2 Kỹ thuật cho cá đẻ nhân tạo : 3.2 Kỹ thuật ương nuôi cá giống

3.3 Kỹ thuật vận chuyển cá giống

Sản xuất giống

26

Chọn cá bố mẹ Chọn và chuẩn bị

ao nuôi vỗ Thả cá

GĐ1: Nuôi vỗ tích cực Chăm sóc

GĐ2: Nuôi vỗ thành thục

Tiêu chuẩn

Nguồn thu thập

Tiêu chuẩn

Công việc cần làm

Mật độ

Nuôi riêng, nuôi ghép

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG

3.1 Kỹ thuật sinh sản nhân tạo loài cá nước ngọt

3.1.2 Kỹ thuật cho cá đẻ nhân tạo

Chọn cá đẻ

thành cá bột

Chọn cá đực, cá cái

Dùng: Não thùy thể; HCG; LRHa; hỗn hợp các loại kích dục tố: Cách pha, cách tiêm, số lần tiêm

Cá đẻ  thụ tinh nhân tạo

Sử dụng bể vòng

Sản xuất giống

Tiêm thuốc kích dục tố cho cá bố mẹ

31Hình Khử dính trứng bằng Tanin

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG

3.2 Kỹ thuật ương nuôi cá giống

Kỹ thuậtương nuôi cá giống

Ương cá bột lên cá hương(cá vừa nở

cá 2-3cm)

Ương cá hương lên cá giống(cá 2-3cm cá 6-12 cm)

a.Chọn ao

b.Chuẩn bị ao ương

c Mật độ thả cá

d Bón phân cho ao

e Cho cá ăn

f Quản lý ao

g Thu hoạch

Sản xuất giống

34

ương nuôi cá

giống

cá hương (cá vừa nở-> cá 2-

3cm)

lên cá giống (cá 2-3cm-> cá 6-

12 cm) a.Chọn ao : - S: 200-1000m2

- Mức nước: 1,2m

0,8 Lớp bùn đáy: 0,20,8 0,3m

0,2 Nguồn nước chủ động không bị ô nhiễm

- Mức nước: 1,2m

0,8 Lớp bùn đáy: 0,20,8 0,3m

0,2 Nguồn nước chủ động không bị ô nhiễm

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG

3.2 Kỹ thuật ương nuôi cá giống

3cm)

Ương cá hương lên cá giống (cá 2-3cm cá 6-

12 cm)

b Chuẩn bị

ao ương

Tát cạn  rải vôi

phơi đáy  bón phân chuồng ủ hoai và phân xanh cho nước sạch không cá tạp cá dữ vào ao

Tát cạnrải vôi phơi đáy  bón phân chuồng ủ

sạch không cá tạp cá dữ vào ao

Sản xuất giống

37

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG

3.2 Kỹ thuật ương nuôi cá giống

3cm)

Ương cá hương lên cá giống (cá 2-3cm-> cá 6-

Sản xuất giống

-Dùng phân chuồng

ủ hoai và phân xanh bón xen kẽ nhau, bón thêm phân đạm và lân cho đạt màu xanh lá chuối non

- Đối với ao cá trắm cỏ: giảm lượng phân bón khi cá đã ăn nhiều bèo

-Dùng phân chuồng ủ hoai và phân xanh bón xen kẽ nhau, bón thêm phân đạm và lân cho đạt màu xanh lá chuối non

- Đối với ao cá trắm cỏ: giảm lượng phân bón khi cá đã ăn nhiều bèo

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG

3.2 Kỹ thuật ương nuôi cá giống

3cm)

Ương cá hương lên cá giống (cá 2-3cm-> cá 6-

12 cm)

e Cho cá ăn: -Thức ăn tinh nấu

chín trong 10 ngày đầu

-Sau đó cho ăn thức ăn hỗn hợp khô

-Lượng thức ăn tính theo trọng lượng

-Sau đó cho ăn thức ăn hỗn hợp khô

-Lượng thức ăn tính theo trọng lượng cá

Sản xuất giống

- Nếu thấy cá nổi đầu khi mặt trời đã lên cao thì phải thêm nước mới vào ao.

-Thăm ao , làm vệ sinh, kiểm tra độ pH, diệt bọ gạo, cá dữ hàng ngày.

- Nếu thấy cá nổi đầu khi mặt trời đã lên cao thì phải thêm nước mới vào ao Điều chỉnh lượng thức ăn cho phù hợp.Kiểm tra bệnh cá.

3 KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÁ GIỐNG

3.2 Kỹ thuật ương nuôi cá giống

3cm)

Ương cá hương lên

cá giống (cá 2-3cm-> cá 6-12

-Phải luyện cá,

-Phải luyện cá,

ngừng cho ăn

-Không thu hoạch khi cá đang nổi đầu, trời đang mưa hay nắng gắt

-Thu hoạch vào ngày thứ 60-70

-Phải luyện cá,

-Phải luyện cá,

ngừng cho ăn

-Không thu hoạch khi cá đang nổi đầu, trời đang mưa hay nắng gắt

Sản xuất giống

42

3.3.2 Phương pháp luyện cá trước khi vận chuyển

- GĐ1: Luyện cá tại ao ương

- GĐ2: Luyện cá trong ao với mật độ dày

- GĐ3: Luyện cá trong bể

3.3.3 Phương pháp vận chuyển

- Vận chuyển đường ngắn

- Vận chuyển đường dài

3.3.4 Cách thả cá sau khi vận chuyển

dụng của CNSH

trong sản xuất

giống Thủy sản?

Sản xuất giống

44

4.2 Di giống thuần hoá cá

4.3 Lai tạo, chọn giống cá

4.4 Tạo cá rô phi đơn tính đực bằng cách xử lý

hoocmon

4 ỨùNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG CÔNG TÁC GIỐNG THỦY SẢN

4.1 Nhập nội giống cá nuôi mới

- Nhóm cá Châu Phi: cá rô phi đen, cá rô phi vằn, cá trê phi

- Nhóm cá chép Trung Quốc: cá mè hoa, cá trắm cỏ, cá mè trắng Hoa nam

- Nhóm cá chép Ấn Độ: cá rohu, cá mirgan, cá calta

- Nhóm cá Châu Mỹ: cá trâu miệng rộng

- Nhóm cá chép Châu Âu: cá chép Hung kính, Cá chép Hung vảy.

- Nhóm cá Đông Nam Á: cá mùi, cá chép vàng, 4 dòng cá rô phi rằn

Sản xuất giống

46

cỏ, cá chép.

vinh phát triển tốt Cá mùi, cá tra còn bị chết rét vào mùa đông.

4 ỨùNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG CÔNG TÁC GIỐNG THỦY

SẢN

4.3 Lai tạo, chọn giống cá

- Lai kinh tế cá chép với cá chép

- Lai kinh tế cá trê

- Tạo ra dòng cá chép chọn giống V1 bằng lai kép và chọn lọc hàng loạt

Sản xuất giống

48

Rơ phi đơn tính

Rô phi vằn

Rô phi xanh

Sản xuất giống

50

Cá catla

Cá chép vàng

Sản xuất giống

52

Nghiên cứu sơ đồ công

nghệ sản xuất cá giống rô phi đơn tính đực trong giai-

Hình 23

Sản xuất giống

Mật độ 10.000.

trứng/lit Trong bình Trong khay

Chu kì thu trứng

7 ngày 1/lần

Ấp riêng, pha I, II, III, lên tới pha IV

Ấp từ pha

IV đến khi cá bột tiêu hết noãn hoàng

55

57

Sản xuất giống

58

Bể ấp trứng Rô phi