Kinh dị Những động vật kí sinh trên cơ thể Người.

Trứng theo phân ra ngoài, khi tiếp xúc với nước, chúng nở thành những ấu trùng cực nhỏ bám và chui qua phần thân mềm của những con ốc để phát triển thành ấu trùng giun, lớn lên và trồi r

Trong các quá trình sinh học tự nhiên, mối quan hệ cộng sinh giữa một ký sinh trùng và thân chủ có thể

có những tác động có lợi Tuy nhiên, mặt tiêu cực của mối quan hệ này thường lớn hơn nhiều so với mặt tích cực của chúng Tạp chí New Scientist đã thống kê một số loài ký sinh trùng phổ biến nhất của con

người và những tổn thương mà chúng có thể gây ra cho sức khỏe

Cơ thể người là một mảnh đất màu mỡ cho các loài “quái vật” kinh dị ký sinh Chúng ăn, ở,

sinh sôi nảy nở và sau đó quay lại làm hại chúng ta.

1 Ấu trùng ruồi botfly – làm ổ dưới da/2

2 Sán lá S mansoni - làm ổ trong não/5

3 Sán lá máu/8

4 Rệp – hút máu/11

5 Ký sinh trùng Amip - ăn não/15

6 Giun chỉ Wuchereria – bệnh chân voi/17

7 Giun lươn S.sis stercoralis/21

8 Ký sinh trùng Toxoplasma gondii/26

10 - Giun móc (Necator americanus)/31

11-Cái ghẻ (S var Hominis)/35

12-Sán dây (Taenia solium)/36

13 - Giun kim (E vermicularis)/38 14-Giun chỉ (Wuchereria bancrofti)/40

15- Ký sinh trùng Toxoplasma gondii/43 16- Trùng roi Giardia lamblia/44

17-Trùng Entamoeba histolytica/45

1 Ấu trùng ruồi botfly – làm ổ dưới da

Botfly (150 loài ruồi trâu) thuộc họ Oestroidea, sống chủ yếu ở Mexico, trung - nam Mỹ

Vòng đời: khi 1 con botfly cái bắt và đẻ trứng lên mình của 1 động vật chân đốt chuyên hút máu (như muỗi, bọ chét) Con vật trung gian truyền bệnh này sau đó được thả ra để tiếp tục

đi kiếm ăn ở các loài động vật khác (các loài gia súc và con người) Trứng của botfly sẽ nhờ

đó mà lây sang vật chủ Chúng phản ứng với sự thay đổi nhiệt độ khi truyền từ vật trung gian sang vật chủ và nở thành ấu trùng Ấu trùng này đào xới - làm ổ và hút máu dưới da của vật chủ qua vết đốt của vật trung gian hoặc qua lỗ chân lông Chỗ chúng làm ổ sẽ sưng tấy, tiết

ra mủ và dịch gây đau nhức (khoảng 12 tuần cho tới lúc phát triển đủ lớn) Sau đó chúng bò

ra ngoài, rớt xuống đất và phát triển thành nhộng ở trong đất Ở đó chúng làm kén cho tới khi phát triển thành botfly trưởng thành và lại bắt đầu vòng đời mới

Điều trị: cách thông thường là lấy ấu trùng ký sinh ra khỏi vật chủ bằng giải phẫu hoặc đơn

giản là nặn chỗ vết thương để đẩy ấu trùng ra

Cách phòng tránh: thoa thuốc chống muỗi, mặc quần áo bảo vệ, ngủ trong màn để tránh bị muỗi hoặc bọ chét đốt

1 Ấu trùng ruồi botfly – làm ổ dưới da

http://violet.vn/lequocthang1975

2 Sán lá Schistosoma mansoni - làm ổ trong não

Schistosoma mansoni là một loài sán lá hút máu của những động vật có vú

Chúng sống ở những hồ nước ngọt vùng nhiệt đới ở châu Phi, Á, và Nam Mỹ

Vòng đời bắt đầu khi 1 con giun trưởng thành đẻ trứng trên các mạch máu quanh thành

ruột của vật chủ Trứng theo phân ra ngoài, khi tiếp xúc với nước, chúng nở thành những ấu trùng cực nhỏ bám và chui qua phần thân mềm của những con ốc để phát triển thành ấu trùng giun, lớn lên và trồi ra khỏi mình con ốc để tìm vật chủ khác với nguồn cung cấp máu Khi gia súc hoặc con người tiếp xúc với vùng nước này, axít béo trên da sẽ hấp dẫn ấu

trùng, khiến chúng bơi đến và bám vào mình vật chủ Chúng tìm đến vết thương hở hoặc lỗ chân lông, phóng 1 chất hóa học có khả năng phân hủy da để tạo 1 lỗ nhỏ đủ cho chúng bơi vào cơ thể vật chủ Trong vật chủ, chúng hút máu và phát triển thành giun trưởng thành Chúng thường sống, giao phối trong các mạch máu gần gan và đẻ trứng gần thành ruột Trứng bám theo phân của vật chủ và bắt đầu vòng đời mới.

Tác hại: Ước tính hàng năm có khoảng 200 triệu

cá thể trên khắp thế giới bị nhiễm loại sán này Nó

có thể tồn tại trong cơ thể vật chủ hàng chục năm

mà không bị phát hiện, âm thầm phá hủy nội tạng

của vật chủ như gan, ruột, phổi, lá lách Rất nguy

hiểm chết người nếu giun đi lạc lên não

Ở trẻ em, bệnh gây thiếu máu, suy dinh dưỡng, ảnh

hưởng đến khả năng học tập Trường hợp nghiêm

trọng, giun di chuyển lên não, đẻ trứng và làm ổ ở

não hoặc tủy sống, gây nên tai biến, liệt, hoặc thậm

chí tử vong.

Chu kỳ của Schistosoma mansoni.jpg

3 - Sán lá máu (Schistosoma mansoni, S haematobium, S japonicum):

Chúng là những con sán lá nhỏ sống trong máu của thân chủ và gây ra bệnh máu nhiễm giun Vốn sống trong nước, sán lá máu xuyên qua da của nạn nhân khi họ tiếp xúc với nước bị ô nhiễm Chúng lá nguyên nhân gây viêm nhiễm ký sinh trùng (sưng) và tổn thương các cơ quan nội tạng, đặc biệt là gan Những con sán trưởng thành vẫn có khả năng tồn tại thân chủ nhân trong nhiều thập niên, và có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng nào trong nhiều năm Chúng rời khỏi thân chủ qua trong phân và và có thể trải qua một phần của vòng đời trong cơ thể loài ốc sên Triệu chứng nhiễm sán lá máu: sốt,

đau, ho, tiêu chảy, sưng hạch, đờ đẫn

Cấu tạo

và

vòng đời

của sán lá

Vòng đời của sán lá gan, sán lá phổi

4 Rệp – hút máu

Rệp (bedbug): là loài bọ nhỏ, thuộc động vật hút máu (Hematophagy), cánh nửa cứng, mình dẹp, tiết chất hôi, hút máu người, chuyên sống ở khe giường, chiếu chăn,

Vòng đời của rệp: của con đực khi nó dùng cơ quan sinh dục của mình đâm vào lưng con

cái (giao phối bạo lực - thụ tinh cho trứng) Vết thương ở con cái sẽ liền trong vòng 24 tiếng, sau đó nó bắt đầu đẻ trứng: khoảng 12 trứng/ngày, nó có thể đẻ 500 trứng/vòng đời Trong vòng 10 ngày, những cái trứng sẽ nở thành nhộng, chúng bị hấp dẫn bởi nguồn máu nóng của động vật như gia súc hoặc con người

CO2 trong hơi thở và nhiệt độ cơ thể người là những yếu tố hấp dẫn rệp: Chúng dùng vòi để hút máu những vật chủ chủ quan (trong lúc ngủ) (rệp thường sinh hoạt về đêm) Sau khi hút

no, rệp ẩn trốn để tiêu hóa trong khoảng 7 ngày Chúng lột xác khoảng 4 lần trước khi trưởng thành, giao phối và bắt đầu vòng đời mới Khi bị cắn thường xuất hiện triệu chứng ngứa, vết cắn bị sưng đỏ; gây trằn trọc, khó chịu vào buổi tối

Điều trị: các thuốc chứa antihistamine hoặc corticosteroids thường được chỉ định để giảm

các triệu chứng do rệp cắn Các loại thuốc mỡ khử trùng và kháng sinh dùng để tránh nhiễm trùng Sau khi phát hiện bị rệp cắn, phải giặt toàn bộ quần áo, đệm, giường để diệt tận gốc

Phòng tránh: vệ sinh quần áo, đệm, giường, ghế thường xuyên Dùng thuốc diệt rệp và

trứng rệp

Rệp là loài chạy rất nhanh, sợ ánh sáng nên hút máu về ban đêm thường là 1 giờ trước khi bình minh

1 năm mà không cần hút máu

Con trưởng thành sau khi giao phối, đẻ 5 trứng/ngày (cả vòng đời đẻ 500 trứng)

- Ai cũng có thể bị nhiễm rệp nhưng lại không hề biết mình bị nhiễm cho đến khi đã bị khá nặng Bị nhiễm rệp không có nghĩa là bạn ở bẩn trừ khi là bị nhiễm cực nặng tức là

rệp ở khắp nơi

-Rệp cần máu người, sống ở tất cả những nơi quanh bạn nên lây lan nhanh; ít lây bệnh truyền nhiễm ít nguy hiểm hơn muỗi hay rận, chỉ gây khó chịu mất ngủ, đặc biệt là rất khó để diệt tận gốc khi thiếu quan tâm và không biết cách ngăn ngừa lây lan trong cộng

đồng

- Rệp không có thói quen sống kí sinh vào người, ở trên quần áo vì chúng rất rất nhát

5 Ký sinh trùng Amip - ăn não

Naegleria fowleri là loài ký sinh chủ yếu ở nước ngọt và trong đất Vòng đời: bắt đầu ở

dạng bào xác bám ở đáy các hồ nước ngọt Chúng xâm nhập vào cơ thể người qua đường mũi khi tiếp xúc với nước bị nhiễm ấu trùng giun - bơi lên não và tủy sống, phá hủy mô não Khi bị hệ miễn dịch tấn công, khi môi trường không thuận lợi, chúng kết bào xác để tự vệ Khi nguy hiểm đã qua, chúng lột xác, bắt đầu tự phân chia và một vòng đời mới bắt đầu

Tác hại và triệu chứng: Ký sinh trùng amip (Naegleria fowleri) thường gây viêm não

nghiêm trọng dẫn đến tử vong do mô não bị phá hủy Triệu chứng thường xuất hiện sau

2 tuần nhiễm khuẩn, biểu hiện ở nhức đầu, sốt, buồn nôn, cổ bị cứng Nặng hơn, người bệnh cảm thấy choáng váng, mất thăng bằng Cũng có thể bị đột quỵ, ảo giác Quá trình phát bệnh rất nhanh, có thể gây tử vong trong 3-7 ngày Chúng là loài ký sinh ưa nhiệt,

vì thế bệnh lây nhiễm nhanh vào mùa hè

Điều trị: chưa có thuốc đặc trị

Phòng tránh: tránh tiếp xúc với nước bị ô nhiễm Dùng kẹp mũi khi đi bơi để hạn chế

sự lây lan

6 Giun chỉ Wuchereria – gây bệnh chân voi

Giun chỉ Wuchereria bancrofti là loài ký sinh phổ biến ở Đông Nam Á Giun chỉ bao gồm

tất cả các lọai giun có kích thước rất dài, không sinh trứng mà sinh con, các ấu trùng được phóng thích vào trong máu, trong dịch lympho, da hay trong mô

Vòng đời giun ch ỉ: khi 1 con muỗi nhiễm ấu trùng giun hút máu sinh vật chủ chuyển hàng

trăm ấu trùng vào mạch máu đến mạch bạch huyết, ở đó chúng phát triển thành giun trưởng thành dài từ 7-10cm Giun trưởng thành sinh ra vô số ấu trùng - rời mạch bạch huyết đến các

cơ quan khác của cơ thể Ban ngày ấu trùng nằm trong phổi, đến đêm, khi nhiệt độ cơ thể vật chủ hạ thấp, chúng bò ra ngoài da để nhờ muỗi mang đi phát tán, bắt đầu vòng đời mới Những trường hợp nhiễm nghiêm trọng, giun chỉ gây ra bệnh phù chân voi (hiện tượng sưng phù ở chân với kích cỡ khủng khiếp) Giun chỉ có thể ký sinh hàng chục năm trong cơ thể trước khi bị phát hiện thông qua các triệu chứng về hô hấp (do ấu trùng tập trung trong phổi) thường bị nhầm với hen suyễn Qua nhiềm năm, xác chết của giun tích tụ ở mạch bạch huyết gây hiện tượng sưng phù ở chân, mưng mủ, chảy nước dịch ở chân lông

Điều trị: thuốc diệt ký sinh anti-parasitic kết hợp với việc tắm rửa và chăm sóc da triệt để

Tập thể dục, matxa có thể làm dịu các cơn đau

Phòng tránh: bôi thuốc chống côn trùng và mắc màn khi đi ngủ

Con đường lây nhiễm: Ấu trùng giun chỉ được muỗi hút theo máu, một số thóat khỏi sự tiêu hóa của muỗi nhờ chui kịp vào xoang chung trở thành dạng nhiễm, rồi thừa dịp

muỗi đi hút máu mà lại nhiễm người khác

Muỗi truyền bệnh giun chỉ này là những lọai muỗi Culex, Aedes, Anopheles và Mansonia

Chúng chích người vào buổi chiều và buổi tối Chỉ có muỗi cái mới hút máu, và chúng

hút vào lúc ấu trùng giun chỉ xuất hiện trong máu ngọai vi

Triệu chứng: gây bệnh viêm và tắc nghẽn mạch lympho, người bệnh thấy khó chịu, mất ngủ, hay thức giấc vì những cơn đau khu trú ở những nơi như : nách, háng, bộ phận sinh dục, bìu dái; Từng nơi bị nổi phồng, sưng với nổi hạch, dần dần hạch nổi khắp nơi, xuất hiện những cơn hen suyễn, bạch cầu toan tính trong máu tăng đến 70-90%, ở phổi thì xuất hiện những đám thâm nhiễm bạch cầu toan tính, sốt 38-38,50C Gây hội chứng Weingarten điển hình: viêm mạch lympho ở các chi, ở bìu dái, viêm tinh hòan làm cho

các tổ chức này phồng lên to gấp bội lần

http://violet.vn/lequocthang1975

7 Giun lươn Strongyloidiasis stercoralis

Strongyloides là giun ký sinh ở người gây ra các bệnh về đường ruột Giai đoạn ấu

trùng chúng có dạnh như sợi chỉ, tồn tại độc lập trong đất

Vòng đời của nó bắt đầu khi vật chủ tiếp xúc với đất có nhiễm phân, ấu trùng xâm nhập qua da, di chuyển đến các động mạch ở phổi, từ đó chúng đến cơ quan hô hấp của vật chủ đợi cho đến khi được nuốt vào ruột Ở hệ tiêu hóa, chúng làm tổ và sống thoải mái

ở ruột non cho đến khi trưởng thành và tiếp tục sinh sản Mỗi con cái trưởng thành có thể sống đến 5 năm Chúng đẻ ấu trùng vào phân của vật chủ, theo phân ra ngoài và tiếp tục vòng đời bất tận của chúng Đôi khi ấu trùng tự lột xác để phát triển thành một dạng ấu trùng sống ký sinh trong ruột, rồi sẽ đâm xuyên thành ruột và di chuyển khắp

cơ thể đến gan và phổi

Vật chủ nhiễm giun lươn thường có biểu hiện các bệnh về đường ruột như bụng trương phồng, đau bụng, tiêu chảy, có thể gây phát ban, thường là ở chân hoặc lan khắp cơ thể (gây ho, thở khò khè và một số triệu chứng giống như bệnh viêm màng não)

Điều trị: Nếu có nghi ngờ bị nhiễm giun, hãy đi khám ngay để kịp thời điều trị, tránh biến chứng nguy hiểm Khi bị nhiễm giun lươn, cần điều trị ngay bằng Thuốc ivermectin hoặc albendazole

Phòng tránh: ở những vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới cần tránh để da tiếp xúc trực tiếp với đất có nhiễm phân Xây dựng hệ thống xử lý chất thải

Lịch sử: Năm 1876, tác giả Normand ghi nhận có một loài giun nhỏ nằm trong thành hồi tràng, ống mật và ống tụy khi giải phẩu tử thi 5 bệnh nhân bị tử vong do tiêu chảy không

rõ nguyên nhân ở Cochin-China

Phân bố địa lý bệnh giun lươn: lan rộng hầu khắp các quốc gia trên thế giới, phổ biến hơn là ở các vùng nhiệt đới châu Phi, Châu Á và Nam Mỹ

Trong một vài điều kiện, chu kỳ ký sinh xảy ra, ấu trùng giai đoạn 1 (Rhabditiform) lột vỏ

2 lần để tạo ra thể nhiễm trong vòng vài ngày; ấu trùng giai đoạn nhiễm sống trên bề mặt của lớp đất, trên các thực vật và tồn tại khoảng vài ngày Khi tiếp xúc với da người,

chúng xâm nhập gây ra viêm da ở vi trí xuyên vào Chúng tấn công vào mạch máu nhỏ hoặc hệ mạch lympho, đi đến tim rồi đến phổi Sau khi xuyên qua phế nang, chúng đến

hệ hô hấp, đến hầu họng rồi xuống thực quản đến ruột non Quá trình lột vỏ có thể diễn

ra trong suốt quá trình di chuyển đến hệ hô hấp và/ hoặc khi chúng đến ruột non và

trưởng thành ở đó Con giun cái đào hàm trong niêm mạc ruột và đẻ trứng trong thời gian 17 ngày kể từ khi ấu trùng tiếp xúc/ xuyên da Lượng trứng đẻ ra không vượt quá

50 trên một ngày

http://violet.vn/lequocthang1975

Giun lươn lây nhiễm cho

người :Giun lươn tồn tại trong cơ

thể con người hoặc ngoài môi

trường tự do với 3 dạng: giun

trưởng thành, trứng và ấu trùng;

giun sinh sản, phát triển và lây

nhiễm theo các chu trình sau:

Ấu trùng giun lươn xâm nhập cơ thể bằng cách chui qua da, theo đường tĩnh mạch về tim, qua phổi, lên khí quản - tới hầu, thực quản, xuống ruột để trở thành giun trưởng

thành Giun lươn là loại KST có chu kỳ phức tạp: giun đực, giun cái trưởng thành sống

ở ruột, ấu trùng phát triển ở ngoại cảnh (đôi khi giun trưởng thành cũng sống được ở ngoại cảnh) Nếu cường độ nhiễm đáng kể, giun lươn gây rối loạn tiêu hóa Giun trưởng thành ký sinh ở niêm mạc ruột, sau khi giao hợp sẽ đẻ trứng - phát triển thành ấu trùng dạng tự do và bị thải ra ngoài: tiếp tục phát triển thành giun trưởng thành, xâm nhập cơ thể người và gây bệnh Khi ấu trùng xuyên qua da, bệnh nhân có thể thấy biểu hiện

viêm, ngứa da kiểu dị ứng Nếu cường độ nhiễm cao mới xuất hiện rõ những triệu

chứng về tiêu hóa: tiêu chảy 5-7 lần /ngày, phân lỏng toàn nước Bệnh nhân thường bị

Bệnh toxoplasma gây ra bởi kí sinh trùng đơn bào toxoplasma gondii Mèo là vật chủ

duy nhất trong giai đoạn giao phối của loài này, là nguồn lây nhiễm Vòng đời bắt đầu khi chúng sinh sản ra 1 lượng lớn bào tử ở ruột non - ra ngoài qua đường bài tiết của mèo, được các loài gặm nhấm như chuột ăn phải làm các con vật gặm nhấm bị nhiễm khuẩn có những thay đổi về mặt thần kinh (loài ký sinh điều khiển phần não bộ - cảm giác sợ hãi của loài chuột đối với mèo làm chúng mất kiểm soát, bị mèo bắt ăn thịt và vòng đời của loài ký sinh này theo đó lại bắt đầu

Phân mèo nhiễm bệnh có thể làm lây nhiễm các vật dụng trong nhà, ô nhiễm đất và thậm chí nguồn nước uống Con người có thể vô tình bị nhiễm loài ký sinh này qua

đường ăn uống hoặc các đường lây nhiễm khác Sản phụ bị nhiễm ký sinh trùng

toxoplasma sẽ truyền sang cho thai nhi Khi nhiễm vào cơ thể người, ký sinh trùng

toxoplasma tạo thành những u nang ở mô, thường là cơ xương, ở não và mắt Chỉ khi

cơ thể bị ốm, hệ miễn dịch yếu đi, lúc này sẽ có một số biểu hiện giống bệnh cảm cúm kéo dài khoảng vài tuần rồi biến mất Tuy nhiên, ký sinh trùng vẫn ngủ trong cơ thể và

sẽ hoạt động trở lại khi hệ miễn dịch bị yếu gây ra một số bệnh mắt cấp tính như viêm võng mạc màng mạch có thể dẫn đến mất thị lực, có liên quan đến bệnh tâm thần phân liệt Trường hợp sản phụ bị nhiễm ký sinh trùng có thể gây sẩy thai, chết non, hoặc trẻ mắc bệnh toxoplasma bẩm sinh với biểu hiện đầu to dị thường

Điều trị: người khỏe mạnh có sức đề kháng với loại ký sinh này mà không cần điều trị

Trường hợp bị nhiễm nặng, điều trị bằng hỗn hợp thuốc chức pyrimethamine,

sulfadiazine và folinic axit Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, những người có bệnh mắt và những cá nhân có hệ miễn dịch yếu cần một số điều trị hỗ trợ khác

Phòng tránh: ăn chín, uống sôi Thịt để đông đá vài ngày cũng làm giảm nguy cơ lây

nhiễm, gọt vỏ và rửa rau quả cẩn thận, đeo găng tay khi làm vườn Nên cho mèo ăn