sử dụng kháng sinh betalactam trong viêm phổi bệnh viện

SỬ DỤNG KHÁNG SINH BETA LACTAM TRONG VIÊM PHỔI BỆNH ViỆN Trương Văn Tuấn... Viêm phổi mắc phải ở BV Đề kháng nhóm beta-lactam  BN nhập viện mang VK kháng thuốc lây BN k

SỬ DỤNG KHÁNG SINH BETA LACTAM

TRONG VIÊM PHỔI BỆNH ViỆN

Trương Văn Tuấn

Viêm phổi mắc phải ở BV

 HAP - Hospital–Acquired Pneumonia

 Thường xuất hiện sau nhập viện 48h

 Thường dùng :

 Beta-lactam (BL) :

 Cephalosporin (CS) thế hệ 3, 4

 Fluoroquinolone (FQ)

 Aminoglycosid, vancomycin

Viêm phổi mắc phải ở BV Đề kháng nhóm beta-lactam

 BN nhập viện mang VK kháng thuốc lây BN khác

 Đề kháng KS beta-lactam trên lâm sàng chủ yếu do beta-lactamase

 Pseudomonas aeruginosa đề kháng ceftazidime, ceftriaxone, cefepime

 Acinetobacter sp đề kháng ceftriaxone, cefepime, piperacillin-tazobactam

 Escheria coli đề kháng cefepime (100%), ceftriaxone

 Klebsiella sp đề kháng ceftazidime, ceftriaxone

Nguyên nhân đề kháng KS

 Dùng KS không hợp lý về

 nhóm thuốc

 hàm lượng, nồng đô

 liều, khỏang cách dùng

 thời điểm dùng, thời gian dùng

 phân bố thuốc trong máu/ mô

 Lạm dụng KS

 Sử dụng KS không cần thiết



Lưu ý khi dùng kháng sinh

 Phân biệt được các thế hệ của KS (CS, FQ) giúp hiệu quả, an tòan, kinh tế

 Phối hợp thuốc : tránh tương kỵ, tương tác

 Tương kỵ : xảy ra ngòai cơ thể (đổi màu, tủa )

 Tương tác : khi sử dụng thuốc (lợi hoặc hại)

 Hiểu biết về PD/ PK của KS

Dược lực học (PD) beta-lactam

 Diệt khuẩn do ức chế sinh tổng hợp peptidoglycan ở thành tb VK

 Ưùc chế họat tính transpeptidase (PBPs, penicillin-binding proteins) và

carboxypeptidase

 Beta-lactam hiệu quả trên Gram (+) hơn Gram (-) do khác biệt hệ thống thành phần

sinh tổng hợp peptidoglycan

Dược lực học (PD) cephalosporin

 CS 1 : hiệu quả hơn trên Gram (+)

 CS 3 : đa số hiệu quả hơn trên Gram (-)

 CS 4 : hiệu quả cả trên Gram (+) và (-)

Dược động học (PK) cephalosporin

 CS 3 thuờng dùng trong HAP

 Hấp thu : sau khi IV 1g, [KS] > 50 mcg/ml

 Ceftazidime gắn với protein huyết tương : 10%

 Phân bố : nhiều trong phổi, thận

 Dịch não tủy : CS 3 (cefotaxime, ceftriaxone, ceftazidime)

Dược động học (PK) cephalosporin

 Không chuyển hóa

 Thải trừ : chủ yếu qua thận

 Ngọai trừ cefoperazone, ceftriaxone (qua mật)

– Không cần chỉnh liều ở BN suy thận

Dược động học (PK) cephalosporin

 Tùy t 1/ 2 : điều chỉnh liều, khỏang cách dùng

 CS 3 có t 1/ 2 ngắn 1 h (cefotaxime) : chích cách khỏang 6 – 8 h

 CS 3 có t 1/ 2 trung bình 1,8 – 2 h (ceftazidime, cefoperazone) : chích cách khỏang 8 – 12 h

 CS 3 có t 1/ 2 dài 8 h (ceftriaxone) : chích cách khỏang 24 h

Vài thí dụ về tuơng ky incompatibility

 Imipenem-cilastin

 Không dùng nước cất làm dung môi (solvant) : không đẳng trương

 Không pha chung Na lactat, môi trường pH acid hoậc kiềm

Vài thí dụ về tuơng ky incompatibility

 Ceftazidime

 + vancomycine : tủa

 + Na bicarbonat : kém ổn định

Vài thí dụ về tuơng tác interaction drug

 Imipenem-cilastin/ meropenem + sodium valproate

 Giảm [sodium valproate] gây tái phát đông kinh

 Cefepime + aminoglycosid liều cao

 Tăng đôc tính thận

CHUYÊN GIA Y DƯỢC

QUYẾT ĐỊNH CUỐI CÙNG

khi

CHỌN LỰA & SỬ DỤNG THUỐC