Trả lời Hai đường thẳng song song Hai đường thẳng cắt nhau a b a a b Không có điểm chung Có 1 điểm chung Có vô số điểm chung A Hai đường thẳng trùng nhau b... Đường thẳng và đường tròn
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Cho 2 đường thẳng a và b Hãy nêu các vị trí
tương đối của a và b trong mặt phẳng?
Trả lời Hai đường thẳng
song song
Hai đường thẳng cắt nhau
a
b
a
a
b
Không có điểm
chung
Có 1 điểm chung
Có vô số điểm chung
A
Hai đường thẳng trùng nhau
b
Trang 4Đường thẳng
và đường tròn
có hai điểm chung
Đường thẳng
và đường tròn
có một điểm chung
Đường thẳng
và đường tròn Không có điểm chung
Quan sát và cho biết đường thẳng và đường tròn có bao nhiêu điểm chung?
Đường thẳng và đường tròn có thể có nhiều hơn hai điểm chung?
Trang 5B
O
1 Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn
Nếu đường thẳng và đường tròn có ba điểm chung trở lên thì ba điểm chung đó không thẳng hàng => Vô lí
TIẾT 25: VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐƯỜNG THẲNG
VÀ ĐƯỜNG TRÒN
?1 Vì sao một đường thẳng và một đường tròn
không thể có nhiều hơn hai điểm chung
Trang 6Tiết 25: VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐƯỜNG THẲNG
VÀ ĐƯỜNG TRÒN
1 Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn
a/ Đường thẳng và đường tròn cắt nhau :
Đường
thẳng a
không
qua
tâm O
Đường thẳng a qua tâm O
H
Nếu đường thẳng a không đi qua O thì OH so với R như thế nào ? Nêu cách tính AH ; HB theo R và OH
OH = 0 thì đường thẳng a nằm
ở vị trí nào ?OH=0<R
a
A
B
O
R là bán kính
OH AB Khi đó OH<R
và AH=HB= R2 2
OH
−
a A
B
H O
R
thì OH<R
- Đường thẳng a và đường tròn (O) có hai điểm chung
A và B , ta nói: đường thẳng a và đường tròn (O) cắt nhau
- Đường thẳng a gọi là cát tuyến
R − OH
? 2
và AH = BH =
Trang 7● B
●
A
● O
a
1 Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn :
b/Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau:
- Đường thẳng a và (O) chỉ có một điểm chung C ,
ta nói: đường thẳng a và đường tròn (O) tiếp xúc nhau
- Đ/thẳng a gọi là
tiếp tuyến
- Điểm C gọi là tiếp điểm
A B C H
- Khi đó OC a , và OH = RH C
*Khi A trùng B
ta đặt là điểm C
*Có nhận xét gì về vị trí của OC đối với
đ/thẳng a?
Độ dài đoạn OH = ? C
Trang 8OH là khoảng cách từ O đến a:
Ngoài điểmC thì điểm D cũng là điểm chung thứ 2 của đường thẳng a và (O), mâu thuẫn với giả thiết
O
a
C / H /
Chứng minh :
b/Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau
Định lí: Nếu một đường thẳng là tiếp tuyến của một
đường tròn thì nó vuông góc với bán kính đi qua tiếp điểm
Giả sử H ≡ C
Đây là cách chứng minh phản chứng
(sgk)
Do OH là đường trung trực của CD nên OC=OD
mà OC=R nên OD=R ; C∈a và D∈a
Vậy H ≡ C,Chứng tỏ rằng: ;OC ⊥ a OH=R
Để kiểm tra xem một đường thẳng có phải là tiếp tuyến
của đường tròn hay không ta xét xem đường thẳng đó
có vuông góc với bán kính tại tiếp điểm
Trang 9O a
R
1 Ba vị trí tương đối của đ/thẳng và đường tròn:
- Ta đã chứng minh được
rằng : OH > R
-Đường thẳng a và (O)
không có điểm chung
Ta nói đường thẳng a và
đường tròn(O) không
giao nhau
H
Có nhận xét gì về số điểm chung của đường
thẳng a với (O) ?
So sánh
OH và R?
c Đường thẳng và đường tròn
không giao nhau:
Trang 10
Số điểm
chung
Hệ
thức
Đường thẳng a
và (O) cắt nhau
Đường thẳng a
và (O) tiếp xúc Đ/thẳng a và (O) không giao nhau
1/Ba vị trí giữa đường thẳng và đường tròn (Sgk)
2.Hệ thức giữa khoảng cách từ tâm đường tròn
đến đường thẳng và bán kính đường tròn
Gọi d là khoảng cách từ tâm tới đ/thẳng a ; OH=d
a
O
H
d
R R
O
d
C H
O
a
d
R
Trang 11Bài 17/109 Điền vào chỗ trống ( ) trong bảng sau( R là bán kính của đường tròn, d là khoảng cách từ tâm đến đường thẳng):
R d Vị trí tương đối của đường thẳng và đường
tròn
5 cm 3 cm
6 cm Tiếp xúc nhau
4 cm 7 cm
Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
Đường thẳng và đường tròn không giao nhau
R = 5 cm, d= 3 cm => R> d
xúc nhau => R = d
R =4 cm, d = 7 cm => R < d
Trang 12Bài tập củng cố:Cho đường thẳng a và một điểm
O cách a là 1,6cm.Vẽ đường tròn (O; 2cm)
1,6cm
O
H
Gọi OH là khoảng cách từ O đến đường thẳng a,giao điểm của a và (O) là B và C
b/ Đường thẳng a cắt (O) vì :
2cm
=
=
=
=
cm OB
R
d
2
1,6cm
OH
R
d <
⇒
a
b/Gọi OH là khoảng cách từ
O đến đường thẳng a; B,C là
giao điểm của a và (O)
Chứng tỏ a cắt (O).
Bài giải :
a/ Đường thẳng a có vị trí
như thế nào so với (O) ?
a/ Đường thẳng a cắt (O)
a là cát tuyến của ( O)
Trang 13C B
1,6cm
O
H
2cm
a
c/ Qua B vẽ
đường thẳng m
tiếp xúc với
đường tròn (O)
m
Trang 141,6cm
O
H
2cm
A
suy ra OA = 4: 1,6 = 2,5
OB2 = OH OA
do đó ∆AOB vuông tại B và
BH là đường cao ta có:
Giải:
d/ Gọi A là giao điểm của tia OH và tiếp tuyến tại B của (O) Tính OA;(BC;AB; )?
nên AB vuông góc OB tại B,
Có AB là tiếp tuyến tại B của (O)
22 = 1,6 OA
Trang 15Hướng dẫn về nhà:
@ Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn.
@ Hệ thức liên hệ giữa khoảng cách từ tâm đường tròn đến đường thẳng và bán kính của đường tròn.
39; 40; 41/T133(SBT)
tuyến của đường tròn”